Wyrok z 16 lipca 2026, sygn. II Ka 106/26

Przewodniczący:

SSO Dariusz Półtorak

Sędziowie:

SO Anita Kowalczyk- Makuła

SO Sylwia Olimpia Uszyńska (spr.)

Protokolant:

st. sekr. sąd. Beata Wilkowska

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II Ka 106/26

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

4

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 14 października 2025 r. w sprawie II K 673/24

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☒ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☒ na niekorzyść

☒ w całości

☒ w części

☐co do winy

☒co do kary

☒co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☒brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒uchylenie

☒zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

1.

Zarzuty z apelacji obrońcy oskarżonego G. C. – adw. T. A.:

I. zarzut obrazy przepisów prawa procesowego, mającej wpływ na treść wyroku, a mianowicie art. § 2 k.p.k., art. 4 k.p.k.; art. 5 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 424 § 1 pkt. 1 k.p.k., polegającej na nie wzięciu pod uwagę przy ferowaniu wyroku wszystkich ujawnionych w toku przewodu sądowego i mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie okoliczności, oparciu rozstrzygnięcia na nieprawdziwych ustaleniach faktycznych wskutek dowolnie przeprowadzonej ocenie dowodów oraz wbrew zasadom prawidłowego rozumowania, wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego, niedostatecznym uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy w tym okoliczności dla oskarżonego ewidentnie korzystnych, rozstrzygnięciu niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego, niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy w tym wynikających z rozbieżności dowodów oraz faktu najechania na pokrzywdzonego przez samochód m-ki O. (...), który spowodował u niego również śmiertelne obrażania ciała; nienależytej analizie i ocenie poszczególnych dowodów, w szczególności zaś dowodu z wiarygodnej opinii biegłych F. E. oraz H. P. wskazującej, że bezpośrednią przyczyną wypadku było zachowanie małoletniego pieszego; uznaniu za udowodnione faktów nie mających wystarczającego oparcia w dowodach i nie wskazaniu w sposób należyty dlaczego Sąd nie uznał dowodów przemawiających przeciwko sprawstwu i winie oskarżonego, co doprowadziło do niesłusznego skazania G. C. za przestępstwo z art. 177 § 2 k.k.;

II. zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, mającego wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, wyrażającego się w dowolnym i błędnym przyjęciu, że:

a) G. C. był jedynym sprawcą wypadku drogowego, gdy tymczasem sprawcą wypadku był także kierowca samochodu O. (...) o nr rej. (...), który naruszając zasady w ruchu drogowym, w tym te obowiązujące w okolicach przejścia dla pieszych najechał swoim pojazdem na pokrzywdzonego powodując u niego rozległe także śmiertelne obrażenia ciała;

b) G. C. przyczynił się do wypadku komunikacyjnego, w następstwie, którego zginął pieszy W. C. w stopniu uzasadniającym mu przypisanie sprawstwa czynu z art. 177 § 2 k.k.;

III. zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonego środka karnego, wyrażającej się w niesłusznym orzeczeniu 2 lat zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, w następstwie nienależytego uwzględnienia: celów wychowawczych środka karnego, stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu, okoliczności przedmiotowo- podmiotowych czynu, stopnia naruszonych reguł ostrożności, dotychczasowego sposobu życia G. C. jak i jego sposób zachowania po popełnionym czynie, uprzedniej niekaralności tak za przestępstwa jak i wykroczenia, gdy prawidłowa ocena ww. składowych nie przemawiała za orzeczeniem takiego środka karnego.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Analiza zarzutów apelacyjnych sformułowanych w środku odwoławczym wniesionym przez adw. T. A. doprowadziła do uznania ich za chybione, tym samym nie zasługiwały one na uwzględnienie.

