Postanowienie SN z 19 września 2013, sygn. I CZ 77/13
Data orzeczenia
19 września 2013
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział I
Przewodniczący
SSN Wojciech Katner
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 19 września 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wojciech Katner (przewodniczący)
SSN Agnieszka Piotrowska (sprawozdawca)
SSN Bogumiła Ustjanicz
w sprawie z powództwa Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta W.
przeciwko A. C. i in.,
o wydanie nieruchomości,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 19 września 2013 r.,
zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Okręgowego w W.
z dnia 24 kwietnia 2013 r.,
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 23 marca 2009 r. Sąd Rejonowy oddalił powództwo
Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta W. o nakazanie pozwanym […], aby wydali
2
powodowi nieruchomość, stanowiącą część działki ewidencyjnej nr 58 z obrębu
3-11-01 o powierzchni 149 m2
położoną przy ul. L. […], nie posiadającą
urządzonej księgi wieczystej, oznaczoną jako teren uliczny niehipotekowany
pochodzący z nieruchomości „Kolonia […]”. Oddalający apelację powoda wyrok
Sądu Okręgowego z dnia 17 maja 2010 r. został uchylony, na skutek skargi
kasacyjnej powoda, przez Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 21 września 2011 r.,
który przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 8 listopada
2012 r. ponownie oddalił apelację powoda.
Od tego wyroku Sądu drugiej instancji powód wniósł skargę kasacyjną
sporządzoną przez radcę prawnego, która została odrzucona postanowieniem
Sądu Okręgowego z dnia 24 kwietnia 2013 r. ze względu na jej
niedopuszczalność z uwagi na brak zachowania wymogu zastępstwa powoda
przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa, wynikającego z art. 4 ust. 1
punkt 1 ustawy 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz. U. 2005,
Nr 169, poz. 1417 ze zm.).
W zażaleniu na to postanowienie powód zarzucił naruszenie art. 8 b ustęp
5 cytowanej wyżej ustawy, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie strony powodowej nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 4 ustęp 1 punkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.
o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 169, poz. 1417 z późn. zm.)
do zadań Prokuratorii Generalnej należy wyłączne zastępstwo procesowe Skarbu
Państwa przed Sądem Najwyższym, z zastrzeżeniem art. 8 b ustęp 5.
Ta ostatnia regulacja stanowi, że w przypadku przekazania podmiotowi
reprezentującemu Skarb Państwa do prowadzenia sprawy lub grupy spraw,
w których zastępstwo procesowe Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną
jest obowiązkowe, podmiot ten wykonuje zastępstwo procesowe Skarbu Państwa
również przed Sądem Najwyższym. Przepis ten należy odczytywać przez pryzmat
art. 8, który wymienia sprawy, w których ma miejsce obligatoryjne zastępstwo
procesowe Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną. Art. 8 b ustęp 1
przewiduje, że w przypadkach, o których mowa w art. 8 ust. 1, Prokuratoria
3
Generalna, za zgodą lub na wniosek podmiotu reprezentującego Skarb Państwa,
może przekazać temu podmiotowi do prowadzenia sprawę lub grupę spraw,
z wyjątkiem spraw, w których występuje istotne zagadnienie prawne oraz potrzeba
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności
w orzecznictwie sądów. Jeśli dojdzie do takiego przekazania, podmiot
reprezentujący Skarb Państwa jest upoważniony, na podstawie art. 8 b ustęp 5, do
sprawowania zastępstwa procesowego w przekazanych mu sprawach także przed
Sądem Najwyższym.
Możliwość przekazania przez Prokuratorię Generalną zastępowania Skarbu
Państwa innemu podmiotowi, z konsekwencjami, o których mowa w art. 8 b ustęp 5,
dotyczy więc tylko przypadków zastępstwa obowiązkowego, o którym mowa w art.
8 ustęp 1 tej ustawy. Nie obejmuje zatem spraw nie wymienionych w tym przepisie,
w których zastępstwo procesowe Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną
przed sądami powszechnymi nie jest obligatoryjne. Do tej kategorii spraw należy
niewątpliwie niniejsza - wytoczona przez Skarb Państwa – Prezydenta Miasta W.
przeciwko osobom fizycznym o wydanie nieruchomości, należąca do kognicji sądu
rejonowego jako sądu pierwszej instancji.
Zgodnie zatem z art. 4 ustęp 1 punkt 1 powyższej ustawy, w postępowaniu
przed Sądem Najwyższym w rozpatrywanej sprawie, zastępstwo Skarbu Państwa
przez Prokuratorię Generalną jest wyłączne. Oznacza to, że do wniesienia skargi
kasacyjnej w imieniu Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta W. uprawniona jest
wyłącznie Prokuratoria Generalna, natomiast pozbawiony jest zdolności
postulacyjnej podmiot działający dotychczas w postępowaniu przed sądami
powszechnymi jako statio fisci Skarbu Państwa, reprezentowany przez radcę
prawnego lub adwokata (por. postanowienie SN z dn. 13 marca 2012 r., V CSK
244/11, niepubl.). Nie zmienia tej oceny wskazane przez skarżącego pismo
Prokuratorii Generalnej z dnia 12 grudnia 2011 roku (k. 424 akt sprawy), z którego
wynika, że Prokuratoria informuje powoda o treści wyroku Sądu Najwyższego
z dnia 21 września 2011 roku uchylającego wyrok Sądu Okręgowego i przesyła
stronie powodowej akta podręczne ze sporządzoną skargą kasacyjną celem
dalszego prowadzenia sprawy przed sądem powszechnym. Powyższe oznacza, że
4
postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające skargę kasacyjną powoda,
sporządzoną przez radcę prawnego, jest zgodne z prawem.
W tym stanie rzeczy zażalenie jako bezzasadne podlegało oddaleniu
na podstawie art. 3941
§ 3 k.p.c. w związku z art. 39814
k.p.c.
db