1. Funkcjonariuszowi w służbie przygotowawczej lub stałej, od dnia przyjęcia do służby w Straży Granicznej do dnia zwolnienia ze służby w Straży Granicznej, na jego wniosek, przysługuje prawo do zakwaterowania. 2. Prawo do zakwaterowania jest realizowane w następujących formach:
1) przydział lokalu mieszkalnego;
2) przydział kwatery tymczasowej;
3) skierowanie do miejsca w internacie albo kwatery internatowej;
4) przyznanie świadczenia mieszkaniowego. 3. Na wniosek funkcjonariusza, o którym mowa w ust. 1, prawo do zakwaterowania, o którym mowa w ust. 2 pkt 1–3, jest realizowane w miejscowości, w której funkcjonariusz pełni służbę, lub może być realizowane w miejscowości innej niż miejscowość, w której pełni służbę, zgodnie z wykazem, o którym mowa w ust. 5. 4. Z miejsca w internacie albo kwatery internatowej mogą korzystać również pracownicy Straży Granicznej. Przepisy ust. 5–8 i 13 oraz art. 92a ust. 1 stosuje się odpowiednio. 5. Podmioty, o których mowa w art. 92a ust. 1, prowadzą wykaz dostępnych form zakwaterowania we właściwych jednostkach organizacyjnych Straży Granicznej. Wykaz udostępniany jest do wiadomości funkcjonariuszy w sposób przyjęty przez dany podmiot. 6. Wyboru formy zakwaterowania funkcjonariusz, o którym mowa w ust. 1, dokonuje na podstawie wykazu, o którym mowa w ust. 5, składając wniosek do podmiotu, o którym mowa w art. 92a ust. 1. W przypadku braku możliwości przyznania prawa do zakwaterowania w formie, o której mowa w ust. 2 pkt 1 albo 2, funkcjonariuszowi przyznaje się prawo do zakwaterowania w formie, o której mowa w ust. 2 pkt 4. 7. Wnioski, o których mowa w ust. 6 i 9, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. 8. Wniosek, o którym mowa w ust. 6, zawiera:
1) imię (imiona) i nazwisko funkcjonariusza;
2) stopień służbowy funkcjonariusza;
3) stanowisko służbowe funkcjonariusza;
4) numer telefonu kontaktowego;
5) adres zamieszkania funkcjonariusza;
6) wskazanie tytułu prawnego do lokalu, który funkcjonariusz zajmuje;
7) datę przyjęcia funkcjonariusza do służby;
8) datę ukończenia przez funkcjonariusza szkolenia podstawowego;
9) miejscowość, w której funkcjonariusz pełni służbę;
10) imię i nazwisko, stopień pokrewieństwa, datę urodzenia, adres zamieszkania członków rodziny funkcjonariusza, o których mowa w art. 93, oraz informacje o członkach rodziny, o których mowa w art. 93 pkt 2;
11) oświadczenie funkcjonariusza, czy on lub jego małżonek są właścicielami lub współwłaścicielami lokalu mieszkalnego albo domu, o którym mowa w ust. 11 pkt 1;
12) oświadczenie funkcjonariusza w sprawie wyboru formy zakwaterowania;
13) oświadczenie funkcjonariusza w sprawie wyboru sposobu ustalania wysokości świadczenia mieszkaniowego;
14) oświadczenie funkcjonariusza o skorzystaniu lub nieskorzystaniu z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego albo domu oraz o wskazaniu sposobu rozliczenia zwrotu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego;
15) oświadczenie funkcjonariusza o nabyciu lub nienabyciu lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, z bonifikatą lub pomniejszeniem w cenie nabycia, przydzielonego w trybie administracyjnym w związku z pełnioną służbą;
16) oświadczenie funkcjonariusza o otrzymaniu lub nieotrzymaniu lokalu mieszkalnego albo kwatery tymczasowej na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad zakwaterowania funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Ochrony Państwa oraz poprawy niektórych warunków pełnienia służby (Dz. U. poz. 1366);
17) klauzulę o treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”; klauzula ta zastępuje pouczenie przez organ o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń;
18) informację o sposobie wypłaty świadczenia mieszkaniowego, a w przypadku wyboru bezgotówkowej formy wypłaty – numer rachunku bankowego lub innego rachunku płatniczego;
