sygn. IV KK 34/15 31 marca 2015 Sąd Najwyższy

Postanowienie SN z 31 marca 2015, sygn. IV KK 34/15

Data orzeczenia 31 marca 2015
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Karna, Wydział IV
Przewodniczący SSN Andrzej Stępka
Tagi
#Sąd Najwyższy #Izba Karna #postanowienie SN
Sygn. akt IV KK 34/15
POSTANOWIENIE
Dnia 31 marca 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Stępka
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 31 marca 2015 r.,
sprawy J. S. skazanego z art. 148 § 1 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
z dnia 26 września 2014 r.,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w K.,
z dnia 29 października 2013 r.
p o s t a n o w i ł
I. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
II. zwolnić skazanego od kosztów sądowych za postępowanie
kasacyjne;
III. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. B. W., Kancelaria
Adwokacka, kwotę 738 zł (siedemset trzydzieści osiem złotych), w tym
23% VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji
na rzecz skazanego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 29 października 2013 r., J. S. został
skazany za przestępstwo z art. 148 § 1 k.k. na karę 15 lat pozbawienia wolności.
Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego, opierając podstawy
skargi o przepis art. 438 pkt 2 – 4 k.p.k.
Sąd Apelacyjny po rozpoznaniu tej apelacji, wyrokiem z dnia 26 września
2014 r., utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
2
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego, który na
podstawie art. 523 § 1 k.p.k. zarzucił wyrokowi rażące naruszenie przepisów prawa,
które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie:
1/ naruszenie przepisów postępowania, a to art. 4 k.p.k., art. 5 k.p.k. i art. 7 k.p.k. w
zw. z art. 92 k.p.k. i art. 410 k.p.k., poprzez nieuwzględnienie wszystkich
okoliczności faktycznych istotnych w sprawie, w szczególności tych, które
przemawiały na korzyść skazanego, rozstrzygnięcie niedających się usunąć
wątpliwości na niekorzyść skazanego oraz przekroczenie zasady swobodnej oceny
dowodów, polegające na:
- przyjęciu, iż w sprawie nie zachodzą uzasadnione wątpliwości co do winy
oskarżonego, mimo istnienia braków postępowania dowodowego, polegających na
wykonaniu badań histopatologicznych wycinków płuc pokrzywdzonej na obecność
treści pokarmowej dopiero ponad trzy lata po pobraniu próbek, co z dużym
prawdopodobieństwem mogło mieć wpływ na wynik przedmiotowych badań;
- przyjęciu, iż akcja reanimacyjna podjęta przez skazanego miała charakter
działania pozornego, mimo nieudowodnienia tego faktu, a w szczególności mimo
zasadniczo odmiennych w tej kwestii zeznań świadków – M. P. oraz ratowników
medycznych – M. K., M. G. i K. P.
2/ rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 53 § 1 i 2 k.k. w zw. z
art. 115 § 2 k.k. oraz art. 15 § 2 k.k., poprzez nieuwzględnienie przez Sąd przy
wymierzaniu kary wszystkich okoliczności mających wpływ na wymiar kary, a w
szczególności postaci zamiaru, jak również zachowania się skazanego
bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa, polegającego na próbie zapobieżenia
skutkowi popełnionego czynu, poprzez podjęcie akcji reanimacyjnej pokrzywdzonej
i nieuwzględnienie, iż do oskarżonego mogłaby mieć zastosowanie instytucja
czynnego żalu z art. 15 § 2 k.k., wpływająca na obniżenie wymiaru kary.
W konkluzji obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie
sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu
odwoławczym.
W odpowiedzi na kasację Prokurator Prokuratury Apelacyjnej wniósł o jej
oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
3
Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna, co skutkowało jej oddaleniem w
trybie określonym w art. 535 § 3 k.p.k.
Wypada krytycznie zauważyć, że podniesione w kasacji zarzuty zostały
niemal w całości powielone z uprzednio wniesionej apelacji. Trafnie zarzucił
prokurator w pisemnej odpowiedzi na tę nadzwyczajną skargę, iż kasacja została
skierowana faktycznie przeciwko wyrokowi Sądu I instancji i nie zawiera żadnych
zarzutów kierowanych konkretnie pod adresem orzeczenia Sądu odwoławczego.
