Uzasadnienie z 24 kwietnia 2026, sygn. IV Ka 244/26

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IV Ka 244/26

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1.  Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sadu Rejonowego w Radomsku z dnia 28 stycznia 2026 roku w sprawie II K 566/25.

1.2.  Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3.  Granice zaskarżenia

1.1.1.  Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐co do winy

☒co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.1.2.  Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4.  Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami
przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

1.5.  Ustalenie faktów

1.1.3.  Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

1.1.4.  Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

1.6.  Ocena dowodów

1.1.5.  Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.6.  Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 KPK w zw. z art. 410 KPK:

- poprzez wydanie skarżonego orzeczenia na podstawie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, bez rozważenia całokształtu okoliczności ujawnionych w czasie przeprowadzenia rozprawy;

- poprzez brak analizy całokształtu materiału dowodowego ujawnionego w toku sprawy i tym samym pominięcie przy jego ocenie okoliczności, mających istotny wpływ na ustalenie stopnia społecznej szkodliwości czynu zarzucanego oskarżonemu i okoliczności związanych z wymiarem kary określonych w art. 53 k.k.,

Rażąca niewspółmierności kary i środków karnych w postaci wymierzenia oskarżonemu kary pozbawienia wolności w wymiarze 6 miesięcy pozbawienia wolności i kary 100 stawek dziennych grzywny w wysokości jednej stawki dziennej w kwocie 10 zł, w stosunku do stopnia społecznej szkodliwości oraz winy wynikającej z orzeczenia zbyt wysokich kar, które to nie odzwierciedlają należycie stopnia społecznego niebezpieczeństwa czynu oraz nie uwzględniają w wystarczającej mierze obu celów kary określonych w art. 53 § 1 KK w zakresie prewencji ogólnej, jak i szczególnej, które uzasadniają w przedmiotowej sprawie wymierzenie oskarżonemu kary w niższym wymiarze, gdzie orzeczone kary wydają się nieadekwatne do stopnia zawinienia oskarżonego, społecznej szkodliwości czynu, a przede wszystkim następstw jakie wystąpiły po ujawnieniu zarzucanego oskarżonemu czynu.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Sprawstwo oskarżonego nie było kwestionowane i w świetle zebranych dowodów nie budzi wątpliwości. Prawidłowa jest też ocena prawna przypisanego mu czynu ciągłego z art. 278 § 1 KK w zw. z art. 12 § 2 KK ( w art. 12 § 2 KK wskazuje się, że sprawca, który popełni dwa lub więcej umyślnych wykroczeń przeciwko mieniu, "odpowiada jak za jeden czyn zabroniony" wyczerpujący znamiona przestępstwa ).

Zmiana wysokości orzeczonej kary ( reakcji karnej ) mogłaby w wyniku postępowania odwoławczego nastąpić jedynie wówczas, gdyby kara ta ( w tym przypadku zakaz prowadzenia pojazdów ) jawiła się jako „rażąco niewspółmierna”. Owa niewspółmierność w ustawie została poprzedzona określeniem „rażąca", co wyraźnie zaostrza kryterium zmiany wyroku z powodu czwartej podstawy odwoławczej.

Rażąca niewspółmierność przedmiotowego zakazu zachodzić może wówczas, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności mających zasadniczy wpływ na jego wymiar można by przyjąć, że zachodziłaby wyraźna różnica pomiędzy tym środkiem, jaki należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej a wymierzonym w I instancji.

Sąd odwoławczy uznał, iż taka sytuacja na korzyść oskarżonego w przedmiotowej sprawie nie zachodziła.

Waga popełnionego czynu ciągłego z art. 12 § 2 KK nie uzasadnia złagodzenia kary pozbawienia wolności do wysokości wnioskowanej w apelacji; prowadziłoby to do bezpodstawnego i niezrozumiałego w danych realiach łagodnego traktowania sprawcy i nie osiągałoby zakładanych celów w zakresie prewencji indywidualnej i generalnej.

Z uzasadnienia wyroku sądu I instancji wynika, że przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu uwzględniono okoliczności wskazane w art. 115 § 2 KK, w tym rodzaj i charakter naruszonego dobra, sposób i okoliczności popełnienia czynu, jak i jego skutki, jak i motywacje sprawcy. Istota argumentacji obrońcy koncentruje się głównie na akcentowaniu postawy oskarżonego na rozprawie, jednakże te okoliczności przy jednoznacznej przewadze – obciążających, nie mają determinującego znaczenia dla reakcji karnej.