19) adres lokalu mieszkalnego albo kwatery tymczasowej, o które wnioskuje funkcjonariusz. 9. Funkcjonariuszowi, o którym mowa w ust. 1, na jego wniosek, przysługuje prawo do zamiany lokalu mieszkalnego albo kwatery tymczasowej. Do wniosków o zamianę lokali mieszkalnych albo kwater tymczasowych przepis ust. 8 stosuje się odpowiednio; wniosek o zamianę zawiera także adres zajmowanego lokalu mieszkalnego albo zajmowanej kwatery tymczasowej. 10. Zmiana formy zakwaterowania następuje na wniosek funkcjonariusza, o którym mowa w ust. 6. Podmiot, o którym mowa w art. 92a ust. 1, uchyla decyzję, na podstawie której orzeczono wcześniej o prawie do zakwaterowania. 11. Prawo do form zakwaterowania, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, nie przysługuje, jeżeli:
1) funkcjonariusz lub jego małżonek jest właścicielem lub współwłaścicielem lokalu mieszkalnego albo domu w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości, o której mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 albo 2;
2) małżonek funkcjonariusza będący:
a) funkcjonariuszem Policji,
b) funkcjonariuszem Państwowej Straży Pożarnej,
c) funkcjonariuszem Straży Granicznej,
d) funkcjonariuszem Służby Ochrony Państwa,
e) funkcjonariuszem Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
f) funkcjonariuszem Agencji Wywiadu,
g) funkcjonariuszem Służby Wywiadu Wojskowego,
h) funkcjonariuszem Służby Kontrwywiadu Wojskowego,
i) żołnierzem Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
– otrzymał przydział lokalu mieszkalnego albo kwatery tymczasowej na podstawie przepisów obowiązujących w tych służbach, jeżeli małżonkowie pełnią służbę w tej samej miejscowości albo w miejscowości, o której mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 albo 2. 12. Rozstrzygnięcie o przyznaniu świadczenia mieszkaniowego przez podmiot, o którym mowa w art. 92a ust. 1, w całości uwzględniające wniosek funkcjonariusza następuje w postępowaniu uproszczonym, o którym mowa w dziale II rozdziale 14 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691). Przepisów o milczącym załatwieniu sprawy nie stosuje się. 13. Rozstrzygnięcie o przyznaniu miejsca w internacie albo kwatery internatowej następuje w drodze skierowania funkcjonariusza do miejsca w internacie albo kwatery internatowej przez podmiot, o którym mowa w art. 92a ust. 1. 14. Rozstrzygnięcie o:
1) przydziale lokalu mieszkalnego albo kwatery tymczasowej,
2) zamianie lokali mieszkalnych albo kwater tymczasowych,
3) odmowie przyznania wybranej przez funkcjonariusza formy zakwaterowania
– następuje w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez podmiot, o którym mowa w art. 92a ust. 1. 15. W przypadku gdy małżonkowie są funkcjonariuszami Straży Granicznej, każdy z małżonków wybiera formę zakwaterowania, z tym że:
1) jednemu z małżonków przysługuje przydział lokalu mieszkalnego albo kwatery tymczasowej, z uwzględnieniem dzieci, o których mowa w art. 93 pkt 2, a drugiemu małżonkowi przyznaje się świadczenie mieszkaniowe albo
2) każdemu z małżonków przyznaje się świadczenie mieszkaniowe. 16. W przypadku podania przez funkcjonariusza nieprawdziwych danych we wnioskach, o których mowa w ust. 6 lub 9, lub w przypadku gdy świadczenie mieszkaniowe funkcjonariuszowi nie przysługiwało, podmiot, o którym mowa w art. 92a ust. 1, wydaje decyzję o uchyleniu decyzji przyznającej funkcjonariuszowi wybraną przez niego formę zakwaterowania, w której rozstrzyga także o cofnięciu świadczenia mieszkaniowego w całości oraz zobowiązuje funkcjonariusza do zwrotu świadczeń nienależnie pobranych. 17. Funkcjonariusz jest obowiązany do powiadomienia podmiotu, o którym mowa w art. 92a ust. 1, o każdym zdarzeniu mającym wpływ na prawo do zakwaterowania. 18. W przypadku przeniesienia funkcjonariusza do innej służby albo do służby w ramach zawodowej służby wojskowej albo zwolnienia go ze służby rozstrzygnięcia, o których mowa w ust. 12–14, wygasają z mocy prawa z dniem przeniesienia funkcjonariusza lub zwolnienia go ze służby. 19. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, wzory wniosków, o których mowa w ust. 6 i 9, a także formę i sposób składania tych wniosków, uwzględniając przejrzystość przedstawianych informacji oraz efektywność prowadzonego postępowania w celu rozstrzygnięcia w sprawach wyboru formy zakwaterowania.

