Postanowienie SN z 10 kwietnia 2014, sygn. I CSK 405/13
Data orzeczenia
10 kwietnia 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział I
Przewodniczący
SSN Krzysztof Pietrzykowski
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 10 kwietnia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Pietrzykowski
w sprawie z powództwa X.Y.
przeciwko Skarbowi Państwa - Kancelarii Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
o ochronę dóbr osobistych i zadośćuczynienie,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 kwietnia 2014 r.,
na skutek skargi kasacyjnej powoda
od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 21 listopada 2012 r.,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego;
3. przyznaje adw. M. R. od Skarbu Państwa
- Sądu Apelacyjnego kwotę 2 880 (dwa tysiące
osiemset osiemdziesiąt) złotych powiększoną o 23 %
podatku VAT tytułem wynagrodzenia za udzielenie
powodowi z urzędu nieopłaconej pomocy prawnej
w postępowaniu kasacyjnym.
2
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
wskazano występowanie na jej tle istotnego problemu prawnego. Dotyczy on
charakteru prawnego komisji śledczej - czy jest kolegialnym organem władzy
publicznej, czy tylko organem pomocniczym takiego organu, a w konsekwencji,
jakie zasady rządzą udostępnianiem materiałów z jej działań. Skarżący trafnie
uważa, że jest to organ pomocniczy, z czego wywodzi, że brak podstawy prawnej
pozwalającej na powszechne udostępnianie materiałów z prac tego ciała,
zwłaszcza wobec nawet konstytucyjnych gwarancji prawa do prywatności oraz
ustawowej ochrony danych osobowych. Jak jednak trafnie wskazano w odpowiedzi
na skargę kasacyjną, zagadnienie to nie przemawia za przyjęciem jej
do rozpoznania. Po pierwsze, nie ulega wątpliwości status prawny komisji śledczej
- tak jak wszystkie inne komisje sejmowe należy ją uznać za organ pomocniczy
kolegialnego organu władzy publicznej, jakim jest Sejm. Po drugie, nie budzą
wątpliwości zasady i podstawy prawne protokołów i materiałów z prac takich
organów pomocniczych, wbrew odmiennemu stanowisku skarżącego. Z art. 18 ust.
2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika wyraźnie, że materiały takich
organów pomocniczych są jawne i dostępne, o ile wynika to z przepisu prawa, aktu
wydanego na jego podstawie, jak i nawet decyzji samego organu. Jest to zgodne
z ideą powołanej ustawy, która stoi na straży dostępu do informacji publicznej.
Powód, będąc posłem, stał się osobą publiczną, a zatem per facta concludentia
zgodził się na udostępnianie i rozpowszechnianie niektórych jego informacji
prywatnych, związanych z działalnością publiczną. Występowanie przed komisją
śledczą Sejmu niewątpliwie ma taki charakter. Zatem nawet jeżeli stwierdzi się, jak
chce skarżący, że nie ma przepisu ustawowego bezpośrednio i wprost
regulującego dostęp do informacji i protokołów organu pomocniczego organu
3
kolegialnego władzy publicznej, to problem prawny nie powstaje, bo przepis ten
tego nie wymaga – wystarczy regulacja aktu podstawowego (a więc np. właśnie
regulaminu Sejmu), a nawet tylko decyzja samej komisji śledczej. Zarazem
nie budzi wątpliwości zgodność art. 18 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji
publicznej z Konstytucją w powołanym zakresie. Niewątpliwie Konstytucja stoi na
straży prawa do prywatności, jednak nie budzi wątpliwości, że podjęcie działalności
publicznej oznacza ograniczenie tego prawa dla jednostki, a zwłaszcza
w odniesieniu do informacji ujawnionych w toku tej działalności lub w związku z nią.
Prawo do prywatności jednostki musi w takim przypadku ustąpić przed prawem do
informacji całego społeczeństwa, które ma kluczowe znaczenie dla możliwości
kontroli działania kolegialnych organów władzy publicznej przez ogół obywateli.
W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana
żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989
§ 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy
odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
Ze względu na charakter niniejszej sprawy oraz sytuacje materialną
powoda Sąd Najwyższy nie obciążył go kosztami postępowania kasacyjnego
(art. 102 k.p.c.).
jw.).
jw