Wyrok z 19 grudnia 2017, sygn. III AUa 499/17

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 19 grudnia 2017 r.

Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący - Sędzia	SA Elżbieta Gawda (spr.)
Sędziowie:	SA Elżbieta Czaja SA Małgorzata Rokicka-Radoniewicz
Protokolant: protokolant sądowy Kinga Panasiuk-Garbacz

po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2017 r. w Lublinie

sprawy J. K.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L.

o prawo do emerytury pomostowej

na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L.

od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie

z dnia 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt VIII U 3050/16

oddala apelację.

Małgorzata Rokicka-Radoniewicz Elżbieta Gawda Elżbieta Czaja

III AUa 499/17

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2017 r. Sąd Okręgowy w Lublinie zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. i ustalił J. K. prawo do emerytury pomostowej od dnia(...).

Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach
i rozważaniach prawnych:

J. K. urodziła się w dniu (...). Obecnie nie pozostaje w zatrudnieniu – z dniem 22 września 2011 roku rozwiązała stosunek pracy na mocy porozumienia stron z Domem Pomocy Społecznej im. R. I. w Ś..

W dniu 11 maja 2016 roku wnioskodawczyni złożyła wniosek o emeryturę pomostową.

Na podstawie złożonych dokumentów organ rentowy ustalił, że wnioskodawczyni legitymuje się stażem ubezpieczeniowym w wymiarze 35 lat i 27 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Nadto pozwany uznał okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
w wymiarze 12 lat 4 miesięcy i 25 dni, na który składały się okresy od 1 czerwca 1991 roku do 31 stycznia 1999 roku, od 1 stycznia 2000 roku do 29 lutego 2000 roku, od 15 września 2006 roku do 22 września 2011 roku, po wyłączeniu okresu zwolnień lekarskich i zasiłków chorobowych.

Wraz z wnioskiem o emeryturę pomostową J. K. złożyła również;

1)  świadectwo wykonania prac w szczególnych warunkach z dnia 26 kwietnia 2016 roku wystawione przez Dom Pomocy Społecznej im. R. I.
w Ś., z którego wynikało, że w okresach od 1 czerwca 1991 roku do 31 stycznia 1999 roku, od 1 stycznia 2000 roku do 29 lutego 2000 roku, od 15 września 2006 roku do 22 września 2011 roku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywała prace w domach pomocy społecznej dla nieuleczalnie i przewlekle chorych, umysłowo upośledzonych dorosłych
i umysłowo niedorozwiniętych dzieci wymienione w Dziale XII, poz. 5 Wykazu A, załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze na stanowisku opiekunki wymienionym w Dziale XII poz. 5 pkt. 12 wykazu A stanowiącego załącznik do Zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 13 lutego 1989 roku zmieniające zarządzenie w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach Dz. Urz. MZiOS nr 2 poz. 5 z dnia 17 marca 1989 roku w sprawie pracy wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu zdrowia i opieki społecznej (k. 17 t. II akt ZUS);

2)  świadectwo pracy z dnia 22 września 2011 roku wystawione przez Dom Pomocy Społecznej im. R. I. w Ś., z którego wynika, że wykonywała obowiązki - w okresie od dnia 1 czerwca 1991 roku do 30 czerwca 1995 roku - opiekuna, od 1 lipca 1995 roku do 31 stycznia 1999 roku - starszego opiekuna, od 1 lutego 1999 roku do 31 grudnia 1999 roku - kierownika zespołu opiekuńczo-terapeutycznego, od 1 stycznia 2000 roku do 29 lutego 2000 roku - starszego opiekuna, od 1 marca 2000 roku do 14 września 2006 roku - kierownika zespołu opiekuńczo-terapeutycznego, od 15 września 2006 roku do 22 września 2011 roku – starszego opiekuna (k. 7 t. II akt ZUS).

Organ rentowy odmówił prawa do emerytury pomostowej, uznając że wnioskodawczyni nie uwodniła 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze wymienionej w pkt 4-12 załącznika nr 1 do ustawy
z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych.

