Ustawa o Inspekcji Handlowej

Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej

Obowiązuje
Artykuły 45
Wejście w życie 01.04.2001
Ostatnia zmiana 25.05.2026
art.
Widoczne: 45 z 45 artykułów
rozdzial

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

art. 1-4
Art. 1
1. Inspekcja Handlowa, zwana dalej „Inspekcją”, jest
wyspecjalizowanym organem kontroli powołanym do ochrony interesów i praw
konsumentów oraz interesów gospodarczych państwa.
2. Ustawa reguluje zadania i organizację Inspekcji, prawa i obowiązki
przedsiębiorców, zasady postępowania organów Inspekcji oraz prawa i obowiązki
pracowników Inspekcji.
3. Do postępowania przed organami Inspekcji w zakresie nieuregulowanym
ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Art. 2
Art. 3
Art. 4
Przepisów ustawy nie stosuje się do:
1) przedsiębiorców działających na terenach zamkniętych, podlegających ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, Ministrowi Obrony Narodowej i Ministrowi Sprawiedliwości;
2) przedsiębiorców wytwarzających energię elektryczną lub ciepło, lub prowadzących hurtowy lub detaliczny handel energią elektryczną, paliwami gazowymi lub ciepłem, lub wykonujących działalność w zakresie przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej lub gazu ziemnego lub przesyłania i dystrybucji ciepła;
3) przedsiębiorców produkujących paliwa;
4) banków oraz prowadzonej przez nie działalności bankowej;
5) ubezpieczeń oraz działalności ubezpieczeniowej;
6) usług pocztowych i telekomunikacyjnych;
7) usług pośrednictwa finansowego;
8) usług informatycznych;
9) usług naukowo-badawczych;
10) usług w zakresie edukacji świadczonych przez podmioty publiczne;
11) usług w zakresie ochrony zdrowia i opieki społecznej;
12) nawozów i środków wspomagających uprawę roślin. Rozdział 2 Organizacja Inspekcji
rozdzial

Rozdział 2 - Organizacja Inspekcji

art. 5-12
Art. 5
1. Zadania Inspekcji określone w art. 1 ust. 1 i art. 3 ust. 1,
z wyłączeniem art. 3 ust. 1 pkt 3 i 4, wykonują:
1) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej „Prezesem
Urzędu”;
2) wojewoda przy pomocy wojewódzkiego inspektora inspekcji handlowej,
zwanego dalej „wojewódzkim inspektorem”, jako kierownika wojewódzkiej
Inspekcji Handlowej wchodzącej w skład zespolonej administracji rządowej
w województwie.
1a. Zadania Inspekcji określone w art. 3 ust. 1 pkt 3 i 4 wykonują właściwi
miejscowo wojewódzcy inspektorzy.
2. W postępowaniu administracyjnym w sprawach związanych
z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji organem właściwym jest
wojewódzki inspektor, jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej. Organem
wyższego stopnia jest Prezes Urzędu.
Art. 7
Prezes Urzędu kieruje działalnością Inspekcji przy pomocy Urzędu
Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Art. 8
1. Wojewódzkiego inspektora powołuje i odwołuje wojewoda za
zgodą Prezesa Urzędu.
2. Zastępców wojewódzkiego inspektora powołuje i odwołuje wojewoda na
wniosek wojewódzkiego inspektora, po zasięgnięciu opinii Prezesa Urzędu.
2a. Prezes Urzędu może zwrócić się do wojewody o odwołanie
wojewódzkiego inspektora lub jego zastępcy. Przepisu ust. 1 nie stosuje się.
3. Wojewódzki inspektor kieruje działalnością wojewódzkiego inspektoratu
inspekcji handlowej, zwanego dalej „wojewódzkim inspektoratem”.
4. Wojewódzki inspektorat jest jednostką budżetową.
5. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, zasady
organizacji wojewódzkich inspektoratów.
6. Rozporządzenie, o którym mowa w ust. 5, powinno określać
w szczególności rodzaje komórek organizacyjnych wchodzących w skład
wojewódzkich inspektoratów i ich delegatur.
Art. 9
Art. 10
1. Do zakresu działania Prezesa Urzędu należy w szczególności:
1) organizowanie i koordynowanie kontroli o znaczeniu krajowym;
2) sprawowanie kontroli realizacji przez wojewódzkich inspektorów zadań i kompetencji określonych w ustawie i przepisach odrębnych;
3) wydawanie wytycznych i zaleceń zapewniających jednolitość postępowania Inspekcji oraz nadzór nad ich realizacją;
4) organizowanie szkolenia inspektorów;
5) opracowywanie projektów aktów prawnych regulujących problematykę należącą do zakresu działania Inspekcji;
6) dokonywanie dla potrzeb organów administracji rządowej analiz i ocen funkcjonowania rynku oraz stanu ochrony interesów i praw konsumentów;
7) (uchylony)
8) prowadzenie laboratoriów kontrolno-analitycznych Inspekcji;
9) współpraca z zagranicznymi służbami kontrolnymi o podobnym charakterze;
9a) współpraca z Szefem Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych w zakresie niezbędnym do realizacji jego zadań ustawowych;
10) (uchylony)
10a) (uchylony)
11) wykonywanie zadań i kompetencji określonych w przepisach odrębnych. 1a. Przepisu ust. 1 pkt 3 nie stosuje się do zadań Inspekcji, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3 i 4. 2. (uchylony)

