Wyrok z 20 kwietnia 2026, sygn. I C 1923/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 20 kwietnia 2026 r.

Sąd Okręgowy w Krakowie I Wydział Cywilny w składzie następującym:

Przewodniczący: sędzia Anna Chmielarz

Protokolant: Patrycja Morawska

po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2026 r. w O.

na rozprawie

sprawy z powództwa P. C.

przeciwko (...) S.A. z siedzibą w L.

o ustalenie i zapłatę wraz z żądaniem ewentualnym

I.  oddala powództwo główne i powództwo ewentualne;

II.  zasądza od powoda P. C. na rzecz strony pozwanej (...) S.A. z siedzibą w L. kwotę 8 147 zł (osiem tysięcy sto czterdzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu (w tym kwotę 2 700 zł kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym przed sądem apelacyjnym) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.

sędzia Anna Chmielarz

Sygn. akt I C 1923/24

UZASADNIENIE

wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie, I Wydziału Cywilnego

z dnia 20 kwietnia 2026 r.

Powód P. C. w ostatecznie zmodyfikowanym żądaniu pozwu (k. 616), skierowanym przeciwko stronie pozwanej (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w L. wniósł o:

1.  zasądzenie od strony pozwanej na jego rzecz kwoty 156.841,76 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia następującego do dniu doręczenia pozwu stronie pozwanej do dnia zapłaty, oraz ustalenie, że następujące postanowienia stanowią niedozwolone postanowienia umowne i nie wiążą powoda (są bezskuteczne wobec powoda) od chwili zawarcia umowy, z pozostawieniem umowy w pozostałym zakresie w mocy, z oprocentowaniem ustalonym w oparciu o marżę zgodnie z § 2 ust. 2 Szczegółowej Części Umowy: umowy o kredyt hipoteczny nr (...), zawartej pomiędzy powodem a stroną pozwaną dnia 29 listopada 2018 r. tj.: § 2 ust. 1 w zakresie „Stopa referencyjna”,
(...), § 2 ust. 5 w zakresie „sumę stopy referencyjnej o której mowa w ust. 1 i
„Szczegółowej Części Umowy, p 1 pkt 26 a) w zakresie definicji (...) – (ang. L. (...) (2) M.) wskaźnik referencyjny (…) administratorem wskaźnika referencyjnego jest (...) S.A.”, § 1 pkt 26 c ) w zakresie definicji „WIBOR 3M – wskaźnik referencyjny (…) administratorem wskaźnika referencyjnego jest (...) S.A.”, § 1 pkt 26 d) w zakresie definicji „WIBOR 6M – wskaźnik referencyjny ( …) administratorem wskaźnika referencyjnego jest (...) S.A.”, § 3 ust. 1 w zakresie „suma Stopy referencyjnej WIBOR 3M lub (...) 6M, zaokrąglonej do drugiego miejsca po przecinku i „3 ust.2 , § 3 ust. 4, § 3 ust. 5 , § 3 ust. 6 , § 3 ust. 11 w zakresie „a w sytuacji o której mowa w ust. 6 z informacja o zmianie wskaźnika referencyjnego”, § 11 ust. 5 Ogólnej Części Umowy,

2.  ewentualnie zasądzenie od strony pozwanej na jego rzecz kwoty 46.027,40 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia następującego do dniu doręczenia pozwu stronie pozwanej do dnia zapłaty, oraz ustalenie, że następujące postanowienia stanowią niedozwolone postanowienia umowne i nie wiążą powoda (są bezskuteczne wobec powoda) od chwili zawarcia umowy, z pozostawieniem umowy w pozostałym zakresie w mocy, z oprocentowaniem ustalonym w oparciu o marżę oraz wskaźnik WIBOR obowiązujący w dniu zawarcia umowy zgodnie z § 2 ust. 5 Szczegółowej Części Umowy: umowy o kredyt hipoteczny nr (...), zawartej pomiędzy powodem a stroną pozwaną dnia 29 listopada
2018 r. tj. : § 1 pkt 26 a) w zakresie definicji WIBOR – ( ang. L. (...) (1)) wskaźnik referencyjny (…) administratorem wskaźnika referencyjnego jest (...) S.A.”, § 1 pkt 26 c ) w zakresie definicji „WIBOR 3M – wskaźnik referencyjny (…) administratorem wskaźnika referencyjnego jest (...) S.A.”, § 1 pkt 26 d) w zakresie definicji „WIBOR 6M – wskaźnik referencyjny ( …) administratorem wskaźnika referencyjnego jest (...) S.A.”, § 3 ust. 2, § 3 ust. 4, p 3 ust. 5, § 3 ust. 6, § 3 ust. 11 w zakresie „a w sytuacji, o której mowa w ust. 6 z informacją o zmianie wskaźnika referencyjnego”, § 11 ust. 5 Ogólnej Części Umowy,

3.  zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych w dwukrotności wysokości powiększonej o podatek VAT wraz z odsetkami, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty oraz opłaty od pełnomocnictwa.

Na uzasadnienie żądania powód wskazał, iż zawarł z pozwanym Bankiem umowę kredytu hipotecznego (...) z oprocentowaniem zmiennym opartym o stopę zmiennego oprocentowania WIBOR 3M.

Zarzucił, że strona pozwana naruszyła obowiązki informacyjne w odniesieniu do istotnych postanowień umowy stanowiących o wysokości zobowiązanie (kosztów kredytu), wobec braku przekazania powodowi informacji co do: a) istoty, definicji i metody ustalania wskaźnika WIBOR, a także że pozwany jest jednym z uczestników B. WIBOR, b) czynników wpływających na kształtowanie wysokości wskaźnika, wpływu wysokości WIBOR na kształtowanie wysokości zobowiązania powoda, wynagrodzenia pozwanego, w szczególności dodatkowego zysku pozwanego.

W szczególności powód zarzucił, że pozwany nie przekazał i nie wyjaśnił powodowi faktycznej definicji oraz metody obliczania WIBOR, pozostającego istotnym składnikiem stopy procentowej kredytu, a nie też nie poinformował, gdzie takie informacje powód może znaleźć, co skutkowało tym, że powód jako konsument nie posiadał wystarczających informacji, aby podjąć rozważną i w pełni świadomą decyzję odnośnie do zaciąganego u pozwanego zobowiązania. Nadto pozwany nie poinformował powoda, że administrator WIBOR oblicza wysokość wskaźnika w oparciu o dane przekazywane bezpośrednio przez banki, szczególnie że banki nie zawierają pomiędzy sobą transakcji w oparciu o dane (kwotowania) przekazywane administratorowi na potrzeby ustalania wysokości WIBOR 3M. Nadto pozwany wprowadził powoda w błąd co do definicji wskaźnika WIBOR, w szczególności co do sposobu ustalania jego wysokości. Pozwany nie poinformował też powoda , że przekazuje dane w oparciu o które administrator oblicza wysokość WIBOR oraz czym jest stawka WIBOR i od czego uzależniona jest jej wysokość a także o wpływie zmiany poziomu WIBOR na kształtowanie wysokości zobowiązania powoda, w szczególności jego wpływu na wysokość wszystkich kosztów kredytu.

Powód podniósł, że nie wypełnienie obowiązków informacyjnych przez pozwanego skutkowało tym, że kwestionowane postanowienia są niejednoznaczne oraz sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają interesy powoda.

Ponadto według powoda pozwany podstępnie przerzucił na niego w całości ryzyko zmiennego oprocentowania, a także przerzucił na powoda nieograniczone ryzyko zmiennego oprocentowania. Pozwany zapewnił, że zmienne oprocentowanie jest bezpieczne i znacznie korzystniejsze dla powoda. Powodowie nie przedstawiono też żadnej realnej konkurencyjnej propozycji stałego oprocentowania.

Pozwany w ocenie powoda wprowadził też do umowy wskaźnik referencyjny nieistniejący.

Powyższe wady w ocenie powoda sprawiają, że niedopuszczalnym jest stosowane w umowach z konsumentem wskaźnika WIBOR.

Powód wyjaśnił, że dochodzona przez niego kwota żądania głównego stanowi sumę uiszczonych przez niego części rat odsetkowych kredytu naliczonych w oparciu o wskaźnik WIBOR.

Z kolei żądanie ewentualne dotyczy zwrotu nienależnie wpłacanych części rat odsetkowych w wysokości przewyższającej wysokość rat odsetkowych naliczonych w oparciu o wysokość WIBOR z dnia zawarcia umowy.

Strona pozwana (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w L. w odpowiedzi
na pozew (k.247) oraz w odpowiedzi na zmodyfikowane powództwo (k. 702) wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od strony powodowej na jej rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych wraz z odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Pozwany zarzucił, że sporna umowa jest zgodna z przepisami prawa, została sformułowania w sposób jasny i zrozumiały. Powód otrzymał pełne informacje dotyczące ryzyka zmiennej stopy procentowej oraz mechanizmu jego działania. Dodatkowo strona powodowa sama zdecydowała się na zmienną stopę procentową mimo możliwości jej ustalenia na poziomie stałym. Strona pozwana zwróciła uwagę, że sposób kształtowania stawki referencyjnej WIBOR jest całkowicie niezależny od decyzji pozwanego banku. WIBOR jest kluczowym wskaźnikiem referencyjnym, stopy procentowej w rozumieniu Rozporządzenia (...). Jego administratorem jest (...) S.A., który to kontroluje opracowywanie wskaźnika od 30 czerwca 2017 r. Wskaźnik ten został uznany za kluczowy referencyjny stosowany na rynkach finansowych na podstawie rozporządzenia (...) przez Komisję Europejską w drodze rozporządzenia wykonawczego 2019/482 z dnia 22 marca 2019 r.

Strona pozwana zarzuciła także, że powód nie posiada interesu prawnego w roszczeniu o ustalenie.

W replice na odpowiedź na pozew (k. 623) powód podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Ostatecznie strony na rozprawie z dnia 20 kwietnia 2026 r. podtrzymały swoje stanowiska.

Sąd ustalił, następujący stan faktyczny:

Powód P. C. w 2018 r. poszukiwał środków na zakup domu w O.. Dnia 22 października 2018 r. powód złożył wniosek kredytowy w pozwanym Banku o przyznanie kredytu na okres 360 miesięcy w ratach równych ze stawką referencyjną WIBOR 3M. Powód otrzymał informację o kosztach obsługi kredytu hipotecznego w przypadku niekorzystnej dla kredytobiorcy zmiany stopy procentowej. Powód zapoznał się także z Formularzem informacyjnym dotyczącym kredytu hipotecznego w którym wskazano na rodzaj mającej zastosowanie stopy oprocentowania kredytu. Powód miał możliwość zawarcia umowy wedle oprocentowania stałego, jednakże nie skorzystała z tej opcji zawierając kredyt w oparciu oprocentowania zmiennego. We wniosku powód oświadczył, że jest świadomy ryzyka związanego z zobowiązaniem oraz otrzymał symulację oferty kredytowej obejmującą warianty stopy procentowej na poziomie 3, 5 i 10 % oraz został pouczony o sytuacji gdy wskaźnik WIBOR osiągnie zerowy lub ujemny procent.

W ww. formularzu informacyjnym dotyczącym umowy kredytu wyjaśniono czym jest wskaźnik WIBOR 3M i 6M, jak jest ustalany i aktualizowany oraz kto jest jego administratorem. Powód został także pouczone o sytuacji, w której wskaźnik WIBOR zostanie usunięty, zmieniony lub wstrzymany.

W dniu 22 października 2018 r. powód podpisał także oświadczenie dotyczące akceptacji ryzyka związanego z zaciągnięciem kredytu, w tym że oprocentowanie kredytu jest zmienne i w okresie obowiązywania umowy może ulec podwyższeniu w związku ze wzrostem stopy referencyjnej WIBOR co spowoduje podwyższenie kwoty raty kapitałowo – odsetkowej przypadającej do spłaty.

Następnie powód w tym samym dniu otrzymał Kartę informacyjną – produktu hipotecznego, gdzie szczegółowo przedstawiono kwestię rodzaju oprocentowania.

Powód w dacie składania wniosku kredytowego był przedsiębiorcą.

Dowód: wniosek kredytowy (k. 290-291), informacja (k. 283-284); formularz informacyjny (k. 285-287), symulacja (k. 288); oświadczenie (k. 302); karta informacyjna (k. 304-306).

W dniu 29 listopada 2018 r. doszło do zawarcia pomiędzy powodem a (...) umowy o kredyt hipoteczny nr (...), w której ustalono m. in., że:



Bank udziela kredytobiorcy kredytu hipotecznego (…) na zasadach zawartych w Szczegółowej Części Umowy (…) i Ogólnej Części Umowy (…), a kredytobiorca zobowiązuje się do jego wykorzystania i spłaty zgodnie z warunkami Umowy (…),



Kwota udzielonego kredytu – 1.500.000 zł (§ 1 ust. 1 (...));



Przeznaczenie kredytu – nabycie domu jednorodzinnego (§ 1ust. 3 CSU);



Oprocentowanie kredytu, stopa referencyjna – WIBOR 3M (§ 1 ust. 1 (...));



Roczna stopa oprocentowania kredytu, stanowiąca sumę stopy referencyjnej, o której mowa w ust. 1 i marży, o której mowa w ust. 4 – w dniu zawarcia umowy wynosi 4,12% w stosunku rocznym (§ 2 ust. 5 CSU);



Stopa referencyjna (...) – (L. (...) (1)) – wskaźnik referencyjny oznaczający średnią stopę procentową (...) dla lokat udzielanych przez banki w złotych na oznaczony (podany w umowie) okres, ustalają jako średnia z kwotowań banków i publikowaną przez serwis (...) na stronie (...) o godz. 11:00danego dnia notowań , dostępną w prasie finansowej i na stronach internetowych serwisów finansowych : administratorem wskaźnika referencyjnego jest (...) S.A (§ 1 pkt 26 a (...)),



Stopa referencyjna (...) 3M – wskaźnik referencyjny oznaczający średnią stopę procentową (...) dla lokat udzielanych przez banki w złotych na okres 3 miesięcy, ustalają jako średnia z kwotowań banków i publikowaną przez serwis (...) na stronie (...) o godz. 11:00danego dnia notowań , dostępną w prasie finansowej i na stronach internetowych serwisów finansowych : administratorem wskaźnika referencyjnego jest (...) S.A (§ 1 pkt 26 c (...)),



Stopa referencyjna WIBOR 6M – wskaźnik referencyjny oznaczający średnią stopę procentową (...) dla lokat udzielanych przez banki w złotych na okres 6 miesięcy, ustalają jako średnia z kwotowań banków i publikowaną przez serwis (...) na stronie (...) o godz. 11:00danego dnia notowań , dostępną w prasie finansowej i na stronach internetowych serwisów finansowych : administratorem wskaźnika referencyjnego jest (...) S.A (§ 1 pkt 26 d (...)),



Kredyt oprocentowany jest według zmiennej stopy procentowej obowiązującej w okresie za który naliczane są odsetki, ustalanej jako suma Stopy referencyjnej WIBOR 3M lub (...) 6M, zaokrąglonej do drugiego miejsca po przecinku i marży banku, określonej w § 2 ust. 4 SCU. Zmiana stopy oprocentowania będzie mieć wpływ na wartość ekspozycji kredytowej oraz wysokość rat kapitałowo – odsetkowych Kredytu. Bank nalicza odsetki w okresach miesięcznych od kwoty aktualnego zadłużenia, od dnia wypłaty Kredytu do dnia poprzedzającego całkowitą spłatę zobowiązań Kredytobiorcy z tytułu umowy (§ 3 ust. 1 COU);



Zmiana rodzaju Stopy referencyjnej określonej w § 2 ust. 1 (...) może być dokonana na wniosek kredytobiorcy (§ 3 ust. 2 zd. 1 COU);



Okresy stabilizacji oprocentowania ustalonego w oparciu o Stopę referencyjną wynoszą:

1)  3 miesięcy dla WIBOR 3M (zmiana oprocentowania co 3 miesiące),

2)  6 miesięcy dla WIBOR 6M (zmiana oprocentowania co 6 miesięcy) ( § 3 ust. 4COU);



Zmiana okresu stabilizacji następuje:

a)  w przypadku gdy dzień wymagalności raty kredytu, o którym mowa w § 1ust. 9 SCU jest inny niż dzień wypłaty kredytu /pierwszej transzy kredytu – nowy okres stabilizacji rozpoczyna się w dniu pierwszej wymagalności raty kapitałowo – odsetkowej albo odsetkowej (w okresie karencji),

b)  w przypadku gdy dzień wymagalności odpowiada dniowi wypłaty kredytu /pierwszej transzy kredytu – nowy okres stabilizacji rozpoczyna się w dniu wymagalności raty kapitałowo – odsetkowej albo odsetkowej (w okresie karencji), po upływie okresu, o którym mowa w ust. 4 od dnia uruchomienia kredytu /pierwszej transzy kredytu.

Każdy następny okres stabilizacji rozpoczynać się będzie regularnie w dniu płatności raty kapitałowo – odsetkowej albo odsetkowej ( w okresie karencji) z zachowaniem okresów, o których mowa w ust. 4 (§ 3 ust. 5 COU);



W przypadku zaprzestania opracowywania, istotnej zmiany stopy referencyjnej WIBOR 3M lub WIBOR 6M lub wystąpienia zdarzenia regulacyjnego, Bank będzie stosował:

1)  dla kredytu opartego o stopę referencyjną WIBOR 3M zamiast stopy referencyjnej (...) 3 M – stopę referencyjną (...) powiększoną o 0,20 p.p.,

2)  dla kredytu opartego o stopę referencyjną (...) 3M zamiast stopy referencyjnej (...) 6 M – stopę referencyjną (...) powiększoną o 0,25 p.p.,

gdzie

a)  zaprzestanie oprocentowania – oznacza ostatni dzień opracowywania stopy referencyjnej WIBOR 3M lub WIBOR 6M, zgodnie z decyzją administratora, zakomunikowaną publicznie , z zastrzeżeniem przypadku gdy obowiązki administratora zostały powierzone lub przejęte przez innego administratora,

b)  istotna zmiana – oznacza – oznacza zmianę stopy referencyjnej L. 3 M i L. 6 M, uznanej i zakomunikowanej jako istotna przez administratora,

c)  zdarzenie regulacyjne – oznacza sytuację, w której stopa referencyjna L. 3 M lub L. 6M lub jej administrator nie spełnia lub przestał spełniać wymogi wynikające z powszechnie obowiązujących przepisów prawa , przy czym okresy stabilizacji nie ulegną zmianie (§ 3 ust. 6 COU);

- W przypadku gdy oprocentowanie ulega zmianie oraz w sytuacji, o której mowa w ust. 6 Bank sporządza nowy harmonogram spłaty kredytu i wraz z informacją o obowiązującej stopie procentowej , a w sytuacji , o której mowa w ust. 6 z informacją o zmianie wskaźnika referencyjnego przesyła go kredytobiorcy na ostatni wskazany przez niego adres korespondencyjny albo na adres mailowy do e – korespondencji , w zależności od wyboru kredytobiorcy we wniosku o udzielenie kredytu. Kredytobiorca w okresie obowiązywania umowy kredytu ma prawo dokonać zmiany sposobu przekazywania w.w informacji. Inne osoby będące dłużnikami Banku z tytułu zabezpieczenia kredytu nie będą informowane o zmianie oprocentowania (§ 3 ust. 11 COU);

- W przypadku gdy stopa oprocentowania kredytu będzie wyższa w okresie kredytowania niż ustawowa wysokość odsetek maksymalnych, która na dzień zawarcia umowy równa jest dwukrotności sumy stopy referencyjnej NBP oraz 3,5 pp, Bank pobiera za ten okres odsetki w wysokości odsetek maksymalnych (§ 3 ust. 12 COU);

- Strony ustalają, iż w przypadku przystąpienia przez Rzeczpospolitą Polską do strefy EURO stopa referencyjna (...) zostanie zastąpiona stopą referencyjną (...) oraz : 1) okresy stabilizacji nie ulegną zmianie, 2) przeliczenie pozostałej do spłaty kwoty kredytu w złotych nastąpi wg kursu obowiązującego w dniu przystąpienia do strefy walutowej EURO, 3) za czynności, o których mowa w pkt 2 Bank nie pobierze prowizji (§ 11 ust. 5 COU) .

Dowód: umowa o kredyt hipoteczny z dnia 29 listopada 2018 r. nr (...) (k. 56-61).

Kredyt hipoteczny został wypłacony przez Bank w jednorazowo tj. 11 stycznia 2019 r. w kwocie 1.500.000 zł. W okresie od dnia zawarcia umowy do dnia 13 czerwca 2023 r. powód uiścił na rzecz pozwanego Banku łącznie kwotę 130.494,43 zł tytułem spłaty rat kapitałowych, oraz kwotę 256.758,75 zł tytułem spłaty rat odsetkowych a także 145,32 zł tytułem odsetek karnych. Od dnia 11 stycznia 2019 r. do dnia 11 lipca 2019 r. stopa procentowa wynosiła 4,1200 %, w okresie od 12 lipca 2019 r. do 2 listopada 2019 r. – 3,2200 %, w okresie od 3 listopada 2019 r. do 2 maja 2020 r. – 3,2100 %, w okresie od 3 maja 2020 r. do 2 sierpnia 2020 r. - 2,1900, w okresie od 3 sierpnia 2020 r. do 2 listopada 2020 r. – 1,7300, w okresie od 2 listopada 2020 r. do 2 lutego 2021 r. – 1,7100, w okresie od 3 lutego 2021 r. do
2 listopada 2021 r. – 1,7100, w okresie od 3 listopada 2021 r. do 2 lutego 2022 r. – 2,2800, w okresie od 3 lutego 2022 r. do 2 maja 2022 r. – 4,5600, w okresie od 3 maja 2022 r. do
2 sierpnia 2022 r. – 7,5500, w okresie od 3 sierpnia 2022 r. do 2 listopada 2022 r. – 8,5100, w okresie od 3 listopada 2022 r. do 2 lutego 2023 r. – 9,0300, w okresie od 3 lutego 2023 r. do 3 maja 2023 r. – 8,400.

Dowód: zaświadczenie Banku z dnia 29 listopada 2018 r. (k. 65-66).

Pismem z dnia 10 maja 2023 r. powód złożył do pozwanego Banku reklamację dotyczącą kredytu hipotecznego nr (...). W treści reklamacji powód zażądał usunięcia z umowy niedozwolonych klauzul dotyczących wskaźnika WIBOR.

Pismem z dnia 22 maja 2023 r. pozwany Bank wskazał, iż nie uznaje zgłoszonych przez powoda roszczeń gdyż postanowienia dotyczące WIBOR są w pełni zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.

Dowód: reklamacja z dnia 10 maja 2023 r. (k. 75-76), odpowiedz na reklamację
(k. 77-78).

Powód zaciągnął kredyt w celu zakupu domu. Przy wyborze kredytu kierował się jego kosztami, które zgodnie z prezentacją pracownika Banku miały być znacznie niższe. Pytał pracownika jak ustalany jest WIBOR. Umowa nie podlegała negocjacjom. Umowę można była przeczytać. Umowa nie mogła podlegać oprocentowaniu okresowo stałemu.

Dowód: przesłuchanie na piśmie powoda P. C. (k. 558-559).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o znajdujące się w aktach dowody z dokumentów. Na ich podstawie Sąd ustalił fakt zawarcia umowy, jej treść, sposób realizacji, wysokość wpłat uiszczonych przez powoda P. C. tytułem spłaty rat kredytu i innych kosztów, a także dokonanych przez Bank pouczeń i udzielonych informacji dotyczących oprocentowania kredytu w oparciu o wskaźnik WIBOR. Ustalając okoliczności zawarcia umowy, Sąd oparł się także na dowodzie z przesłuchania powoda w zakresie w jakim uznał je za wiarygodne i w jakim znajdowały oparcie w pozostałym zgromadzonym materiale dowodowym. Dotyczy to zwłaszcza twierdzeń powoda dotyczących braku pouczenia go i udzielenia wystarczająco zrozumiałych dla przeciętnego konsumenta informacji w zakresie stosowania i wyliczania wskaźnika WIBOR. Przeczą temu załączone do materiału dowodowego dokumenty wskazane w powyższej części uzasadnienia, a to sama umowa kredytu, wniosek kredytowy, formularz informacyjny czy karta informacyjna. Powód także nie uprawdopodobnił, że owych dokumentów nie otrzymał, zostały bowiem przez niego podpisane, a same słowa dotyczące niezrozumienia zawartych w nich informacji nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale i stanowią gołosłowne twierdzenia powoda.

W ocenie Sądu Bank w zakresie działania wskaźnika (...) udzielił wyczerpujących informacji, powód oświadczył, że ma świadomość jego działania składając podpis. Jednocześnie Sąd nie znajduje podstawy do twierdzenia by informacje te były niewystarczające dla zrozumienia ich znaczenia przez powoda, jak choćby próby skontaktowania się przez niego ze stroną pozwaną o udzielenie bardziej szczegółowych pouczeń, wyjaśnienia niezrozumiałych dla niego treści. Dodatkowo o dostępie przez powoda do wystarczającej wiedzy w zakresie oprocentowania kredytu hipotecznego, świadczy fakt działania w jego imieniu doradcy kredytowego, który jako ekspert w tej dziedzinie, ma możliwość niezwłocznego udzielenia żądanych informacji na każdym etapie procedowania umowy kredytu hipotecznego. Powód nie przedstawił także w tym obszarze jakichkolwiek deficytów informacyjnych.

Ostatecznie Sąd nie czynił ustaleń stanu faktycznego w oparciu o pisemne zeznania świadków R. L. (k. 549-556, k. 606-609), K. M. (k. 562-566) oraz U. C. (k. 589-590, k. 592) bowiem nie brali oni udziału w procedurze udzielania kredytu powodowi, nie byli obecni przy zawieraniu umowy z powodem. Ich wiedza polegała polega przede wszystkim na ogólnych procedurach stosowanych w pozwanym Banku dlatego nie można uznać ich zeznań za wiarygodnych w odniesieniu do indywidualnej sytuacji kredytobiorców.

Zeznania powoda uznał Sąd za wiarygodne w zakresie okoliczności zawieranej umowy oraz towarzyszącym im faktom. Zeznania te Sąd uznał za wystarczające i niepodlegające uzupełnieniu, stąd pominął wniosek pełnomocnika powoda w tym zakresie, zgłoszony na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2026 r.

Sąd pominął także wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego jako zbędny dla rozstrzygnięcia na podstawie art. 235 ² § 1 pkt 2 i 5 k.p.c. Sąd nie uznał także dowodów stanowiących opinie, stanowiska i uzasadnienia prawne instytucji lub osób prywatnych bowiem są one jedynie rozwinięciem argumentacji stron i Sąd nie jest związany ze stanowiskiem innych osób. Pozostałe dokumenty, w ocenie Sądu, nie są istotne dla wydania merytorycznego rozstrzygnięcia.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie ani co do żądania głównego, ani co do żądania ewentualnego.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w ocenie Sądu powód posiada interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie bezskuteczności postanowień umowy kredytowej. Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Interes prawny w rozumieniu art 189 k.p.c. jest kategorią obiektywną. Jest to obiektywna (czyli rzeczywiście istniejąca), a nie tylko hipotetyczna (czyli mająca za podstawę subiektywne odczucie strony) potrzeba prawna uzyskania wyroku odpowiedniej treści, występująca wówczas, gdy powstała sytuacja rzeczywistego naruszenia albo zagrożenia naruszenia określonej sfery prawnej. Praktycznie rzecz biorąc, interes prawny występuje wtedy, gdy sam skutek, jaki wywoła uprawomocnienie się wyroku ustalającego, zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów, czyli definitywnie zakończy spór istniejący lub prewencyjnie zapobiegnie powstaniu takiego sporu w przyszłości, a jednocześnie interes ten nie podlega ochronie w drodze innego środka (tak: M. Manowska (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I).

Niewątpliwie powód posiada interes prawny w domaganiu się ustalenia bezskuteczności niektórych postanowień umowy kredytu. Na chwile obecną jest bowiem zobowiązany do spłacania rat kredytu w wysokości ustalonej z wykorzystaniem kwestionowanego przez powoda wskaźnika WIBOR. Na dzień dzisiejszy nie jest możliwe ze strony konsumenta wytoczenie żadnego innego powództwa, które zwalniałoby go z obowiązku dalszego płacenia rat kredytu w zawyżonej jego zdaniem wysokości. Zatem po stronie powoda występuje obecnie obiektywnie stan niepewności, co do kształtu stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu, zaś wydanie rozstrzygnięcia o ustaleniu zgodnie z wnioskiem kredytobiorcy, doprowadziłoby do usunięcia tej niepewności i zapewniło mu ochronę prawnie uzasadnionych interesów.

Kredyt zaciągnięty przez powoda na podstawie umowy z dnia 29 listopada 2018 r. jest kredytem złotowym o zmiennej stopie procentowej, przy czym na to oprocentowanie składają dwa elementy. Stała marża banku oraz wysokość zmiennego w czasie wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M.

Za pośrednictwem roszczenia ustalającego powód zmierza do tego, aby umowa stron została w zakresie wysokości oprocentowania kredytu ukształtowana na nowo w taki sposób aby z regulacji odnoszącej się do wysokości oprocentowania wyeliminowany został wskaźnik referencyjny WIBOR 3M, jako składnik tego oprocentowania współdecydujący o jego wysokości. W konsekwencji oprocentowanie kredytu ustalone zostałoby w wysokości stałej marży banku.

WIBOR (ang. L. (...) (1)) jest to referencyjna wysokość oprocentowania pożyczek na polskim rynku międzybankowym. Wyznaczana jest jako średnia arytmetyczna wielkości oprocentowania podawanych przez największe banki działające w Polsce, które są uczestnikami panelu WIBOR, po odrzuceniu wielkości skrajnych. Banki podają stawki oprocentowania (w ujęciu rocznym), po jakich są gotowe złożyć u siebie depozyt, o godz. 11:00 każdego dnia roboczego. Proces wyznaczania wartości WIBOR nazywany jest fixingiem. Ustalanie jego stawki polega na tym, że każdy z kilkunastu największych na polskim rynku banków komercyjnych podaje stopę oprocentowania, po której może w danym dniu pożyczyć pieniądze innym bankom. Następnie, po uwzględnieniu złożonych ofert wyliczana jest wartość uśredniona. Uzyskana w ten sposób średnia arytmetyczna to właśnie stopa WIBOR. Zastosowana w omawianej umowie stawka WIBOR 3M to nic innego jak oprocentowanie pożyczki na rynku międzybankowym na 3 miesiące. W sytuacji, gdy wysokość raty ustalana jest w oparciu o WIBOR 3M, nowe oprocentowanie pojawia się po upływie trzech miesięcy od momentu ewentualnej zmiany stopy. Dla kredytobiorców oznaczenie (...) jest zatem zarazem gwarancją, że zawsze co najmniej 3 kolejnych rat kredytowych bank wyliczy na podstawie tej samej stawki procentowej.

Proces wyznaczania WIBOR-u jest szczegółowo regulowany przez Regulamin B. stawek referencyjnych (...) i WIBOR. Administratorem stawek (...) i WIBOR do 29 czerwca 2017 r. było Stowarzyszenie (...) (dawniej B. Polska), a od dnia 30 czerwca 2017 r. nowym administratorem stawek (...) i WIBOR jest (...) S.A. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) (...) z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych i zmieniające dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 596/2014, które obowiązuje od 1 stycznia 2018 r., nakłada na banki wszystkich krajów zrzeszonych w Unii Europejskiej konkretne wytyczne, według których powinny być tworzone wskaźniki referencyjne w tym WIBOR. Zasady tego rozporządzenia mają gwarantować klientom banków, że wskaźnik referencyjny (WIBOR dla przykładu), na którym oparte jest oprocentowanie ich kredytów jest przejrzysty, wiarygodny i korzystny.

W ww. rozporządzeniu wskazano, iż administrator gwarantuje, że wskaźnik oddaje rzeczywistość ekonomiczną w sposób rzetelny i dokładny, a dane, które wpływają na obliczenie wskaźnika są rzetelne, kompletne i wysokiej jakości. Na pierwszym miejscu trzeba uwzględniać dane transakcyjne, w razie jednak ich braku jest dopuszczalne, aby do kalkulacji mogły być również wykorzystywane inne dane wyjściowe tzw. metoda kaskady danych (opisaną w załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia).

Według (...), w przypadku WIBOR-u metoda kaskady danych zakłada
w pierwszej kolejności wykorzystanie realnych danych transakcyjnych. Kaskada uwzględnia spójny i nienaruszalny algorytm postępowania, w tym fakt, że w pierwszej kolejności wykorzystywane są dane z rynku międzybankowego, a następnie z rynków powiązanych. Jeśli bank może opracować dane wejściowe na podstawie transakcji, wówczas nosi ono nazwę Kwotowania Modelowego. Jeśli na żadnym z tym poziomów kaskady nie było transakcji, dopiero wtedy do wyliczenia fixingu użyte są kwotowania wiążące banku. Wykorzystanie kwotowań wiążących jest zgodne z rozporządzeniem. Uczestnicy fixingu to 10 banków, które uczestniczą w panelu WIBOR. Banki te codziennie przekazują kwotowania, na podstawie których ustalany jest WIBOR(…). Metoda kaskady danych uwzględnia również transakcje na Rynkach Powiązanych. Jest to zgodne z założeniami (...) i stanowi narzędzie
do opisywania rynku, którego pomiar jest celem poprzez informacje zgromadzoną na rynkach podobnych. W przypadku obowiązującej kwalifikacji za rynki powiązane uznano transakcje z instytucjami finansowymi. Dzięki temu zwiększył się zasób transakcji oraz wolumenu, który jest brany pod uwagę przy wyznaczaniu wartości V. Referencyjnych WIBOR.

Powód podnosi, że w umowie znajdują się klauzule abuzywne, które określają wysokość oprocentowania jako sumę marży wskazanej w umowie i zmiennej stopy referencyjnej WIBOR, przy czym Bank nie zawarł w umowie metodologii ustalania stawki referencyjnej WIBOR, która wpływa na rozliczenia dokonywane przez Bank z kredytobiorcą. Powód nadto zarzuca, że nie był informowany o skali ryzyka związanego z zaciągnięciem kredytu o zmiennej stopie procentowej, a zawierając niniejszą umowę, nie miał możliwości negocjowania jej treści.

Analizując kwestionowane przez powoda zapisy umowy pod kątem ich abuzywności, w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na fakt, iż kwestia badania hipotetycznej abuzywności klauzuli zmiennego oprocentowania opartej na WIBOR winna zostać oceniona pod kątem zakresu związania sądu cywilnego wydaną uprzednio ostateczną decyzją administracyjną.

Jak wskazano powyżej, wskaźnik WIBOR podporządkowany jest regulacjom rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/(...) z 8 czerwca 2016 r.
w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych
i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych i zmieniające dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 596/2014 - dalej rozporządzenie (...). Wskaźnik WIBOR wpisany jest do wykazu kluczowych wskaźników referencyjnych, o którym mowa w art. 20 ust. 1 (...). Udzielenie zezwolenia na administrowanie określonymi wskaźnikami referencyjnymi, które będą następnie stosowane w instrumentach i umowach finansowych, wymaga uzyskania decyzji administracyjnej wydanej przez właściwy do tego organ w odpowiedniej procedurze (art. 34 i n. rozporządzenia (...)). Od 29 czerwca 2017 r. Administratorem stawek (...) i WIBOR jest (...) S.A., któremu Komisja Nadzoru Finansowego w dniu 16 grudnia 2020 r. wydała zezwolenie (sygn. (...).4000.2.2019, Dz.Urz. KNF, poz. 32) na prowadzenie działalności jako administratora wskaźników referencyjnych stóp procentowych, w tym kluczowych wskaźników referencyjnych. Działalność taka jest bowiem działalnością reglamentowaną, tj. wykonywaną na podstawie zezwolenia udzielonego przez Komisję Nadzoru Finansowego wydanego w oparciu o art. 34 rozporządzenia (...), art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 1 i 5 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym. Należy mieć na uwadze, ze przesłanką udzielenia ww. zezwolenia na prowadzenie działalności jako administrator wskaźników referencyjnych było dokonanie przez Komisję Nadzoru Finansowego weryfikacji i oceny metody opracowania wskaźnika referencyjnego WIBOR pod kątem zgodności z przepisami (...).

W kontekście powyższego należy mieć na uwadze, że z chwilą, gdy decyzja administracyjna staje się ostateczna (art. 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego), wiąże ona każdy sąd w postępowaniu cywilnym, co zasadniczo wyłącza dopuszczalność badania prawidłowości wydania decyzji o udzieleniu (...) S.A. zezwolenia
na prowadzenie działalności jako administrator wskaźników referencyjnych stóp procentowych (por. wyrok Sądu Najwyższego z 3 marca 2004 r. III CK 256/02). „Związanie sądu w postępowaniu cywilnym decyzją administracyjną ma podstawę przede wszystkim w treści art. 16 k.p.a. Sąd ten nie jest związany jedynie decyzją "bezwzględnie nieważną", co nie jest równoznaczne z nieważnością decyzji w rozumieniu art. 156 k.p.a. Za decyzję bezwzględnie nieważną, która nie wiąże sądu w postępowaniu cywilnym, uważa się zaś tylko decyzję dotkniętą taką wadą, która dyskwalifikuje ją, jako akt administracyjny. Decyzją taką jest decyzja wydana przez organ oczywiście niewłaściwy lub bez zachowania jakiejkolwiek procedury. Za decyzję taką niekiedy uznaje się także decyzję wydaną bez jakiejkolwiek podstawy prawnej” (tak: wyrok Sądu Najwyższego z 16 lutego 2017 r., I CSK 679/15).

Skoro zatem Komisja Nadzoru Finansowego w ramach swojej właściwości wydała ostateczną decyzję w przedmiocie udzielenia zezwolenia na administrowanie wskaźnikiem referencyjnym (...), przesądzając tym samym w drodze administracyjnej, że spełnia
on wszystkie wymogi wynikające z rozporządzenia (...), wówczas sąd nie jest uprawniony
do tego, żeby wbrew ww. decyzji administracyjnej, w ramach kontroli przewidzianej w z art. 385 ¹ k.c., w odniesieniu do umów zawartych po dacie wydania ww. decyzji tj. po 17 grudnia 2020 r., czynić własnych ustaleń faktycznych i prawnych skutkujących ustaleniem,
że wskaźnik ten w istocie nie spełnia wymogów rozporządzenia (...). Związanie ostateczną decyzją administracyjną skutkuje tym, iż test abuzywności nie może obejmować sposobu ustalania / kształtowania wskaźnika (...) i może dotyczyć w zasadzie jedynie okoliczności towarzyszących zawarciu konkretnej umowy między konsumentem a bankiem.

Niezależnie jednak od powyższego, dokonując badania klauzuli zmiennego oprocentowania opartej na WIBOR pod kątem jej niedozwolonego charakteru, Sąd nie podzielił zarzutów sformułowanych przez powoda, brak jest podstaw do stwierdzenia, że klauzule te odnoszące się do zastosowania stawki (...) – są klauzulami abuzywnymi - art. 385 ¹k.c.

Zgodnie z treścią art. 385 ¹ § 1 k.c., postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z powyższym nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie (§ 2). Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta (§ 3). Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje
(§ 4).

O ile należy zgodzić się z twierdzeniami pozwu, iż powód zawierając sporną umowę występował jako konsument - umowa nie była związana bezpośrednio z działalnością zawodową lub gospodarczą kredytobiorcy (art. 22 ¹ k.c.), jak również że warunki umowy nie zostały wynegocjowane - warunki umowy poza wybraniem kwoty, waluty, w ograniczonym zakresie terminu spłaty kredytu – były nienegocjowane (indywidualnie uzgadniane), to jednak samo to nie przesądza o bezskuteczności tych postanowień, nie zostały bowiem spełnione pozostałe przesłanki ww. przepisu.

Odnośnie do kwestii klasyfikacji postanowień umowy dotyczących stosowania stawki WIBOR do ustalenia oprocentowania, opierając na orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości – jako najbardziej miarodajnym (wyrok z 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18 pkt 44) należy uznać, że klauzule te określają przedmiot główny umowy kredytu (art. 385 ¹ § 1 k.c. oraz art. 4 ust 2 dyrektywy). Trybunał Sprawiedliwości w licznych orzeczeniach stwierdził, że za główny przedmiot umowy należy uznawać postanowienia określające podstawowe świadczenia stron w ramach danego stosunku prawnego, które charakteryzują tę umowę. Test ten należy przeprowadzać nie tylko z perspektywy ogólnej charakterystyki całości umowy i jej poszczególnych postanowień, lecz także z uwzględnieniem kontekstu prawnego i faktycznego danego stosunku prawnego (por. wyrok w sprawie C-26/13, O. i O. M., pkt 51-52, i wyrok w sprawie C-143/13, I., pkt 54). Mając na względzie powyższe wskazówki wynikające z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości, należy uznać, że klauzula zmiennego oprocentowania stanowi główny przedmiot umowy stron w rozumieniu art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13/EWG. Klauzula zmiennego oprocentowania odnosi się wprost do podstawowego świadczenia kredytobiorcy, ponieważ umowa kredytu jest zawsze czynnością prawną odpłatną.

Jednocześnie jednak w ocenie Sądu postanowienia te były sformułowane jednoznacznie. Na uwagę w tym względzie zasługują tezy 54-56 wyroku (...) z 13 lipca
2023 r. w sprawie ZR i PI v. (...), C-265/22, gdzie (...) wskazał, że:

„Co się tyczy w szczególności warunku przewidującego w ramach umowy kredytu hipotecznego wynagrodzenie za ten kredyt w postaci odsetek obliczonych na podstawie zmiennej stopy ustalonej, tak jak w sprawie w postępowaniu głównym, poprzez odniesienie do oficjalnego wskaźnika, to wymóg przejrzystości należy rozumieć w ten sposób, że wymaga on
w szczególności, aby właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny przeciętny konsument był w stanie zrozumieć konkretne działanie sposobu obliczania tej stopy i oszacować w ten sposób, na podstawie jasnych i zrozumiałych kryteriów, potencjalnie istotne konsekwencje ekonomiczne takiego warunku dla jego zobowiązań finansowych” .

„Dyrektywę 93/13, a w szczególności jej art. 4 ust. 2 i art. 5, należy interpretować w ten sposób, że w celu spełnienia wymogu przejrzystości warunku umownego ustalającego zmienną stopę procentową w ramach umowy o kredyt hipoteczny warunek ten powinien nie tylko być zrozumiały pod względem formalnym i gramatycznym, ale również umożliwiać, by właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny przeciętny konsument był w stanie zrozumieć konkretne działanie metody obliczania tej stopy procentowej i oszacować tym samym w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria potencjalnie istotne konsekwencje gospodarcze takiego warunku dla swoich zobowiązań finansowych. Na elementy szczególnie istotne dla oceny, jakiej powinien dokonać sąd krajowy w tym względzie, składają się z jednej strony okoliczność, czy ze względu na publikację sposobu obliczania wspomnianej stopy procentowej główne elementy dotyczące obliczania tej stopy są łatwo dostępne dla każdej osoby zamierzającej zawrzeć umowę o kredyt hipoteczny, oraz z drugiej strony dostarczenie informacji na temat zmian w przeszłości wskaźnika, na podstawie którego obliczana jest ta stopa procentowa” (tak: wyrok z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie G. G., C-125/18).

Mając zatem na uwadze powyższe rozważania, uznać należy, że Bank w całości wypełnił obowiązki informacyjne wobec powoda, co potwierdzają w szczególności dowody z wcześniej wymienionych dokumentów. Co istotne, w treści powyższych informacji, Bank poinformował powoda, w jaki sposób dokonuje się sprawdzenia wartości stawki referencyjnej WIBOR, w jaki sposób bank aktualizuje stawkę bazową, która wyznaczona jest na podstawie stopy referencyjnej wskaźnika WIBOR, który opracowywany jest przez niezależnego od banku administratora, stosowany na rynku usług finansowych i znajduje się w Internecie, a stawki bazowe obowiązujące w banku oraz informacje o wskaźnikach referencyjnych są także dostępne na stronie internetowej Banku.

Powyższe potwierdza, że Bank przedstawił rzetelnie informacje o ryzyku zmiennej stopy procentowej, zasadach działania wskaźnika WIBOR i możliwości zaciągnięcia kredytu o stałej wysokości oprocentowania jeszcze przed podpisaniem umowy o kredyt. Powód miał zatem możliwość zapoznania się z powyższymi informacjami, zanim zdecydował się na podpisanie umowy kredytowej, a co więcej złożonymi podpisami potwierdził, że z powyższymi informacjami się zapoznał.

Odnosząc się do zarzutu braku możliwości weryfikacji ww. stawki przez konsumenta, to wskazać należy, że w orzecznictwie przyjęto, iż nie ma konieczności przedstawiania
w umowie szczegółowo mechanizmów ustalenia określonych specjalistycznych wskaźników, wpływających na wysokość świadczenia konsumenta. Wiedza z zakresu finansów i bankowości przeciętnego, a nawet uważnego konsumenta nie pozwoliłaby mu bowiem i tak na weryfikację prawidłowości jego ustalenia. Nie można zatem czynić Bankowi zarzutu z tego powodu, że informacje dotyczące wskaźnika (...) przedstawił językiem uproszczonym, który będzie dla przeciętnego konsumenta bardziej przystępny i możliwy do zrozumienia – zamiast użycia skomplikowanej terminologii branżowej. Chodzi o to, aby jeżeli tego typu instrumenty są wprowadzane do umów były one obiektywnie następczo weryfikowalne. Skoro wskaźnik (...), jak już to zostało wyżej wyjaśnione, jest oficjalnym, urzędowym wskaźnikiem opracowywanym przez niezależnego administratora, który podlega nadzorowi (...), to nie można zgodzić się z zarzutem, że nie ma możliwości obiektywnej jego weryfikacji.

Nadto na podstawie art. 76 ustawy prawo bankowe zasady oprocentowania kredytu określa umowa kredytu, z tym że w razie stosowania stopy zmiennej należy: 1) określić
w umowie kredytowej warunki zmiany stopy procentowej kredytu; 2) powiadomić w sposób określony w umowie kredytobiorcę, poręczyciela oraz, jeżeli umowa nie stanowi inaczej, inne osoby będące dłużnikami banku z tytułu zabezpieczenia kredytu o każdej zmianie stopy jego oprocentowania. Na gruncie analizowanej sprawy należy uznać, że warunki formalne z wyżej cytowanych przepisów zostały w umowie kredytowej wiążącej strony wypełnione. Umowa kredytowa wskazywała bowiem zarówno na sposób ustalania zmiennego oprocentowania, jak i przypadki jego zmiany, a także sposób informowania o ww. zmianach kredytobiorcy.

Dalej wskazać należy, że nie można zgodzić się też z tym zarzutem, że postanowienia umowy kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając interesy kredytobiorcy. Skoro wskaźnik referencyjny WIBOR ustalany jest przez niezależnego administratora pod nadzorem Komisji Nadzoru Finansowego, to nie jest to wskaźnik ustalany dowolnie przez bank i regulowany umownie. Ustalenie wysokości następuje w drodze procedury administracyjnej, a zatem urzędowy regulamin nie może być wzorcem umownym, nie podlega więc kontroli pod kątem abuzywności (por. dr hab. Iwona Karasek – Wojciechowicz https://businessinsiderokucom.pl/prawo/zlotowkowicze-nie-maja-szans-w-sadzie prawniczka-z-uj-ostrzega/xpl59gn).

Niezależnie od powyższego należy ponownie zwrócić uwagę na fakt, że proces wyznaczania stawki referencyjnej WIBOR zgodny jest z wymogami nałożonymi na podstawie przepisów prawa Unii Europejskiej, a zwłaszcza że ww. wskaźnik oddaje rzeczywistość ekonomiczną w sposób rzetelny i dokładny, a dane, które wpływają na obliczenie wskaźnika są rzetelne, kompletne i wysokiej jakości. Na pierwszym miejscu uwzględnia się dane transakcyjne, w razie jednak ich braku jest dopuszczalne, aby do kalkulacji mogły być również wykorzystywane inne dane wyjściowe tzw. metoda kaskady danych (opisana w załączniku nr 1 do rozporządzenia (...)). Brak jest podstaw do przyjmowania, że stosowany do wyznaczania wskaźnika WIBOR mechanizm, nadzorowany dodatkowo przez organy władzy publicznej, prowadzi do nieusprawiedliwionej dysproporcji praw i obowiązków na niekorzyść konsumenta, które godzą w równowagę kontraktową tego typu stosunku kredytowego. Nie posiadają również podstaw zarzuty podważające wiarygodność omawianego wskaźnika.

Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z pismem Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 6 grudnia 2022 r. dotyczącym metody opracowywania WIBOR – spełnia warunki wymagane przez unijne rozporządzenie (...). Podano tam, że „(...) wskazuje,
że opracowywanie stosowanego w Polsce przez banki i inne podmioty nadzorowane kluczowego dla polskiego rynku finansowego wskaźnika referencyjnego stopy procentowej WIBOR (dalej też: WIBOR) odbywa się zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Parlamentu i Rady (UE) nr (...) w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych ((...)). Przepisy (...) wprowadziły wymóg, aby podmioty nadzorowane, w tym banki, stosowały wyłącznie wskaźniki referencyjne opracowywane przez administratora prowadzącego działalność na podstawie zezwolenia udzielonego przez właściwy organ nadzoru. Administrator musi posiadać odpowiednią strukturę organizacyjną, system kontroli wewnętrznej, poddawać się cyklicznym audytom zewnętrznym oraz ustanowić odpowiednie procedury badania jakości danych służących do wyznaczania wskaźnika referencyjnego. Jakość danych jest zapewniana m.in. poprzez wykorzystanie - oprócz danych z rynku bazowego - również przetworzonych metodami statystycznymi (interpolacja/ ekstrapolacja) danych identyfikujących transakcje z tzw. terminów niefixingowych oraz danych osadzonych w realiach gospodarczych rynków powiązanych z rynkiem bazowym. Administrator WIBOR, czyli (...) SA, w grudniu 2020 r. uzyskał od Komisji Nadzoru Finansowego zezwolenie na prowadzenie działalności oraz został wpisany do właściwego rejestru (...). Działalność ta podlega nadzorowi (...), a nadzór nad administratorem obejmuje także instrumenty zmierzające do zapewnienia odpowiedniej jakości danych służących do wyznaczania wskaźnika referencyjnego oraz procesu jego wyznaczania. Odnosząc się do wypowiedzi medialnych wskazujących na rzekomą manipulację WIBOR należy podkreślić, że manipulowanie wskaźnikiem referencyjnym jest czynem zabronionym przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 596/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie nadużyć na rynku ("rozporządzenie MAR"). Dotąd na polskim rynku finansowym nie uprawdopodobniono ani nie udowodniono nikomu takiej manipulacji, dlatego stawianie tez o jej występowaniu można traktować jedynie w sferze spekulacji. (...) SA, jako administrator, posiada odpowiednią procedurę wykrywania tzw. "podejrzanych danych wejściowych" oraz stosowne mechanizmy mające zapobiegać sytuacjom, w których wątpliwe dane mogłyby wpływać na poziom wskaźnika referencyjnego WIBOR. Te mechanizmy i procedury zakładają także odpowiedną ścieżkę eskalacyjną, angażującą na odpowiednich etapach także (...). Dotychczas (...) nie został powiadomiony przez (...) SA o żadnym przypadku otrzymania przez administratora WIBOR podejrzanych danych wejściowych. Także własne działania nadzorcze (...) podejmowane w ramach nadzoru nad (...) SA oraz podmiotami dostarczającymi dane służące wyznaczaniu WIBOR nie wykazały występowania zjawisk, które zostałyby zakwalifikowane jako manipulacja wskaźnikiem referencyjnym” (https://www.knf.gov.pl/komunikacja/komunikaty?articleId =(...)&p_id=18).

Sąd uwzględnił również, że powód miał możliwość dokonania analizy finansowych konsekwencji zawarcia umowy kredytu. Brak było przy tym podstaw do przyznania mu jako konsumentowi tak dalece uprzywilejowanej pozycji, w której byłyby w zupełności zwolniony z obowiązku przejawiania chociażby minimalnej staranności przy dokonywaniu oceny warunków umowy, który aprobuje. W judykaturze wprost przyjmuje się, że konsument nie jest osobą nieświadomą, którą należy w każdej sytuacji chronić w kontaktach z podmiotem profesjonalnym. Modelowy przykład należycie dbającego o własne interesy konsumenta zakłada, że jest on osobą dobrze poinformowaną, uważną i działającą racjonalnie (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 2014 r., III SK 34/13). Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego, powód wyraził wolę zawarcia umowy mając wiedzę o jej warunkach. Powód po otrzymaniu materiałów informacyjnych dotyczących warunków umowy nie zgłaszał żadnych wątpliwości czy uwag obsługującym go pracownikom Banku, czy doradcy finansowego, z którego porad skorzystał. Należy zatem wnioskować, że na dzień zawierania spornej umowy powód nie miał żadnych wątpliwości co do jej postanowień i rozumiał jej treść oraz skutki.

Na koniec podkreślić trzeba, że przeciwko tezie, iż postanowienia umowy odnoszące się do stawki WIBOR kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając interesy kredytobiorcy, przemawia również fakt, iż zakres ilościowy zobowiązania umownego powoda z tytułu odsetek, pomimo przyjęcia zmiennej stopy oprocentowania, był już na etapie umowy dostatecznie określony oraz ustalono jego górną granicę. Powodowi znana była suma udostępnianego kapitału, a wysokość rat kapitałowo — odsetkowych obciążających go możliwa była do ustalenia, skoro oprocentowanie stanowiło sumę stałej marży oraz wysokości wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M. Nadto co bardzo istotne, wysokość oprocentowania zmiennego w żadnych okolicznościach nie mogła przekroczyć w stosunku rocznym wysokości odsetek maksymalnych określonych przez kodeks cywilny (ust. § 3 ust. 12 COU umowy). Umowa z góry zakładała bowiem, że ryzyko zmiany stop procentowych obciążające powoda jest ograniczone przepisami powszechnie obowiązującymi (art. 359 § 2 ¹ k.c ^.).

Sąd nie dopatrzył się również podstaw do uznania nieważności kwestionowanych przez powoda postanowień umownych w art. 58 § 1 lub 2 k.c. Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, że na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy (art. 58 § 1 k.c.). Nieważna jest również czynność sprzeczna z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 k.c.). Jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, że bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana (art. 58 § 3 k.c.). Czynność prawna jest sprzeczna z ustawą, gdy jej treść jest formalnie i materialnie niezgodna z bezwzględnie obowiązującym przepisem prawa. Nieważność czynności prawnej może wynikać nie tylko z wyraźnej dyspozycji przepisu, ale także z natury zobowiązania. W takim przypadku czynność prawna jest nieważna od początku ( ab initio) i z mocy prawa ( ipso iure) - bez konieczności powoływania się na ten fakt, a orzeczenie sądu stwierdzające nieważność czynności prawnej ma charakter deklaratywny.

Zgodnie z brzmieniem z art. 69 ust. 1 ustawy Prawo bankowe, przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. W myśl art. 69 ust. 2 p.b, umowa kredytu powinna być zawarta na piśmie i określać w szczególności: 1) strony umowy, 2) kwotę i walutę kredytu, 3) cel, na który kredyt został udzielony, 4) zasady i termin spłaty kredytu, 4a) w przypadku umowy o kredyt denominowany lub indeksowany do waluty innej niż waluta polska, szczegółowe zasady określania sposobów i terminów ustalania kursu wymiany walut, na podstawie którego w szczególności wyliczana jest kwota kredytu, jego transz i rat kapitałowo-odsetkowych oraz zasad przeliczania na walutę wypłaty albo spłaty kredytu;5) wysokość oprocentowania kredytu i warunki jego zmiany, 6) sposób zabezpieczenia spłaty kredytu, 7) zakres uprawnień banku związanych z kontrolą wykorzystania i spłaty kredytu, 8) terminy i sposób postawienia do dyspozycji kredytobiorcy środków pieniężnych, 9) wysokość prowizji, jeżeli umowa ją przewiduje, 10) warunki dokonywania zmian i rozwiązania umowy.

W ocenie Sądu zawarta przez strony umowa spełnia wszystkie ustawowe wymogi wynikające z treści art. 69 ust. 1 i 2 ustawy Prawo bankowe, w szczególności spełnia wymogi z art. 69 ust. 2 pkt 2 i 4-5 ww. ustawy. Strony określiły w umowie kredytu kwotę kredytu, walutę kredytu, jego przeznaczenie, okres kredytowania, terminy i zasady jego zwrotu przez powoda, a także oprocentowanie kredytu. Nie sposób również uznać, że będąca przedmiotem sporu umowa kredytu jest niezgodna z zasadami współżycia społecznego. Z przyczyn opisanych we wcześniejszej części uzasadnienia, w przypadku kredytów opartych na wskaźniku WIBOR nie dochodzi do arbitralnego ustalania wysokości zobowiązania przez jedną ze stron umowy, wysokość świadczenia jest uzależniona od parametrów skorelowanych z sytuacją ekonomiczną kraju, nadto zobowiązanie po stronie kredytobiorcy do zapłaty odsetek umownych limitowane jest wysokością odsetek maksymalnych ustalanych w przepisach bezwzględnie obowiązujących. Wbrew twierdzeniom zawartym w pozwie, w konsument nie został narażony na nieakceptowalne i nieuzasadnione niczym ryzyko wzrostu zadłużenia.

Mając na względzie okoliczności sprawy, tj. pozyskania przez stronę powodową kredytu w celach zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych Sąd nie doszukał się żadnych okoliczności wskazujących na to, że pozwany Bank wykorzystał w jakikolwiek sposób swoją pozycję w celu związania strony powodowej długoletnim zobowiązaniem mającym przynosić tylko jemu korzyści i aby zamieszczenie w umowie klauzuli zmiennego oprocentowania odnoszącej się do stawki WIBOR, czy też którekolwiek inne postanowienie umowne, naruszało zasady współżycia społecznego. Świadczenia stron nie pozostają w rażącej dysproporcji, a oprocentowanie kredytu - zmienne w czasie - może przynosić korzyści również kredytobiorcy, np. w okresie wyższej inflacji, kiedy jej stopa przekracza wysokość oprocentowania kredytu, czy ujemnych stóp WIBOR, które jeszcze w jego historii nie miały miejsca, ale nie jest to wykluczone.

Sąd nie widzi również podstaw do uznania, że postanowienia umowne wprowadzające zmienne oprocentowanie w oparciu o stawkę WIBOR naruszają art. 353 ¹ k.c. Należy wskazać, że kwestionowane postanowienia umowne nie sprzeciwiają się naturze stosunku kredytu, skoro art. 76 ustawy Prawo bankowe wprost odnosi się do stosowania w umowach kredytowym zmiennej stopy oprocentowania, a art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 23 marca
2017 r. o kredycie hipotecznym oraz nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami przewiduje, że w sytuacji, gdy strony nie uzgodniły stałej stopy oprocentowania kredytu hipotecznego, to stopę procentową określa się właśnie jako wartość wskaźnika referencyjnego oraz marży ustalonej w umowie.

Mając na względzie powyższe, brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności postanowień umowy wskazanych w pozwie z uwagi na naruszenie art. 58 k.c. lub art. 353 ¹ k.c., a co za tym idzie ustalenia - jak żądał tego powód – że klauzule zawarte w § 2 ust. 1 i 5 SCU, § 1 pkt 26 a, § 1 pkt 26 c, § 1 pkt 26 d, § 3 ust. 1, 2, 4, 5, 6, 11 oraz § 11 ust. 5 OCU umowy stanowią niedozwolone postanowienia umowne i nie wiążą powoda (są bezskuteczne) od chwili zawarcia umowy. Z tego tytułu powództwo główne i ewentualne, tak co do ustalenia, jak i konsekwentnie, co za tym idzie, o zapłatę, podlegało oddaleniu.

Zaprezentowana w uzasadnieniu analiza prawna nie daje bowiem podstaw ani do wyeliminowania stawki WIBOR z ww. umowy ani w oparciu o przepisu art. 385 ¹ § 1 k.c., ani również art. 58 ust. 1 – 2 k.c. Roszczenia o zapłatę, jako immanentnie związane z roszczeniami o ustalenie, również w całości podlegały oddaleniu. Bank nie jest bowiem dłużnikiem powoda z jakiegokolwiek tytułu.

Powyższe stanowisko znajduje poparcie w najnowszych wyroku (...) z 12 lutego
2026 r. w sprawie C-471/24. Wyrok ten porządkuje kluczowe kwestie interpretacyjne i zgodnie z nim:

I.  postanowienia umów kredytu hipotecznego, ustalające zmienną stopę oprocentowania w oparciu o WIBOR i marżę, podlegają kontroli abuzywności. Artykuł 29 ust. 2 ustawy o kredycie hipotecznym nie stanowi przepisu wyłączającego stosowanie dyrektywy 93/13, w świetle jej art. 1 ust. 2;

II.  wymóg przejrzystości na tle dyrektywy 93/13 nie nakłada na bank obowiązku przekazania konsumentowi szczegółowych informacji na temat metodologii opracowywania wskaźnika referencyjnego WIBOR;

III.  postanowienie odwołujące się do wskaźnika WIBOR nie stanowi klauzuli abuzywnej, gdy wskaźnik ten, funkcjonujący w oparciu o wyczerpujące unijne ramy prawne, jest z nimi zgodny.

Brak wyłączenia na tle art. 1 ust. 2 dyrektywy 93/13:

1. Artykuł 1 ust. 2 dyrektywy, który wyłącza spoza zakresu jej stosowania klauzule odzwierciedlające „obowiązujące przepisy ustawowe lub wykonawcze” nie obejmuje postanowienia umowy o kredyt hipoteczny, które przewiduje zmienną stopę oprocentowania, opartą na wskaźniku referencyjnym WIBOR w ujęciu rozporządzenia 2016/1011 oraz stałej marży.

2. Jako wyjątek, art. 1 ust. 2 podlega wykładni ścisłej, nie stosuje się go więc do przepisów, które wskazują ogólne ramy ustalania stopy oprocentowania, pozostawiając przedsiębiorcy swobodę wyboru wskaźnika referencyjnego tej stopy oraz wysokości stałej marży, takich jak art. 29 ust. 2 ustawy o kredycie hipoteczny.

Realizacja wymogu przejrzystości

3. Artykuł 4 ust. 2 dyrektywy 93/13 nie wymaga, aby bank przekazał konsumentowi szczegółowe informacje o konstruowaniu wskaźnika referencyjnego typu WIBOR.

4. Wymóg przejrzystości oznacza konieczność zapewnienia, że klauzula będzie dla konsumenta zrozumiała gramatycznie, i że będzie on w stanie ocenić wynikające dla niego skutki ekonomiczne klauzuli. Przy ocenie, czy wymóg przejrzystości został spełniony, istotna jest okoliczność, że główne elementy dotyczące obliczania WIBORu są łatwo dostępne ze względu na ich publikację, o ile w świetle dostępnych informacji oraz informacji dostarczonych przez bank w toku zawierania umowy, właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny przeciętny konsument był w stanie zrozumieć zastosowaną w umowie metodę obliczania oprocentowania.

5. Treść obowiązku informacyjnego banku w przypadku kredytów hipotecznych na cele mieszkaniowe jest ustalona na kilku poziomach prawa UE. Administratorów wskaźników referencyjnych obowiązuje wymóg udostępniania głównych elementów metodologii wskaźnika, który opracowuje, a bank może odsyłać konsumenta do tych informacji. Sposób i treść przekazanych konsumentowi przez bank informacji, w tym w oparciu o wymogi dyrektywy 2014/17, nie może zniekształcać obrazu wskaźnika. Zachowanie tych wymogów może świadczyć o tym, że kredytodawca spełnił wymóg przejrzystości postanowienia na tle art. 4 ust. 2.

Domniemanie braku abuzywności postanowienia ustalającego oprocentowanie umowy w oparciu o WIBOR

6. (...) rozważał, czy postanowienie określające zmienną stopę oprocentowania w oparciu o wskaźnik WIBOR może być uznane za niedozwolone, ze względu na brak poinformowania konsumenta: (1) o tym, że przy opracowywaniu wskaźnika WIBOR wykorzystywane są dane nieodpowiadające dokonanym transakcjom, i że kredytodawca jest jednym z przekazujących dane na potrzeby opracowania WIBOR; (2) cechy wskaźnika WIBOR.

7. Trybunał argumentował, że WIBOR funkcjonuje w oparciu o wyczerpujące unijne ramy prawne, które zapewniają jego wiarygodność, prawidłowość opracowywania oraz przeciwdziałają manipulacjom. Przestrzeganie tych przepisów zapewniają właściwe organy krajowe.

8. Stosowanie w umowie o kredyt hipoteczny wskaźnika WIBOR, który w chwili zawarcia umowy może być uznany za zgodny z wymogami rozporządzenia (...)/(...), w świetle kontroli przewidzianej tym rozporządzeniem, nie może skutkować znaczącą nierównowagą praw i obowiązków stron, ze szkodą dla konsumenta. Nie wpływa na to fakt, że kredytodawca przekazuje dane do jego opracowywania.

9. Jeżeli wskaźnik WIBOR jest zgodny z rozporządzeniem (...), kredytodawcy nie obciąża, poza wymaganymi dyrektywą 2014/17 obowiązkami informacyjnymi, wymóg poinformowania kredytobiorcy o tym, że metoda ustalania WIBOR skutkuje możliwością ustalenia jego wysokości na podstawie danych odpowiadających nie rzeczywistym transakcjom, lecz ofertom na rynku międzybankowym, lub że kredytodawca jest jednym z banków przekazujących dane służące do ustalenia WIBOR.

Wyrok (...) potwierdza znaczenie unijnych ram prawnych dla funkcjonowania wskaźników referencyjnych i ich rolę w kontekście zgodności z wymogami dyrektywy 93/13 postanowień umów kredytowych odwołujących się do tychże wskaźników. Jednocześnie (...) akcentuje konieczność realizacji zasady przejrzystości, przedstawiając jak należy ją interpretować w przypadku klauzul odwołujących się do wskaźników referencyjnych takich jak WIBOR. Wyrok podkreśla kompetencję sądów krajowych do oceny spełnienia wymogów przejrzystości w poszczególnych sprawach. Jest to kolejne z orzeczeń (...) wskazujących, że ochrona konsumentów pozostaje jednym z podstawowych standardów prawa Unii Europejskiej.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. biorąc po uwagę, iż powód okazał się stroną przegrywającą w całości niniejszy proces. Na zasądzoną od powoda kwotę 8.147 zł złożyły się koszty zastępstwa procesowego pozwanego przed sądem I instancji w wysokości 5.400,00 zł (§ 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych) opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, opłata sądowa od wniosku o uzasadnienie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia w wysokości 30 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym – wygranym w całości przez stronę pozwaną - w wysokości 2.700 zł (§ 10 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 6 ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości). Zgodnie natomiast z art. 98 § 1 ¹ k.p.c. od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.

Sędzia Anna Chmielarz

Sekretariat, proszę:

1.  Odnotować uzasadnienie i zaznaczyć w systemie, że projekt został przygotowany przez asystenta sędziego Pana I. O.;

2.  Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć zgodnie z wnioskiem:

a)  pełn. powoda,

b)  pełn. pozwanego banku;

3.  O.. 2 tyg.

O., 4 maja 2026 r. Sędzia Anna Chmielarz