Postanowienie SN z 2 października 2014, sygn. IV CZ 58/14
Data orzeczenia
2 października 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Krzysztof Strzelczyk
Tagi
POSTANOWIENIE
Dnia 2 października 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)
SSN Irena Gromska-Szuster
SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca)
w sprawie ze skargi uczestnika postępowania Przedsiębiorstwa Produkcyjno -
Usługowo - Handlowego "K. B." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B.
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem
Sądu Okręgowego w B.
z dnia 4 października 2013 r.,
w sprawie z wniosku M. M. i B. M.
przy uczestnictwie Przedsiębiorstwa Produkcyjno - Usługowo - Handlowego "K. B."
Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B., M. B., E. S., H. B. i J. H.
o stwierdzenie zasiedzenia,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 2 października 2014 r.,
zażalenia uczestnika postępowania Przedsiębiorstwa Produkcyjno - Usługowo -
Handlowego "K. B." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B.
na postanowienie Sądu Okręgowego w B.
z dnia 27 marca 2014 r.,
1. oddala zażalenie,
2. zasądza od Przedsiębiorstwa Produkcyjno - Usługowo -
Handlowego "K. B." sp. z o.o. w B. na rzecz B. M. kwotę 900
(dziewięćset) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego
w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w B. odrzucił skargę
uczestnika postępowania Przedsiębiorstwa Produkcyjno - Usługowo - Handlowego
2
"K. B." Sp. z o.o. w B. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym
postanowieniem tego Sądu z dnia 4 października 2013 r., sygn. akt […] , wydanym
w sprawie z wniosku M. M. i B. M. przy uczestnictwie Przedsiębiorstwa Produkcyjno
- Usługowo - Handlowego "K. B." Sp. z o.o. w B., M. B., E. S., H. B. i J. H. o
stwierdzenie zasiedzenia, jako nie opartą na ustawowej podstawie wznowienia.
Skarżący jako podstawę wznowienia wskazał wykrycie okoliczności
faktycznych i środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik
postępowania, a z których nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu
(art. 403 § 2 k.p.c.). Wywiódł, że już po wydaniu postanowienia z dnia
4 października 2013 r. powziął wiadomość, że wnioskodawczyni B. M. od 2008 r.
pełni funkcję ławnika w Sądzie Okręgowym w B., co pozwalało jej nawiązać
stosunki osobiste z sędziami tego sądu, także tymi orzekającymi w sprawie […].
Gdyby fakt ten był mu znany wcześniej, złożyłby wniosek o wyłączenie sędziów
tego Sądu. Skarżący wskazał ponadto, że w toku postępowania apelacyjnego
złożył wniosek o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków oraz dowodu z opinii
biegłego z zakresu metaloznawstwa, które zostały – jego zdaniem – niesłusznie
oddalone, co skutkowało wydaniem niekorzystnego dla niego orzeczenia. Skarżący
podkreślił, że powziął wiadomości, iż świadkowie posiadają wiadomości, które
mogą rzucić nowe światło na sprawę. Powołując się na ekspertyzę sporządzoną na
jego zlecenie przez W. B., skarżący dowodził, że niezbędne jest również
dopuszczenie dowodu z opinii biegłych z zakresu metaloznawstwa i leśnictwa,
twierdził też, że dowiedział się, iż w Archiwum Państwowym w B. mogą znajdować
się dokumenty (protokoły z zebrań Rad Osiedli) przydatne dla rozstrzygnięcia
sprawy.
W ocenie Sądu Okręgowego, okoliczność, iż wnioskodawczyni B. M. pełni od
2008 r. funkcję ławnika w Sądzie Okręgowym w B. nie stanowi nowej okoliczności
faktycznej, która mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 403 § 2
k.p.c., jak również podstawy wznowienia postępowania z przyczyn nieważności – z
uwagi na brzmienie art. 401 pkt 1 k.p.c. Wszystkie środki dowodowe wymienione w
skardze o wznowienie postępowania były z kolei znane Sądowi Okręgowemu,
przed wydaniem postanowienia z dnia 4 października 2013 r., sygn. akt […], a
zatem nie są „nowymi środkami dowodowymi” w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c.
3
W zażaleniu na to postanowienie skarżący domagał się jego uchylenia
powtarzając twierdzenia zawarte w skardze.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 410 § 1 k.p.c. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie
przepisanego terminu, niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie.
Podstawy skargi o wznowienie postępowania wyczerpująco określają przepisy
art.401, 4011
i 403 k.p.c. W orzecznictwie wielokrotnie już wyjaśniano, że jeżeli
z uzasadnienia skargi wynika, iż okoliczności w niej wskazane nie wyczerpują
ustawowych przesłanek wznowienia postępowania to, pomimo powołania przepisu
lub powtórzenia jego treści, wskazywana podstawa nie zachodzi (por. m.in.
postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 28 października 1999 r., II UKN 174/99,
OSNP 2001, nr 4, poz. 133; z dnia 21 września 2007 r. V CZ 88/07, nie publ.;
z dnia 18 kwietnia 2012 r., V CZ 168/11, nie publ.), co oznacza, że skarga nie jest
oparta na ustawowej podstawie wznowienia i podlega odrzuceniu
(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 7 lipca 2005 r., IV CO 6/05, Biul.
SN 2005, nr 9; z dnia 26 września 2007 r. IV CZ 48/07, nie publ.; z dnia 15 stycznia
2008 r. III UZ 13/07, nie publ.). Taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej.
Zgodnie z treścią art. 403 § 2 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania
w razie wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które
mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać
w poprzednim postępowaniu. Logiczna wykładnia tego przepisu prowadzi do
wniosku, że chodzi w nim o takie okoliczności faktyczne, względnie dowody, które
dotyczą podstawy pozwu (wniosku), w szczególności jego podstawy faktycznej.
Muszą to być okoliczności dotyczące podstawy faktycznej dochodzonego żądania
lub obrony pozwanego (uczestnika postępowania) (por. postanowienia Sądu
Najwyższego: z dnia 24 maja 1982 r., II CO 1/82, OSPiKA 1984, nr 2 poz. 27;
z dnia 10 listopada 2010 r., II UZ 29/10, nie publ.).
Słusznie zatem przyjął Sąd Okręgowy, że powzięcie wiadomości, iż
wnioskodawczyni pełni funkcję ławnika w Sądzie Okręgowym nie może stanowić
restytucyjnej przesłanki wznowienia (art. 403 § 2 k.p.c.). Z kolei wydanie orzeczenia
przez sędziego, który podlegał wyłączeniu nie z mocy samej ustawy (art 48 k.p.c.),
lecz na własne żądanie lub na wniosek strony z uwagi na mogące powstać
4
wątpliwości co do jego bezstronności (art. 49 k.p.c.), nie stanowi według art. 401
pkt 1 k.p.c. ustawowej podstawy wznowienia (por. postanowienia Sądu
Najwyższego: z dnia 20 czerwca 2007 r., I PZ 9/07, OSNP 2008, nr 17-18, poz. 257
oraz z dnia 7 listopada 2012 r., IV CZ 115/12, nie publ.).
Sąd Okręgowy rozpoznając sprawę o sygn. akt […], w toku rozprawy
apelacyjnej w dniu 4 października 2013 r. (k. 345) oddalił wszystkie wnioski
dowodowe zgłoszone przez skarżącego w apelacji. W skardze o wznowienie
postępowania zostały one wskazane jako „okoliczności faktyczne oraz środki
dowodowe” wykryte po wydaniu prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego
z dnia 4 października 2013 r. co jest sprzeczne z logiką wydarzeń.
Dodać też trzeba, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest
pogląd, iż ze względu na zasadę niewzruszalności orzeczeń prawomocnych
(od której wyjątek stanowi regulacja wznowienia postępowania) należy wymagać,
by skarżący domagając się wznowienia postępowania ze względu na wykrycie
nowych faktów lub dowodów udowodnił, że w zakończonym postępowaniu wykazał
się wysoką starannością w prowadzeniu postępowania dowodowego. Niemożność
skorzystania przez stronę z wykrytych okoliczności faktycznych w prawomocnie
zakończonym postępowaniu zachodzi, gdy nie mogła ona ich podnieść do chwili,
w której możliwe było jeszcze powoływanie okoliczności faktycznych w tym właśnie
postępowaniu, ponieważ w chwili tej okoliczności te stronie nie były znane.
Niemożność ta nie zachodzi, gdy istniała obiektywna możliwość powołania
okoliczności faktycznych w zakończonym prawomocnie postępowaniu, a tylko na
skutek opieszałości, zaniedbań, zapomnienia lub błędnej oceny potrzeby ich
powołania strona tego nie uczyniła (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia
10 lipca 2009 r., II CZ 30/09, nie publ. oraz z dnia z 17 czerwca 2010 r., III CZ
18/10, nie publ.). Tym samym pominięcie przez sąd drugiej instancji, zgodnie z art.
381 k.p.c. twierdzeń faktycznych lub dowodów jeżeli strona mogła je powołać
w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji oznacza, że niedopuszczalne jest
powołanie takich twierdzeń lub dowodów w skardze o wznowienie postępowania
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2006 r., III CZ 34/06,
nie publ.).
5
W świetle powyższego Sąd Okręgowy trafnie odrzucił skargę o wznowienia
postępowania jako nieopartą na ustawowej podstawie (art. 410 § 1 k.p.c.).
Z przedstawionych powodów zażalenie podlegało oddaleniu, na podstawie
art. 3941
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 39814
§ 1 k.p.c.
O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98
w związku z art. 108 w związku z art. 3941
§ 3 k.p.c. w związku z § 6 pkt 5, § 8 pkt
1 i § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września
2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb
Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.:
Dz. U. z 2013 r., poz. 461).