Postanowienie SN z 16 czerwca 2015, sygn. III KK 155/15
Data orzeczenia
16 czerwca 2015
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział III
Przewodniczący
SSN Kazimierz Klugiewicz
Tagi
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (5)
POSTANOWIENIE
Dnia 16 czerwca 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 16 czerwca 2015 r.,
sprawy K. K.
skazanego za przestępstwo z art. 279 § 1 k.k.,
z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego,
od wyroku Sądu Okręgowego w Ł.,
z dnia 11 lutego 2015 r.,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Z.
z dnia 2 lipca 2014 r.,
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację, jako oczywiście bezzasadną;
2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć
skazanego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Z.
z dnia 2 lipca 2014 r., K. K. został uznany za winnego popełnienia
przestępstwa z art. 279 § 1, za które wymierzono mu karę roku i 6 (sześciu)
miesięcy pozbawienia wolności, a na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzeczono nadto
obowiązek naprawienia szkody w części poprzez zapłatę na rzecz osoby
pokrzywdzonej kwoty 500 zł.
Sąd Okręgowy w Ł. wyrokiem z dnia 11 lutego 2015 r., po rozpoznaniu
apelacji obrońcy oskarżonego K. K. , utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu
Rejonowego, uznając apelację za oczywiście bezzasadną.
2
Kasację od tego wyroku wniósł obrońca skazanego K. K., podnosząc zarzuty
rażącego naruszenia prawa procesowego, tj. art. 7 i 5 k.p.k., art. 4 k.p.k., art. 2 § 2
k.p.k., art. 410 i 424 k.p.k., a także art. 457 § 2 k.p.k., a w konsekwencji art. 4 k.p.k.
i art. 5 k.p.k.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie
sprawy Sądowi Okręgowemu w Ł. do ponownego rozpoznania w postępowaniu
odwoławczym.
Prokurator Prokuratury Okręgowej w Ł. w odpowiedzi na kasację wniósł o jej
oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Kasacja obrońcy skazanego K.
K. jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym, uzasadniającym jej oddalenie
w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że kasacja, jako nadzwyczajny
środek zaskarżenia służy eliminacji prawomocnych orzeczeń sądowych, które ze
względu na doniosłość wadliwości, jaką są obarczone, nie mogą ostać się i
funkcjonować w obrocie prawnym. Podnoszone w kasacji zarzuty powinny
wskazywać na uchybienia określone w art. 439 k.p.k. lub inne, lecz na tyle istotne i
rażące naruszenia prawa, do jakich doszło w postępowaniu odwoławczym, że w
konsekwencji mogły one mieć istotny wpływ na treść wyroku Sądu II instancji.
Niedopuszczalne jest natomiast podnoszenie w nadzwyczajnym środku
zaskarżenia wprost zarzutów pod adresem orzeczenia Sądu I instancji.
Wywiedziona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna zmierzała do kolejnego
zakwestionowania prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji i zaakceptowanej
w pełni przez Sąd odwoławczy oceny materiału dowodowego oraz poczynionych
ustaleń faktycznych. W szczególności wniesiona przez obrońcę skazanego kasacja
nie zawiera takich zarzutów procesowych, które mogłyby wskazywać, iż Sąd
odwoławczy przy rozpoznaniu apelacji naruszył treść art. 433 § 2 k.p.k., czy też art.
457 § 3 k.p.k. W przedmiotowej sprawie kasacja została skonstruowana w taki
sposób, że zarzuty dotyczą wyroku Sądu pierwszej instancji, a autor
nadzwyczajnego środka zaskarżenia stara się doprowadzić do poddania ocenie
przez Sąd Najwyższy ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd Rejonowy w Z.
3
Odnosząc się do poszczególnych zarzutów kasacji wskazać należy, że
zarzut naruszenia przepisu art. 7 k.p.k. może być bezpośrednio stawiany wyrokowi
Sądu odwoławczego tylko wtedy, gdy Sąd ten prowadził postępowanie dowodowe,
co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca albo wydał orzeczenie o charakterze
reformatoryjnym, a zatem gdy zmienił wyrok Sądu I instancji dokonując oceny
dowodów odmiennej od tej, która legła u podstawy faktycznej wyroku tego Sądu. W
realiach niniejszej sprawy Sąd Okręgowy nie dokonywał żadnej zmiany ustaleń
faktycznych Sądu Rejonowego, który dokonał prawidłowej oceny wszystkich
zebranych w sprawie dowodów i wyciągnął z niej trafne wnioski.
Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia art. 4 k.p.k. to zauważyć należy, że przepis
ten określa ogólną dyrektywę postępowania i dopiero wskazanie tych przepisów
ustawy procesowej, które miał sąd naruszyć, wbrew zasadzie obiektywizmu, o
której ten przepis stanowi, czyniłoby taki zarzut formalnie poprawnym (zob. np.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2011 r., III KK 335/10, Lex nr
736755). Podobnie, przepis art. 2 § 2 k.p.k. zawiera jedynie ogólną dyrektywę –
zasadę, która powinna być realizowana w toku procesu karnego. Naruszenie tej
zasady może nastąpić tylko poprzez naruszenie przepisu procesowego o bardziej
szczegółowym charakterze, przepisu zawierającego konkretny nakaz lub zakaz,
który został np. zignorowany, opacznie zrozumiany lub nie doszło do jego
zastosowania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2014 r., III
KK 28/14, LEX nr 1483958).
Zarzutu obrazy wskazanych przepisów obrońca skazanego nie powiązał zaś
z zarzutem naruszenia jakiegokolwiek innego przepisu, a jedynie odrębnie zarzucił
Sądowi odwoławczemu naruszenie art. 410 k.p.k. nie dostrzegając, że jego
naruszenia może dopuścić się jedynie sąd dokonujący własnych ustaleń
faktycznych. Z naruszeniem art. 410 k.p.k. mamy do czynienia jedynie wówczas,
gdy sąd opiera swoje orzeczenie na materiale nieujawnionym na rozprawie
głównej, bądź tylko na części materiału ujawnionego i jego rozstrzygnięcie nie jest
wynikiem analizy całokształtu ujawnionych okoliczności. W żadnej mierze natomiast
dokonanie oceny dowodów i oparcie się na określonych z nich, przy jednoczesnym
odmówieniu wiary dowodom przeciwnym nie stanowi naruszenia dyspozycji art.
4
410 k.p.k. Z powyższych względów stawianie takiego zarzutu Sądowi Okręgowemu
w niniejszej sprawie również nie może być skuteczne.
Podobnie, nie sposób uznać, że również zarzut obrazy art. 424 k.p.k. ma
charakter kasacyjny, skoro przepis ten odnosi się do uzasadnienia wyroku Sądu I
instancji i odpowiednie zastosowanie znajduje w odniesieniu do uzasadnienia
wyroku Sądu II instancji jedynie wtedy, gdy Sąd ten zmienia zaskarżone orzeczenie
i dokonuje własnej oceny zebranych w sprawie dowodów i własnych ustaleń
faktycznych, odmiennych od tych, które poczynił Sąd pierwszej instancji. Taka
natomiast sytuacja – o czym była nowa powyżej – nie wystąpiła w przedmiotowej
sprawie i dlatego też zarzut obrazy przez Sąd Okręgowy art. 424 k.p.k. nie jest
trafny.
Odnosząc się do ostatniego z zarzutów kasacji tj. zarzutu naruszenia art.
457 § 2 k.k. (autorowi kasacji prawdopodobnie chodziło o naruszenie art. 457 § 3
k.p.k.), a w konsekwencji art. 4 i 5 k.p.k. wskazać należy, że Sąd odwoławczy na s.
5 pisemnych motywów wyroku odniósł się do zarzutu związanego z wiarygodnością
i miejscem wykonania materiału filmowego oraz wykonanego na jego podstawie
materiału zdjęciowego i do lektury tej karty uzasadnienia Sądu Okręgowego należy
skarżącego odesłać. Dla odparcia tego zarzutu przypomnieć ponadto należy, że
skuteczne posłużenie się zarzutem obrazy art. 5 § 2 k.p.k. może przynieść
oczekiwany przez skarżącego efekt jedynie wówczas, gdy zostanie wykazane, że
orzekający w sprawie Sąd rzeczywiście miał wątpliwości o takim charakterze i nie
rozstrzygnął ich na korzyść oskarżonego. Dla zasadności tego zarzutu nie
wystarczy zaś zaprezentowanie przez stronę własnych wątpliwości co do stanu
dowodów. O naruszeniu tego przepisu można więc mówić wówczas, gdy sąd (i
tylko sąd jako organ orzekający), ustalając, że zachodzą nie dające się usunąć
wątpliwości, nie rozstrzygnie ich na korzyść skazanego, co w tej sprawie nie miało
miejsca.
Podsumowując powyższe uznać należy, że w zasadzie żaden z
postawionych w kasacji zarzutów nie miał charakteru stricte kasacyjnego, a
ponadto w każdym z nich obrońca zmierzał do zdyskredytowania wartości
zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności zeznań
świadka J. W. To zaś czyni koniecznym ponowne odesłanie skarżącego, tym razem
5
do s. 4–7 uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, na których wręcz w drobiazgowy
sposób, z należytą dozą ostrożności i z odniesieniem się do pozostałych dowodów
zgromadzonych w sprawie, dokonano oceny zeznań wymienionego świadka.
Stosowny zarzut w tym zakresie został ponadto rozpoznany na s. 4–5 uzasadnienia
Sądu Okręgowego, na których rozstrzygnięto także wątpliwości związane ze
zmianą zeznań przez świadka. Konsekwentne kontestowanie przez skarżącego
dokonanej w sprawie oceny zeznań świadka, a tym samym i poczynionych na tej
podstawie ustaleń faktycznych nie oznacza jednak, że w sprawie – i to na etapie
postępowania odwoławczego – doszło do naruszenia szeregu wskazywanych w
kasacji przepisów Kodeksu postępowania karnego.
W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy uznał zarzuty skarżącego za
bezzasadne w stopniu oczywistym i w konsekwencji orzekł, jak w części
dyspozytywnej postanowienia, przy czym kosztami sądowymi postępowania
kasacyjnego obciążył skazanego.