Nie można zgodzić się ze skarżącym, że Sąd Rejonowy dopuścił się obrazy przepisów prawa procesowego w zakresie, w jakim wskazuje skarżący, a jaki uzasadniałby uniewinnienie oskarżonego G. C. od przypisanego mu wyrokiem czynu, w tym bezzasadnym pozostaje twierdzenie obrońcy, że w sprawie miałyby pozostać wątpliwości, które w myśl art. 5 § 2 k.p.k. należałoby rozstrzygać na korzyść oskarżonego. W konsekwencji tego, niezasadnym jest również wskazywany przez skarżącego zarzut błędu w ustaleniach faktycznych. Jeśli chodzi zaś o zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonego środka karnego, w postaci dwuletniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, w ocenie Sądu Okręgowego uzasadnionym było podwyższenie tego okresu do 4 lat, o czym szerzej w dalszej części rozważań.

Kwestionując ocenę materiału dowodowego, skarżący nie opiera swoich zarzutów na zasadnych podstawach, ogranicza się w istocie do prostego zanegowania dotychczasowej oceny i ustaleń oraz przedstawienia własnej, alternatywnej ich wersji. Zaznaczyć jednak należy, że skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia art. 7 k.p.k. wymaga wykazania, że ocena dokonana przez sąd jest sprzeczna z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, że nie została poprzedzona ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy, bądź, że argumentacja zaprezentowana przez sąd za tak dokonanym wyborem pozostaje w sprzeczności z zasadami logiki. Odrzucenie przez sąd jednych dowodów, przy jednoczesnym uwzględnieniu innych dowodów stanowi uprawnienie sądu dokonującego ustaleń faktycznych z pełnym uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów i nie może być uznane za przejaw złamania zasady obiektywizmu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2023 r. II KK 384/23).

W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że żaden materiał dowodowy nie wskazuje na słuszność twierdzenia skarżącego, że to oskarżony E. E. miał realny wpływ na zaistnienie i przebieg zdarzenia. Obie wywołane w sprawie opinie zespołów biegłych, choć zawierają w sobie w pewnym zakresie odmienne wnioski, to w kwestii nieprzyczynienia się oskarżonego E. E. do zdarzenia są spójne i zbieżne. Wyjaśnienia oskarżonych oraz będących na miejscu zdarzenia świadków, również jasno i logicznie opowiadają się za tym, że w zaistniałych warunkach E. E. nie miał rzeczywistych szans na wcześniejsze dostrzeżenie w atypowych okolicznościach leżącego pokrzywdzonego i uniknięcia przejechania po nim. Spowodowane przejechaniem po pokrzywdzonym obrażenia ciała, choć niewątpliwie ciężkie, realnie zagrażające jego życiu i prowadzące do zgonu, stały się z uwagi na powyższe kwestią drugorzędną i nie mogącą jedynie zważając na ich cechy stać się podstawą skazania E. E. za czyn z pkt I wyroku. Jak powszechnie uznaje się w orzecznictwie, w każdej sprawie dotyczącej występku określonego w art. 177 k.k. sąd powinien bacznie rozważyć, czy istnieje związek przyczynowy pomiędzy stwierdzonym naruszeniem przepisów a zaistniałą kolizją drogową. Związek ten nie może być rozumiany jako jedynie czasowe lub miejscowe następstwo wydarzeń, ale jako powiązanie wypadku drogowego z poprzedzającym go naruszeniem przez oskarżonego przepisów o ruchu drogowym. Zgodnie z teorią obiektywnego przypisania skutku, musi istnieć związek między naruszeniem przez współuczestnika ruchu określonej reguły bezpieczeństwa, a zmaterializowaniem się zdarzenia i zaistnieniem skutku polegający na tym, że sprawca narusza regułę ostrożności, która miała zapobiec realizacji czynu zabronionego na tej drodze, na której on rzeczywiście nastąpił (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2025 r. III KK 614/24). Takiego związku, wbrew stanowisku obrońcy G. C., nie sposób doszukać się w zachowaniu E. E., gdyż jak wynika z uwzględnionego materiału dowodowego, decydującym w zakresie zaistnienia i przebiegu wypadku, jak i jego skutku, było zachowanie oskarżonego G. C. oraz spowodowane nim obrażenia ciała pokrzywdzonego, w postaci masywnych obrażeń czaszkowo-mózgowych, skutkujących jego zgonem. Związane z tą kwestią zarzuty skarżącego uznać należało za niezasadne.

