Postanowienie SN z 25 czerwca 2014, sygn. IV CSK 655/13
Data orzeczenia
25 czerwca 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Dariusz Zawistowski
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 25 czerwca 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący)
SSN Anna Kozłowska
SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca)
Protokolant Katarzyna Jóskowiak
w sprawie z wniosku T. O.
przy uczestnictwie K. P. i M. P.
o wpis,
po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej
w dniu 25 czerwca 2014 r.,
skargi kasacyjnej wnioskodawcy
od postanowienia Sądu Okręgowego w G.
z dnia 7 marca 2013 r.
uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę
do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w G. i
rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.
2
UZASADNIENIE
T. O. żądał ustanowienia zabezpieczenia roszczenia przysługującego mu
wobec M. P. i K. P. Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z dnia 7 września 2012 r.
zabezpieczył roszczenie wnioskodawcy przez nakazanie wpisu w dziale IV księgi
wieczystej nr …77489/4 prowadzonej przez Sąd Rejonowy w G. przymusowej
hipoteki kaucyjnej na rzecz T. O. do kwoty 135.183,56 zł. Na tej podstawie
wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o dokonanie wpisu hipoteki przymusowej
łącznej na udziałach M. P. i K. P. po ½ części w prawie użytkowania wieczystego
rzeczonej nieruchomości i w prawie własności budynków i innych urządzeń na niej
posadowionych do kwoty zgodnej z treścią powołanego postanowienia o udzieleniu
zabezpieczenia. Referendarz sądowy Sądu Rejonowego w G. postanowieniem z
dnia 27 września 2012 r. oddalił ten wniosek ze względu na rozbieżność między
wnioskiem i postanowieniem Sądu Rejonowego w K. Sąd ten bowiem zabezpieczył
żądanie wnioskodawcy przez ustanowienie hipoteki przymusowej kaucyjnej, mimo
że od dnia 20 lutego 2011 r. nastąpiła zmiana stanu prawnego polegająca m.in. na
zastąpieniu dawnej hipoteki zwykłej i hipoteki kaucyjnej jednolitą hipoteką.
Wnioskodawca złożył skargę na to postanowienie, jednocześnie przedkładając
postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 20 września 2012 r. prostujące
poprzednie postanowienie tego Sądu wobec oczywistej omyłki przez wpisanie
"łącznej" zamiast "kaucyjnej". Sąd Rejonowy w G. postanowieniem z dnia 8
listopada 2012 r. ponownie oddalił wspomniany wniosek ze względu na
rozbieżność między tym wnioskiem a postanowieniem Sądu Rejonowego w K.
Podkreślił, że wnioskodawca nie dołączył postanowienia sanującego oczywistą
omyłkę, zaś sąd wieczystoksięgowy nie został wyposażony w instrumenty
odpowiednie do wyjaśniania rozbieżności. Następnie wyjaśnił, że wspomnianej
rozbieżności nie można uzupełnić przez dołączenie postanowienia o sprostowaniu
oczywistej omyłki.
Wnioskodawca wniósł apelację od postanowienia Sądu Rejonowego.
Sąd Okręgowy w G. postanowieniem z dnia 7 marca 2013 r. oddalił apelację.
Podkreślił, powołując się na art. 6268
§ 2 k.p.c., że wnioskodawca powinien
3
dołączyć do wniosku postanowienie o zabezpieczeniu o prawidłowej treści,
uprzednio wnosząc do właściwego sądu o sprostowanie oczywistej omyłki
pisarskiej. W dacie złożenia wniosku dokument stanowiący podstawę wpisu
powinien być prawidłowy, wnioskodawca może zaś złożyć nowy wniosek o wpis.
Wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył postanowienie
Sądu Okręgowego w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania,
mianowicie art. 6268
§ 1 i § 2 oraz art. 6269
k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W skardze kasacyjnej został zgłoszony zarzut naruszenia przepisów
postępowania, mianowicie art. 6268
§ 1 i § 2 oraz art. 6269
k.p.c. Zarzut ten polega,
zdaniem skarżącego, na błędnym przyjęciu przez Sąd Okręgowy, że przedłożenie
przez wnioskodawcę na etapie późniejszym niż złożenie wniosku o wpis hipoteki
przymusowej postanowienia prostującego w trybie art. 350 k.p.c. orzeczenie
stanowiące podstawę wpisu w księdze wieczystej obarczone oczywistą
niedokładnością, uprzednio dołączone do wniosku o wpis, powoduje konieczność
oddalenia wniosku o dokonanie wpisu z uwagi na ograniczoną kognicję sądu
wieczystoksięgowego i brak możliwości prowadzenia przez ten sąd postępowania
dowodowego wykraczającego poza dokumenty dołączone do wniosku o wpis.
Według zaś skarżącego orzeczenie stanowiące podstawę dokonania wpisu
w księdze wieczystej, mimo jego sprostowania z urzędu w późniejszym czasie,
zachowuje swoją tożsamość materialnoprawną w odniesieniu do pierwotnie
przedłożonego postanowienia wraz z wnioskiem o wpis.
Zgodnie z art. 350 § 1 k.p.c., sąd może z urzędu sprostować w wyroku
niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki.
Powstaje w związku z tym pytanie, czy na tle niniejszej sprawy można zasadnie
mówić o dwóch wersjach postanowienia Sądu Rejonowego w K. w wersji pierwotnej
z dnia 7 września 2012 r. i w wersji z dnia 20 września 2012 r. obejmującej
sprostowanie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że sprostowanie
orzeczenia przewidziane w art. 350 § 1 k.p.c. ma na celu usunięcie niezgodności
pomiędzy rzeczywistą wolą i wiedzą sądu a ich wyrażeniem na piśmie.
4
Postanowienie w przedmiocie sprostowania orzeczenia nie należy do orzeczeń
merytorycznych, kończących postępowanie w sprawie (zob. postanowienie z dnia
13 czerwca 2013 r., V CZ 28/13, niepubl.; postanowienie z dnia 20 marca 2009 r., II
CZ 15/09, niepubl.). Orzeczenie o sprostowaniu nie ma samodzielnego znaczenia,
w związku z czym stwierdzenie wykonalności orzeczenia zagranicznego w naszym
kraju odnosi się także do brzmienia tego orzeczenia po jego sprostowaniu, które
obejmuje z reguły tylko kwestie natury drobnej lub porządkowej (postanowienie z
dnia 28 marca 2007 r., II CSK 464/06, niepubl.). W niniejszej sprawie można więc
mówić tylko i wyłącznie o postanowieniu Sądu Rejonowego w K. z dnia 7 września
2012 r. o treści uwzględniającej późniejsze sprostowanie z dnia 20 września 2012 r.
W konsekwencji późniejsze dołączenie do wniosku o wpis do księgi wieczystej
postanowienia o sprostowaniu orzeczenia stanowiącego podstawę wpisu nie
uzasadnia braku kognicji sądu wieczystoksięgowego stosownie do art. 6268
§ 2
k.p.c.
Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815
§ 1
k.p.c. orzekł, jak w sentencji.