Art. 10a. (uchylony)
Art. 11
Art. 12
1. Inspekcja współdziała z powiatowym (miejskim) rzecznikiem konsumentów, organami administracji rządowej i samorządowej, organami kontroli oraz organizacjami pozarządowymi reprezentującymi interesy konsumentów. 2. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób współdziałania organów Inspekcji z powiatowym (miejskim) rzecznikiem konsumentów oraz organami i organizacjami, o których mowa w ust. 1. 3. Rozporządzenie, o którym mowa w ust. 2, powinno określać zasady i formy współdziałania organów Inspekcji z podmiotami, o których mowa w ust. 1. Rozdział 3 Postępowanie kontrolne
rozdzial

Rozdział 3 - Postępowanie kontrolne

art. 13-22
Art. 13
1. Kontrolę wszczyna i prowadzi inspektor po okazaniu legitymacji
służbowej oraz doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli wydanego
przez wojewódzkiego inspektora.
2. Upoważnienie, o którym mowa w ust. 1, zawiera co najmniej:
1) oznaczenie organu kontroli;
2) wskazanie podstawy prawnej;
3) datę i miejsce wystawienia;
4) imię, nazwisko i stanowisko kontrolującego oraz numer jego legitymacji
służbowej, a w przypadku upoważnienia do udziału w kontroli osób,
o których mowa w ust. 3 – imiona i nazwiska tych osób oraz numer
dokumentu potwierdzającego tożsamość;
5) oznaczenie kontrolowanego;
6) określenie przedmiotu i zakresu kontroli;
7) określenie daty rozpoczęcia kontroli i przewidywanej daty jej zakończenia;
8) podpis osoby udzielającej upoważnienia, z podaniem zajmowanego
stanowiska lub funkcji;
9) pouczenie o prawach i obowiązkach kontrolowanego.
3. Jeżeli pobranie próbek produktu do badań lub wykonanie innych czynności
kontrolnych wymaga wiedzy lub umiejętności specjalnych, wojewódzki inspektor
może upoważnić do udziału w kontroli osobę niebędącą inspektorem posiadającą
taką wiedzę lub umiejętności.
Art. 15
1. Kontrolę przeprowadza się w obecności kontrolowanego lub
osoby przez niego upoważnionej w siedzibie kontrolowanego lub w miejscu
wykonywania działalności oraz w godzinach pracy lub w czasie faktycznego
wykonywania działalności przez kontrolowanego.
2. Kontrola lub poszczególne czynności kontrolne, za zgodą kontrolowanego,
mogą być przeprowadzane również w siedzibie organu Inspekcji, jeżeli może to
usprawnić prowadzenie kontroli.
3. W przypadku nieobecności osób, o których mowa w ust. 1, czynności
kontrolne mogą być wykonywane w obecności innego pracownika
kontrolowanego, który może być uznany za osobę, o której mowa w art. 97 ustawy
z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, lub w obecności przywołanego
świadka, którym powinien być funkcjonariusz publiczny, niebędący jednak
pracownikiem organu przeprowadzającego kontrolę.
4. Przeprowadzający kontrole mają obowiązek przeprowadzać je w sposób
sprawny i możliwie niezakłócający funkcjonowania kontrolowanego.
Art. 16
Art. 17
1. Inspektor jest uprawniony do wstępu oraz poruszania się
w obiektach, pomieszczeniach i na terenie jednostki kontrolowanej za okazaniem
legitymacji służbowej, bez obowiązku uzyskiwania przepustki przewidzianej
w regulaminie wewnętrznym, oraz nie podlega rewizji osobistej.
2. Inspektor podlega przepisom bezpieczeństwa i higieny pracy,
obowiązującym w jednostce kontrolowanej.

