Postanowienie SN z 27 listopada 2014, sygn. IV CZ 83/14
Data orzeczenia
27 listopada 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Jan Górowski
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 27 listopada 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jan Górowski (przewodniczący)
SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca)
SSA Elżbieta Fijałkowska
w sprawie z wniosku L. K.
przy uczestnictwie M. K. i B. K.
o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po A. K.,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 27 listopada 2014 r.,
zażalenia uczestniczki postępowania B. K.
na postanowienie Sądu Okręgowego w G.
z dnia 6 lutego 2014 r.,
uchyla zaskarżone postanowienie.
2
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w G. uchylił postanowienie
Sądu Rejonowego w W. z dnia 28 lutego 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego
rozpoznania temu Sądowi. W zażaleniu uczestniczka postępowania, zarzucając
naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c., wniosła o uchylenie
zaskarżonego postanowienia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sąd Okręgowy, uchylając postanowienie Sąd Rejonowego i przekazując
temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania, uznał, że wskutek
błędnej kwalifikacji prawnej sprawy nie została rozpoznana jej istota. O tym,
czy istniała podstawa do uchylenia postanowienia Sądu Rejonowego decyduje
wobec tego to, jakie przepisy powinny stanowić podstawę rozstrzygnięcia, na
co trafnie w zażaleniu wskazuje uczestnik postępowania.
Wnioskodawca domagał się we wniosku, złożonym w dniu 12 lipca 2006 r.
stwierdzenia nabycia spadku po A. K. w zakresie dziedziczenia gospodarstwa
rolnego. Jak ustaliły orzekające w sprawie sądy, spadek po zmarłym w 1985 r. A. K.,
na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia 30 maja 1987 r., z mocy
ustawy przypadł jego dzieciom po 1/3, w tym wnioskodawcy i uczestniczce. Sąd
stwierdził również w tym postanowieniu, że udziały we wchodzącym w skład
spadku gospodarstwie rolnym nabyli synowie L. K. i M. K. po ½. Na skutek kasacji
Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 10 lipca 1998 r. uchylił postanowienie Sądu
Rejonowego z dnia 30 maja 1987 r. w części orzekającej o dziedziczeniu
gospodarstwa rolnego i przekazał sprawę w tym zakresie do ponownego
rozpoznania sadowi I instancji, aby sąd ten zbadał uprawnienia spadkobierców do
dziedziczenia gospodarstwa rolnego. Sąd Rejonowy w G. postanowieniem z dnia
20 marca 2003 r. umorzył postępowanie. W uzasadnieniu stwierdził, że
nieruchomość spadkodawcy w dacie jego zgonu nie stanowiła gospodarstwa
rolnego, dlatego zbędnym stało się orzekanie w tym zakresie. Zgodnie z
ugruntowanym stanowiskiem Sądu Najwyższego ustalenie, że w skład spadku nie
wchodzi gospodarstwo rolne, może wynikać z uzasadnienia postanowienia
3
wydanego w sprawie, w której sąd badał tę okoliczność (postanowienie SN z dnia
26 marca 1998 r., I CKN 679/97). W tej sytuacji, skoro prawomocnie zostało
stwierdzone, że w skład spadku nie wchodziło gospodarstwo rolne sytuację
spadkobierców po A. K. określa postanowienie o stwierdzenie nabycia spadku
wydane przez Sąd Rejonowy w G. z dnia 30 maja 1987 r. Wnioskodawca w
rozpoznawanej sprawie mógł jedynie, na podstawie art. 697 § 1 k.p.c., wnosić o
zmianę tego postanowienia, co prawidłowo zwrócił uwagę Sąd Rejonowy w W. w
swoim postanowieniu z dnia 28 lutego 2012 r.
Biorąc pod uwagę, że Sąd Okręgowy bez podstawy prawnej nakazał
ponowne badanie problemu, który jest już prawomocnie rozstrzygnięty brak
podstaw do stwierdzenia, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, a tym
samym w świetle art. 386 § 4 k.p.c., brak podstaw do uchylenia jego postanowienia.
Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39815
k.p.c.
w związku z art. 3941
§ 11
i § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji postanowienia.