sygn. IV CZ 53/13 20 czerwca 2013 Sąd Najwyższy

Postanowienie SN z 20 czerwca 2013, sygn. IV CZ 53/13

Data orzeczenia 20 czerwca 2013
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Cywilna, Wydział IV
Przewodniczący SSN Iwona Koper
Tagi
#Sąd Najwyższy #Izba Cywilna #postanowienie SN
Sygn. akt IV CZ 53/13
POSTANOWIENIE
Dnia 20 czerwca 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Iwona Koper (przewodniczący)
SSN Mirosław Bączyk
SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa G. S.
przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu w T.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 20 czerwca 2013 r.,
zażalenia powoda
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]
z dnia 28 stycznia 2013 r.,
uchyla zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
2
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powoda od
wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 25 maja 2012 r., uznając, że adwokat
wnoszący w imieniu powoda apelację, nie był umocowany do działania w sprawie
jako jego pełnomocnik. Sąd Apelacyjny wskazał, że ustanowienie dla powoda
pełnomocnika z urzędu, w osobie adwokat E. P.-W., nastąpiło na etapie czynności
podejmowanych przez sąd karny, w trybie art. 79 § 3 w związku z art. 556 § 3 k.p.k.
Wyznaczenie pełnomocnika nastąpiło zatem w sprawie o odszkodowanie za
niesłuszne skazanie i wynikające z tego wyznaczenia umocowanie nie rozciągało
się na sprawę toczoną przed sądem cywilnym, o zadośćuczynienie i
odszkodowanie za naruszenie dóbr osobistych. Sąd Apelacyjny wezwał zatem
powoda do potwierdzenia czynności procesowych dokonanych w jego imieniu
przez adwokat E. P.-W., w terminie 7 dni, pod rygorem przyjęcia braku
potwierdzenia; jednocześnie Sąd Apelacyjny pouczył powoda o możliwości
złożenia wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu. Pisma sądu nie zostały przez
adresata podjęte, co uzasadniło przyjęcie braku potwierdzenia dokonanych przez
pełnomocnika czynności procesowych, w tym również czynności pełnomocnika
polegającej na wniesieniu apelacji. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny przyjął, że
apelacja została wniesiona przez osobę nieuprawnioną i jako niedopuszczalna
podlegała odrzuceniu.
Zażalenie o odrzuceniu apelacji zaskarżyła w imieniu powoda adwokat E. P.-
W., domagając się jego uchylenia. Podniosła, że od wniesienia przez powoda
pozwu do chwili obecnej, toczy się jedna sprawa cywilna; podstawa faktyczna
powództwa nie uległa bowiem zmianie w toku postępowania - powód domaga się
odszkodowania i zadośćuczynienia za bezprawne przetrzymywanie go w zakładzie
karnym. W tej właśnie sprawie Sąd Okręgowy Wydział Karny ustanowił dla powoda
pełnomocnika z urzędu wskazanego imiennie przez Okręgową Radę Adwokacką w
T. Zdaniem skarżącego, umocowanie to nie ogranicza się do podejmowania
czynności przed określonym sądem lub jego wydziałem, lecz dotyczy określonej
„sprawy”, a przekazanie sprawy według właściwości funkcyjnej między wydziałami
Sądu Okręgowego w T. nie pozbawiło pełnomocnika powoda umocowania do
3
dalszego działania, w tym również wniesienia apelacji od wyroku Sądu
Okręgowego z dnia 25 maja 2012 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie jest zasadne.
