sygn. V CZ 104/14 5 lutego 2015 Sąd Najwyższy

Postanowienie SN z 5 lutego 2015, sygn. V CZ 104/14

Data orzeczenia 5 lutego 2015
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Cywilna, Wydział V
Przewodniczący SSN Teresa Bielska-Sobkowicz
Tagi
#Sąd Najwyższy #Izba Cywilna #postanowienie SN
Sygn. akt V CZ 104/14
POSTANOWIENIE
Dnia 5 lutego 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący,
sprawozdawca)
SSN Dariusz Dończyk
SSN Wojciech Katner
w sprawie z wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej "W." w G. i innych, o ujawnienie w
księdze wieczystej […] przedłużenia okresu użytkowania wieczystego oraz
wykreślenie ostrzeżnia o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze
wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 lutego 2015 r.,
zażalenia wnioskodawczyni Spółdzielni Mieszkaniowej "W." w G.
na postanowienie Sądu Okręgowego w L.
z dnia 29 sierpnia 2014 r.,
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w L. postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2014 r. odrzucił, jako
niedopuszczalną, skargę kasacyjną Spółdzielni Mieszkaniowej „W.” w G.
2
od wydanego na posiedzeniu niejawnym postanowienia tego Sądu z dnia 30
czerwca 2014 r., oddalającego apelację.
Sąd ten wskazał, że oddalenie apelacji skarżącej Spółdzielni na posiedzeniu
niejawnym obligowało, zgodnie art. 387 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.,
do doręczenia wnioskodawcom, w tym skarżącej, odpisu postanowienia z dnia
30 czerwca 2014 r. bez uzasadnienia. Dnia 10 lipca 2014 r. pełnomocnik skarżącej
odebrał odpis skarżonego postanowienia i nie złożył wniosku o sporządzenie
i doręczenie jego uzasadnienia. Skoro skarżąca po ogłoszeniu orzeczenia nie
wystąpiła z żądaniem doręczenia orzeczenia Sądu drugiej instancji
z uzasadnieniem w ustawowym terminie, to termin do złożenia skargi kasacyjnej
w ogóle nie rozpoczął biegu i jej wniesienie stało się niedopuszczalne.
Wnioskodawczyni zaskarżyła powyższe postanowienie zażaleniem w całości
i wniosła o jego uchylenie oraz przekazanie skargi kasacyjnej do rozpoznania przez
Sąd Najwyższy.
W zażaleniu zarzuciła naruszenie art. 133 § 3 zdanie pierwsze w związku
z art. 13 § 2 k.p.c. poprzez niedoręczenie pełnomocnikowi skarżącej odpisu
postanowienia z uzasadnieniem i doręczenie tego odpisu bezpośrednio stronie; art.
3986
§ 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. poprzez uznanie, że skarga była
niedopuszczalna, gdyż pełnomocnik nie złożył w terminie wniosku o uzasadnienie
postanowienia wydanego na posiedzeniu niejawnym, a także art. 3985
§ 1
w związku z art. 13 § 2 k.p.c. poprzez uznanie, że warunkiem dopuszczalności
wniesienia skargi kasacyjnej w każdym przypadku jest wystąpienie z wnioskiem
o uzasadnienie, pomimo treści art. 387 § 3 zdanie trzecie i § 4 w związku z art. 13
§ 2 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Według art. 133 § 3 zdanie pierwsze k.p.c., jeżeli ustanowiono pełnomocnika
procesowego lub osobę upoważnioną do odbioru pism sądowych, doręczenia
należy dokonać tym osobom. Wnioskodawczyni ustanowiła pełnomocnika
w postępowaniu przed sądami powszechnymi, a Sąd Apelacyjny po wydaniu
postanowienia z dnia 30 czerwca 2014 r. prawidłowo doręczył jego odpis temu
pełnomocnikowi. Wbrew podnoszonym w zażaleniu zarzutom, doręczeniu
3
podlegała jedynie sentencja orzeczenia. Wynika to z art. 387 § 1 k.p.c., zgodnie
z którym sąd drugiej instancji uzasadnia z urzędu wyrok oraz postanowienie
kończące postępowanie w sprawie, jednakże w sprawach, w których apelację
oddalono lub zmieniono zaskarżony wyrok (postanowienie), pisemne uzasadnienie
sporządza się tylko wówczas, gdy strona zgłosiła wniosek o doręczenie wyroku
z uzasadnieniem. Zgodnie z § 3 tego przepisu, na który powołał się skarżący,
orzeczenie z uzasadnieniem doręcza się tej stronie, która w terminie tygodniowym
od dnia ogłoszenia sentencji zgłosiła wniosek o doręczenie orzeczenia
z uzasadnieniem, a jeżeli ogłoszenia nie było, orzeczenie z uzasadnieniem doręcza
się stronom z urzędu w terminie tygodniowym od dnia sporządzenia uzasadnienia.
Skarżący nie dostrzegł jednak, że przytoczone przepisy należy odczytywać łącznie,
a nie w oderwaniu od siebie. Podstawowe znaczenie ma bowiem zasada dotycząca
sporządzania przez sąd uzasadnienia orzeczenia, podczas gdy jego doręczenie
jest zawsze kwestią wtórną. O obowiązku doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem
można mówić tylko w takiej sytuacji, w której sąd uzasadnienie sporządza.
W wypadku oddalenia apelacji orzeczenie nie jest sporządzane z urzędu, więc nie
może być doręczane z urzędu. Wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem
strona (uczestnik) może złożyć tylko wtedy, gdy wie o jego wydaniu i zna jego treść,
dlatego wydane na posiedzeniu niejawnym orzeczenie należy doręczyć stronom.
Zastąpi to ogłoszenie orzeczenia i spełni jego funkcję oraz w pełni zagwarantuje
możliwość skorzystania z uprawnień do złożenia odpowiednich wniosków. Cel ten
realizuje art. 387 § 3 zdanie drugie k.p.c., który przewiduje „zastąpienie” ogłoszenia
orzeczenia doręczeniem jego sentencji. Brak wyraźnej regulacji w odniesieniu do
orzeczeń wydawanych na posiedzeniu niejawnym, a niepodlegających
uzasadnieniu z urzędu, nie sprzeciwia się przyjęciu w takich sytuacjach
wskazanego sposobu postępowania. Kwestia ta została wyjaśniona
w orzecznictwie Sądu Najwyższego, m.in. w postanowieniu z dnia 8 stycznia
2010 r., IV CZ 101/09, niepubl., z dnia 30 maja 2014 r., III CZ 20/14, niepubl.,
z dnia 21 lipca 2010 r., III CZ 29/10, niepubl.
Z tych przyczyn prawidłowe było rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego, który
odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawczyni jako niedopuszczalną. Wskazać należy,
że fakt doręczenia bezpośrednio stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem nie ma
4
w sprawie znaczenia. Doręczenie to nastąpiło w trybie art. 9 k.p.c., zgodnie z
którym strona może otrzymywać odpisy z akt. Takie doręczenie nie otwiera drogi do
zaskarżenia orzeczenia skargą kasacyjną.
Wobec powyższego, na podstawie art. 39814
k.p.c. w zw. z art. 3941
§ 3
k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.