Postanowienie SN z 2 czerwca 2015, sygn. V KK 66/15
Data orzeczenia
2 czerwca 2015
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział V
Przewodniczący
SSN Henryk Gradzik
Tagi
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (12)
POSTANOWIENIE
Dnia 2 czerwca 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Henryk Gradzik
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 2 czerwca 2015 r.,
sprawy J. U.
skazanego z art. 177 § 2 kk w zw. z art. 178 § 1 kk i z art. 162 § 1 kk
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Okręgowego w P.
z dnia 28 października 2014 r.,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 3 czerwca 2014 r.,
p o s t a n o w i ł
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną
2. obciążyć skazanego J. U. kosztami sądowymi postępowania
kasacyjnego, w tym nieuiszczoną opłatą od kasacji w kwocie 450
(czterysta pięćdziesiąt) zł.
UZASADNIENIE
W wyroku z dnia 3 czerwca 2014 r., Sąd Rejonowy w W. uznał J. U. za
winnego tego, że:
1. w dniu 1 sierpnia 2013 r. w O. umyślnie naruszył zasady
bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że kierując ciągnikiem ursus w
stanie nietrzeźwości, na terenie zabudowanym, zbliżając się z drogi
podporządkowanej do skrzyżowania nie zachował szczególnej ostrożności i nie
ustąpił pierwszeństwa przejazdu jadącej rowerem U. J., doprowadzając do jej
potrącenia, w następstwie czego nieumyślnie spowodował u niej liczne obrażenia
2
ciała, a w nich następstwie także chorobę realnie zagrażającą życiu, a następnie
zbiegł z miejsca zdarzenia, tj. popełnienia przestępstwa z art. 177 § 2 k.k. w zw. z
art. 178 § 1 k.k. i za to wymierzył mu karę 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności;
2. w tym samym czasie i miejscu nie udzielił pomocy pokrzywdzonej U.
J., która znajdowała się w położeniu grożącym ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu po
potrąceniu przez ciągnik, mogąc jej udzielić bez narażenia siebie lub innej osoby na
niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, tj.
popełnienia przestępstwa z art. 162 § 1 k.k. i za to wymierzył mu karę roku
pozbawienia wolności.
Na podstawie art. 85 k.k. Sąd ten wymierzył oskarżonemu łączną karę 6 lat
pozbawienia wolności; z mocy art. 42 § 3 k.k. orzekł wobec niego środek karny
zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na zawsze, a na podstawie art. art.
46 § 1 k.k. zasądził od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonej 5 tys. zł tytułem
częściowego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Nadto z mocy art. 50 k.k. Sąd
nakazał ogłoszenie wyroku do publicznej wiadomości przez wywieszenie jego treści
przez 30 dni na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w W.
Po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego Sąd Okręgowy wyrokiem z
dnia 28 października 2014 r., zmienił wyrok w ten sposób, że złagodził karę
pozbawienia wolności za pierwszy z czynów do 3 lat i 6 miesięcy, a wymiar kary
łącznej obniżył do 4 lat. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w
mocy.
W kasacji od prawomocnego wyroku obrońca skazanego podniósł 6
zarzutów obrazy przepisów postępowania, które w jego przekonaniu miały wpływ
na treść wyroku, tj.:
1. art. 197 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 193 § 1 k.p.k. i art. 195 k.p.k., na skutek
powołania do sporządzenia opinii w przedmiocie stopnia obrażeń ciała doznanych
przez pokrzywdzoną, dr U. D., która nie znajdowała się na liście biegłych sądowych
i nie złożyła przyrzeczenia, przez co jej opinia nie może mieć charakteru opinii
biegłego, ani wpływać na kwalifikację prawną czynu przypisanego skazanemu;
2. art. 6 k.p.k. i art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych
wolności, przez pominięcie przesłuchania tej biegłej na rozprawie;
3
3. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. i art. 7 k.p.k. przez przyjęcie
opinii biegłej opartej tylko na dokumentacji medycznej, bez przeprowadzenia badań
pokrzywdzonej;
4. art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. przez uznanie, że biegły toksykolog R.
