Postanowienie SN z 7 sierpnia 2014, sygn. II CZ 30/14
Data orzeczenia
7 sierpnia 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Agnieszka Piotrowska
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 7 sierpnia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący)
SSN Wojciech Katner (sprawozdawca)
SSN Anna Owczarek
w sprawie z powództwa M. C. i A. C.
przeciwko P.A. i M. A.
o ustalenie ,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 7 sierpnia 2014 r.,
zażalenia powodów
na postanowienie Sądu Okręgowego w K.
z dnia 3 lutego 2014 r.,
oddala zażalenie i zasądza od powodów solidarnie kwotę 1
200,- (jeden tysiąc dwieście) złotych na rzecz pozwanych tytułem
zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
2
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 3 lutego 2014 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił skargę
kasacyjną powodów M. C. i A. C. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 11
października 2013 r., którym został zmieniony wyrok Sądu pierwszej instancji i
oddalone powództwo w sprawie przeciwko P. A. i M. A. Przyczyną odrzucenia
skargi była niższa wartość przedmiotu zaskarżenia niż pięćdziesiąt tysięcy złotych
(art. 3982
§ 1 k.p.c.).
W zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego powodowie zarzucili
naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3986
§ 2 w związku z art. 19 § 2 k.p.c.
przez ich błędne zastosowanie. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na zażalenie
pozwani wnieśli o oddalenie zażalenia w całości i zasądzenie kosztów
postępowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie jest niezasadne.
Z art. 3982
§ 1 k.p.c. wynika ograniczenie dopuszczalności wniesienia skargi
kasacyjnej w sprawach o prawa majątkowe, których wartość jest niższa od 50.000
złotych. Wartość wskazana w pozwie, utrzymywana w toku instancji nie może być
podważona na etapie kolejnej instancji, a tym bardziej w skardze kasacyjnej,
powodując dopuszczalność skargi. Gdyby przyjąć taką możliwość, np. wskutek
zaniżonej wartości przedmiotu sporu przez poprzedników prawnych obecnych
powodów, to dla wszystkich przypadków następstwa prawnego w trakcie pomiędzy
transakcją a wytoczeniem powództwa, co miało miejsce w niniejszej sprawie,
trzeba by uznać barierę kwotową dla skargi kasacyjnej za nieistniejącą, bo bardzo
łatwą do podważenia. Poza nielicznymi rodzajami spraw skarżący podnosiłby
wartość zaskarżenia z uwagi na subiektywne przesłanki, co nie może być
dopuszczalne. Nie zmienia tego zmiana podmiotowa powództwa tuż przed
zakończeniem postępowania przed sądem pierwszej instancji, zwłaszcza,
że przedmiot sprawy pozostał taki sam.
3
W przepisach procedury cywilnej jest wyraźnie wskazane, kiedy można
weryfikować wartość przedmiotu sporu i na czyj to można uczynić wniosek.
Ponadto może to zrobić Sąd z własnej inicjatywy, ale tylko poprzez weryfikację
sposobu określenia wartości sporu, bez ponownej oceny tej wartości
(postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1997 r., III CKN 71/97,
niepubl.; z dnia 23 sierpnia 2012 r., II CSK 764/11, Mon. Prawn. 2012, nr 18, s. 953;
z dnia 13 kwietnia 2005 r., V CZ 18/05, niepubl.; z dnia 14 lipca 2010 r., III CSK
118/10, niepubl. i z dnia 21 lipca 2011 r., V CZ 55/11, niepubl.). Sąd Najwyższy
może przeprowadzić taką weryfikację wtedy, gdy z okoliczności sprawy wynika,
że skarżący w celu obejścia przepisów procesowych dokonał zawyżenia
wskazanej wartości, instrumentalnie zmierzając do przekroczenia progu
wyznaczającego dopuszczalność skargi kasacyjnej (postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 19 lutego 2014 r., V CSK 275/13, niepubl.). Zgodnie z art.
39821
k.p.c. w postępowaniu kasacyjnym ma zastosowanie art. 368 § 2 k.p.c., który
w zdaniu trzecim przewiduje, że przepisy art. 19-24 i art. 25 § 1 k.p.c. stosuje się
odpowiednio. Oznacza to, że zarówno sąd drugiej instancji, jak również Sąd
Najwyższy w ramach badania warunków formalnych skargi kasacyjnej może
sprawdzić wartość zaskarżenia podaną w skardze kasacyjnej, czy jest ona zgodna
z zasadami jej ustalenia zawartymi w art. 19-24 k.p.c. (postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 2 lutego 2011 r., II CZ 197/10, niepubl.). Zastosowanie się
do wskazówek powołanego postanowienia prowadzi jednak do odmiennych
wniosków, niż wynikałoby to z uzasadnienia zażalenia powodów. Zaskarżając
orzeczenie skargą kasacyjną, skarżący nie może określić na nowo wartości
przedmiotu sporu, także wtedy, gdy jest następcą prawnym osoby wnoszącej
pozew.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 39814
w związku z art. 3941
§ 3 k.p.c.
należało oddalić zażalenie, rozstrzygając o kosztach postępowania na podstawie
art. 98 w związku z art. 391 § 1, art. 3941
§ 3 i art. 39821
k.p.c.
4