Sąd Okręgowy ustalił, że J. K. od dnia 1 czerwca 1991 roku została zatrudniona w Domu Pomocy Społecznej dla Dorosłych i Dzieci w Ś. (następnie funkcjonujący jako Dom Pomocy Społecznej im. R. I. w Ś.) na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku opiekuna. Od dnia 1 lipca 1995 roku wykonywała obowiązki starszego opiekuna. Z dniem 1 lutego 1999 roku powierzono jej obowiązki kierownika zespołu opiekuńczo-terapeutycznego. Od dnia 1 stycznia 2000 roku powierzono jej obowiązki starszego opiekuna, zaś od dnia 1 września 2000 roku została zatrudniona w charakterze kierownika zespołu opiekuńczo-terapeutycznego. Od dnia 15 września 2006 roku została przeniesiona na stanowisko starszego opiekuna a z dniem 22 września 2011 roku rozwiązała stosunek pracy za porozumieniem stron.

Zakład pracy wnioskodawczyni był podzielony organizacyjnie na cztery domy. Wnioskodawczyni pracowała w domu o nazwie (...), w którym przebywały osoby upośledzone umysłowo w stopniu lekkim lub znacznym. W domu przebywało od 32 do 34 podopiecznych i od 10 do 11 opiekunów. Na stanowisku opiekuna
i starszego opiekuna obowiązki ubezpieczonej polegały na udzielaniu pensjonariuszom pomocy przy zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych i czuwaniu nad ich bezpieczeństwem. Ubezpieczona ubierała, karmiła, zmieniała odzież i utrzymywała higienę osobistą podopiecznych. Skarżąca zabierała mieszkańców do lekarza lub na zakupy.

Na stanowisku kierownika, zasadniczo, zakres wykonywanych przez nią czynności nie uległ zmianie. Wszystkie osoby zatrudnione w oddziale, w tym również kierownik, sprawowały opiekę nad mieszkańcami Domu Opieki Społecznej. Kierownik miał więcej obowiązków niż opiekun, gdyż musiał nadzorować pracę, organizować i wykonywać bezpośrednio czynności związane z opieką. Wnioskodawczyni, jako kierownik, w dalszym ciągu wykonywała wszystkie czynności opiekuńczo-wychowawcze. Dbała o higienę mieszkańców, wykonywała bezpośrednio czynności związane ze zmianą bielizny, myciem itp. z uwagi na zbyt małą grupę opiekunów. Jako kierownik musiała zajmować się sprzątaniem pokoju, karmieniem podopiecznych ze znacznym stopniem niepełnosprawności, towarzyszyła przy wizytach lekarskich. Oprócz powyższych prac wnioskodawczyni sporządzała grafiki pracy personelu, przydzielała podopiecznych do konkretnych warsztatów terapii zajęciowej, organizowała pracę całego zespołu, obliczała godziny pracy podległego jej personelu, pobierała zaliczki z kasy DPS-u dla mieszkańców na zakupy depozytowe, wypłacała te zaliczki. Czasami jeździła na wywiad środowiskowy do danego mieszkańca, który był zakwalifikowany do DPS. Wnioskodawczyni wyjeżdżała często z mieszkańcami na zakupy depozytowe w hurtowniach i sklepach.

Wnioskodawczyni decydowała też o przyznawaniu nagród, podwyżek
i udzielaniu urlopów według grafiku dla opiekunów. Musiała też sporządzać sprawozdania kwartalne, dotyczące urlopów mieszkańców i wyjazdów. Zdarzało się też, że czasami sama odwoziła mieszkańców na urlopy. Czynności biurowo-administracyjne wnioskodawczyni wykonywała na oddziale, nie mając odrębnego pomieszczenia. Był wspólny pokój, gdzie przebywali opiekunowie, kierownik oraz do którego mieli dostęp mieszkańcy. Opiekunowie pisali w tym pokoju raporty dzienne lub nocne. Czynności biurowo-administracyjne zajmowały wnioskodawczyni średnio od 1 godziny do 2 godzin dziennie, zaś pozostały czas spędzała bezpośrednio
z mieszkańcami DPS-u. Opiekunowie pracowali na zmiany, a kierownik od 7 do 15, ale przy brakach kadrowych kierownik pełnił dyżury 12-godzinne, czasami też nocne.

Pracodawca nie wykazał pracy wnioskodawczyni na stanowisku kierownika, jako pracy w warunkach szczególnych, bo w zarządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej nie ma stanowiska kierownika. Obecnie nazewnictwo stanowisk pracy
w DPS zmieniło się i nie ma stanowiska kierownika domu. W zamian jest stanowisko starszego opiekuna funkcyjnego, który wykonuje te same czynności, jakie wykonywał kierownik i obecnie stanowisko to jest zaliczane przez pracodawcę do pracy
w szczególnym charakterze. Od 2010 roku również stanowisko kierownika zespołu opiekuńczego jest wliczane do pracy w szczególnym charakterze.

Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu o zeznania J. K. oraz zeznania przesłuchanych świadków: B. G., A. M. i E. R., a także w oparciu o zgromadzoną dokumentację,
w tym akta osobowe wnioskodawczyni.

Sąd obdarzył wiarą dowody z dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych i aktach organu rentowego. Ich treść nie była kwestionowana przez żadną ze stron, nie budziły one również wątpliwości Sądu tak, co do ich formy, jak i treści. W szczególności istotne znaczenie miały znajdujące się w aktach osobowych wnioskodawczyni angaże, które sporządzane na bieżąco, odzwierciedlają
w pełni zakres prac, jakie stale i w pełnym wymiarze czasu wykonywała.

Sąd nie podzielił jednie świadectwa pracy z dnia 22 września 2011 roku,
w zakresie w jakim wynika z niego, że wnioskodawczyni od dnia 1 marca 2000 roku do dnia 14 września 2006 roku wykonywała obowiązki kierownika zespołu opiekuńczo-terapeutycznego, albowiem z angaży z dnia 14 stycznia 2000 roku
i z dnia 20 września 2000 roku wynika, że obowiązki na tym stanowisku wykonywała od 1 września 2000 roku.

Sąd uznał za w pełni wiarygodne zeznania przesłuchanych w sprawie świadków. B. G. pracowała w Domu Pomocy Społecznej dla Dorosłych
i Dzieci w Ś. w latach 1988-2008 jako opiekun i kierownik opiekuńczo-wychowawczo, a A. M. od 1998 roku do chwili obecnej jako opiekun, kierownik i opiekun funkcyjny. Z kolei E. R. pracowała w tym zakładzie jako kadrowa. Powołani w przedmiotowej sprawie świadkowie potwierdzili, że do stałych obowiązków wnioskodawczyni zarówno na stanowisku opiekuna, starszego opiekuna, jaki i kierownika należało sprawowanie opieki nad niepełnosprawnymi intelektualnie mieszkańcami Domu Pomocy Społecznej. Sąd Okręgowy podkreślił, że wszyscy świadkowie są osobami obcymi dla wnioskodawczyni, niezainteresowanymi wynikiem postępowania, nie mieli zatem żadnego powodu, aby składać zeznania w sposób niezgodny ze stanem rzeczywistym. W oparciu o poczynione ustalenia Sąd Okręgowy uwzględnił odwołanie, przywołując przepisy ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 664). Zgodnie z treścią art. 4 tej ustawy prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem art. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:

1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948 roku;

2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;

3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;

4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;

5) przed dniem 1 stycznia 1999 roku wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;

6) po dniu 31 grudnia 2008 roku wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;

7) nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.

Warunkiem skutecznego ubiegania się o emeryturę pomostową jest legitymowanie się określonym stażem pracy w warunkach szczególnych lub
w szczególnym charakterze (w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych lub dotychczasowych przepisów) oraz kontynuowanie pracy w tych warunkach po wejściu w życie ustawy, a więc po dniu 1 stycznia 2009 roku. W przypadku, kiedy osoba ubiegająca się o to świadczenie nie kontynuuje pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze i legitymuje się w związku z tym jedynie stażem pracy „szczególnej” według poprzednio obowiązujących przepisów, może nabyć prawo do „nowego” świadczenia jedynie wówczas, gdy dotychczasowy staż pracy (okres pracy) można kwalifikować jako prace w warunkach szczególnych w rozumieniu dziś obowiązujących przepisów (art. 3 ust. 1 ustawy) lub o szczególnym charakterze (art. 3 ust. 3 ustawy). Innymi słowy brak podstaw prawnych do przyznania emerytury pomostowej ubezpieczonemu, którego dotychczasowy okres pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze dziś nie może być tak kwalifikowany (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2012 roku sygn. akt II UK 164/11,).

W ocenie Sądu Okręgowego wnioskodawczym spełniła przesłanki z art. 4 pkt 1, 3, 4 i 7 ustawy, gdyż urodziła się po dniu grudnia 1948 roku, na dzień złożenia wniosku o emeryturę pomostową ukończyła 55 lat, legitymowała się okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze przekraczającym 20 lat i nie pozostawała w stosunku pracy.

Spornym pomiędzy stronami pozostawało natomiast spełnienie przez wnioskodawczynię warunku z art. 4 pkt 2 ustawy, czyli legitymowanie się okresem pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszącym co najmniej 15 lat.