Art. 17a. Przy przeprowadzaniu kontroli przedsiębiorców prowadzących
działalność gospodarczą na terenach podlegających ministrowi właściwemu do
spraw wewnętrznych, niewymienionych w art. 4 pkt 1, inspektor jest obowiązany
do przestrzegania przepisów regulujących zasady wstępu na te tereny.
Art. 18
Art. 19
1. Wojewódzki inspektor może wystąpić z wnioskiem do właściwego
miejscowo komendanta Policji o jej pomoc, jeżeli jest to niezbędne do
przeprowadzenia czynności kontrolnych.
2. Na wniosek wojewódzkiego inspektora właściwy miejscowo komendant
Policji jest obowiązany do zapewnienia inspektorowi pomocy Policji w toku
wykonywania czynności kontrolnych.
Art. 20
1. Ustalenia kontroli inspektor dokumentuje w protokole kontroli. 1a. Inspektor jest obowiązany zapoznać kontrolowanego lub osobę przez niego upoważnioną z treścią protokołu. 1b. Protokół podpisuje inspektor oraz kontrolowany lub osoba przez niego upoważniona, w którego obecności przeprowadzono kontrolę. W przypadku przeprowadzenia kontroli w obecności innego pracownika kontrolowanego, lub w obecności przywołanego świadka, protokół podpisują także te osoby. 1c. W przypadku braku uwag do protokołu należy to odnotować w protokole. 1d. Jeden egzemplarz protokołu przekazuje się, za pokwitowaniem, kontrolowanemu lub osobie przez niego upoważnionej, a drugi pozostawia się w aktach sprawy. 1e. W przypadku odmowy podpisania lub odbioru protokołu inspektor sporządzający protokół odnotowuje to w protokole, podając, jeżeli jest to możliwe, przyczynę odmowy. 2. Kontrolowany może zgłosić uwagi bezpośrednio do protokołu kontroli lub w terminie 7 dni od dnia przedstawienia protokołu do podpisu wnieść je na piśmie. 3. Wojewódzki inspektor jest obowiązany ustosunkować się do uwag zgłoszonych do protokołu kontroli niezwłocznie, jednak niepóźniej niż w terminie 14 dni od dnia ich otrzymania.
Art. 21
1. W przypadku zabezpieczenia produktów, dokumentów i innych
rzeczy, pobrania próbek, dokonania oględzin lub przeprowadzenia innych
dowodów sporządza się odrębny protokół.
2. Sporządzenie odrębnego protokołu odnotowuje się w protokole kontroli.

Art. 21a. Inspektor może, z urzędu lub na wniosek kontrolowanego,
prostować błędy pisarskie i rachunkowe lub inne oczywiste pomyłki w protokole
kontroli, o którym mowa w art. 20 ust. 1, oraz w odrębnym protokole, o którym
mowa w art. 21 ust. 1.
Art. 22
rozdzial