Oskarżony dopuścił się czterech kradzieży sklepowych; przedmiotem jego czynów był przede wszystkim wysokogatunkowy alkohol, czynów tych dopuścił się w krótkim okresie czasu, obciążająca sprawcę jest ich powtarzalność. Oskarżony nie pracował, tylko w drodze kradzieży zdobywał dobra materialne, które nie były związane z podstawowymi potrzebami egzystencjalnymi.

Taka kumulacja okoliczności obciążających musi mieć wpływ na wybór rodzaju reakcji karnej, która może mieć w tym przypadku zastosowanie.

Stopień winy powiązany jest ściśle z przesłankami zawinienia, a zatem o poziomie winy będą decydować m.in. właściwości sprawcy (np. wiek, stan zdrowia), okoliczności rzutujące na proces motywacyjny, jak również rodzaj i liczba naruszonych reguł ostrożności (M. Kalitowski, Z. Sienkiewicz, J. Szumski, L. Tyszkiewicz, A. Wąsek, Kodeks karny. Komentarz, t. II, Gdańsk 2001, s. 94). Brak jest okoliczności z uwagi na właściwości sprawcy zmniejszające stopień zawinienia w sposób determinująco wpływający na wymiar kary.

Przestępstwo z art. 278 § 1 KK w zw. z art. 12 § 2 KK zagrożone jest karą pozbawiania wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Trzecia ogólna dyrektywa sądowego wymiaru kary to dyrektywa prewencji indywidualnej. Wymierzona kara ma oddziaływać na sprawcę poprzez osiągnięcie celu zapobiegawczego i wychowawczego. Cel zapobiegawczy zostaje osiągnięty, jeśli ukarany sprawca w przyszłości nie popełni już przestępstwa, natomiast cel wychowawczy odnosi się do zmiany osobowości sprawcy, jego postawy, w szczególności do wykształcenia u niego poszanowania dla norm prawnych. Kluczowym kryterium przy orzekaniu kary w perspektywie prewencji indywidualnej jest osobowość sprawcy. Sąd jest zobligowany do postawienia prognozy kryminologicznej, zgodnie z kryteriami wskazanymi w art. 53 § 1 i 2 KK. Taka prognoza kryminologiczna powinna stanowić bazę do dokonywania wyboru optymalnej sankcji, mając na względzie zarówno rodzaj, jak i surowość kary (M. Szczepaniec, Wybór optymalnej..., s. 42). Oskarżony jest kawalerem, nie ma nikogo na utrzymaniu, ma wykształcenie podstawowe. Pracował dorywczo. Dane osobopoznawcze sprawcy nie mają waloru łagodzącego.

Sąd II instancji miał na uwadze również dyrektywę prewencji ogólnej, tj. „kształtowanie świadomości prawnej społeczeństwa”. Jest to dyrektywa pozytywnej prewencji ogólnej, która nie może być pojmowana wyłącznie jako odstraszanie społeczeństwa, a więc wymierzanie konkretnemu sprawcy surowej kary, nawet ponad stopień winy. Tylko, bowiem kara sprawiedliwa, współmierna do stopnia społecznej szkodliwości konkretnego czynu, a przy tym wymierzona w granicach winy sprawcy, może mieć pozytywny wpływ na społeczeństwo, budzić aprobatę dla wymierzonych kar oraz zaufanie do wymiaru sprawiedliwości - i w ten sposób stwarzać warunki do umacniania i kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Sąd I instancji wykazał, że oskarżony był wcześniej karany, w tym za wykroczenia przeciwko mieniu z art. 119 § 1 KW. Wydano w stosunku do niego 19 wyroków skazujących, większość z tych skazań dotyczyła przestępstw przeciwko mieniu. Przedmiotowe czyny wpisują się jednak w dotychczasową linię życiową oskarżonego, naznaczoną popełnianiem przestępstw lub wykroczeń i pomimo stonowanej wobec niego reakcji karnych, nie wyciąganie wniosków z tych skazań w kierunku przestrzegania porządku prawnego. Oskarżony jest osobą zdemoralizowaną, i okoliczności łagodzące nie mają takiego waloru i ciężaru gatunkowego, aby zmniejszyć w II instancji zastosowaną wobec niego reakcję karną. Okoliczności te już znalazły wyraz w wymiarze kary pobawienia wolności , który jest zbliżony do dolnego progu zagrożenia ustawowego.