Przepis art. 3 ust 3 cyt. ustawy stanowi, że prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się. Wykaz prac
o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy, który pod pozycją 22 wskazuje prace personelu sprawującego opiekę nad mieszkańcami domów pomocy społecznej dla przewlekle psychicznie chorych, niepełnosprawnych intelektualnie dzieci i młodzieży lub dorosłych, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej.

Wnioskodawczyni nie dysponowała świadectwem wykonywania prac
w szczególnym warunkach lub w szczególnym charakterze za sporne okresy od
1 lutego 1999 roku do 31 grudnia 1999 roku, od 1 marca 2000 roku od 14 września 2006 roku. Powyższe jednak nie wpływa na możliwość ustalenia prawa do emerytury pomostowej. Sąd Okręgowy zważył, że świadectwo pracy nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 244 § l i 2 k.p.c., gdyż podmiot wydający to świadectwo nie jest ani organem państwowym, ani organem wykonującym zadania z zakresu administracji państwowej. Dokument taki podlega kontroli zarówno co do prawdziwości wskazanych w nim faktów, jak i co do prawidłowości wskazanej podstawy prawnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2004 roku, III UK 31/04 OSNP 2005/1/13).

Sąd Okręgowy wskazał, że ustawa o emeryturach pomostowych nie definiuje zwrotu „personel sprawujący opiekę nad mieszkańcami domów pomocy społecznej dla przewlekle psychicznie chorych, niepełnosprawnych intelektualnie dzieci i młodzieży lub dorosłych”. W przypadku prac w szczególnych warunkach możliwość przejścia na wcześniejszą emeryturę uzasadniona jest bardziej względami interesu indywidualnego pracownika, który wykonuje pracę w warunkach szczególnie negatywnie wpływających na stan jego zdrowia, o tyle w przypadku prac
o szczególnym charakterze definicja kładzie nacisk na szczególną odpowiedzialność pracownika, związaną z wykonywanymi czynnościami. W tym przypadku dominującą rolę odgrywa raczej czynnik interesu publicznego - ochrony innych osób przed niebezpieczeństwem związanym z faktem, że pracownik, który wykonuje te szczególnie odpowiedzialne czynności może nie mieć już należytej sprawności psychofizycznej, ze względu na jej naturalne obniżenie podyktowane wiekiem.

W ocenie Sądu Okręgowego J. K. w całym okresie zatrudnienia
w Domu Pomocy Społecznej dla Dorosłych i Dzieci w Ś. wykonywała pracę wymagającą szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej. Jako kierownik zespołu opiekuńczo-terapeutycznego należała bowiem do personelu sprawującego opiekę nad mieszkańcami Domu Pomocy Społecznej dla niepełnosprawnych intelektualnie dorosłych. Opieka nad mieszkańcami DPS obejmuje szereg czynności - począwszy od kąpieli, pomocy przy ubieraniu, także pomoc przy załatwianiu spraw mieszkańców, takich jak zakupy, rozwiazywanie sytuacji konfliktowych i wiele innych spraw życiowych. Opiekę tą sprawuje zespół pracowników, w tym kierownik. Wnioskodawczyni, jako kierownik, wykonywała też bezpośrednio czynności opiekuńcze. Czynności biurowo-administracyjne, które zajmowały niewielką część czasu pracy (1-2 godziny dziennie), były ściśle związane ze sprawowaniem tej opieki.

W konsekwencji Sąd Okręgowy uznał, że w okresie od 1 lutego 1999 roku do
31 grudnia 1999 roku ( 11 miesięcy), od 1 marca 2000 roku od 14 września 2006 roku (6 lat, 6 miesięcy i 14 dni) ubezpieczona faktycznie sprawowała opiekę nad mieszkańcami domu pomocy społecznej dla osób dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie, to jest prace wymienione pod poz. 22 załącznika nr 2 do ustawy
o emeryturach pomostowych.

Prace te mogą być równocześnie kwalifikowane, jako prace w domach pomocy społecznej dla nieuleczalnie i przewlekle chorych, umysłowo upośledzonych dorosłych i umysłowo niedorozwiniętych dzieci, które wymienione zostały w Dziale XII poz. 5 Wykazu A, załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43).

Łącznie z okresem uznanym przez organ rentowy (12 lat 4 miesiące i 25 dni) wnioskodawczyni wykazała w niniejszym postępowaniu okres pracy w szczególnym charakterze w wymiarze 19 lat 10 miesięcy i 14 dni.

