Postanowienie SN z 7 listopada 2014, sygn. IV CZ 71/14
Data orzeczenia
7 listopada 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Anna Owczarek
Tagi
Podstawa prawna
art. 102
kpc
art. 108
kpc
art. 117
kpc
art. 380
kpc
art. 394
kpc
art. 398
kpc
art. 401
kpc
art. 403
kpc
Pokaż pozostałe podstawy prawne (1)
POSTANOWIENIE
.Dnia 7 listopada 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Anna Owczarek (przewodniczący)
SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)
SSN Iwona Koper
w sprawie ze skargi powoda
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem
Sądu Apelacyjnego
z dnia 16 lutego 2012 r.,
w sprawie z powództwa S. K.
przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu w G.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 7 listopada 2014 r.,
zażalenia powoda
na postanowienie Sądu Apelacyjnego
z dnia 16 kwietnia 2014 r.,
1. oddala zażalenie;
2. nie obciąża S. K. kosztami postępowania zażaleniowego;
3. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego
radcy prawnemu – E. B.-D. kwotę 2 700 (dwa tysiące siedemset)
zł powiększoną o stawkę podatku od towarów i usług tytułem
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu.
UZASADNIENIE
2
S. K. wniósł skargę o wznowienie postępowania w sprawie, w której wystąpił
z powództwem przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu w G.,
zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 16 lutego 2012 r.
Jako podstawę skargi wskazał wystąpienie nowych okoliczności w rozumieniu art.
403 § 2 k.p.c.
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2014 r. odrzucił skargę
jako niedopuszczalną (art. 410 § 1 k.p.c.) Sąd ten wyjaśnił, że nie zachodzi
podstawa wznowienia wskazanego postępowania w świetle art. 403 § 2 k.p.c.,
ponieważ już z uzasadnienia złożonej skargi wynika, że nie można mówić
o istnieniu nowych podnoszonych przez skarżącego okoliczności. Skarżący
w poprzednim postępowaniu powoływał się na okoliczności i dowody z akt
sprawy …/65 i decyzję nr …76. Okoliczności i dowody z tych akt były obiektywnie
ujawnialne i dostępne dla skarżącego już w toku prawomocnie zakończonego
postępowania. Inne wskazywane przez skarżącego okoliczności i twierdzenia
(np. dotyczące przedawnienia oaz stanu zdrowia skarżącego) nie mogły stanowić
odpowiedniej podstawy wznowienia.
W zażaleniu skarżącego zarzucono „naruszenie przepisów postępowania,
które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 410 § 1 k.p.c.” Na postawie art.
380 k.p.c. zaskarżono także postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 16 kwietnia
2014 r. w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 tego postanowienia i
zarzucono temu rozstrzygnięciu naruszenie art. 117 § 5 k.p.c. poprzez
bezpodstawne oddalenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w
postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sąd Apelacyjny trafnie wskazał na szczególny charakter instytucji
wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem. Wznowienie
takie wymaga wystąpienia odpowiednich przyczyn wskazanych w art. 401 i art. 403
k.p.c. Należy podzielić stanowisko Sądu drugiej instancji, zgodnie z którym nie jest
wystarczające samo sformułowanie w tekście skargi podstaw wznowienia
odpowiadające wskazanym przepisom, jeżeli z samego uzasadnienia takich
podstaw wynika, że podnoszona podstawa w ogóle nie zachodzi. Z uzasadnienia
3
wskazanych przez skarżącego podstaw wznowienia wyraźnie wynika, że wskazane
przez niego „nowe okoliczności i dowody” nie mają tych cech w rozumieniu art. 403
§ 2 k.p.c. W toku poprzedniego postępowania rozpoznawczego skarżący istotnie
powoływał się już na okoliczności i dowody znajdujące się w aktach o sygn. …/65 i
decyzję nr …/76 (zob. m.in. uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z
dnia 16 lutego 2012 r. (k. 203 i n.; akta - sygn. akt […]).
Jeżeli uznać, że jako podstawę wznowienia postępowania wskazywano
także przyczyny wymienione w art. 401 § 2 k.p.c. (skarżący powołuje się w tym
zakresie na pismo z dnia 14 kwietnia 2014 r., k. 14 akt sprawy), to należy stwierdzić,
że w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego
z dnia 16 lutego 2012 r. skarżący był reprezentowany przez zawodowego
pełnomocnika ustanowionego z urzędu (zob. protokół rozprawy apelacyjnej z dnia
16 lutego 2012 r.; k. 184 - 185 akt - sygn.[…]).
Nie ma usprawiedliwionych podstaw do podważania stanowiska Sądu
Apelacyjnego wyrażonego w pkt 2 postanowienia z dnia 16 kwietnia 2014 r.,
w którym oddalono wniosek skarżącego o ustanowienie dla niego pełnomocnika
z urzędu w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi o wznowienie
postępowania (art. 380 k.p.c.). Skarżący wskazał w skardze odpowiednie
przyczyny wznowienia, które miały wynikać z art. 403 § 2 k.p.c. (k. 1-4 akt sprawy,
sygn. akt […]). Ustanowiony w postępowaniu zażaleniowym pełnomocnik z urzędu,
wnosząc zażalenie na postanowienie z dnia 16 kwietnia 2014 r., nie podejmuje
polemiki z Sądem Apelacyjnym co do występowania wskazanych przez skarżącego,
a kwestionowanych przez ten Sąd podstaw wznowienia. Posługuje się - jak się
okazało - nietrafną argumentacją o przedwczesności zaskarżonego postanowienia
z tej przyczyny, że „sąd na etapie wstępnego badania skargi o wznowienie
postępowania ocenił jej zawartość merytoryczną, do czego nie był uprawniony” (s.
4 zażalenia). Oznacza to, że ustanowiony w postępowaniu zażaleniowym
pełnomocnik z urzędu miał możliwość podjęcia ochrony prawnej skarżącego
jeszcze w ramach toczącego się postępowania wywołanego wniesieniem skargi.
Z przedstawionych względów należało oddalić zażalenie jako
nieuzasadnione (art. 3941
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 39814
k.p.c.).
4
Odstąpiono od obciążania skarżącego kosztami postępowania
zażaleniowego na podstawie art. 102 k.p.c.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
w postępowaniu zażaleniowym orzeczono na podstawie art. 108 § 1 k.p.c. i §§ 6,
12 ust. 3 i 16 rozporządzenia MS z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za
czynności radców prawnych (…) (Dz.U. z 2002 r., nr 163, poz. 1349 ze zm.).