Omawiając kluczowe zagadnienie niejako proporcji rozłożenia się odpowiedzialności za zdarzenie pomiędzy małoletnim pokrzywdzonym a oskarżonym G. C., w pierwszej kolejności zwrócić uwagę należy na niekwestionowaną okoliczność przyczynienia się pokrzywdzonego do wypadku. Wymieniony przez Sąd Rejonowy materiał dowodowy, w tym obie opinie zespołów biegłych, protokół z przeprowadzonego eksperymentu procesowego czy wyjaśnienia oskarżonych, przemawiają za tym, że pokrzywdzony postąpił wbrew treści art. 13 ust. 1 oraz art. 14 pkt 1 lit a ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie zachowując szczególnej ostrożności przechodząc przez przejście dla pieszych, jak i łamiąc zakaz wchodzenia na jezdnię bezpośrednio przed jadący pojazd. Zakaz ten oznacza, że pieszy nie może egzekwować pierwszeństwa przez wtargnięcie na jezdnię przed nadjeżdżający pojazd. Ponadto, trudno jest podać w parametrach metrycznych odległość pojazdu od miejsca wejścia na jezdnię lub od przejścia dla pieszych, by można było mówić o jego bezpośrednim znajdowaniu się przed przejściem. Termin „bezpośrednio” należy wiązać z prędkością zbliżającego się pojazdu. Bezpośrednie wejście przed jadący pojazd ma miejsce wówczas, gdy pojazd przed wejściem pieszego na jezdnię znajduje się w takiej odległości od tego miejsca, że kierujący nim – przy zachowaniu bezpiecznej prędkości – nie jest w stanie zatrzymać go przed przejściem. Fakt, iż kierujący pojazdem, zbliżając się do przejścia dla pieszych, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność, zmniejszyć prędkość, tak aby nie narazić go na niebezpieczeństwo oraz ustąpić pierwszeństwa pieszemu wchodzącemu na przejście lub znajdującemu się na nim (art. 26 ust. 1 p.r.d.), nie uchyla w stosunku do pieszego tego zakazu. Przestrzeganie obu tych dyrektyw utrudniałoby w warunkach intensywnego ruchu zarówno poruszanie się pojazdów, jak i pieszych, dlatego też słusznie piśmiennictwo odwołuje się do tzw. zasad kultury drogowej i zaleca wzajemne ustępowanie sobie miejsca ( R. A. Stefański [w:] Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, Warszawa 2024, art. 14 i przywoływana tamże literatura). W realiach niniejszej sprawy, mając na względzie to, że pokrzywdzony poruszał się po przejściu dla pieszych przedzielonym wysepką, czyli w rzeczywistości przejścia dla pieszych były oddzielne dla obydwu kierunków ruchu, kolokwialnie „wtargnął” pod nadjeżdżający pojazd oskarżonego, który w tym już momencie nie miał możliwości uniknięcia potrącenia pokrzywdzonego. Jak ustalono, w chwili wejścia pokrzywdzonego na przejście dla pieszych, pojazd oskarżonego znajdował się od niego w odległości ok. 21,4 - 36,7 m, co wskazuje na to, że przy prędkości ok. 80 km/h, z jaką poruszał się oskarżony, nie miał możliwości uniknięcia zdarzenia. Jak wskazano w opinii biegłych F. E. i H. P., oskarżony nie miałby takiej możliwości nawet przy poruszaniu się przy prędkości w granicach administracyjnie dozwolonej – 70 km/h. Podobne wnioski zostały zawarte w opinii biegłych H. C. i X. Ł. w pkt. 3.

Odnosząc się w tym miejscu do sporządzonych w sprawie opinii obu zespołów biegłych zaznaczyć jest stosownym, że co do zasady, zasługiwały one na uwzględnienie, a ich samej wartości merytorycznej nie sposób kwestionować, niemniej pojawiły się w nich rozbieżności w zakresie zaakcentowania, który z uczestników zdarzenia w myśl przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym ponosi większą odpowiedzialność za zaistnienie tragicznego zdarzenia z dnia 18 października 2023 r., co ma niebagatelne znaczenie na postać adekwatnej reakcji karnoprawnej w stosunku do oskarżonego G. C., o czym w dalszej części uzasadnienia.

