Postanowienie SN z 24 lipca 2014, sygn. II CZ 27/14
Data orzeczenia
24 lipca 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Agnieszka Piotrowska
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 24 lipca 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Dariusz Dończyk
SSN Maria Szulc
w sprawie ze skargi M. S.
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem
Sądu Okręgowego w P. z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt … 1261/12,
wydanego w sprawie z powództwa E. M., S. S.
i M. S.
przeciwko M. S.
o zachowek,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 24 lipca 2014 r.,
zażalenia pozwanego
na postanowienie Sądu Okręgowego w P.
z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt … 1008/13,
1. oddala zażalenie;
2. przyznaje radcy prawnemu A. O. od Skarbu Państwa - Sądu
Okręgowego w P. kwotę 2 700 (dwa tysiące siedemset) złotych
powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem
kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w
postępowaniu zażaleniowym.
2
UZASADNIENIE
M. S. wniósł o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa E. M., S.
S. i M. S. przeciwko M. S. o zachowek zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu
Okręgowego w P. z dnia 4 grudnia 2012 r. (… 1261/12). Skarżący powołał się na
późniejsze odnalezienie odcinków przekazów pocztowych dotyczących alimentów
płaconych przez spadkodawcę – brata skarżącego na rzecz powodów oraz na
nienależyte wykonywanie obowiązków przez adw. R. C., reprezentującego
skarżącego w sprawie o zachowek.
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w P. odrzucił skargę M. S. z
uwagi na brak ustawowych podstaw wznowienia wskazując, że nie stanowi o takiej
podstawie z art. 401 punkt 2 k.p.c. zarzut niewłaściwego sposobu reprezentowania
interesów skarżącego przez jego pełnomocnika procesowego. Sąd Okręgowy
wskazał także, że skarżący nie wykazał, aby wyrok w poprzedniej sprawie został
uzyskany za pomocą przestępstwa. Nie zachodziła ponadto podstawa wznowienia
przewidziana w art. 403 § 2 k.p.c. w postaci wykrycia nowych faktów i dowodów,
które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których skarżący nie mógł
skorzystać w poprzednim postępowaniu.
W zażaleniu na to postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 410 § 1
w związku z art. 401 punkt 2 k.p.c., art. 410 § 1 w związku z art. 403 § 2 k.p.c. oraz
art. 328 § 2 k.p.c. Domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia
i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Podzielić należy należycie umotywowane stanowisko Sądu Okręgowego
o nie wykazaniu przez skarżącego ustawowych podstaw wznowienia
zakończonego prawomocnie postępowania sądowego o zachowek. Skarżący był
w toku tamtego postępowania reprezentowany przez kilku fachowych
pełnomocników procesowych, a jego ewentualne zarzuty co do braku należytego
wykonywania ciążących na nich powinności zawodowych nie stanowią przesłanki
do przyjęcia, że skarżący był pozbawiony możności działania w rozumieniu art. 401
punkt 2 k.p.c. Okoliczności te, o ile zostanie ustalone, że faktycznie miały miejsce,
mogą co najwyżej mieć wpływ na odpowiedzialność dyscyplinarną pełnomocników
3
zawodowych lub ich ewentualną odpowiedzialność odszkodowawczą wobec
skarżącego.
Możliwość wznowienia postępowania w oparciu o art. 403 § 2 k.p.c. jest
uzależniona od zaistnienia łącznie trzech przesłanek. Po pierwsze, wykrycia po
uprawomocnieniu się wyroku nowych okoliczności faktycznych lub środków
dowodowych, które istniały w czasie postępowania, ale nie zostały w nim powołane.
Po drugie, możliwości ich wpływu na wynik sprawy i po trzecie, niemożności
skorzystania z nich przez stronę w poprzednim postępowaniu. Trafnie przyjął Sąd
Okręgowy w zaskarżonym postanowieniu, że żadna z tych przesłanek nie została
przez skarżącego wykazana. Załączone do skargi kserokopie odcinków przekazów
pocztowych oraz pisemne oświadczenia T. K., E. S. i I. S. dotyczą twierdzeń
faktycznych skarżącego odnoszących się do realizacji przez spadkodawcę
obowiązku alimentacyjnego wobec powodów oraz braku więzi emocjonalnych
między powodami w sprawie o zachowek a spadkodawcą, a więc okoliczności
irrelewantnych z punktu widzenia podstawy faktycznej i prawnej wyroku
zasądzającego od skarżącego na rzecz powodów wskazane w wyroku kwoty
tytułem zachowku. Twierdzenia faktyczne skarżącego – pozwanego w sprawie - o
zachowek o nagannym postępowaniu powodów wobec zmarłego uzasadniającego
ich wydziedziczenie w testamencie sporządzonym na rzecz skarżącego, były
przedmiotem badania Sądu w poprzednim postępowaniu, a E. S. i I. S. zostały w
jego toku przesłuchane w charakterze świadków. Sąd Okręgowy trafnie więc uznał,
że sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art.
401 - 403 k.p.c. nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia,
jeżeli z jej uzasadnienia - tak jak w niniejszej sprawie - wynika, że podniesiona
podstawa w istocie nie występuje (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia
28 października 1999 r., II UKN 174/99, OSNP 2001, nr 4, poz. 133, postanowienie
Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2005 r., IV CZ 50/05, niepubl.).
W tym stanie rzeczy zażalenie M. S. podlegało oddaleniu jako bezzasadne
na podstawie art. 39814
w związku z art. 3941
§ 1 k.p.c.
Orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego znajduje oparcie w art.
223
ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U.2010.10.65, j.t.)
oraz § 2 ust. 2 i 3 i § 12 ust. 2 pkt 2 w związku z § 6 punkt 6 rozporządzenia Ministra
4
Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców
prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej
przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490).