Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 25 sierpnia 2023 r.3) Minister Infrastruktury: A. Adamczyk
3) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 20 listopada 2014 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych i składu załóg statków żeglugi śródlądowej (Dz. U. poz. 1686 oraz z 2018 r. poz. 576), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o żegludze śródlądowej oraz ustawy o czasie pracy na statkach żeglugi śródlądowej (Dz. U. poz. 1588). Dziennik Ustaw –9– Poz. 1697 Załącznik do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 17 sierpnia 2023 r. (Dz. U. poz. 1697) ZAKRES WYMAGAŃ EGZAMINACYJNYCH I. Zakres wiedzy i umiejętności wymaganych na poziomie operacyjnym (unijne świadectwo kwalifikacji: marynarza, starszego marynarza, sternika żeglugi śródlądowej) Wymagana wiedza teoretyczna Kompetencje wymagane na poziomie operacyjnym oraz przypadającą im wiedzę i umiejętności określa część I za- łącznika I do dyrektywy delegowanej Komisji (UE) 2020/12 z dnia 2 sierpnia 2019 r. uzupełniającej dyrektywę Par- lamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2397 w odniesieniu do standardów dotyczących: kompetencji oraz odpo- wiadających im wiedzy i umiejętności, egzaminów praktycznych, zatwierdzania symulatorów oraz stanu zdrowia (Dz. Urz. UE L 6 z 10.01.2020, str. 15), zwanej dalej „dyrektywą”. II. Zakres wiedzy i umiejętności wymaganych do uzyskania patentu żeglarskiego przewoźnika żeglugi śródlądowej A. Wymagana wiedza teoretyczna 1. Ogólne wiadomości o promach:
1) rodzaje promów i ogólne wiadomości o budowie promu;
2) podstawowe wiadomości z zakresu pływalności i stateczności promów. 2. Znajomość przepisów:
1) dotyczących żeglugi promów i ich oznakowania oraz wymagań technicznych z tym związanych, a także wyposażenia i dokumentów warunkujących dopuszczenie promu do żeglugi;
2) bhp i przeciwpożarowych obowiązujących na promach;
3) dotyczących postępowania powypadkowego. B. Wymagane wiedza i umiejętności praktyczne 1. Przeprowadzanie drobnych remontów promu i jego konserwacja. 2. Prawidłowe rozmieszczenie pasażerów, ładunku i pojazdów na promie. 3. Uruchamianie promu, kierowanie ruchem i prowadzenie promu. 4. Udzielanie pierwszej pomocy tonącym i ofiarom poparzenia. 5. Praktyczna obsługa łodzi przewozowej bez napędu mechanicznego oraz łodzi towarzyszącej lub ratunkowej. 6. Obsługa wyposażenia ratunkowego i przeciwpożarowego. III. Zakres wiedzy i umiejętności wymaganych do uzyskania patentu żeglarskiego młodszego stermotorzysty i stermotorzysty żeglugi śródlądowej A. Wymagana wiedza teoretyczna 1. Budowa statku, jego wyposażenie i właściwości manewrowe:
1) podstawowe wiadomości o rodzajach i budowie małych statków żeglugi śródlądowej; materiały konstrukcyjne kadłuba, jego podstawowe elementy konstrukcyjne, parametry kadłuba, parametry statku;
2) właściwości manewrowe małego statku, wybrane zagadnienia z teorii prowadzenia statku; wypór i wyporność, nośność, środek ciężkości i wyporu, pływalność i stateczność; pędniki i ich rodzaje; zjawiska zachodzące wokół strefy ruchu statku ‒ opływ kadłuba, ruch falowy, strumień zaśrubowy, prąd nadążający; wpływ akwenu i rozmieszczenia ładunku lub pasażerów na manewrowanie statkiem, zjawisko przyssawania, wpływ wiatru i prądu wody na statek i jego ma- newry;
3) wyposażenie statku i jego kadłuba. 2. Silniki spalinowe i mechanizmy pomocnicze:
1) ogólne wiadomości o silnikach spalinowych i mechanizmach pomocniczych: rodzaje silników stosowanych na stat- kach żeglugi śródlądowej, rola mechanizmów pomocniczych;
2) instalacje maszynowe i zbiorniki na małych statkach; źródła energii. Dziennik Ustaw – 10 – Poz. 1697 3. Znajomość przepisów i zarys locji śródlądowej:
1) przepisy z zakresu żeglugi śródlądowej ‒ oznakowanie statków, znaki i sygnały optyczne i akustyczne, oznakowanie szlaku żeglownego ‒ rodzaje i znaczenie znaków żeglugowych, oznakowanie przeszkód nawigacyjnych, budowli i urządzeń hydrotechnicznych oraz budowli i linii przesyłowych krzyżujących się z drogą wodną; zasady prawa drogi; dokumenty na statku; wypadki żeglugowe;
2) przepisy bhp, sanitarne oraz w zakresie ochrony środowiska dotyczące małych statków;
3) ogólne wiadomości o drogach wodnych i budownictwie wodnym ‒ zarys locji śródlądowej. B. Wymagane wiedza i umiejętności praktyczne 1. Uruchamianie oraz obsługa silnika i mechanizmów pomocniczych. 2. Usuwanie drobnych uszkodzeń. 3. Samodzielne manewrowanie małym statkiem. 4. Udzielanie pierwszej pomocy w nagłych wypadkach. 5. Manewry ratownicze małym statkiem. 6. Obsługa wyposażenia ratunkowego i przeciwpożarowego. IV. Zakres wiedzy i umiejętności wymaganych do uzyskania unijnego świadectwa kwalifikacji kapitana żeglugi śródlądowej A. Wymagana wiedza teoretyczna Wymagane kompetencje oraz przypadającą im wiedzę i umiejętności określa część II załącznika I do dyrektywy. B. Wymagane wiedza i umiejętności praktyczne Wymagane kompetencje oraz przypadającą im wiedzę i umiejętności określają części IV i V załącznika II do dyrektywy. V. Zakres wiedzy i umiejętności wymaganych do uzyskania szczególnego zezwolenia dla kapitana na uprawianie żeglugi na wodach morskich Wymagana wiedza teoretyczna Wymagane kompetencje oraz przypadającą im wiedzę i umiejętności określa część III załącznika I do dyrektywy. VI. Zakres wiedzy i umiejętności wymaganych do uzyskania szczególnego zezwolenia dla kapitana na uprawianie żeglugi z pomocą radaru A. Wymagana wiedza teoretyczna Wymagane kompetencje oraz przypadającą im wiedzę i umiejętności określa część IV załącznika I do dyrektywy. B. Wymagane wiedza i umiejętności praktyczne Wymagane kompetencje oraz przypadającą im wiedzę i umiejętności określa część I załącznika II do dyrektywy. VII. Zakres wiedzy i umiejętności wymaganych do uzyskania unijnego świadectwa kwalifikacji eksperta w dziedzinie żeglugi pasażerskiej A. Wymagana wiedza teoretyczna Wymagane kompetencje oraz przypadającą im wiedzę i umiejętności określa część V załącznika I do dyrektywy. B. Wymagane wiedza i umiejętności praktyczne Wymagane kompetencje oraz przypadającą im wiedzę i umiejętności określa część II załącznika II do dyrektywy. VIII. Zakres wiedzy i umiejętności wymaganych do uzyskania unijnego świadectwa kwalifikacji eksperta w dziedzinie skroplonego gazu ziemnego A. Wymagana wiedza teoretyczna Wymagane kompetencje oraz przypadającą im wiedzę i umiejętności określa część VI załącznika I do dyrektywy. B. Wymagane wiedza i umiejętności praktyczne Wymagane kompetencje oraz przypadającą im wiedzę i umiejętności określa część III załącznika II do dyrektywy. Dziennik Ustaw – 11 – Poz. 1697 IX. Zakres wiedzy i umiejętności wymaganych do uzyskania świadectwa motorzysty żeglugi śródlądowej A. Wymagana wiedza teoretyczna 1. Budowa i zasady działania silników spalinowych i mechanizmów pomocniczych:
1) zasada działania silników spalinowych; zamiana energii cieplnej na energię ruchu; silnik wysokoprężny i jego przekrój schematyczny;
2) znajomość budowy silnika wysokoprężnego; blok silnikowy, cylindry, tuleje, głowice, tłoki, pierścienie oraz ich rodzaje; wał korbowy, ułożyskowanie, uszczelnienie, koło zamachowe, korbowody i panwie; sworzeń tłokowy i jego zamoco- wanie; zawory bezpieczeństwa, zawory rozruchowe, ssące i wydechowe. 2. Mechanizmy i urządzenia pomocnicze, instalacje i zbiorniki:
1) pompy paliwowe zasilające, mechanizmy zawieszone na silniku, przyrządy kontrolno-pomiarowe; instalacja elek- tryczna silnika;
2) układ paliwowy i zbiorniki, układ smarowniczy, chłodzący, instalacji osuszającej i ogólnego użytku, instalacji hydrau- licznej, instalacji wody pitnej, instalacji ścieków sanitarnych;
3) pompy i sprężarki ‒ typy i części składowe; butle sprężonego powietrza;
4) instalacja elektryczna statku, obwody elektryczne, źródła energii ‒ akumulatory, prądnice, zasilanie z lądu. 3. Siłownia spalinowa:
1) ustawienie silnika na fundamentach; sprzęgło, wał pośredni, wał śrubowy; pochwa wału śrubowego ‒ jej ułożyskowanie i uszczelnienie;
2) rozmieszczenie mechanizmów w siłowni; rozmieszczenie zbiorników oraz instalacje rurociągowe; stacje zaworowe;
3) urządzenia kontrolno-sygnalizacyjne; sygnalizacja alarmowa silników, zęz i siłowni. B. Wymagane wiedza i umiejętności praktyczne 1. Obsługa silników napędowych i mechanizmów pomocniczych. 2. Eliminowanie nieprawidłowości i zakłóceń w pracy silników i mechanizmów pomocniczych. 3. Przyjmowanie paliwa i smarów. 4. Prace remontowo-konserwacyjne w siłowni spalinowej. 5. Obsługa wyposażenia ratunkowego i przeciwpożarowego. X. Zakres wiedzy i umiejętności wymaganych do uzyskania patentu mechanika statkowego żeglugi śródlądowej A. Wymagana wiedza teoretyczna 1. Teoria silnika spalinowego:
1) zasady działania silnika 2- i 4-suwowego z zapłonem samoczynnym oraz doładowanego;
2) podstawowe parametry silników; sprawność mechaniczna i ogólna silnika; procesy zachodzące w cylindrze silnika; podstawowe zespoły silnika i ich budowa;
3) instalacje silnikowe: paliwowa, smarownicza, chłodzenia, rozruchowa ‒ zasady ich działania, ich obsługa i regulacja; technika uruchamiania, obsługi, podnoszenia obrotów i zatrzymywania silnika; codzienna konserwacja silnika; naj- prostsze systemy regulacyjne w poszczególnych instalacjach;
4) magazynowanie paliw, olejów i smarów oraz gospodarka nimi; właściwości paliw i olejów. 2. Mechanizmy pomocnicze i instalacje na statku:
1) zasady budowy elementów instalacji kadłuba;
2) instalacje zęzowe, balastowe, chłodzenia, przeciwpożarowe, smarownicze, hydrauliki siłowej, sprężonego powietrza i centralnego ogrzewania;
3) zasady działania pomp wirnikowych i tłokowych, sprężarek i turbosprężarek; obsługa instalacji hydraulicznych;
4) budowa urządzeń sterowych i ich rodzaje; armatura stosowana w instalacjach na statku;
5) budowa wciągarek kotwicznych i urządzeń sczepiających; mechanizmy i urządzenia statków technicznych;
6) pędniki i ich rodzaje, zasada ustawiania linii wałów; sprzęgła nawrotne. Dziennik Ustaw – 12 – Poz. 1697 3. Elektrotechnika na statku:
1) zastosowanie energii elektrycznej na statku i podstawy elektrotechniki; zasady działania podstawowych urządzeń elek- trycznych na statku;
2) rodzaje instalacji elektrycznych na statku i źródła prądu; rodzaje kabli i przewodów stosowanych na statkach; elek- tryczne instalacje rozruchowe; prostowniki i przetwornice. 4. Budowa i remonty statków:
1) ogólne wiadomości o budowie statku; podział i zakres remontów statków ‒ opisy remontów; naprawy podstawowych elementów kadłuba statku;
2) remonty silników spalinowych i mechanizmów pomocniczych; naprawy i wymiana instalacji kadłuba; naprawy insta- lacji elektrycznych; nadzór techniczny nad budową i remontami statków. 5. Podstawowe przepisy z zakresu żeglugi śródlądowej. Nadzór klasyfikacyjny, techniczny, sanitarny i nadzór ochrony środowiska. B. Wymagane wiedza i umiejętności praktyczne 1. Obsługa silników napędowych i mechanizmów pomocniczych. Eliminowanie występujących nieprawidłowości i zakłóceń w pracy silników napędowych i mechanizmów pomocniczych. 2. Odczytywanie rysunków technicznych i szkicowanie schematów instalacji statku. 3. Przygotowanie statku do remontu; odbiór wykonanych prac remontowych. 4. Obsługa wyposażenia ratunkowego i przeciwpożarowego.