Prima facie wydawać by się mogło, że pierwszorzędne znaczenie dla oceny
prawidłowości zaskarżonego orzeczenia ma określenie, czy przekazanie sprawy
wewnątrz struktur organizacyjnych tego samego sądu pozbawia umocowania
pełnomocnika z urzędu ustanowionego uprzednio dla jednej ze stron postępowania,
tj. powoda. Uszło jednak uwadze zarówno Sądu Apelacyjnego, jak i skarżącego,
że w sprawie, w której nastąpiło przekazanie pozwu G. S. między wydziałami Sądu
Okręgowego w T., zapadło zarządzenie o zwrocie pozwu i zarządzenie to jest
prawomocne. Z akt sprawy wynika bowiem, że pismo G. S. wszczynające
postępowania w sprawie wpłynęło pierwotnie do IX Wydziału Karnego
Odwoławczego w Sądzie Okręgowym w T. Zarządzeniem przewodniczącego z dnia
25 sierpnia 2011 r. zostało ono przekazane według właściwości do II Wydziału
Karnego, a następnie zarejestrowane pod sygnaturą II Ko …/11. Zarządzeniem z
dnia 21 września 2011 r. przewodniczący, rozpoznawszy wniosek powoda o
ustanowienie pełnomocnika z urzędu, zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej
w T. o wyznaczenie pełnomocnika, w trybie art. 79 § 3 w związku z art. 556 § 3
k.p.k.; Okręgowa Rada Adwokacka w T. wyznaczyła pełnomocnikiem powoda
z urzędu, w sprawie sygn. II Ko …/11, adw. E. P.- W. Następnie, postanowieniem z
dnia 8 listopada 2011 r. Sąd Okręgowy Wydział II Karny stwierdził swą
niewłaściwość i sprawę przekazał według właściwości Sądowi Okręgowemu
Wydziałowi Cywilnemu, gdzie została zarejestrowana pod sygnaturą I C …/11.
Zarządzeniem z dnia 10 stycznia 2012 r. pełnomocnik powoda w osobie adw. E.
P. – W., został zobowiązany do uzupełnienia braków formalnych pozwu, a wobec
nieusunięcia ich w terminie, zarządzeniem z dnia 30 stycznia 2012 r. pozew został
zwrócony. Nie doszło do technicznego zwrotu pozwu, sprawa w Wydziale Cywilnym
została wpisana pod nowy numer i w toku całego postępowania przed sądem
pierwszej instancji powód był reprezentowany przez wyznaczonego przez OKA
adwokata . Z formalnego punktu widzenia nie budzi wątpliwości, że z chwilą
4
uprawomocnienia się zarządzenia z dnia 30 stycznia 2012 r. o zwrocie pozwu,
wygasło umocowanie adw. E. P.-W. do reprezentowania powoda w sprawie I C
…/11. Rozważenia jednak wymaga czy ten formalny punkt widzenia nie powinien
być skorygowany z punktu widzenia ochrony interesów powoda. Nie można
bowiem nie dostrzec, że w pozwie powód zawarł wniosek o ustanowienie
pełnomocnika z urzędu. Traktowanie umocowania adw. E. P.-W. jako wygasłego
oznaczałoby, że Sąd nie rozpoznał tego wniosku, zatem postępowanie przed
sądem dotknięte byłoby nieważnością. Uwzględnić jednak należy, że w toku
postępowania Sąd Okręgowy dawał wielokrotnie wyraz temu, iż uważa, że adw. E.
P.-W. jest umocowana do reprezentowania powoda, doręczał jej korespondencję
kierowaną do powoda, adw. E. P. – W. reprezentowała powoda w podczas
rozpraw w dniach 13 kwietnia, 24 kwietnia i 25 maja 2012 r.. Tym samym sąd
utwierdzał powoda w przekonaniu, że w procesie jest prawidłowo reprezentowany.
Nie można powoda obarczać skutkami błędnego procedowania sądu. Ustanowienie
pełnomocnika z urzędu w sprawie pierwotnie zawisłej przed sądem karnym
poczytać przeto należy jako skuteczne ustanowienie takiego pełnomocnika, na
wniosek strony, złożony przed wszczęciem postępowania w sprawie (art. 117 § 4
k.p.c.). Tym samym powyższe uzasadnia przyjęcie, że adw. E. P.-W. była, zgodnie
z art. 91 pkt 1 k.p.c. w związku z art. 118 § 2 k.p.c., umocowana do złożenia w
imieniu powoda apelacji od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 25 maja 2012 r.
Z przedstawionych względów, na podstawie art. 39815
§ 1 k.p.c. w związku
z art. 3941
§ 3 k.p.c., orzeczono jak w postanowieniu.
es