W ocenie Sądu Okręgowego J. K. spełniła wszystkie przesłanki
z art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych, warunkujące przyznanie prawa do emerytury.

Z tych względów i na mocy art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawczyni prawo do emerytury pomostowej od dnia(...), to jest od dnia ukończenia wieku emerytalnego.

Apelację od powyższego wyroku złożył pozwany organ rentowy zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:

1)  naruszenie przepisów postępowania tj. art. 233 § 1 k.p.c. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i błędne przyjęcie, że zatrudnienie na stanowisku kierownika zespołu opiekuńczo-terapeutycznego można zaliczyć do pracy o szczególnym charakterze, polegającej na bezpośredniej opiece nad mieszkańcami domów, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, podczas gdy do obowiązków wnioskodawczyni należały prace administracyjno-biurowe i kadrowe;

2)  naruszenie prawa materialnego tj. art. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych, polegające na błędnym uznaniu, że czynności kierownika zespołu opiekuńczo-terapeutycznego mogą być kwalifikowane jako praca
w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze i uznanie, że skarżąca legitymuje się 15 letnim okresem takiej pracy;

3)  naruszenie prawa materialnego tj. § 5 ust. 1 pkt 2 i § 6 ust 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 sierpnia 2012 r. w sprawie domów opieki społecznej, poprzez niewłaściwe zaliczenie do prac opiekuńczych czynności administracyjno-biurowych;

4)  sprzeczność ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie, że wnioskodawczyni wykonywała pracę w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przez okres ponad 15 lat.

Wskazując na powyższe zarzuty apelujący wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania.

W uzasadnieniu apelacji organ rentowy rozwinął zarzuty wskazując, że czynności administracyjno-biurowe zajmowały wnioskodawczyni znaczną część czasu pracy – 40%, jak zeznał A. M., zatem brak podstaw do przyjęcia, że stale wykonywała prace w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze.

Opierając się na ustaleniach faktycznych jak i rozważaniach prawnych poczynionych przez Sąd I instancji Sąd Apelacyjny zważył co następuje:

Apelacja jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń i wydał trafne, odpowiadające prawu rozstrzygnięcie. Sąd Apelacyjny akceptuje w całości ustalenia faktyczne jak i wywody prawne poczynione przez Sąd pierwszej instancji, zatem nie zachodzi konieczność ich powtarzania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 października 1998 r. II CKN 923/97, OSNC 1999/3/60).

Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., zgodnie z którym Sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Dokonana przez Sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona tylko wówczas, gdy brak jest logiki
w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu nie znajduje oparcia w zasadach doświadczenia życiowego. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje. Sąd obdarzył wiarą zeznania wnioskodawczyni oraz zeznania przesłuchanych w sprawie świadków, wskazując, że są spójne. Świadkowie pracowali razem z wnioskodawczynią, opisali wykonywane przez nią czynności a nadto są dla niej osobami obcymi, niezainteresowanymi rozstrzygnięciem sprawy. Brak podstaw, aby ocenie tej zarzucić dowolność.

Sąd Okręgowy ustalił stan faktyczny zgodnie z zebranym w sprawie materiałem dowodowym a pozwany nie wykazał na czym zarzucana niezgodność miałaby polegać.

W istocie wszystkie zarzuty apelującego sprowadzają się do zakwestionowania wywodów Sądu Okręgowego, że praca wnioskodawczyni od 1 lutego 1999 roku do
31 grudnia 1999 roku, od 1 marca 2000 roku od 14 września 2006 roku na stanowisku kierownika zespołu opiekuńczo-terapeutycznego nie jest pracą w szczególnym charakterze.

Bez wątpienia skarżąca w okresie przed 1 stycznia 1999 r. wykonywała prace
w warunkach szczególnych w wymiarze 12 lat 4 miesięcy i 25 dni – okres uznany przez pozwanego. Spełniła zatem przesłankę wymienioną w treści art. 4 ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy o emeryturach pomostowych. Po 31 grudnia 2008 r. wykonywała pracę
w szczególnym charakterze – fakt niesporny, przez co spełniła przesłankę wynikającą z treści art. 4 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy.

