sygn. II CZ 194/12 7 marca 2013 Sąd Najwyższy

Postanowienie SN z 7 marca 2013, sygn. II CZ 194/12

Data orzeczenia 7 marca 2013
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Cywilna, Wydział II
Przewodniczący SSN Henryk Pietrzkowski
Tagi
#Sąd Najwyższy #Izba Cywilna #postanowienie SN
Sygn. akt II CZ 194/12
POSTANOWIENIE
Dnia 7 marca 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący)
SSN Anna Kozłowska
SSA Monika Koba (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa R. J.
przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Zakładu Karnego w G.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 marca 2013r.,
zażalenia powoda
na postanowienie Sądu Apelacyjnego […]
z dnia 12 października 2012 r.,
1) odrzuca zażalenie w zakresie dotyczącym punktu 1
(pierwszego) zaskarżonego postanowienia,
2) oddala zażalenie w pozostałej części,
3) przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego na rzecz
adwokata M. K. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych
powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem
kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z
urzędu w postępowaniu zażaleniowym.
Uzasadnienie
2
Postanowieniem z 12 października 2012 r. Sąd Apelacyjny odrzucił wniosek
powoda o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie
uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 22 czerwca 2012 r. i w
konsekwencji odrzucił wniosek powoda o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia
tego wyroku.
Wyjaśnił, iż wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia złożony po
upływie ustawowego terminu (art. 387 § 3 k.p.c.) jest spóźniony, powód był bowiem
reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który miał wiedzę o wyroku
od daty jego ogłoszenia, a zaniechania pełnomocnika wywołują skutek względem
reprezentowanej strony. Spóźniony jest również wniosek o przywrócenie terminu do
sporządzenia i doręczenia uzasadnienia wyroku (171 k.p.c.), skoro powód miał
wiedzę o treści wyroku, uzyskaną przez swojego pełnomocnika, a zmiana
stanowiska w przedmiocie żądania sporządzenia uzasadnienia wyroku i jego
doręczenia nie daje uprawnienia do złożenia wniosku o przywrócenie terminu
w każdym czasie.
W zażaleniu, zawierającym wniosek o uchylenie zaskarżonego
postanowienia, skarżący argumentował, iż za uwzględnieniem zażalenia
przemawia ograniczenie możliwości działania związane z pozbawieniem go
wolności jak i utrudniony kontakt z reprezentującym go pełnomocnikiem.
Jednocześnie na podstawie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 3941
§ 3 k.p.c. i w zw. z art.
39821
k.p.c. sformułował wniosek o poddanie kontroli postanowienia odrzucającego
wniosek o przywrócenie terminu.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Zgodnie z art.3941
§ 2 k.p.c. zażalenie na postanowienie sądu drugiej
instancji przysługuje w sprawach, w których dopuszczalna jest skarga kasacyjna
i kwestionowane postanowienie kończy postępowanie w sprawie. Do tej kategorii
nie należy postanowienie odrzucające wniosek o przywrócenie terminu, skoro
kończy ono jedynie postępowanie wpadkowe wywołane złożeniem wniosku
o przywrócenie terminu, a nadal toczy się postępowanie dotyczące wniosku
o sporządzenie i doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Takie stanowisko jest
ugruntowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego począwszy od postanowienia
3
z 11 sierpnia 1999 r., I CKN 367/99, OSNC 2000/3/48 i podzielane jest również
w rozpoznawanej sprawie.
W tej sytuacji zażalenie na postanowienie odrzucające wniosek
o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku
z uzasadnieniem podlegało odrzuceniu na podstawie art. 3986
§ 3 k.p.c. w zw.
z art. 3941
§ 3 k.p.c.
Odrzucenie zażalenia na postanowienie odrzucające wniosek
o przywrócenie terminu nie pozbawia skarżącego możliwości kwestionowania tego
postanowienia, ale jedynie w ramach zażalenia na postanowienie o odrzuceniu
wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia. Niezaskarżalność
postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu nie stoi
temu na przeszkodzie wobec możliwości rozpatrzenia na wniosek skarżącego
także postanowienia odrzucającego wniosek o przywrócenie terminu (art.380 k.p.c.
w zw. z art. 3941
§ 3 k.p.c. i 39821
k.p.c.).
Prawidłowo Sąd Apelacyjny przyjął, iż zarówno wniosek skarżącego
o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia jak i wniosek o przywrócenie terminu do
złożenia opisanego wniosku był spóźniony.
Powód był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika obecnego
przy ogłoszeniu wyroku. W takiej sytuacji termin do złożenia wniosku
o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia upłynął bezskutecznie 29 czerwca
2012 r. Oceny tej nie zmienia akcentowana w zażaleniu okoliczność pozbawienia
skarżącego wolności. Wobec korzystania przez powoda z pomocy adwokata Sąd
nie miał obowiązku doręczenia mu sentencji wyroku z pouczeniem o terminie
i sposobie wniesienia środka zaskarżenia (art. 387 § 3 k.p.c.). Wprawdzie adwokat
ustanowiony przez Sąd jest obowiązany zastępować stronę do prawomocnego
zakończenia postępowania (art. 118 § 2 k.p.c.), ale w orzecznictwie Sądu
Najwyższego przyjęto, iż pełnomocnik jest uprawniony do zgłoszenia wniosku
o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Jego
obowiązkiem jest także udzielenie stronie informacji odnoszących się do możliwości
skorzystania ze skargi kasacyjnej, ponieważ są to czynności i informacje
odnoszące się do orzeczenia, które zostało wydane w postępowaniu objętym
4
umocowaniem pełnomocnika ( por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów
Sądu Najwyższego z 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07, OSNC 2008/11/22;
postanowienie Sądu Najwyższego z 18 stycznia 2012r, II CZ 148/11, Lex nr
1162662).
Podnoszony w zażaleniu argument dotyczący utrudnionego kontaktu
z pełnomocnikiem jest pozbawiony znaczenia i nieprzekonujący.
Po pierwsze, wniosku o przywrócenie terminu nie można opierać na tym,
że to nie strona, a jej pełnomocnik zaniedbał dokonania czynności procesowej
(por. postanowienia Sądu Najwyższego z 30 maja 2007 r., II CSK 167/07 niepubl.;
10 kwietnia 2008r, IV CZ 25/08, niepubl; z 17 kwietnia 2008 r., I CZ 32/08, Lex
nr 794930; z 24 listopada 2009 r., VCZ 57/09, Lex nr 688061).
Po drugie, w oświadczeniu z 11 września 2012 r. (k. 341), skarżący
przyznał, iż po uzyskaniu informacji o treści wyroku, nie domagał się złożenia
wniosku o sporządzenie uzasadnienia i doręczenia orzeczenia wraz
z uzasadnieniem. Z powyższego wnosić należy, iż rzeczywistą przyczyną nie
złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem był brak
woli powoda, by w ustawowym terminie pełnomocnik taki wniosek złożył.
Po trzecie, odrzucając wniosek o przywrócenie terminu Sąd nie bada
merytorycznej zasadności wniosku lecz jego dopuszczalność i zachowanie terminu
do jego złożenia. Zmiana stanowiska powoda w kwestii żądania sporządzenia
i doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem nie ma znaczenia dla upływu
ustawowego terminu, na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku (art. 387 § 3
k.p.c.) oraz dla upływu ustawowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie
terminu (art. 169 § 1 k.p.c.).
W konsekwencji prawidłowo Sąd Apelacyjny odrzucił wniosek
o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie
orzeczenia z uzasadnieniem (art. 171 k.p.c.) jako złożony z uchybieniem terminu
(art. 169 § 1 k.p.c.).
Z przytoczonych względów na podstawie art. 39814
w zw. z art. 3941
§ 3
k.p.c. zażalenie należało oddalić w pozostałej części.
5
O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 29
ust.1 ustawy z 26 maja 1982r Prawo o adwokaturze (tekst jednolity z 2009 r. Dz. U
Nr 146, poz. 1188 z późn. zm.) oraz § 13 ust 2 pkt 2 w zw. z § 11 pkt 25 i § 2 ust.3
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r w sprawie opłat za
czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy
prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).
es