Rozdział 4 - Postępowanie kontrolne uproszczone

art. 23-24
rozdzial

Rozdział 5 - Zabezpieczenie dowodów

art. 25-26
Art. 25
1. Wojewódzki inspektor może, w drodze postanowienia, dokonać
zabezpieczenia dowodów na czas niezbędny dla realizacji zadań kontroli.
2. Zabezpieczeniu, o którym mowa w ust. 1, podlegają dokumenty,
ewidencje, informacje oraz produkty i inne rzeczy, jeżeli stanowią lub mogą
stanowić dowód nieprawidłowości stwierdzonych w toku kontroli, z wyłączeniem
produktów łatwo psujących się lub ulegających innym szybkim zmianom
biochemicznym.
3. Wojewódzki inspektor może upoważnić inspektora do wydania w jego
imieniu postanowienia, o którym mowa w ust. 1.
4. Na postanowienie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje zażalenie.
Art. 26
rozdzial

Rozdział 6 - Pobieranie i badanie próbek produktów

art. 27-31
Art. 27
1. Próbki produktów pobiera się w celu ustalenia, czy produkt spełnia
wymagania jakościowe i bezpieczeństwa określone w przepisach odrębnych lub
dokumentach normalizacyjnych lub czy jego jakość odpowiada jakości
deklarowanej przez przedsiębiorcę.
2. Próbki produktów pobiera się w celu poddania badaniom, w ilościach
i w sposób określony w przepisach odrębnych albo dokumentach
normalizacyjnych, a w razie braku takiego określenia – w ilościach niezbędnych do
przeprowadzenia badań.
3. Pobranie próbki produktu stwierdza się poprzez sporządzenie protokołu.
4. Po przeprowadzeniu badań wykonujący badania sporządza sprawozdanie
z badań.
Art. 28
1. Równocześnie z pobraniem próbki produktu należy,
z zastrzeżeniem ust. 3, pobrać i zabezpieczyć dodatkową próbkę produktu z tej
samej partii w ilości odpowiadającej ilości pobranej do badań (próbka kontrolna).
Przepis art. 27 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
2. Próbka kontrolna jest przechowywana przez kontrolowanego do czasu jej
zwolnienia przez wojewódzkiego inspektora, w warunkach uniemożliwiających zmianę jakości lub cech charakterystycznych produktu; w tym czasie nie może być wprowadzana do obrotu.
3. Próbki kontrolnej nie pobiera się, jeżeli:
1) pobranie próbki byłoby utrudnione z uwagi na wartość, rodzaj lub niewielką
ilość produktu;
2) przechowanie próbki w warunkach uniemożliwiających zmianę jakości lub
cech charakterystycznych produktu jest niemożliwe;
3) próbka produktu została poddana badaniom organoleptycznym w toku
kontroli, chyba że wyniki tych badań uzasadniają podejrzenie, że produkt nie
spełnia wymagań określonych w przepisach prawa lub dokumentach
normalizacyjnych albo jego jakość nie odpowiada jakości deklarowanej.
Art. 29
1. Badania pobranych próbek produktów i próbek kontrolnych
przeprowadzają, z zastrzeżeniem ust. 2, laboratoria kontrolno-analityczne
Inspekcji.
2. W przypadku gdy laboratoria Inspekcji nie mogą wykonać badań, organ
Inspekcji może zawrzeć umowę o wykonanie badań pobranej próbki z innym
wyspecjalizowanym laboratorium.
3. Badanie próbki kontrolnej przeprowadza się na wniosek lub z urzędu.
Art. 30
1. Jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że produkt nie spełnia
wymagań określonych w przepisach odrębnych lub w deklaracji, kontrolowany jest
obowiązany do uiszczenia, na wskazany przez odpowiedni organ Inspekcji
rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów albo wojewódzkiego
inspektoratu, kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań,
którą następnie przekazuje się na rachunek dochodów budżetu państwa, o ile
przepisy odrębne nie stanowią inaczej.
2. Do należności pieniężnych, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Art. 31
1. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji. 2. Rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, powinno określać w szczególności:
1) tryb pobierania i badania próbek produktów;
2) wzór protokołu pobrania próbki produktu lub próbki kontrolnej;
3) sposób zabezpieczenia próbek produktów i próbek kontrolnych;
4) wzór sprawozdania z badań;
5) sposób postępowania z pozostałościami po próbkach;
6) sposób ustalania wysokości należności pieniężnych, o których mowa w art. 30 ust. 1, oraz ich uiszczania. Rozdział 7 Postępowanie pokontrolne
rozdzial

Rozdział 7 - Postępowanie pokontrolne

art. 32-35
Art. 32
Jeżeli jest to niezbędne dla usunięcia stwierdzonych
nieprawidłowości, wojewódzki inspektor wyda, w drodze decyzji, zarządzenie
pokontrolne. Kontrolowany jest obowiązany poinformować wojewódzkiego
inspektora, w wyznaczonym terminie, o sposobie wykonania zarządzenia.
Art. 33
1. Wojewódzki inspektor kieruje do kontrolowanego lub jednostki
nadrzędnej wystąpienie pokontrolne, informujące o innych stwierdzonych
uchybieniach, zawierające wnioski o ich usunięcie.
2. Kontrolowany lub jednostka nadrzędna są obowiązani udzielić odpowiedzi
na wystąpienie pokontrolne w wyznaczonym terminie.
Art. 34
Wojewódzki inspektor na podstawie wyników postępowania
kontrolnego kieruje wystąpienie pokontrolne do producenta lub importera
produktów badanych w toku kontroli, jeżeli jest to niezbędne do usunięcia
stwierdzonych nieprawidłowości. Przepis art. 33 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Art. 35
Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wzór legitymacji służbowej pracowników Inspekcji oraz tryb jej wydawania i wymiany, oraz wzory protokołów: kontroli, oględzin oraz rozprawy, uwzględniając zakres i rodzaj przeprowadzanej kontroli oraz zapewniając możliwość identyfikacji organu kontroli i osób wykonujących czynności kontrolne. Rozdział 8 Pozasądowe rozwiązywanie sporów konsumenckich
rozdzial

Rozdział 8 - Postępowanie mediacyjne

art. 36
Art. 36
rozdzial

Rozdział 9 - Stałe polubowne sądy konsumenckie

art. 37
Art. 37
rozdzial

Rozdział 10 - Przepisy karne

art. 38-39
Art. 38
Kto wbrew obowiązkowi nie wykonuje decyzji, o których mowa
w art. 18 i art. 32, wydanych przez organ Inspekcji lub z jego upoważnienia przez
inspektora, albo usuwa dowody lub produkty zabezpieczone w toku kontroli,
podlega grzywnie w wysokości do 360 stawek dziennych.
Art. 39
1. Kto uniemożliwia albo utrudnia inspektorowi przeprowadzenie czynności kontrolnych, podlega karze aresztu do 30 dni albo grzywny w wysokości do 5000 zł. 2. Kto wbrew żądaniu inspektora nie usuwa niezwłocznie uchybień porządkowych lub organizacyjnych stwierdzonych w toku kontroli, podlega karze grzywny w wysokości do 5000 zł. Rozdział 11 Przepisy przejściowe i końcowe
rozdzial

Rozdział 11 - Przepisy przejściowe i końcowe

art. 40-45
Art. 41
Postępowania wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia
w życie ustawy podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych.
Art. 42
1. Z dniem wejścia w życie ustawy Główny Inspektor przejmie
z mocy prawa wojewódzkie laboratoria kontrolno-analityczne prowadzone
dotychczas przez wojewódzkich inspektorów.
2. Pracownicy zatrudnieni w laboratoriach, o których mowa w ust. 1, z dniem
wejścia w życie ustawy stają się pracownikami Głównego Inspektoratu.
3. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób przejęcia przez
Głównego Inspektora laboratoriów, o których mowa w ust. 1.
4. Rozporządzenie, o którym mowa w ust. 3, powinno określać
w szczególności:
1) tryb przejęcia laboratoriów;
2) rodzaje przejmowanych składników mienia oraz etaty i środki finansowe
niezbędne do prowadzenia tych laboratoriów.
Art. 43
Stałe polubowne sądy konsumenckie przy wojewódzkich
inspektorach Inspekcji Handlowej zorganizowane na podstawie przepisów
dotychczasowych stają się stałymi polubownymi sądami konsumenckimi
w rozumieniu ustawy.
Art. 44
Traci moc ustawa z dnia 25 lutego 1958 r. o Inspekcji Handlowej
(Dz. U. z 1999 r. poz. 1205).
Art. 45
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 2001 r.
Brak wyników