W ocenie Sądu Apelacyjnego J. K. spełniła też przesłankę wymienioną w treści art. 4 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy tj. legitymuje się wymaganym
15-letnim okresem pracy w szczególnym charakterze. Stosownie do treści art. 3 pkt 7 cyt. ustawy za pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze uważa się osoby wykonujące przed dniem wejścia w życie ustawy (przed 1 stycznia 2008 r.) prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy lub art. 32
i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Art. 3 ust. 3 cyt. ustawy wskazuje, że pracami o szczególnym charakterze są prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się. Wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy, który w poz. 22 wymienia prace personelu sprawującego opiekę nad mieszkańcami domów pomocy społecznej dla przewlekle psychicznie chorych, niepełnosprawnych intelektualnie dzieci i młodzieży lub dorosłych, zgodnie
z przepisami ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Ustawa z dnia
12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U.2017.1769 j.t.) obejmuje swoją treści domy pomocy społecznej – rozdział 2 ustawy.

Bez wątpienia wnioskodawczyni wchodziła w skład personelu, sprawującego opiekę, o której mowa w pozycji 22 załącznika nr 2 do cyt. ustawy o emeryturach pomostowych. Z zeznań wnioskodawczyni jak i przesłuchanych w sprawie świadków wynika, że bezpośrednio sprawowała opiekę nad podopiecznymi, zajmując się ich higieną osobistą, karmieniem, ubieraniem, robieniem zakupów. Pozostałe czynności – administracyjno-biurowe, nie zajmowały jej dużo czasu i były bezpośrednio związane ze sprawowaną opieką – nadzór nad pracą opiekunów, ustalanie grafików pracy, organizacja pracy, drobne sprawy kadrowe. Brak zatem podstaw do przyjęcia, że nie wykonywała prac opiekuńczych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.

Powołane w apelacji zeznania świadka A. M. nie obrazują w pełni pracy wnioskodawczyni, gdyż świadek, zeznając o czasie przeznaczonym na sprawy administracyjno-biurowe wyraźnie zastrzegł, że czas ten może ocenić tylko orientacyjnie i trudno mu powiedzieć, ile czasu prace te zajmowały wnioskodawczyni (k. 29).

Rodzaj wykonywanych czynności admiracyjnych tj. nadzór nad opiekunami, organizacja pracy, narady, obliczanie czasu pracy wiąże się ściśle ze sprawowaną opieką, którą wnioskodawczyni równolegle z innymi opiekunami pełniła. Łączenie funkcji znalazło odzwierciedlenie w obecnym nazewnictwie stanowiska pracy skarżącej – starszy opiekun funkcyjny a nie kierownik zespołu opiekuńczo-terapeutycznego.

Jak słusznie zważył Sąd Okręgowy praca wnioskodawczyni odpowiada też kryteriom wymienionym w art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U.
z 2017 r., poz. 1383), zgodnie z którym dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz
o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Prace
w warunkach szczególnych wymienione są w wykazie A, stanowiącym załącznik do cyt. przez Sąd Okręgowy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.
W dziale XII poz. 5 wykazu wymienione są prace w domach pomocy społecznej dla nieuleczalnie i przewlekle chorych, umysłowo upośledzonych dorosłych i umysłowo niedorozwiniętych dzieci. Takie prace skarżąca wykonywała stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, gdyż dodatkowe czynności administracyjno-biurowe, jako powiązane ściśle z pracami opiekuńczymi nie powodowały zerwania więzi
z podstawowymi obowiązkami skarżącej, jakimi było sprawowanie opieki nad mieszkańcami domu opieki społecznej.

Sąd Okręgowy nie dopuścił się też naruszenia § 5 ust. 1 pkt 2 i § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 sierpnia 2012 r.
w sprawie domów opieki społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 964). § 5 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia stanowi, że dom niezależnie od typu, świadczy usługi opiekuńcze, polegające na udzielaniu pomocy w podstawowych czynnościach życiowych, pielęgnacji, niezbędnej pomocy w załatwianiu spraw osobistych. Takie czynności skarżąca wykonywała – higiena podopiecznych, ubieranie, karmienie, sprzątanie pomieszczeń, zakupy oraz nadzór nad tymi czynnościami. § 6 cyt. rozporządzenia dotyczy warunków bytowych mieszkańców domu opieki społecznej, zatem zarzut naruszenia powyższego przepisu jest niezrozumiały.

W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd Okręgowy nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego wskazanego w apelacji i słusznie wywiódł, że wnioskodawczyni spełniła wszystkie przesłanki do nabycia prawa do emerytury pomostowej.

Apelacja organu rentowego jako bezzasadna podlega oddaleniu w trybie art. 385 k.p.c.