W. posiada wiedzę także z zakresu diabetologii pozwalającą stwierdzić, iż u
skazanego nie wystąpiły w czasie krytycznym zaburzenia poziomu cukru we krwi
właściwe dla chorych na cukrzycę; a w konsekwencji obrazę art. 167 k.p.k. w zw. z
art. 201 k.p.k. przez oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii
biegłego z zakresu diabetologii dla ustalenia czy zdarzenie, do którego doszło, było
efektem zaburzeń stanu zdrowia skazanego, a więc także czy zarzucone mu czyny
były zawinione;
5. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 433 §2 k.p.k. i w zw. z art. 457 § 3 k.pk. przez
przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów przy uznaniu, że opinia biegłego
R. W. stanowi wiarygodną podstawę do przyjęcia stężenia alkoholu we krwi
skazanego na 0,7 promila;
6. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. przez
przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, przejawiającej się w uznaniu, że
opinia psychologa K. S. jest pełna, podczas gdy nie dostrzega się w niej wpływu
schorzeń skazanego na jego stan psychologiczny, a w konsekwencji obrazę także
art. 201 k.p.k. przez oddalenie wniosku o powołanie innego biegłego w celu
ustalenia, czy zaburzenia osobowości u skazanego mogły spowodować
niemożność pokierowania swoim postępowaniem.
Z ostrożności procesowej autor kasacji podniósł zarzut obrazy art. 86 § 1 k.k.
w sytuacji, gdy w jego przekonaniu okoliczności przypisanych skazanemu czynów
przemawiały za zastosowaniem pełnej absorpcji przy wymiarze kary łącznej.
Podnosząc te zarzuty obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, a
także wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do
ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej wniósł o
oddalenie jej jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
4
Kasacja, co oczywiste, jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia od
prawomocnego wyroku sądu odwoławczego (art. 519 k.p.k.). Zarzuty kasacyjne
powinny zatem wskazywać na uchybienia obciążające wyrok sądu drugiej instancji,
który w myśl art. 433 § 1 i 2 k.p.k., rozpoznaje sprawę w granicach środka
odwoławczego, a w zakresie szerszym o tyle, o ile ustawa to przewiduje. Zarzuty
kasacji mają zatem rację bytu wtedy, gdy skarżący wskazuje w nich, że sąd drugiej
instancji nie rozpoznał zarzutów podniesionych w apelacji albo rozpoznał je w
sposób nierzetelny, bądź też pominął te uchybienia, wymienione w art. 439, 440 i
455 k.p.k., które powinien był dostrzec z urzędu niezależnie od granic zaskarżenia,.
W kontekście tych uwag o charakterze ogólnym, przechodząc do realiów
sprawy należy zauważyć, że trzy pierwsze zarzuty kasacji obrońcy J. U. dotyczą
kwestii nie podnoszonych w apelacji, tj. wartości dowodu z opinii biegłej specjalisty
medycyny sądowej w dziedzinie patomorfologii dr U. D., na podstawie której
ustalono w wyroku, jakich obrażeń doznała w wypadku U. J. Z protokołów rozprawy
przed Sądem Rejonowym wynika, że po ujawnieniu dokumentacji medycznej i
opinii biegłej, strony nie wnosiły o bezpośrednie jej przesłuchanie, ani nie składały
żadnych wniosków, które zmierzałyby w kierunku dalszego wyjaśniania przedmiotu
opiniowania (k. 361v i 398v). W tej sytuacji przy braku w apelacji zarzutów
podważających miarodajność dowodu z opinii biegłej U. D., na Sądzie
odwoławczym, rozpoznającym sprawę w granicach środka odwoławczego, nie
ciążyła powinność odniesienia się do tej kwestii, zwłaszcza że nie było przesłanek
do upatrywania tu uchybienia, które należało dostrzec niezależnie od granic
zaskarżenia. Wszystko to oznacza, że wysuwając w kasacji zarzuty przytoczone w
punktach 1,2 i 3, skarżący dąży do ponowienia kontroli wyroku Sądu pierwszej
instancji w zakresie nie ujętym wcześniej w apelacji. Jest to proceduralnie
niedopuszczalne. Zarzuty te, nie zwracające się do wyroku Sądu odwoławczego,
nie mają charakteru kasacyjnego i jako takie nie podlegają rozpoznaniu.
Pozostałe trzy zarzuty kasacji, sformułowane w punktach 4,5 i 6 były
podniesione w apelacji od wyroku Sądu Rejonowego w pkt I, II, III, i IV, w
odmiennym nieco ujęciu słownym, ale jako tożsame co do istoty. Wszystkie te
zarzuty Sąd Okręgowy rozpoznał, a w uzasadnieniu wyroku odniósł się do
argumentacji obrońcy na s. 6-13. W konkluzji Sąd ten uznał te zarzuty za
5
bezzasadne. Ponowienie w kasacji tych samych zarzutów w zmodyfikowanej szacie
słownej, musiałoby być powiązane z wykazaniem, że ich rozpoznanie było
nierzetelne w tym znaczeniu, iż pomijało argumenty skarżącego, bądź
deprecjonowało ich wagę w rozstrzyganiu apelacji. Kasacja obrońcy nie spełnia
tego warunku. Skarżący powtarza tylko rozumowanie przedstawione w apelacji i
podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko w poszczególnych kwestiach. Autor
kasacji zdaje się nie zauważać wywodu, w którym Sąd odwoławczy wykazał, że
opinia biegłego z zakresu toksykologii, uwzględniająca także wpływ stanu zdrowia
skazanego na oddziaływanie spożytego alkoholu, a w konsekwencji na jego
kondycję psychofizyczną tempore criminis, a także opinia biegłego psychologa,
wyjaśniły okoliczności, które miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Trafna jest uwaga Sądu Okręgowego, że dążenie skarżącego do uzyskania
dalszych opinii w celu jeszcze bardziej wnikliwego poznania skutków, jakie pociąga
dla osoby leczącej się z powodu cukrzycy spożycie alkoholu i niepobranie
koniecznych leków, przypomina próbę obrony osoby niedowidzącej argumentem,
że nie założyła okularów i dlatego nie miała możliwości obserwowania drogi przy
prowadzeniu pojazdu. Nie wymaga dowodzenia, że skazany, jako człowiek
dojrzały, świadomy swych ograniczeń wynikających z choroby, zdawał sobie
sprawę z tego, w jakim stopniu spożycie alkoholu może ograniczyć jego sprawność
psychofizyczną przy prowadzeniu ciężkiego pojazdu mechanicznego. Sąd
Okręgowy umotywował przekonująco, że sięganie po dalej idące ekspertyzy jest
zupełnie zbędne dla stwierdzenia związanych z tym okoliczności.
Ostatni z zarzutów, wskazujący na niewspółmierność łącznej kary
pozbawienia wolności orzeczonej w zaskarżonym wyroku, nie mieści się w
ustawowych podstawach kasacji i jako taki nie podlegał rozpoznaniu.
W podsumowaniu należy stwierdzić, że żadnym z zarzutów kasacji skarżący
nie wykazał, że w wyroku Sądu odwoławczego doszło do rażącego naruszenia
przepisów prawa procesowego, a tym bardziej takiego, które miałoby istotny wpływ
na treść tego orzeczenia. Z wszystkich tych względów Sąd Najwyższy zdecydował
o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej (art. 535 § 3 k.p.k.).
O obciążeniu skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego
orzeczono na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.
6