Przechodząc do następnych istotnych ustaleń zwrócić uwagę trzeba na wnioski płynące z przeprowadzonego eksperymentu procesowego, które jednoznacznie wskazały na to, że zarówno pokrzywdzony z dostatecznej odległości winien dostrzec kierującego pojazdem oskarżonego, jak i oskarżony powinien dostrzec pokrzywdzonego z odległości umożliwiającej mu odpowiednią reakcję na obecność pokrzywdzonego na przejściu dla pieszych czy nawet w jego pobliżu. W toku eksperymentu ustalono, że już z odległości co najmniej 232 m pokrzywdzony z kamizelką odblaskową założoną na plecak powinien być widoczny dla kierującego pojazdem, przy czym stojący w pozycji statycznej mógłby zostać pomylony ze słupkiem hektometrycznym. Poruszający się zaś pieszy, był już bardzo dobrze widoczny i rozpoznawalny. Przy przyjęciu natomiast hipotetycznej wersji, że pokrzywdzony nie korzystał z kamizelki odblaskowej, co jest sprzeczne z ustaleniami, byłby on dostrzegalny z odległości ok. 159 m. Zauważyć zatem należy, że oskarżony G. C. gdyby zachował należytą ostrożność przy obserwowaniu przedpola jazdy, dysponowałby wystarczającym zapasem czasu i odległości, aby przedsięwziąć czynności prowadzące do uniknięcia zdarzenia lub chociażby ograniczających jego skutki. Art. 26 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym wskazuje, że kierujący pojazdem, zbliżając się do przejścia dla pieszych, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność, zmniejszyć prędkość tak, aby nie narazić na niebezpieczeństwo pieszego znajdującego się na tym przejściu albo na nie wchodzącego i ustąpić pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na tym przejściu albo wchodzącemu na to przejście, z zastrzeżeniem ust. 1a. Z samego brzmienia tego przepisu trafnym byłoby wywnioskowanie, że to na kierowcy pojazdu spoczywa większy obowiązek, gdyż nie tylko musi obserwować ewentualnych pieszych znajdujących się na przejściu, ale też wchodzących na nie. Przekładając literalne brzmienie tego przepisu na kanwę przedmiotowej sprawy ująć należy to w taki sposób, że oskarżony powinien zauważyć pokrzywdzonego co najmniej z odległości 232 m, zachować szczególną ostrożność i chociażby zmniejszyć prędkość. Jednakże, oskarżony nie tylko nie zmniejszył prędkości, lecz nadal poruszał się z prędkością przekraczającą prędkość administracyjnie dozwoloną. Sąd dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonego, że nie widział pokrzywdzonego, lecz nie może to ekskulpować jego winy czy w znacznym stopniu ograniczać przyczynienia się do zdarzenia, zwłaszcza gdy pokrzywdzony korzystał z kamizelki odblaskowej, nakładając ją na plecak.

W realiach przedmiotowej sprawy i powyższych rozważań Sądu Okręgowego, niezwykle adekwatnym jest wiodące orzecznictwo, w którym to w tym przypadku Sąd Apelacyjny w Katowicach wskazał, że pieszy przechodzący przez jezdnię w miejscu oznaczonym powinien mieć zapewnione maksymalne bezpieczeństwo. Wprawdzie przechodzący przez jezdnię obowiązany jest zachować szczególną ostrożność i przed wejściem na jezdnię upewnić się, czy nadjeżdżające pojazdy znajdują się w bezpiecznej odległości, jednak obowiązek tym większej szczególnej ostrożności ciąży na kierowcy, który musi zawsze liczyć się z możliwością pojawienia się na jezdni osoby pieszej, jest więc obowiązany zmniejszyć szybkość do granic pozwalających w razie potrzeby na natychmiastowe zatrzymanie pojazdu. W związku z tym kierowca ma obowiązek obserwowania nie tylko jezdni, ale również przylegającego do jezdni w miejscu przejścia chodnika, aby upewnić się, czy nikt nie wkracza na jezdnię, a jeżeli wkracza, to natychmiast hamować, zanim przechodzień znajdzie się na torze jazdy samochodu (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 4 października 2018 r. V ACa 697/17). Na ważną kwestię zwrócono uwagę także w komentarzu do art. 26 ustawy Prawo o ruchu drogowym, gdzie wskazano, że obowiązek zachowania szczególnej ostrożności jest zatem wobec kierującego pojazdem proporcjonalny do stopnia zagrożenia, jaki wywołać może poruszanie się danym typem pojazdu. Jest to zazwyczaj zagrożenie znacznie wyższe niż poruszanie się w ruchu drogowym pieszego (którym może być np. dziecko lub osoba niepełnosprawna). Należy jednak podkreślić, że nie oznacza to stopniowania szczególnej ostrożności (byłoby to sprzeczne z treścią ustawy), lecz dostosowanie ostrożności należytej, a w razie ustawowego obowiązku szczególnej, do konkretnych realiów wynikających ze stopnia ryzyka związanego z wyborem środka lokomocji ( M. Burtowy [w:] Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2023, art. 26).

