sygn. V CZ 60/13 27 listopada 2013 Sąd Najwyższy

Postanowienie SN z 27 listopada 2013, sygn. V CZ 60/13

Data orzeczenia 27 listopada 2013
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Cywilna, Wydział V
Przewodniczący SSN Anna Kozłowska
Tagi
#Sąd Najwyższy #Izba Cywilna #postanowienie SN
Sygn. akt V CZ 60/13
POSTANOWIENIE
Dnia 27 listopada 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Anna Kozłowska (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Irena Gromska-Szuster
SSN Wojciech Katner
w sprawie z powództwa Firmy M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
z siedzibą w T.
przeciwko B. J.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 27 listopada 2013 r.,
zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]
z dnia 30 lipca 2013 r.,
uchyla zaskarżone postanowienie.
2
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 30 lipca 2013 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę
kasacyjną pozwanej od wyroku tego Sądu oddalającego apelację od wyroku Sądu
Okręgowego zasądzającego od pozwanej na rzecz Firmy M. sp. z o.o. w T. kwotę
1.482.437,24 zł. Sąd Apelacyjny wskazał, że pozwana domagała się zwolnienia od
opłaty od skargi kasacyjnej i postanowieniem z dnia 1 lipca 2013 r. została
zwolniona od tej opłaty w połowie, tj. powyżej kwoty 37 061 zł; w pozostałym
zakresie wniosek został oddalony. Mimo prawidłowego doręczenia odpisu tego
postanowienia pełnomocnikowi pozwanej, opłata nie została uiszczona. Stan taki
prowadził do odrzucenia skargi kasacyjnej jako nieopłaconej. Sąd Apelacyjny
wyjaśnił również przyczyny, dla których zwolnił pozwaną jedynie częściowo od
opłaty od skargi kasacyjnej.
W zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, pozwana
zarzuciła naruszenie art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach
sądowych w sprawach cywilnych, art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 3986
§ 2 k.p.c.
Żądała skontrolowania, w trybie art. 380 k.p.c., prawidłowości postanowienia z dnia
1 lipca 2013 r. wskazując, że uprzednio była zwalniana od opłat należnych od
wnoszonych przez nią w sprawie środków zaskarżenia a sytuacja jej nie uległa
zmianie. Domagała się uchylenia postanowień Sądu Apelacyjnego z dnia 1 lipca
2013 r. i z dnia 30 lipca 2013 r. i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego
rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Na postanowienie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych nie
przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego (art. 3941
k.p.c.). Takie postanowienie
może zostać skontrolowane pośrednio, jeżeli skutkiem braku zwolnienia od
kosztów sądowych i niewniesienia opłaty od skargi kasacyjnej skarga zostanie
odrzucona, a skarżący w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi
zażąda kontroli rozstrzygnięcia o kosztach (art. 380 w związku z art. 39821
k.p.c.).
W taki też sposób pozwana zakreśliła przedmiot zaskarżenia zażaleniem
na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.
3
Z akt sprawy wynika, że pozwana w toku postępowania ubiegała się już
o zwolnienie od kosztów sądowych to jest od opłaty od skargi kasacyjnej
od pierwszego wyroku Sądu Apelacyjnego wydanego w tej sprawie w dniu
24 kwietnia 2009 r. i od apelacji od drugiego wyroku Sądu Okręgowego, z dnia
24 lipca 2012 r. - i od należnych od tych środków opłat została zwolniona w całości
(k. 652, k. 1271).
Zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych następuje po
dokładnej analizie aktualnej sytuacji materialnej strony. Oświadczenie majątkowe
pozwanej złożone przy kolejnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych
ujawnia informacje o sytuacji osobistej, majątku i dochodach pozwanej i jej męża
niemal tożsame z podanymi poprzednio. Zwrócić należy uwagę, że jeżeli ten sam
podmiot był już wcześniej zwalniany od kosztów sądowych w związku z jego
sytuacją majątkową, to bez wykazania zmiany tej sytuacji odmowa zwolnienia od
dalszych kosztów nie jest uzasadniona (por. postanowienia Sądu Najwyższego
z 6 maja 2011 r., II CZ 12/11, z 17 kwietnia 2013 r., V CZ 127/12 oraz z 28 maja
2013 r., V CZ 12/13 niepubl.). Sąd Apelacyjny powinien był zatem przeanalizować
kolejne oświadczenia majątkowe pozwanej celem stwierdzenia, czy i w jaki sposób
zmieniła się jej sytuacja osobista, materialna i źródła dochodów od czasu
uzyskania poprzedniego zwolnienia od kosztów sądowych. Brak ustaleń i ocen
w tym przedmiocie czyni postanowienie z dnia 1 lipca 2013 r. nieprawidłowym,
co nakazuje uchylenie postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej.
Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy - na podstawie art. 3941
§ 1 i 3
w związku z art. 39815
§ 1 k.p.c. oraz art. 380 k.p.c. - orzekł, jak w sentencji.
jw