Nawet analiza treści uzasadnienia kasacji nie pozwala zinterpretować podniesienia
zarzutów opartych o przepisy art. 433 § 2 k.p.k. lub art. 457 § 3 k.p.k. Sytuuje to
skonstruowaną w ten sposób skargę na granicy dopuszczalności, gdyż w istocie nie
odpowiada wymogom z art. 523 § 1 k.p.k. w zw. z art. 519 k.p.k. Również petitum
kasacji i wskazanie, na czym miałoby polegać podniesione uchybienie, także nie
wyczerpuje dyspozycji reguły z art. 526 k.p.k., gdyż norma w tym przepisie
przewidziana podobnie wymaga uwzględnienia treści art. 519 k.p.k.
Niedopuszczalne jest podnoszenie w nadzwyczajnym środku zaskarżenia wprost
zarzutów pod adresem orzeczenia Sądu I instancji. W przedmiotowej sprawie
skarga zmierzała do kolejnego zakwestionowania prawidłowości dokonanej przez
sąd pierwszej instancji – i zaakceptowanej w pełni w wyniku kontroli apelacyjnej
przez Sąd odwoławczy – oceny materiału dowodowego oraz ustaleń faktycznych.
Tymczasem postępowanie kasacyjne nie może stanowić powtórzenia
postępowania apelacyjnego i nie jest swego rodzaju trzecią instancją odwoławczą,
mającą służyć kolejnemu weryfikowaniu poprawności zapadłych orzeczeń w
sądach pierwszej i drugiej instancji. Z istoty samej kasacji wynika, że w tym
postępowaniu niedopuszczalne jest dokonywanie przez Sąd Najwyższy ponownej
oceny dowodów, czy też poprawności dokonanych ustaleń faktycznych. Sąd
kasacyjny może tylko zbadać, czy Sądy obydwu instancji dokonując tych ustaleń
nie dopuściły się rażącego naruszenia reguł procedowania, co mogłoby mieć wpływ
na ustalenia faktyczne, a w konsekwencji na treść wyroku. Zatem kontroli w trybie
kasacji podlegają nie same ustalenia faktyczne, ale sposób ich dokonania.
Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że wywody
zawarte w uzasadnieniu kasacji na okoliczność oceny zgromadzonych dowodów,
przede wszystkim w zakresie przeprowadzonych opinii biegłych oraz oceny zeznań
4
świadka M. P., były podnoszone konsekwentnie w obu stadiach postępowania
judykacyjnego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że w
postępowaniu kasacyjnym brak jest możliwości prowadzenia polemiki z treścią
poszczególnych ustaleń dowodowych. Prezentowanie przez obrońcę własnych
ocen, które z relacji złożonych przez świadków są bardziej, a które mniej
wiarygodne, czy też negowanie poszczególnych okoliczności faktycznych, nie
mieści się w rygorach ustawowych postępowania kasacyjnego (por. postanowienie
Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2012 r., V KK 101/12, Lex Nr 1231643).
Podkreślenia wymaga fakt, iż rzetelność przeprowadzonej w niniejszej
sprawie kontroli odwoławczej potwierdza lektura pisemnych motywów wyroku Sądu
Apelacyjnego. Nawet pobieżne zapoznanie się z ich treścią wskazuje wyraźnie, iż
zarzuty odwoławcze zostały rozpoznane w sposób zgodny ze standardem
wymienionym w art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. Sąd odwoławczy odnosił się
chronologicznie do wszystkich kwestii zarzuconych w apelacji, a powielonych
obecnie w kasacji. Nadto Sąd ten zwrócił uwagę, że w postępowaniu odwoławczym
odebrano od biegłych ustne opinie uzupełniające. Dowód ten przeprowadzono
celem umożliwienia stronom - a w szczególności, jak to podkreślił Sąd Apelacyjny,
oskarżonemu i jego obrońcy - zadania pytań i rozstrzygnięcia wątpliwości odnośnie
opinii biegłych. Biegli nie tylko ustosunkowali się do pytań sformułowanych w
piśmie obrońcy, ale zostali również wezwani na rozprawę odwoławczą, przez co
Sąd umożliwił oskarżonemu S. i jego obrońcy „zadawanie dodatkowych pytań w
celu wyjaśnienia istniejących w przekonaniu stron wątpliwości i niejasności w
wydanej opinii” (s. 2 uzasadnienia).