Powyższe rozważania judykatury, jak i doktryny, odpowiadają okolicznościom niniejszego postępowania i zostały podzielone przez Sąd Okręgowy. W ocenie Sądu Okręgowego, pomimo niedostosowania się do obowiązku zachowania szczególnej ostrożności zarówno przez oskarżonego G. C. oraz pokrzywdzonego, z przyczyn omówionych w poprzednich akapitach, większą odpowiedzialność za zaistnienie wypadku, jego przebiegu, jak i możliwość jego uniknięcia, należało zaakcentować po stronie oskarżonego. W tym zakresie słuszne okazały się zarzuty z apelacji oskarżyciela publicznego (k. 670-673) oraz pełnomocnika oskarżycielki prywatnej (k. 684-699), dotyczące oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych co do omawianego zagadnienia. W konsekwencji czego, zmianie podlegały także dalsze rozstrzygnięcia, które korelowały z wyraźnym podwyższeniem stopnia społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu G. C. czynu.

Zgodnie z art. 115 § 2 k.k., przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego lub zagrożonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. Wskazać ponadto trzeba, że natężenie społecznej szkodliwości konkretnego zachowania stanowi pochodną czynników wymienionych w art. 115 § 2 k.k. nie oznacza rzecz jasna, że waga przypisywana poszczególnym wyznacznikom stopnia społecznej szkodliwości czynu zawsze powinna być jednakowa. To, który z czynników wymienionych w omawianym przepisie bardziej, a który mniej, wpływa na stopień społecznej szkodliwości konkretnego zachowania, zależy w przeważającej mierze od tego, jaki typ czynu zabronionego wchodzi w grę, oraz od okoliczności konkretnego przypadku (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2025 r. III KK 344/25). W kontekście okoliczności niniejszego postępowania i dotychczasowych rozważań Sądu Okręgowego odnośnie zmiany ustaleń faktycznych co do przyczynienia się pokrzywdzonego do zdarzenia – zmniejszenia jego odpowiedzialności, szczególną uwagę należy zatem zwrócić na podwyższenie stopnia naruszenia reguł ostrożności przez oskarżonego, w stosunku do tego, ustalonego przez Sąd I Instancji. Pomimo dostrzeżenia pozostałych okoliczności, o jakich w pisemnych motywach wyroku wypowiadał się Sąd meriti, jak m.in. dotychczasowa niekaralność oskarżonego czy jego ustabilizowany tryb życia, jak również to, że oskarżony przyznał się do zarzucanego mu czynu i wyraził, zdaniem Sądu Okręgowego, szczerą skruchę, niemniej zastosowanie instytucji warunkowego zawieszenia wykonania wymierzonej kary jednego roku pozbawienia wolności stało się nieuzasadnione. Na podkreślenie zasługuje fakt, że skutkiem czynu oskarżonego jest śmierć dziecka, toteż swym zachowaniem naruszył on dobro o najwyższej wartości. Roczny wymiar kary pozbawienia wolności pozostał utrzymany, bowiem jest on adekwatny do omówionych okoliczności postępowania i odpowiada dyrektywom wymiaru kary z art. 53 k.k., w tym też zrealizuje powierzone jej funkcje, przede wszystkim w aspekcie prewencji ogólnej i indywidualnej. Dlatego też zarzuty z apelacji oskarżyciela publicznego oraz pełnomocnika oskarżycielki prywatnej odnoszące się do wymierzonej kary, jako zbyt daleko idące, na uwzględnienie nie zasługiwały.

