Centrum tematu
Pełnomocnik z urzędu
Pełnomocnik z urzędu to adwokat albo radca prawny ustanowiony przez sąd dla strony postępowania cywilnego. Sąd może go przyznać, gdy strona nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnej pomocy prawnej i udział pełnomocnika jest w sprawie potrzebny.
Co warto wiedzieć
Pełnomocnik z urzędu nie jest przyznawany automatycznie tylko dlatego, że sprawa jest trudna albo strona nie ma własnego adwokata. Sąd bada dwie podstawowe kwestie: sytuację majątkową wnioskodawcy oraz to, czy udział adwokata albo radcy prawnego jest rzeczywiście potrzebny. Znaczenie może mieć stopień skomplikowania sprawy, stan zdrowia strony, jej nieporadność, charakter dowodów, etap postępowania albo obowiązek sporządzenia pisma przez profesjonalnego pełnomocnika.
Wniosek można złożyć razem z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych albo osobno. Składa się go w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona albo już się toczy. Osoba fizyczna powinna dołączyć oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, sporządzone według urzędowego wzoru. Osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna musi wykazać, że nie ma dostatecznych środków na wynagrodzenie pełnomocnika.
We wniosku warto krótko opisać, dlaczego strona nie jest w stanie sama prowadzić sprawy i dlaczego potrzebuje profesjonalnej pomocy. Można wskazać konkretnego adwokata albo radcę prawnego, ale nie oznacza to obowiązku jego wyznaczenia. Po uwzględnieniu wniosku sąd zwraca się do właściwej rady adwokackiej albo izby radców prawnych o wyznaczenie pełnomocnika.
Złożenie wniosku co do zasady nie zatrzymuje biegu sprawy ani terminów procesowych. Sąd może jednak wstrzymać rozpoznanie sprawy do czasu rozstrzygnięcia wniosku. Po odmowie ustanowienia pełnomocnika z urzędu możliwe jest zaskarżenie postanowienia, jeżeli przepisy przewidują środek odwoławczy.
Jeżeli okaże się, że podstawy ustanowienia pełnomocnika nie istniały albo przestały istnieć, sąd może cofnąć ustanowienie. Podanie świadomie nieprawdziwych informacji o sytuacji majątkowej może skutkować obowiązkiem zapłaty wynagrodzenia pełnomocnika oraz grzywną.
Najczęściej potrzebne pisma
Najbardziej praktyczne dokumenty powiązane z tym problemem. Gotowe wzory prowadzą bezpośrednio do formularza, a pozostałe pozycje porządkują listę dokumentów do rozbudowy.
Najważniejsze przepisy
Wybrane artykuły, od których najczęściej zaczyna się analizę tego tematu.
Pytania z forum
Praktyczne problemy użytkowników powiązane z tym hasłem.
Najczęstsze pytania
Kto może dostać pełnomocnika z urzędu?
W sprawie cywilnej może go otrzymać strona, która nie jest w stanie ponieść kosztów adwokata albo radcy prawnego i gdy sąd uzna udział profesjonalnego pełnomocnika za potrzebny.
Gdzie złożyć wniosek o pełnomocnika z urzędu?
Wniosek składa się w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona albo już się toczy. Można go złożyć pisemnie albo ustnie do protokołu.
Czy jest termin na złożenie wniosku?
Nie ma jednego ogólnego terminu, ale wniosek najlepiej złożyć jak najwcześniej. Samo złożenie wniosku zwykle nie wstrzymuje postępowania ani terminów procesowych.
Czy wniosek o pełnomocnika z urzędu jest płatny?
Sam wniosek co do zasady nie wymaga opłaty sądowej. Jeżeli jednak strona poda świadomie nieprawdziwe informacje, sąd może obciążyć ją wynagrodzeniem pełnomocnika i grzywną.
Co trzeba dołączyć do wniosku?
Osoba fizyczna powinna dołączyć oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Warto też dołączyć dokumenty potwierdzające dochody, koszty utrzymania, zadłużenie, stan zdrowia albo inne ważne okoliczności.
Co powinien zawierać wniosek?
Wniosek powinien wskazywać sąd, strony, sygnaturę sprawy, żądanie ustanowienia adwokata albo radcy prawnego z urzędu, uzasadnienie sytuacji majątkowej i potrzeby pomocy prawnej oraz podpis.
Co dzieje się po uwzględnieniu wniosku?
Sąd zwraca się do właściwej rady adwokackiej albo izby radców prawnych o wyznaczenie konkretnego pełnomocnika. Po wyznaczeniu pełnomocnik powinien skontaktować się ze stroną albo strona może skontaktować się z nim na podstawie danych z zawiadomienia.
Co zrobić po odmowie ustanowienia pełnomocnika z urzędu?
Można rozważyć zażalenie, jeżeli jest dopuszczalne. Termin i tryb zaskarżenia należy sprawdzić w pouczeniu sądu, bo spóźnione zażalenie może zostać odrzucone.