Wszystkie wymienione dyrektywy sądowego wymiaru kary są równorzędne i muszą znaleźć uwzględnienie podczas doboru rodzaju kary i miarkowania jej wysokości. Jednak równorzędność dyrektyw nie oznacza równomierności w ich stosowaniu. Właśnie dzięki zróżnicowanemu wpływowi poszczególnych dyrektyw na wymiar kary konkretnego sprawcy - proporcjonalnemu do okoliczności wskazujących najbardziej odpowiednie spośród nich dla realizacji celów kary w konkretnym przypadku - możliwa jest indywidualizacja kary, czyli dostosowanie jej rodzaju i wymiaru do oczekiwanej skuteczności.

Ustawowe zagrożenie karą wyraża abstrakcyjne przekonanie ustawodawcy o granicach społecznej szkodliwości danego przestępstwa, nagminności tego rodzaju przestępstw oraz względach prewencyjnych w zakresie zapobiegania przestępstw i względach na społeczne oddziaływania kar przez ustanowienie odpowiednio wysokiej sankcji karnej. Ustawowe zagrożenie karą wyznacza pierwszy etap wymierzania kary wobec konkretnego sprawcy. W przypadku czynu z art. 278 § 1 KK w zw. z art. 12 § 2 KK ustawodawca nie przewidział sankcji alternatywnej. Kara ma mieć postać sprawiedliwej odpłaty, ale dostosowanej do wszystkich kryteriów z art. 53 KK, będącej ich wypadkową – nie zaś zemstą, czy odwetem sprowadzającym się do braku właściwego, personalnego odniesienia jeśli chodzi o osoby, których dotyczy.

Dyrektywa stopnia społecznej szkodliwości ma sprzyjać wymierzeniu kary sprawiedliwej i powinna nie tylko wyznaczyć górny pułap kary współmiernej do stopnia społecznej szkodliwości konkretnego czynu, ale i przeciwdziałać wymierzeniu kary zbyt łagodnej w przypadku znacznej społecznej szkodliwości czynu; sąd przy wymiarze kary zobowiązany jest baczyć, aby jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy. Te dwie dyrektywy w tym przypadku wpływają jednak na surowość kary, która musi być dostoswana do wagi przedmiotowego czynu ciągłego i stopnia zawinienia sprawcy i w tej sprawie; brak jest podstaw, aby sięgać po instrumenty umożliwiające zmianę rodzaju kary z pozbawienia wolności na łagodniejszą, w tym art. 37a § 1 KK. Każda sankcja karna musi wiązać się z pewnym stopniem dolegliwości. W przeciwnym wypadku nie spełniałaby swoich celów z zakresu prewencji generalnej i indywidualnej, jak również nie byłaby karą adekwatną do wagi popełnionego przez skazanego czynu zabronionego. Do najważniejszych funkcji kary pozbawienia wolności zalicza się: funkcję izolacyjną, a to eliminować przestępcę ze społeczeństwa, co zabezpiecza je przed zagrożeniem czynami sprawcy; funkcję odstraszającą innych przed popełnieniem przestępstwa; funkcję odwetową ze swoistą odpłatą społeczeństwa za popełnione zło; funkcję kompensacyjną - a to umożliwienie naprawienia wyrządzonego zła; funkcję poprawczą poprzez działania na rzecz poprawienia skazanego ( wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie - II Wydział Karny z dnia 7 czerwca 2016 r. II AKa 101/16, Legalis). Sąd I instancji prawidłowo uznał, że w oparciu o zasady i dyrektywy jej wymiaru, pomimo uwzględnienia szerokiego ustawowego zagrożenia karą, nie jest możliwe orzeczenie kary innej niż pozbawienie wolności ( w wymiarze 6 miesięcy ) i jednocześnie postrzegał tę karę jako adekwatną w tym konkretnym przypadku, bowiem cele kary może spełnić tyko kara izolacyjna.

Z drugiej strony prawidłowo uwzględnione okoliczności łagodzące dla oskarżonego ( w tym postawa w procesie, próba podwyższenia kwalifikacji w zakładzie karnym, stan zdrowia ) już proporcjonalnie wpłynęły łagodząco na wymiar tej kary w zaskarżonym wyroku, gdyż jest on zbliżony do dolnego progu zagrożenia ustawowego.

Kara wymierzona zgodnie z dyrektywą prewencji indywidualnej powinna osiągnąć cel zapobiegawczy, a zatem zapobiec popełnieniu w przyszłości przestępstwa przez sprawcę. Oczywistym jest, iż wychowanie sprawcy nie jest tożsame z pobłażaniem mu i koniecznością wymierzenia kary łagodnej, gdyż w określonych sytuacjach to właśnie kara izolacyjna odpowiednio wymierzona spełnia nie tylko rolę odwetu za popełnione przestępstwo, ale jest też czynnikiem wychowawczym, pozwalającym na uzmysłowienie sprawcy nie tylko faktu nieopłacalności łamania prawa, ale i związanych z tym konsekwencji. Jest też wyraźnym sygnałem dla społeczeństwa, że sprawcy tak lekkomyślnie godzący w podstawowe dobra człowieka, jakim są życie i zdrowie, nie mogą liczyć na pobłażliwe traktowanie. Celem tej kary jest także przywrócenie w społeczeństwie poczucia naruszonego bezpieczeństwa oraz to, aby przez właściwy wybór rodzaju kary, zapewnić realność ochrony najważniejszych dóbr chronionych przez prawo karne.

Zdaniem sądu odwoławczego karą współmierną do stopnia zawinienia oraz do stopnia społecznej szkodliwości przedmiotowego czynu, a także czyniącą zadość innym ustawowym dyrektywom wymiaru kary za inkryminowany czyn jest kara 6 miesięcy pozbawienia wolności. Jest ona uzupełniona innymi rozstrzygnięciami: karą grzywny i nakładającymi obowiązek naprawienia szkody na sprawcę.

Apelacja obrońcy ma charakter polemiczny; odnosi się krytycznie do motywów zaskarżonego wyroku na bazie ogólników, bez odwoływania się do realiów niniejszej sprawy, a w szczególności do charakteru przedmiotowego czynu ciągłego i sylwetki sprawcy, a zwłaszcza jego uprzedniej karalności.

Efekt „odstraszający” kary ma zmaterializować się w umyśle sprawcy, ma wytworzyć przeświadczenie o nieopłacalności popełniania przestępstw w przyszłości, przekonanie o tym, że każde przestępstwo jest karane odpowiednio surowo, a ponowne popełnianie podobnych czynów nieuchronnie prowadzi do podwyższenia wymiaru kary ponad próg dolnego zagrożenia.

Wniosek

Wniosek o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez zastosowanie względem oskarżonego art. 37a KK i na jego podstawie w zw. z art. 278 § 1 KK wymierzenie mu kary w postaci kary ograniczenia wolności w wymiarze 6 miesięcy polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Za represję rażąco niewspółmierną uznaje się taką karę, która - pomijając dyrektywy wymiaru kary - w sposób istotny lub wręcz drastyczny odbiega od tej, jaką należałoby wymierzyć przy uwzględnieniu okoliczności przedmiotowych charakteryzujących czyn przypisany sprawcy oraz podmiotowych, związanych z jego osobą. Rażąca niewspółmierność kary, o jakiej mowa w art. 438 pkt 4 KPK ma miejsce zatem jedynie wówczas, gdy nie uwzględnia należycie stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz nie realizuje potrzeb w zakresie prawidłowego kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa (społeczne oddziaływanie kary) oraz celów zapobiegawczych i wychowawczych, jakie ma kara osiągnąć w stosunku do skazanego. Waga i okoliczności popełnienia przedmiotowego czynu ciągłego przeciwstawiają się łagodzeniu kary. Odpowiednia reakcja karna nie może służyć premiowaniu skazanego przez ograniczenie jego odpowiedzialności karnej lecz rzeczywistemu oddaniu zawartości kryminalnej czynu, jakiego się dopuścił. W sprawie bowiem przeważają zdecydowanie okoliczności obciążające. W tych warunkach nie tylko rodzaj kary i jej nieuchronność, a także jej wysokość ma decydujące znaczenie z punktu widzenia prewencji indywidualnej, bowiem uświadamia oskarżonemu nieopłacalność godzenia w porządek prawny.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

1.7.  Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Wina

Sprawstwo

Kara pozbawienia wolności ( 6 miesięcy )

Kara grzywny ( 100 stawek dziennych po 10 złotych stawka )

Zasądzenie wynagrodzenia na rzecz obrońcy z urzędu

Zwolnienie oskarżonego od kosztów sądowych za I instancję

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Brak jest podstaw faktycznych i prawnych do korygowania zaskarżonego wyroku w tych zakresach.

1.8.  Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

1.9.  Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

1.1.7.  Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

1.1.8.  Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

1.10.  Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

2

Sąd odwoławczy uwzględniając trudną sytuację materialną oskarżonego zwolnił go od kosztów sądowych za II instancję ( art. 624 § 2 KPK ).

7.  PODPIS

1.11.  Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Kara

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐co do winy

☒co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana