sygn. IV CZ 109/14 4 lutego 2015 Sąd Najwyższy

Postanowienie SN z 4 lutego 2015, sygn. IV CZ 109/14

Data orzeczenia 4 lutego 2015
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Cywilna, Wydział IV
Przewodniczący SSN Krzysztof Pietrzykowski
Tagi
#Sąd Najwyższy #Izba Cywilna #postanowienie SN
Sygn. akt IV CZ 109/14
POSTANOWIENIE
Dnia 4 lutego 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący)
SSN Agnieszka Piotrowska (sprawozdawca)
SSN Anna Kozłowska
w sprawie z urzędu
przy uczestnictwie E. O., J. O. i J. S.
o ustanowienie opiekuna dla całkowicie ubezwłasnowolnionej B. W.,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 12 lutego 2015 r.,
zażalenia uczestników postępowania E. O. i J. O.
na postanowienie Sądu Okręgowego w B.
z dnia 4 września 2014 r.,
oddala zażalenie.
2
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 6 lutego 2014 r. wydanym w postępowaniu
wszczętym z urzędu Sąd Rejonowy ustanowił opiekuna dla całkowicie
ubezwłasnowolnionej (na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu
Okręgowego w B. z dnia 20 listopada 2012 r.) B. W. w osobie jej ciotki J. S. Sąd
pierwszej instancji wskazał, że w odróżnieniu od pozostałych kandydatów na
opiekunów – uczestników postępowania J. i E. małżonków O., J. S. jest najbliższą
żyjącą krewną B. W. sprawującą nad nią od 2011 roku faktyczną pieczę i wspólnie
z nią zamieszkującą. Po wydaniu tego postanowienia J. S. złożyła przyrzeczenie i
otrzymała zaświadczenie o ustanowieniu jej opiekunem. Uczestnicy postępowania J.
i E. O. złożyli wniosek o doręczenie im postanowienia z dnia 6 lutego 2014 r. z
uzasadnieniem. W toku postępowania międzyinstancyjnego J. S. zmarła w dniu 22 lutego
2014 roku. Uczestnicy postępowania J. i E. O. wnieśli apelację od postanowienia Sądu
Rejonowego, w której domagali się zmiany zaskarżonego orzeczenia przez ustanowienie
ich opiekunami prawnymi B. W.
Postanowieniem z dnia 4 września 2014 r. Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone
postanowienie w całości i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego
rozpoznania, wskazując, że z uwagi na śmierć J. S. konieczne jest przeprowadzenie
postępowania dowodowego w całości pozwalającego na ponowne ustalenie i rozważenie
zmienionej sytuacji życiowej ubezwłasnowolnionej B. W. przebywającej aktualnie u jej
kuzyna A. S. A. S. przejął po śmierci J. S. faktyczną pieczę nad ubezwłasnowolnioną i
złożył wniosek o ustanowienie go jej opiekunem prawnym.
W zażaleniu na powyższe postanowienie uczestnicy postępowania E. O. i J. O.
zarzucili naruszenie przepisów postępowania tj. art. 386 § 4 w związku z art. 510 § 1 i 2
k.p.c. i wnieśli o jego uchylenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
W świetle art. 3941
§ 11
k.p.c. obowiązującego od dnia 3 maja 2012 r.
na podstawie ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks
postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 233, poz. 1381),
w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji
3
i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przysługuje zażalenie do Sądu
Najwyższego. Przewidziane w art. 3941
§ 11
k.p.c. zażalenie jest środkiem
prawnym umożliwiającym zakwestionowanie prawidłowości orzeczenia
kasatoryjnego Sądu pierwszej instancji, stąd ocenie Sądu Najwyższego może być
poddany jedynie ewentualny błąd tego Sądu przy kwalifikowaniu określonej sytuacji
procesowej jako odpowiadającej powołanej podstawie orzeczenia uchylającego.
Ustawowe przesłanki wydania takiego orzeczenia zostały w art. 386 § 4 k.p.c.
zakreślone wąsko, stąd w przypadku wniesienia zażalenia kognicja Sądu
Najwyższego ogranicza się do skontrolowania, czy istotnie doszło do
nierozpoznania istoty sprawy lub też czy faktycznie wydanie wyroku wymaga
przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Przepisy te należy,
zgodnie z art. 13 § 2 k.p.c., stosować odpowiednio w postępowaniu
nieprocesowym. Z punktu widzenia roli sądu opiekuńczego oraz charakteru
wszczynanego z urzędu postępowania o ustanowienie opiekuna prawnego dla
osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej zaskarżone postanowienie jest zgodne ze
wskazanymi wyżej regulacjami. Wskutek śmierci J. S. konieczne jest
przeprowadzenie na nowo postępowania dowodowego w całości dotyczącego
zarówno aktualnej sytuacji życiowej B. W., jak i kandydatów na jej opiekuna
prawnego zgodnie z zasadą jak najpełniejszego poszanowania praw i interesów
osoby ubezwłasnowolnionej oraz wyboru najlepszej kandydatury, zwłaszcza w
sytuacji złożenia przez najbliższego krewnego ubezwłasnowolnionej A. S. wniosku
o ustanowienie go opiekunem prawnym B. W. W tym stanie rzeczy, na podstawie
art. 39814
k.p.c. w związku z art. 3941
§ 1 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.