Wyrok SN z 9 maja 2013, sygn. II CSK 599/12
Data orzeczenia
9 maja 2013
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Barbara Myszka
Tagi
Podstawa prawna
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 maja 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Barbara Myszka (przewodniczący)
SSN Marian Kocon (sprawozdawca)
SSN Kazimierz Zawada
w sprawie z powództwa M. G. i Gminy O.
przeciwko Z. K.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 9 maja 2013 r.,
skargi kasacyjnej powódki M. G.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
z dnia 16 maja 2012 r.,
uchyla zaskarżony wyrok w części oddalającej apelację
powódki M. G. (pkt 1) i orzekającej o kosztach procesu w
odniesieniu do tej powódki (pkt 2,3) i w tym zakresie przekazuje
sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania oraz
orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
2
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 16 maja 2012 r. oddalił apelację powodów
M.G. i Gminy O. od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 24 marca 2005r.
oddalającego żądanie powodów zasądzenia od pozwanego Komornika Sądowego
Rewiru […] przy Sądzie Rejonowym Z. K. kwoty 130 706,53 zł, tytułem
odszkodowania za szkodę wywołaną nieprawidłowym prowadzeniem egzekucji.
Sąd stwierdził, że pozwany komornik stał się niewłaściwy do prowadzenia egzekucji
z mocy art. 7731
k.p.c. w brzmieniu wówczas obowiązującym, i z naruszeniem tego
przepisu zaniechał przekazania sprawy komornikowi właściwemu. Było to w ocenie
Sądu działanie bezprawne, które doprowadziło do tego, że nie sporządzono planu
podziału sumy uzyskanej z egzekucji, przez co powodowie nie zostali zaspokojeni,
co stanowi ich szkodę. Sąd uznał, że powodowie nie udowodnili jej wysokości,
wobec czego ich żądanie nie podlegało uwzględnieniu, a tym samym apelacja.
Skarga kasacyjna powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego - oparta na obu
podstawach z art. 3983
k.p.c. - zawiera zarzut naruszenia art. 232 k.p.c., art. 6
w zw. z art. 363 k.p.c. i zmierza do uchylenia tego w zaskarżonym zakresie oraz
przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W sprawie strona powodowa żądała odszkodowania za szkodę jaką poniosła
na skutek bezprawnego działania pozwanego komornika. Twierdziła, że wysokość
tej szkody odpowiada kwocie jaką uzyskałaby w wyniku prowadzonego zgodnie
z przepisami kodeksu postępowania cywilnego postępowania egzekucyjnego,
tj. 33% kwoty na jaką opiewał tytuł wykonawczy.
Sąd Apelacyjny uznał - po dokonaniu stosownych ustaleń - że pozwany
komornik naruszył obowiązujące przepisy procesowe (w tym art. 7731
k.p.c.
w ówczesnym brzmieniu) i w wyniku tego naruszenia wyrządził stronie powodowej
szkodę. Inaczej mówiąc uznał, że ta szkoda pozostaje w normalnym związku
przyczynowym z sprzecznymi z prawem działaniami pozwanego komornika
(art. 361 § 1 k.c.), przy czym strona powodowa nie udowodniła wysokości tej
szkody, co w jego ocenie uzasadniało oddalenie powództwa.
3
Rację ma Sąd Apelacyjny, że nie tylko ciężar dowodu istnienia szkody ale
i jej rozmiaru spoczywa na poszkodowanym (art. 6 k.c. i art. 232 zdanie
pierwsze k.p.c.). Zaniechania w udowodnieniu rozmiaru szkody, uzasadniającego
oddalenie powództwa, upatrywał Sąd Apelacyjny w braku przedstawienia
wyliczenia jej wysokości w sposób rachunkowy (obliczenia), które to wyliczenie
miałoby polegać na hipotetycznie sporządzonym planie podziału sumy uzyskanej
z egzekucji. Z tym stanowiskiem niepodobna się zgodzić. Z dotychczasowych
ustaleń Sądu Apelacyjnego bowiem wynika, że szkoda strony powodowej wynosi
tę sumę, którą by otrzymała w wyniku podziału sumy uzyskanej z egzekucji
sądowej. Według strony powodowej, to 33% kwoty na jaką opiewał tytuł
wykonawczy. Nie było procesowych przeszkód, aby zweryfikować to twierdzenie
i ustalić tę sumę na podstawie dołączonych do akt sprawy akt komorniczych.
Tym bardziej, że dla tej weryfikacji nie była potrzebna wiedza specjalna,
jak i że ciężar dowodu w postępowaniu cywilnym nie zawsze spoczywa na
powodzie, ponieważ osoba, która odmawia uczynienia zadość jego żądaniu,
obowiązana jest udowodnić fakty wskazujące, że uprawnienie żądającemu nie
przysługuje.
Skoro Sąd Apelacyjny wyszedł z odmiennego założenia to zaskarżony wyrok
nie mógł się ostać. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.
jw