W związku uchyleniem rozstrzygnięcia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności, uchyleniu podlegała także kara grzywny, bowiem orzeczona ona była na podstawie art. 71 § 1 k.k., tym samym jej wymierzenie było możliwe jedynie w przypadku warunkowego zawieszenia orzeczonej kary pozbawienia wolności.

Z podobnych względów jak w przypadku uchylenia rozstrzygnięcia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary, zmianie podległo także rozstrzygnięcie w zakresie podwyższenia orzeczonego w punkcie IV wymiaru środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych do 4 lat, które wynikało z częściowo uwzględnionych zarzutów z apelacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej i zmiany w omówionych powyżej ustaleniach faktycznych w aspekcie odpowiedzialności oskarżonego za dokonany czyn. W ocenie Sądu, zasadną decyzją było dłuższe wykluczenie oskarżonego z uczestniczenia w ruchu drogowym jako kierującego wszelkimi pojazdami mechanicznymi, co stoi w opozycji do zarzutu adw. T. A. o rażącej niewspółmierności tego środka karnego i sformułowanym wniosku apelacyjnym o jego całkowite uchylenie. Skarżący w dużej mierze swoją argumentację opierał na próbie wykazania, że przyczyną wypadku było przede wszystkim zachowanie małoletniego pieszego, co w poprzedniej części uzasadnienia zostało przez Sąd Okręgowy zakwestionowane, natomiast pozostałe wskazywane w apelacji obrońcy okoliczności, na tle okoliczności obciążających, nie mogły zasadnie przemawiać za złagodzeniem wymiaru przedmiotowego środka karnego czy całkowitym jego uchyleniu.

Z tożsamych przyczyn słuszną była także zmiana, wskazana w pkt. 3 wyroku Sądu Odwoławczego, tj. podwyższenie orzeczonego w punkcie V obowiązku naprawienia szkody do kwoty 10 000 zł i zadośćuczynienia do kwoty 30 000 zł, przy czym zaznaczyć należy, że rozstrzygnięcie to, nie zamyka drogi przed uprawnioną do ewentualnego dalszego dochodzenia roszczeń na drodze cywilnej. Sąd I Instancji słusznie wskazał, że zasądzone kwoty dotyczą obowiązku naprawienia w części wyrządzonej szkody oraz obowiązku częściowego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Obowiązek naprawienia w części wyrządzonej szkody związany jest zwłaszcza z kosztami, jakie zostały poniesione przez oskarżycielkę posiłkową z tytułu pochówku pokrzywdzonego – jej syna, a opisane w piśmie pełnomocnika z dnia 23 kwietnia 2025 r.

Odnosząc się zaś do wysokości zasądzonego zadośćuczynienia warto na wstępie wskazać, że nie sposób przyjąć jednakowych wartości dla zdarzeń określonego typu, jak np. śmierć osoby bliskiej, lecz kwota ta, winna korespondować z indywidualnymi okolicznościami postępowania. W przypadku zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej (art. 446 § 4 k.c.) należy brać pod uwagę dramatyzm doznań osób bliskich, poczucie osamotnienia i odczuwalnej pustki, cierpienia i wstrząs psychiczny, rolę, jaką osoba zmarła odgrywała w rodzinie, stopień, w jakim pozostali członkowie rodziny będą umieli się znaleźć w nowej rzeczywistości (zob. m.in. wyroki SN: z dnia 3 czerwca 2011 r., III CSK 279/10, LEX nr 898254; z dnia 10 maja 2012 r., IV CSK 416/11, LEX nr 1212823; wyrok SA w Krakowie z dnia 4 kwietnia 2013 r., I ACa 190/13, LEX nr 1439078). Należy podkreślić, że celem zadośćuczynienia przewidzianego w art. 446 § 4 k.c. jest kompensacja krzywdy doznanej przez najbliższych członków rodziny zmarłego - będących pośrednio poszkodowanymi (jest to jeden ze szczególnych przypadków, kiedy osobom pośrednio poszkodowanym przysługuje własne roszczenie przeciwko sprawcy szkody). Zadośćuczynienie ma na celu złagodzenie cierpienia psychicznego wywołanego śmiercią osoby najbliższej wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia i pomoc w dostosowaniu się do zmienionej sytuacji ( M. Iwański, M. Jakubowski, M. Szewczyk [w:] Kodeks karny. Część ogólna. Tom I. Cześć I. Komentarz do art. 1-52, wyd. V, red. W. Wróbel, A. Zoll, Warszawa 2016, art. 46). Niewątpliwie żadna zasądzona kwota w rzeczywistości nie jest w stanie zrekompensować straty najbliższej osoby, w tym przypadku małoletniego syna, jednakże choć ma ona wymiar symboliczny i jest pewnym wyrazem sprawiedliwości, niemniej musi korelować z rozmiarem doznanej krzywdy. Zwrócić uwagę trzeba na to, że pokrzywdzony był jedynym dzieckiem oskarżycielki posiłkowej, co niewątpliwie wpływa na dodatkowe zwiększenie stopnia poczucia krzywdy, pustki, cierpienia u osób najbliższych i musi zostać należycie odzwierciedlone także w zasądzonej kwocie przedmiotowego środka kompensacyjnego. Oskarżycielka posiłkowa także wykazała, że od śmierci syna koniecznym jest korzystanie przez nią z pomocy psychiatrycznej, uczestniczyła w terapii i przyjmuje leki, co świadczy o dramatycznym wpływie śmierci syna na jej zdrowie i codzienne funkcjonowanie. W ocenie Sądu Okręgowego podwyższenie tej kwoty do 30 000 zł jest słuszne i adekwatne do omawianych dotychczas w uzasadnieniu okoliczności.

Zarzut z apelacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej co do rozstrzygnięcia zawartego w punkcie VIII, tj. o kosztach zastępstwa procesowego uznać należało w całości za zasadny. Sąd Rejonowy zasądzając od oskarżonego G. C. na rzecz oskarżycielki posiłkowej U. C. zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości stawki minimalnej, wynikającej z przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, uczynił to z uchybieniem § 15 ust. 3 tegoż rozporządzenia, jak również nie uwzględniając wskazanej w § 11 ust. 1 pkt 2 stawki należnej za reprezentowanie oskarżycielki posiłkowej na etapie śledztwa. W ocenie Sądu Okręgowego ma racje skarżąca, która sformułowany zarzut argumentuje tym, że aktywnie reprezentowała oskarżycielkę posiłkową już od etapu śledztwa, podczas którego m.in. uczestniczyła w czynnościach przesłuchań świadków czy składała wnioski procesowe. W toku postępowania przed sądem, pełnomocnik uczestniczyła na 4 terminach rozprawy, składała wnioski i zadawała pytania osobom przesłuchiwanym. Aktywność pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej jest należycie wykazana w aktach sprawy, na które składa się stosunkowo obszerny materiał dowodowy, liczący łącznie z pozostałą dokumentacją 4 tomy akt, a zawierający m.in. specjalistyczne opinie biegłych, które również podlegały analizie. Przedmiot postępowania odznacza się także ponadprzeciętną zawiłością. Po właściwym uwzględnieniu obu etapów postępowania, stawka minimalna należna za reprezentację wynosiłaby 1 944 zł - przed nowelizacją § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, 2 244 zł - z uwzględnieniem podwyższonej stawki po 1 stycznia 2026 r. W obu przypadkach wykazane odpowiednią dokumentacją – kserokopią umowy o świadczenie usług prawnych (k. 550-552) i kserokopia paragonu fiskalnego (k. 553) – wydatki związane z reprezentacją procesową, nie stanowią nawet trzykrotności stawki minimalnej, przy czym maksymalnie możliwą kwotą do zasądzenia byłaby jej sześciokrotność. W związku z powyższym uznać należało, że wydatki związane z reprezentacją oskarżycielki posiłkowej zostały należycie wykazane, nie są wygórowane i zasadnym było podwyższenie kwoty zasądzonej od oskarżonego G. C. na rzecz oskarżycielki posiłkowej U. C. do 4 920 zł, stanowiącej pełną wnioskowaną kwotę.

