Wyrok SN z 7 marca 2013, sygn. IV CSK 435/12
Data orzeczenia
7 marca 2013
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Krzysztof Strzelczyk
Tagi
Podstawa prawna
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 marca 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)
SSN Mirosław Bączyk
SSN Marian Kocon (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa S. J.
przeciwko M. S.
z udziałem interwenienta ubocznego po stronie pozwanej - Narodowego Funduszu
Zdrowia w Warszawie […]
o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 7 marca 2013 r.,
skargi kasacyjnej powoda
od wyroku Sądu Apelacyjnego […]
z dnia 25 kwietnia 2012 r.,
oddala skargę kasacyjną.
2
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2012 r. oddalił apelację powoda
Sławomira Jankowskiego od wyroku Sądu Okręgowego w Z. z dnia 30 grudnia
2011 r. oddalającego żądanie powoda „nakazania pozwanej M. S. – W. złożenia
oświadczenia woli o wyrażeniu zgody na przyjęcie deklaracji wyboru lekarza
podstawowej opieki zdrowotnej”. U podłoża tego rozstrzygnięcia legł pogląd o braku
takiego roszczenia po stronie powoda.
Skarga kasacyjna powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego – oparta na
podstawie pierwszej z art. 3983
k.p.c. – zawiera zarzut naruszenia art. 28 ustawy
z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze
środków publicznych (jedn. tekst: Dz. U. 2008, Nr 164, poz.1027 ze zm., dalej:
„ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej”), i zmierza do uchylenia tego wyroku
oraz orzeczenia zgodnie z żądaniem pozwu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Z powołanego w skardze kasacyjnej art. 68 ust. 1 i 2 Konstytucji RP wynika
prawo do powszechnej ochrony zdrowia i równego dostępu do świadczeń opieki
zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych, przy czym warunki udzielania
tych świadczeń określa ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej. Zawarta w tej
ustawie regulacja ma charakter mieszany publiczno-prywatnoprawny. W doktrynie,
a także w orzecznictwie przyjmuje się, że obejmuje ona trzy typy stosunków
prawnych, które są współzależne i niezbędne dla realizacji prawa do świadczenia
zdrowotnego.
Podstawowym stosunkiem jest stosunek ubezpieczenia łączącego
ubezpieczonego z NFZ. Z tytułu tego ubezpieczenia przysługuje uprawnienie do
świadczenia opieki zdrowotnej. Stosunek między ubezpieczonym a NFZ ma
charakter stosunku publicznoprawnego z uwagi na obowiązkowy charakter
ubezpieczenia zdrowotnego, zasady podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu,
sposób ustalania i pobierania składek, a także pozycję ustrojową i kompetencje
NFZ.
3
Dodatkowo wyróżnia się stosunek pomiędzy NFZ i świadczeniodawcą,
powstający na podstawie zawartej przez nich umowy o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej oraz stosunek łączący świadczeniodawcę z ubezpieczonym
(pacjentem).
Każdy z wymienionych stosunków ma pod względem treści i charakteru
swoje cechy specyficzne.
Skarżący upatrując w art. 28 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej
podstawy przytoczonego na wstępie żądania pominął, że z treści tego przepisu nie
wynika, aby świadczeniodawca miał na wniosek ubezpieczonego obowiązek
złożenia „oświadczenia woli o wyrażeniu zgody na przyjęcie deklaracji wyboru
lekarza podstawowej opieki zdrowotnej”. Poza tym, nie istnieje między stronami
więź prywatnoprawna usprawiedliwiająca takie cywilnoprawne roszczenie. Powstały
z tytułu powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego stosunek prawny pomiędzy
skarżącym a NFZ ma charakter stosunku publicznoprawnego.
Z tych przyczyn orzeczono, jak w wyroku.
es