Art. 92a. 1. Podmiotami właściwymi w sprawach zakwaterowania oraz zryczałtowanego zwrotu kosztów dojazdu są:
1) minister właściwy do spraw wewnętrznych – w stosunku do:
a) Komendanta Głównego Straży Granicznej,
b) zastępców Komendanta Głównego Straży Granicznej;
2) Komendant Główny Straży Granicznej – w stosunku do:
a) Rektora-Komendanta WSSG,
b) Komendanta BSWSG,
c) komendantów oddziałów Straży Granicznej,
d) komendantów ośrodków szkolenia Straży Granicznej,
e) komendantów ośrodków Straży Granicznej,
f) kierowników komórek organizacyjnych Komendy Głównej Straży Granicznej,
g) funkcjonariuszy, o których mowa w art. 41 ust. 2,
h) funkcjonariuszy pozostających w jego dyspozycji;
3) Rektor-Komendant WSSG, komendanci oddziałów Straży Granicznej, komendanci ośrodków szkolenia Straży Granicznej, z wyłączeniem ośrodka szkolenia, o którym mowa w pkt 4, oraz komendanci ośrodków Straży Granicznej – w stosunku do funkcjonariuszy pełniących służbę w podległych im jednostkach organizacyjnych lub pozostających w ich dyspozycji;
4) Komendant Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Straży Granicznej – w stosunku do funkcjonariuszy pełniących służbę w ośrodku szkolenia Straży Granicznej pozostającym na jego zaopatrzeniu lub pozostających w dyspozycji komendanta tego ośrodka szkolenia;
5) Komendant Nadwiślańskiego Oddziału Straży Granicznej – w stosunku do funkcjonariuszy pełniących służbę w komórkach organizacyjnych Komendy Głównej Straży Granicznej i w BSWSG lub pozostających w dyspozycji Komendanta BSWSG. 2. W przypadku funkcjonariusza zwolnionego ze służby, który nabył prawo do lokalu mieszkalnego albo kwatery tymczasowej na podstawie decyzji podmiotu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, właściwym w sprawie wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego albo kwatery tymczasowej jest podmiot, o którym mowa w ust. 1 pkt 2.

Art. 92b. Prawo do zakwaterowania nie przysługuje funkcjonariuszowi:
1) który nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, z bonifikatą lub pomniejszeniem w cenie nabycia, przydzielony w trybie administracyjnym w związku z pełnioną służbą;
2) od dnia przyjęcia do służby do dnia ukończenia szkolenia podstawowego, a w przypadku następującego bezpośrednio po tym szkoleniu szkolenia w zakresie szkoły podoficerskiej – do dnia jego ukończenia;
3) od dnia przyjęcia do służby do dnia ukończenia studiów stacjonarnych w WSSG;
4) w służbie kandydackiej.