Podzielając częściowo zarzut błędu w ustaleniach faktycznych w zakresie
dotyczącym motywu działania oskarżonego S., Sąd Apelacyjny poddał wnikliwej
ocenie ten błąd i wyjaśnił, dlaczego nie miał on wpływu na treść orzeczenia.
Podsumowując bardzo obszerne rozważania w tym zakresie, Sąd Apelacyjny
stwierdził jednoznacznie – „Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, że do konfliktu
pomiędzy stronami doszło, a oskarżony po uprzednim przewróceniu pokrzywdzonej
na ziemię i uderzeniu w twarz, przystąpił do zagardlenia swej konkubiny, co stało
się bezpośrednią i jedyną przyczyną jej zgonu” (s. 3 uzasadnienia).
5
Sąd odwoławczy odniósł się również do zarzutu rażącej niewspółmierności
wymierzonej skazanemu kary. Zwrócił Sąd uwagę na brutalność działania
skazanego, działanie pod wpływem alkoholu, uprzedni tryb życia oraz fakt, że
przedmiotem zamachu w niniejszej sprawie była najwyższa wartość chroniona
prawem, czyli ludzkie życie. Poddając kontroli wymiar orzeczonej kary,
uwzględniono także wcześniejsze prawomocne skazanie J. S. za czyn z art. 207 §
1 k.k. popełniony na szkodę pokrzywdzonej (s. 8 uzasadnienia). Podkreślił także
Sąd odwoławczy, iż Sąd I instancji miał na uwadze również okoliczności łagodzące
w przypadku oskarżonego, chociaż tych „w istocie w niniejszej sprawie było
niewiele”.
Brak też było jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że w przypadku skazanego
występowała przesłanka do przyjęcia czynnego żalu z art. 15 § 2 k.k. Wszelkie
dywagacje autora kasacji w tym przedmiocie stanowią polemikę z jednoznacznymi
ustaleniami Sądu I instancji oraz oceną tych ustaleń, dokonaną w toku kontroli
instancyjnej przez Sąd Apelacyjny. Jak podkreślił Sąd odwoławczy, twierdzeniom
oskarżonego, iż jego działanie miało polegać wyłącznie na udzieleniu pomocy
pokrzywdzonej, przeczą jednoznacznie wyniki opinii lekarskich co do przyczyn
śmierci pokrzywdzonej. W tym kontekście prawidłowej ocenie zostały poddane
także zeznania świadków wskazanych w kasacji, […]. Wobec faktu, iż zarzuty
kasacji podniesione w tej części stanowią powtórzenie zarzutów apelacyjnych, zaś
Sąd odwoławczy odniósł się do nich nad wyraz wnikliwie i rzetelnie, nie ma
potrzeby powtarzania w tym miejscu tych samych argumentów. Należy odesłać do
pisemnych motywów zarówno wyroku Sądu I instancji, jak i uzasadnienia wyroku
Sądu Apelacyjnego, z tą konstatacją, iż Sąd Najwyższy w pełni wywody tam
zawarte akceptuje.
Mając te okoliczności na uwadze należało uznać kasację obrońcy skazanego
za oczywiście bezzasadną i oddalić ją w trybie określonym w art. 535 § 3 k.p.k. O
kosztach sądowych postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 624 §
1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k., zwalniając od nich skazanego J. S.
O wynagrodzeniu dla obrońcy skazanego, adwokata B. W., za sporządzenie
i wniesienie kasacji, rozstrzygnięto na podstawie § 2 ust. 3 i § 14 ust. 3 pkt 2
Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie
6
opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.