Wniosek

Wniosek o uniewinnienie G. C., ewentualnie w zakresie zarzutu ujętego w pkt. III niniejszej apelacji o zmianę wyroku poprzez uchylenie środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Z uwagi na niezasadność zarzutów sformułowanych w apelacji obrońcy, wnioski apelacyjne nie zasługiwały na uwzględnienie.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 14 października 2025 r. w sprawie II K 673/24 za wyjątkiem rozstrzygnięć wskazanych w rubryce 5.2.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Apelacje oskarżyciela publicznego i pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej były zasadne jedynie w zakresie, jaki przemawiał za zmianą opisaną w rubryce 5.2., natomiast apelacja obrońcy oskarżonego G. C. i apelacja oskarżonego E. E. w całości były niezasadne. Sąd Okręgowy nie dopatrzył się uchybień podlegających rozpatrzeniu z urzędu, skutkujących dalszą zmianą bądź uchyleniem przedmiotowego wyroku.

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 14 października 2025 r. w sprawie II K 673/24, w zakresie:

1. uchylenia rozstrzygnięcia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności i karze grzywny zawartego w punktach II i III;

2. podwyższenia orzeczonego w punkcie IV wymiaru środka karnego do 4 lat;

3. podwyższenia orzeczonego w punkcie V obowiązku naprawienia szkody do kwoty 10.000 zł, zaś zadośćuczynienia do kwoty 30.000 zł;

4. zawartego w punkcie VIII rozstrzygnięcia o kosztach zastępstwa procesowego, poprzez podwyższenie kwoty zasądzonej od oskarżonego G. C. na rzecz oskarżycielki posiłkowej U. C. do 4.920 zł.

Zwięźle o powodach zmiany

Powyższe zmiany wynikają z częściowej zasadności zarzutów z apelacji oskarżyciela publicznego, jak i pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej. Pomimo przeciwnego kierunku zaskarżenia, aniżeli wynikający z apelacji obrońcy G. C., z której zarzuty zostały rozważone w sekcji 3., przyczyny tych zmian zostały omówione łącznie z zarzutami z apelacji obrońcy, bowiem w szerokim zakresie dotyczą tych samych okoliczności.

Rozstrzygnięcie co do podwyższenia obowiązku naprawienia szkody i zadośćuczynienia, jak również w części podwyższenia kwoty zasądzonej od oskarżonego z tytułu zwrotu zastępstwa procesowego na rzecz oskarżycielki posiłkowej, również zostały omówione w sekcji 3, co wynikało z potrzeby zachowania spójnej struktury uzasadnienia i tym samym jego czytelności.

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

III.

Mając na względzie treść art. 636 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 633 k.p.k., Sąd Okręgowy

zasądził od oskarżonego G. C. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 180 zł tytułem opłaty za obie instancje, mając na względzie stawkę wskazaną w art. 8 w zw. z art. 10 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych, zaś od E. E. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 500 zł tytułem opłaty za II instancję, wg stawki z art. 8 w zw. z art. 3 ust. 1 wskazanej powyżej ustawy. Ponadto Sąd obciążył obu oskarżonych kwotami po 5 zł tytułem wydatków za postępowanie odwoławcze; stwierdzając, że w pozostałym zakresie wydatki za to postępowanie ponosi Skarb Państwa.

7.  PODPIS

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego G. C. – adw. T. A.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok w całości co do G. C.

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

2

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżyciel publiczny

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok w całości co do G. C.

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść

☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒uchylenie

☐zmiana

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

3

Podmiot wnoszący apelację

Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok w całości co do G. C.

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść

☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒uchylenie

☒zmiana

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

4

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżony E. E.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok w części co do E. E. w zakresie rozstrzygnięć o karze, środku karnym i kosztach sądowych

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐co do winy

☒co do kary

☒co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☒brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana