Postanowienie SN z 23 listopada 2012, sygn. I CZ 163/12
Data orzeczenia
23 listopada 2012
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział I
Przewodniczący
SSN Marta Romańska
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 23 listopada 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Marta Romańska (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Grzegorz Misiurek
SSN Józef Frąckowiak
w sprawie z powództwa W. K.
przeciwko Miastu W.
o ustalenie i zobowiązanie,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 23 listopada 2012 r.,
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego
z dnia 4 września 2012 r.,
1) oddala zażalenie;
2) zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 3.600
(trzy tysiące sześćset) zł tytułem kosztów postępowania
zażaleniowego.
Uzasadnienie
2
Postanowieniem z 4 września 2012 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę
kasacyjną powoda – W. K. od wyroku tego Sądu z 3 kwietnia 2012 r., w której
powód zawarł wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych, wobec uchybieniu
tygodniowemu terminowi, w którym należało opłacić środek zaskarżenia.
W uzasadnieniu wskazał, że postanowieniem z 20 sierpnia 2012 r. zwolnił
powoda od kosztów w postępowaniu kasacyjnym częściowo, tj. od opłaty od skargi
kasacyjnej ponad kwotę 2.000 zł, a w pozostałej części jego wniosek o zwolnienie
od kosztów oddalił. Odpis tego postanowienia został doręczony pełnomocnikowi
powoda 24 sierpnia 2012 r. Skoro powód był reprezentowany przez fachowego
pełnomocnika, to sąd nie miał obowiązku dodatkowo wzywać go o uiszczenie
opłaty od skargi. Opłata od skargi kasacyjnej została przez powoda wniesiona
3 września 2012 r., a zatem po terminie.
W zażaleniu na postanowienie z 4 września 2012 r. powód zarzucił,
że zapadło ono z naruszeniem art. 112 ust. 3 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach
sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594;
dalej - u.k.s.c.). Stwierdził, że przepis ten ma charakter wyjątkowy, a zatem nie
należy go stosować w sytuacji, gdy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
zostanie w części uwzględniony, a w części oddalony. Podał nadto, że opłacił
skargę kasacyjną przed 3 września 2012 r., a w tej dacie wydane przez niego
polecenie przelewu zostało zaksięgowane, gdyż dni poprzedzające były wolne
od pracy. Wcześniejsze opłacenie skargi kasacyjnej było dla powoda niemożliwe
z uwagi na problemy zdrowotne, znane Sądowi z jego wniosku o zwolnienie
od kosztów.
Powód wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Pozwany wniósł o oddalenie zażalenia i zasądzenie na jego rzecz kosztów
postepowania zażaleniowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 112 ust. 3 u.k.s.c., jeżeli pismo podlegające opłacie
w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości
przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia, zostało wniesione przez
3
adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego i wniosek o zwolnienie
od kosztów sądowych złożony przed upływem terminu do opłacenia pisma został
oddalony, tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia stronie
postanowienia, a gdy postanowienie zostało wydane na posiedzeniu jawnym –
od dnia jego ogłoszenia. Wyłączona została przy tym zasada przewidziana
w art. 112 ust. 2 u.k.s.c., wedle której, jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów
sądowych zgłoszony przed upływem terminu do opłacenia pisma został
prawomocnie oddalony, przewodniczący wzywa stronę do opłacenia złożonego
pisma na podstawie art. 130 k.p.c. Artykuł 112 ust. 3 u.k.s.c. nie tylko wyznacza
termin do uiszczenia opłaty w razie prawomocnego oddalenia wniosku o zwolnienie
od kosztów sądowych, ale jednocześnie wyłącza możliwość wdrożenia
postępowania naprawczego określonego w art. 130 § 1 k.p.c., co oznacza,
że profesjonalny pełnomocnik powinien sam obliczyć i uiścić należną opłatę
(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 21 lipca 2011 r., V CZ 30/11, niepubl.).
Powód nie kwestionował, że postanowienie oddalające wniosek o zwolnienie od
kosztów sądowych zostało mu doręczone 5 września 2011 r. Skoro zatem skarga
kasacyjna bezspornie nie została opłacona przy jej wniesieniu (art. 10 i 112 ust. 3
u.k.s.c.), ani też w terminie tygodniowym od doręczenia pełnomocnikowi powoda
postanowienia o częściowym tylko zwolnieniu powoda od kosztów w postępowaniu
kasacyjnym, to jej odrzucenie na podstawie art. 3986
§ 2 k.p.c. było usprawiedliwione.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814
w zw. z art. 3941
§ 3 k.p.c. oraz - co do kosztów - na podstawie art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397
§ 2 k.p.c. i § 6 pkt 7 i § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz
ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej
z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.