Postanowienie SN z 29 sierpnia 2013, sygn. I CZ 72/13
Data orzeczenia
29 sierpnia 2013
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział I
Przewodniczący
SSN Grzegorz Misiurek
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 29 sierpnia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Barbara Myszka
SSN Agnieszka Piotrowska
w sprawie ze skargi T. S. o wznowienie postępowania zakończonego
prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego
z dnia 28 czerwca 2012 r., sygn. akt […],
w sprawie z powództwa T. S.
przeciwko Specjalistycznemu Centrum Zdrowia im. prof. […] w P.
o ochronę dóbr osobistych,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 29 sierpnia 2013 r.,
zażalenia skarżącej na postanowienie Sądu Apelacyjnego
z dnia 17 stycznia 2013 r.
oddala zażalenie i przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu
Apelacyjnego radcy prawnemu A. P.- B. kwotę 3.600 (trzy tysiące
sześćset) zł, powiększoną
o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu
w postępowaniu zażaleniowym.
UZASADNIENIE
2
Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2013 r. Sąd Apelacyjny przywrócił T. S.
termin do uzupełnienia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania
zakończonego prawomocnym postanowieniem tego Sądu z dnia 28 czerwca 2012
r., jednocześnie odrzucił tę skargę i oddalił wniosek pełnomocnika skarżącej o
przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. W
uzasadnieniu stwierdził, że nie zachodzą wskazane w skardze podstawy
wznowienia postępowania, przewidziane w art. 401 pkt 2 oraz art. 403 § 1 pkt 1 i §
2 k.p.c. Wskazał również, że do wniosku pełnomocnika skarżącej o przyznanie
kosztów pomocy prawnej nie zostało załączone oświadczenie, że opłaty nie zostały
zapłacone w całości lub w części.
W zażaleniu na powyższe postanowienie T. S. wniosła o jego uchylenie i
przyjęcie skargi o wznowienie postępowania do rozpoznania oraz przyznanie
pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej
udzielonej w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym i w postepowaniu
zażaleniowym, zarzucając naruszenie art. 401 pkt 2, art. 403 § 1 pkt 1 i § 2 i art.
410 k.p.c. oraz art. 223
ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst
jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65, z późn. zm.), § 2 ust. 1 i 3, § 4 ust. 1, § 6 ust.
7 i § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w
sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb
Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego
ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, ze zm.) oraz art. 19 § 1, art. 130 i art. 1302
k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zarzutów podniesionych
w zażaleniu należy zauważyć, że postanowienia sądu drugiej instancji co do
kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej
instancji, w tym postanowienia dotyczące kosztów nieopłaconej pomocy prawnej
udzielonej z urzędu (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 marca
2012 r., IV CZ 150/11, niepubl.), mogły być zaskarżone zażaleniem do Sądu
Najwyższego na podstawie art. 3941
§ 1 pkt 2 k.p.c. Zmiana tego przepisu
dokonana z mocy art. 1 pkt 39 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy
- Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 233, poz.
3
1381), która weszła w życie z dniem 3 maja 2012 r., wyłączyła tego rodzaju środki
zaskarżenia z zakresu kompetencji Sądu Najwyższego. Jednocześnie
wprowadzony został inny system zaskarżania wydanych w tym przedmiocie
postanowień, określony w art. 3942
§ 1 k.p.c. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt
40 wzmiankowanej ustawy nowelizującej, w ramach którego kompetencję do
rozpoznawania zażaleń przyznano innemu składowi sądu drugiej instancji. Z art. 9
ust. 4 tej ustawy wynika przy tym, że art. 3941
§ 1 pkt 2 k.p.c. w dotychczasowym
brzmieniu ma zastosowanie do orzeczeń wydanych przed dniem wejścia nowej
regulacji. Oznacza to, że orzeczenia wydane po 3 maja 2012 r. podlegają
zaskarżeniu na podstawie art. 3942
§ 1 k.p.c. w nowym brzmieniu. Skoro zatem
zażalenie wniesione zostało na postanowienie Sądu Apelacyjnego wydane w dniu
17 stycznia 2013 r. r., to Sąd Najwyższy nie jest uprawniony do rozpoznania
zażalenia złożonego na zawarte w nim rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów
pomocy prawnej udzielonej z urzędu; kompetencja w tym zakresie przysługuje
Sądowi Apelacyjnemu w innym składzie. Sąd Najwyższy nie jest zatem uprawniony
do rozpoznania zażalenia w tej części ani do jego odrzucenia.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje zapatrywanie – podzielane
przez skład orzekający - zgodnie z którym sformułowanie podstawy wznowienia
w sposób odpowiadający przepisom art. 401-404 k.p.c. nie oznacza oparcia skargi
na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika,
że podnoszona podstawa nie zachodzi. W takich sytuacjach przyjmuje się, że
skarga nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia i podlega
odrzuceniu na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. (zob. min. postanowienia Sądu
Najwyższego: z dnia 4 września 2008 r., IV CZ 71/08, niepubl.; z dnia 26 września
2008 r., V CZ 55/08, niepubl.; z dnia 25 maja 2012 r., I CZ 35/12, nie publ.).
Wbrew twierdzeniom skarżącej, Sąd Apelacyjny prawidłowo uznał, że
przytoczone przez skarżącą podstawy wznowienia postępowania w rzeczywistości
nimi nie są. Zarzuty podniesione w zażaleniu, oparte na argumentacji
sprowadzającej się do polemiki z tą oceną, nie mogły wywrzeć zamierzonego
skutku.
Domagając się wznowienia postępowania skarżąca wskazała jako podstawę
art. 401 pkt 2 k.p.c., zgodnie z którym można żądać wznowienia, jeżeli wskutek
4
naruszenia przepisów prawa strona była pozbawiona możności działania. Trafnie
Sąd Apelacyjny uznał, że podstawa ta nie zachodzi, skoro skarżąca nawet nie
wskazała okoliczności, z których wynikałoby, iż - wskutek naruszenia przepisów
prawa - istotnie została pozbawiona możności działania.
Zgodnie z art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c., można żądać wznowienia na tej
podstawie, że wyrok został oparty na dokumencie podrobionym lub przerobionym
albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym. W orzecznictwie Sądu
Najwyższego zostało już wyjaśnione, że za dokument podrobiony uznaje się
dokument sporządzony w całości przez inną osobę niż ta, od której ma pochodzić,
natomiast przerobienie dokumentu polega na dokonaniu zmian w jego treści;
z punktu widzenia postępowania wznowieniowego istotne jest jednak, aby sąd
rozpoznający sprawę oparł się na treści takiego dokumentu, a dokument musi
wywrzeć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. postanowienie SN z dnia
9 lipca 2008 r., V CZ 43/08, niepubl.). Skarżąca nie powołała się na rzeczywiste
wystąpienie tych okoliczności, ani też na wykrycie konkretnego prawomocnego
wyroku, dotyczącego tego samego stosunku prawnego, bądź ujawnienie
okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na
wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu
(art. 403 § 2 k.p.c.).
Skoro – jak prawidłowo przyjął Sąd Apelacyjny – wskazane przez skarżącą
podstawy wznowienia postępowania w rzeczywistości nie wystąpiły, odrzucenie
skargi było w pełni usprawiedliwione.
Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3941
§ 3 w związku z art.
39814
k.p.c. orzekł, jak w sentencji.