Uzasadnienie z 9 czerwca 2026, sygn. III Ca 3117/25
Sygn. akt III Ca 3117/25
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z 25 listopada 2025 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt I C 355/25 z powództwa A. X. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w E. o zapłatę, Sąd Rejonowy w Pabianicach oddalił powództwo oraz orzekł o kosztach procesu.
Opisane rozstrzygnięcie zostało oparte na ustaleniu, że 11 sierpnia 2017 r. powód zawarł z (...) Bank umowę o pożyczkę gotówkową nr (...). Zgodnie z umową Bank udzielił pożyczki w kwocie 69.686,41 zł przeznaczonej na potrzeby konsumpcyjne pożyczkobiorcy i zapłatę kosztów pożyczki w postaci prowizji w kwocie 9.686,41 zł. Spłata pożyczki miała nastąpić w 105 równych ratach miesięcznych. Całkowita kwota pożyczki wynosiła 60 000 zł i nie obejmowała kredytowanej prowizji. Całkowity koszt pożyczki został określony na kwotę 44 787,45 zł i obejmował prowizję oraz odsetki umowne w wysokości 35 101,04 zł. Całkowita kwota do zapłaty wynosiła 104 787,45 zł. Oprocentowanie pożyczki było zmienne, w chwili zawarcia umowy wynosiło 9,99% w stosunku rocznym i stanowiło sumę zmiennej stawki bazowej opartej na wskaźniku Wibor 3M oraz stałej marży w wysokości 8,26 punktów procentowych. (...) określono na 15,06%. Zastrzeżono, że bank może naliczyć opłaty i prowizje w sytuacjach wymienionych w § 3 umowy. Wskazano, że w wyniku wcześniejszej spłaty kredytu obniża się proporcjonalnie do kwoty spłaty całkowity koszt kredytu, a także, że w terminie 14 dni od zawarcia umowy kredytobiorca może odstąpić od umowy bez wskazania powodu. Kwota pożyczki została wypłacona powodowi 11 sierpnia 2017 r. W wykonaniu umowy, na 17 września 2024 r. powód spłacił: z tytułu kapitału - kwotę 50 785,76 zł oraz kwotę 34 750,80 zł z tytułu odsetek i 7 071,08 zł z tytułu prowizji. Sąd Rejonowy nadto ustalił, że w piśmie z 18 grudnia 2024 r. powód złożył pożyczkodawcy oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego na podstawie art. 45 ust 1 u.k.k. zarzucając naruszenie przez bank art. 30 ust. 1 pkt 6, 7,10,16 oraz art. 49 ust. 1 i art. 52 ustawy o kredycie konsumenckim. W piśmie z 3 stycznia 2025 r. pozwany uznał stanowisko powoda za niezasadne.
W oparciu o opisane ustalenia Sąd Rejonowy wskazał, że umowa zawarta przez strony, z udziałem powoda jako konsumenta w rozumieniu art. 22 1 k.c., podlega ocenie na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1497). W tym kontekście wskazał, że nie jest zasadny pogląd powoda zakładający niedopuszczalność naliczania przez kredytodawcę odsetek kapitałowych od kredytowanych kosztów kredytu, w tym przypadku prowizji. Podniósł, że zastrzeżenie w umowie pozaodsetkowych kosztów kredytu zostało wprost dopuszczone w ustawie o kredycie konsumenckim, w tym w art. 5 pkt 6a i art. 36a. Sąd Rejonowy nie podzielił też poglądu powoda co do tego, by bank naruszył obowiązek informacyjny w zakresie wskazania zasad zmian taryfy oraz wysokości opłat i prowizji. Wskazał, że treść umowy w sposób wystarczający zawierała informację co do tego, że zmiana opłat i prowizji może mieć miejsce oraz jakie okoliczności mogą prowadzić do tego rodzaju zmiany. Sąd Rejonowy podkreślił, że wskazując w umowie katalog okoliczności prowadzących do zmiany, sporządzający wzór umowy bank niejednokrotnie musi godzić ze sobą dwa cele, z których jednym jest możliwie dalece precyzyjne wskazanie wszystkich ewentualnych przypadków zmiany, a z drugiej dostatecznie szerokie ich ujęcie, pozwalające na elastyczne reagowanie na okoliczności, które mogą zaistnieć w toku wykonania umowy. Sąd Rejonowy uznał, że wskazane w umowie kategorie okoliczności w sposób dostateczny pozwalają świadomemu konsumentowi na powzięcie informacji, jakie zdarzenia prowadzić będą do zmiany wysokości opłat i jaki będzie kierunek tych zmian. Nadto Sąd Rejonowy stwierdził, że zagadnienie to jest klarowne w zakresie zmiany wywołanej zmianą wskaźnika cen lub stanu prawnego, zaś zmiany wywołane zmianą cen usług, z których korzysta bank, uzasadnione są specyfiką bieżącej działalności banku. Za nietrafny uznał też Sąd Rejonowy zarzut braku poinformowania konsumenta o uprawnieniu do odstąpienia od umowy. Wskazał, że zarówno samo prawo do odstąpienia od umowy, jak i procedura zmierzająca do realizacji tego prawa, zostały zrozumiale i precyzyjnie opisane w § 6 ust. 1 i 2 umowy. Podobnie w § 5 ust. 5 umowy wskazano jednoznacznie, że skutkiem wcześniejszej spłaty pożyczki będzie obniżenie całkowitego kosztu pożyczki o te koszty, które dotyczą okresu, w którym skrócono czas obowiązywania umowy. Natomiast oceniając roszczenie powoda w kontekście art. 45 ust. 5 ustawy Sąd Rejonowy opowiedział się za stanowiskiem, w myśl którego pojęcie wykonania umowy odnosi się do spełnienia świadczenia przez kredytodawcę, czyli dnia wypłaty środków pieniężnych kredytobiorcy. W konsekwencji Sąd Rejonowy uznał, że oświadczenie zostało złożone przez powoda po upływie ustawowego terminu i niezależnie od braku materialnych podstaw do złożenia tego rodzaju oświadczenia, było ono nieskuteczne z uwagi na upływ terminu prekluzyjnego wynikającego z art. 45 ust. 5 ustawy. Powołując się na przytoczone względy Sąd Rejonowy oddalił powództwo jako niezasadne, zaś o kosztach procesu rozstrzygnął na podstawie art. 98 § 1 k.p.c.
Apelację od opisanego wyroku wywiódł powód. Zaskarżył wyrok Sądu Rejonowego w całości zarzucając:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:
a. art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim poprzez jego niezastosowanie i oddalenie powództwa, w sytuacji gdy pozwana zawierając z konsumentem umowę kredytu naruszyła obowiązki informacyjne określone w tym przepisie, co powinno skutkować zastosowaniem sankcji kredytu darmowego i uwzględnieniem powództwa;
b. art. 45 ust. 5 u.k.k. w związku z art. 45 ust. 1 u.k.k. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że pojęcie „wykonanie umowy” należy rozumieć jako dzień udostępnienia środków pożyczkobiorcy, podczas gdy do wygaśnięcia uprawnienia nie doszło, termin na złożenie oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego został zachowany;
c. art. 30 ust. 1 pkt 4 u.k.k. w związku z art. 30 ust. 1 pkt 6 u.k.k. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że pozwana nie naruszyła obowiązku informacyjnego poprzez podanie w umowie kredytowej dwóch kwot kredytu, tj. „całkowitej kwoty kredytu” (do wypłaty) i „kwoty kredytu” (do spłaty), a także brak jednoznacznego wskazania, że oprocentowaniu podlega kwota wyższa niż całkowita kwota kredytu, podczas gdy oprocentowaniu może podlegać tylko część wypłacona kredytobiorcy, co wprowadza w błąd konsumenta i wpływa negatywnie na możliwość oceny przez niego swojego zobowiązania;
d. art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. w związku z art. 30 ust. 1 pkt 6 u.k.k. w związku z art. 5 pkt 6-7 i 10 u.k.k. oraz 12 u.k.k. w związku z art. 45 ust. 1 u.k.k. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że pozwana nie naruszyła obowiązku informacyjnego poprzez wskazanie (...) i całkowitej kwoty do zapłaty zaliczającej do równania odsetki umowne od kredytowanych kosztów kredytu, podczas gdy takie odsetki umowne są bankowi nienależne i nie powinny być uwzględniane we wzorach stosowanych do obliczenia wymienionych parametrów, a podanie jakiejkolwiek wartości (...) i całkowitej kwoty do zapłaty nie czyni zadość obowiązkowi informacyjnemu;
e. art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. w związku z art. 45 ust. 1 u.k.k. poprzez jego niezastosowanie i brak uznania, że bank dopuścił się naruszenia obowiązku informacyjnego skutkującego sankcją kredytu darmowego, podczas gdy w umowie kredytowej bank nie przedstawił założeń do obliczenia (...) za pomocą reprezentatywnego przykładu, co zgodnie z wyrokiem (...) z 23.01.2025 r. w sprawie C-677/23 jest istotne dla oceny zobowiązania przez konsumenta i sprawia, że sankcja kredytu darmowego jest proporcjonalna;
f. art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k. w związku z art. 45 ust. 1 u.k.k. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że zawarcie w umowie szeregu niejasnych okoliczności stanowiących podstawę do zmiany opłat i prowizji za czynności związane z obsługą kredytu stanowi wypełnienie obowiązków informacyjnych wobec konsumenta, podczas gdy nie zostały określone jasne warunki zmian opłat i prowizji, a jedynie ogólne przesłanki, których zaistnienie pozwala pozwanej na dowolną i arbitralną zmianę opłat i prowizji, przy czym należy uznać, że w związku z charakterem umowy kredytu konsumenckiego, możliwość wypowiedzenia umowy przez konsumenta w tej sytuacji jest faktycznie ograniczona lub wyłączona;
g. art. 30 ust. 1 pkt 16 u.k.k. w związku z art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k poprzez jego niezastosowanie i brak uznania, że wymieniony przepis wymaga od kredytodawcy zamieszczenia w umowie kredytu konsumenckiego informacji o tym, że całkowity koszt kredytu w razie jego wcześniejszej spłaty ulega obniżeniu o te koszty, które dotyczą okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy, chociażby konsument poniósł je przed tą spłatą, podczas gdy rozliczenie prowizji i ubezpieczenia w terminie 14 dni od całkowitej wcześniejszej spłaty jest elementem procedury spłaty kredytu, co w konsekwencji może zniechęcać kredytobiorcę do wcześniejszej spłaty kredytu;
h. art. 30 ust. 1 pkt 15 u.k.k. w związku z art. 45 ust 1 u.k.k. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że niezamieszczenie w umowie kredytowej informacji zawartej w art. 14 ust. 1 lit. b dyrektywy 2008/48/WE nie stanowi naruszenia obowiązku informacyjnego skutkującego sankcją kredytu darmowego, podczas gdy bez tej informacji dostatecznie uważny konsument nie jest w stanie prawidłowo ocenić swoich praw i obowiązków wynikających z umowy;
i. art. 385 1 k.c. w związku z art. 36a u.k.k. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że postanowienia umowy kredytowej przewidujące wygórowaną prowizję nie są abuzywne i zostały określone w sposób jednoznaczny, podczas gdy postanowienia te należy określić jako niedozwolone postanowienia umowne, przez co nie wiążą kredytobiorcy i stanowią równoległą podstawę prawną do zwrotu wszelkich kosztów kredytu;
j. art. 385 1 k.c. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że postanowienia umowy kredytowej przewidujące kwotę kredytu wyższą niż całkowita kwota kredytu oraz zastosowanie stopy oprocentowania do kwoty przewyższającej całkowitą kwotę kredytu nie są abuzywne i zostały określone w sposób jednoznaczny, podczas gdy postanowienia te należy określić jako niedozwolone postanowienia umowne, przez co nie wiążą kredytobiorcy i stanowią równoległą podstawę prawną do zwrotu wszelkich kosztów kredytu;
II. naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na rozstrzygnięcie, to jest art. 233 § 1 k.p.c. poprzez:
a. błędne ustalenie, że umowa kredytowa zawiera warunki, na jakich koszty opisane w art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k. mogą ulec zmianie, podczas gdy na mocy umowy mogły być one kształtowanie dowolnie przez pozwaną w sytuacji zaistnienia pewnych zdarzeń, przy czym faktyczna możliwość wypowiedzenia umowy przez kredytobiorcę jest ograniczona;
b. błędne uznanie, że postanowienia umowy zawartej przez konsumenta ze stroną pozwaną, które zdaniem strony powodowej zostały sformułowane nieprawidłowo, nie były istotne dla oceny przez konsumenta zakresu zaciągniętego przez niego zobowiązania, w sytuacji gdy strona powodowa wykazała, że w umowie wystąpiły uchybienia, które doprowadziły do niemożliwości samodzielnego obliczenia przez konsumenta, co składa się na podane składniki czynności bankowych, ze względu na możliwość dowolnej zmiany kosztów kredytu przez bank;
c. błędne ustalenie, że wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu jest proporcjonalna do kosztów, jakie kredytodawca ponosi w związku z zawarciem umowy kredytu, mimo że nie istnieją żadne dowody wykazujące rzeczywisty poziom tych kosztów.
W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie na rzecz powoda kwoty 41 821,88 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 31 grudnia 2024 r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu według norm przepisanych, a nadto zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego wedle obowiązujących norm.
W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od powoda kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych.
W piśmie z 11 maja 2026 r. powód podtrzymał dotychczasowe twierdzenia, zarzuty i wnioski oraz wniósł o uwzględnienie roszczenia opartego na sankcji kredytu darmowego i dokonanie oceny umowy z uwzględnieniem stanowiska wyrażonego w wyroku TSUE z 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja prowadziła do zmiany zaskarżonego orzeczenia, choć znacząca część zarzutów nie była uzasadniona.
Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Przeprowadzono prawidłowo postępowanie dowodowe, na podstawie którego dokonano istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń. Ustalenia te Sąd Okręgowy uznaje za prawidłowe i przyjmuje za własne.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia prawa procesowego. Wnioski w tym zakresie z istoty swej determinują rozważania co do pozostałych zarzutów apelacyjnych, bowiem jedynie nieobarczone błędem ustalenia faktyczne, będące wynikiem należycie przeprowadzonego postępowania, mogą być podstawą oceny prawidłowości kwestionowanego rozstrzygnięcia w kontekście twierdzeń o naruszeniu przepisów prawa materialnego.
W związku z zarzutem naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. trzeba przypomnieć, że sąd ma swobodę w ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego samego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2002 r., II CKN 572/99, LEX nr 53136; wyrok Sadu Najwyższego z dnia 27 września 2002 r., II CKN 817/00, LEX nr 56906).
Odnosząc się do powyższego zarzutu nie można pominąć, że jak podkreślił Sąd I instancji, stan faktyczny w istocie był między stronami bezsporny i sprowadzał się do ustalenia treści umowy zawartej przez strony oraz czynności stron związanych z wykonywaniem umowy, które nie były kwestionowane, a także okoliczności złożenia przez powoda oświadczenia stanowiącego podstawę rozpatrywanego żądania. Nie można także nie zauważyć, że zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., które postawił skarżący dotyczą nie tyle oceny dowodów i ustalonych na ich podstawie faktów, ale kwalifikacji prawnej okoliczności sprawy oraz wniosków wywiedzionych w tym zakresie przez Sąd Rejonowy, co jednakże wykracza poza ramy deklarowanego zarzutu naruszenia przepisów postępowania.
Analizę zarzutów sformułowanych na gruncie przepisów prawa materialnego, w tym przede wszystkim ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (tekst jedn. Dz. U. 2016 r., poz. 1528) należy rozpocząć od zarzuconej przez skarżącego błędnej wykładni art. 45 ust. 5 tej ustawy.
Należy zgodzić się ze skarżącym, że interpretacja art. 45 ust. 5 ustawy przyjęta u podstaw zaskarżonego wyroku nie zasługuje na aprobatę.
Zgodnie z tym przepisem uprawnienie do złożenia oświadczenia o jakim mowa w art. 45 ust. 1 wygasa z upływem roku od dnia wykonania umowy. Termin ten ma charakter prekluzyjny, co oznacza, że po jego upływie nie jest możliwe skorzystanie z sankcji kredytu darmowego. Wobec powołanego brzmienia analizowanej regulacji należy przyłączyć się do przeważającego w orzecznictwie stanowiska, wedle którego przez dzień wykonania umowy w rozumieniu art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim należy rozumieć dzień, w którym wypełnione zostały wszystkie obowiązki w ramach stosunku kredytu konsumenckiego, w tym obowiązki powstające z mocy ustawy, zarówno dotyczące świadczenia głównego, jak i świadczeń ubocznych, po stronie konsumenta oraz kredytodawcy (por. wyroki: Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 1 lipca 2019 r., V ACa 118/18, Lex nr (...), Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 8 października 2021 r., I ACa 59/21, Lex nr (...), Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 27 kwietnia 2023 r., I ACa 368/22, Lex nr (...), Sądu Okręgowego w Łodzi z 19 lipca 2019 r., III Ca 642/19, Lex nr (...), a także komentarz A. Z. do art. 45 u.k.k., SIP M.).
Brzmienie art. 45 ust. 5 nie daje podstaw do wykładni zawężającej, a zatem nie można pojęcia wykonania umowy ograniczać jedynie do wykonania umowy przez jedną ze stron, w tym wypadku kredytodawcę. Ponadto tego rodzaju zabieg interpretacyjny prowadzi do rezultatów niedających się pogodzić z funkcją sankcji kredytu darmowego, pozbawiając konsumenta ochrony przedwcześnie, bowiem jeszcze w czasie trwania stosunku prawnego, co jest wyraźnie widoczne w odniesieniu do kredytów długoterminowych. W konsekwencji, skoro sporne oświadczenie konsumenta w niniejszej sprawie zostało złożone w okresie, gdy umowa nie była wykonana, należało uznać, że złożono je z zachowaniem terminu wynikającego z art. 45 ust. 5 ustawy. Stwierdzenie to otwiera drogę do analizy pozostałych zarzutów sformułowanych przez apelującego.
Nie ma racji skarżący twierdząc, że Sąd I instancji błędnie przyjął, iż umowa zawierała wystarczające informacje o konkretnym mechanizmie rozliczenia prowizji w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu. Obowiązki informacyjne określone w art. 30 ust. 1 pkt 10 oraz pkt 16 nie oznaczają nałożenia na kredytodawcę obowiązku przedstawienia w umowie wiążącego wzoru matematycznego lub symulacji dokładnej kwoty zwrotu prowizji na każdy możliwy dzień przyszłej, wcześniejszej spłaty. Prawo konsumenta do proporcjonalnej obniżki kosztów kredytu (w tym prowizji) w przypadku wcześniejszej spłaty wynika wprost z mocy samego prawa, to jest z art. 49 ust. 1 powoływanej ustawy. Jest to norma o charakterze ius cogens (bezwzględnie obowiązująca). Bank, informując w umowie o prawie do wcześniejszej spłaty i obowiązku dokonania przez bank rozliczenia (§ 5 ust. 5 umowy) w sposób wystarczający realizował obowiązek informacyjny o istnieniu tej procedury i tego prawa, co wyczerpuje wykonanie obowiązków z art. 30 ust. 1 pkt 16 w związku z pkt 10 ustawy.
Skarżący bezpodstawnie zarzucił naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 15 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy. Sąd I instancji prawidłowo zinterpretował art. 30 ust. 1 pkt 15, który przewiduje obowiązek poinformowania przez bank o prawie do odstąpienia od umowy (w tym terminie i sposobie jego wykonania), jako przysługujący konsumentowi zawsze i w każdym przypadku, niezależnie od okoliczności towarzyszących zawarciu lub wykonaniu umowy. Takie „generalne” prawo odstąpienia zostało przewidziane w art. 53 ust. 1 ustawy, a pouczenie o nim znalazło swoje odzwierciedlenie w treści spornej umowy. Tylko taka informacja ma dla konsumenta istotne znaczenie przy zawieraniu umowy, gdyż tak bank jak i konsument nie zakładają ab initio, że kredytodawca nie wywiązuje się ze swoich obowiązków informacyjnych. Należy przede wszystkim jednak wskazać, że nie ma podstaw do interpretowania ustawowego obowiązku informacyjnego tak szeroko, aby w praktyce prowadziło to do inkorporowania do treści umowy tekstu ustawy o kredycie konsumenckim in extenso, w tym uregulowań, które odnoszą się do sytuacji wyjątkowych, jak uprawnienie z art. 53 ust. 2 ustawy (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 28 czerwca 2019 r., I ACa 281/19, LEX nr 2712576). Termin określony w art. 53 ust. 1 u.k.k. jest terminem ogólnym, więc informacja o tym terminie ma dla kredytobiorcy znaczenie w aspekcie oceny praw i obowiązków wynikających z umowy. Należy wobec tego uznać, że strona pozwana spełniła obowiązek informacyjny względem pożyczkobiorcy, który wynika z art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy.
Znacząca część zarzutów apelacji dotyczyła kwestii możliwości naliczania odsetek od kredytowanej prowizji, także w kontekście określenia (...) i przedstawienia sposobu wyliczenia tego parametru oraz całkowitej kwoty kredytu w zestawieniu z kwotą kredytu obejmującą koszty. Skarżący podniósł, że badana umowa nie spełnia wymogów w zakresie obowiązków informacyjnych, gdyż niewłaściwie określono (...) i całkowitą kwotę do zapłaty, zaliczając u podstaw wyliczeń odsetki umowne od kredytowanych kosztów kredytu, podczas gdy takie odsetki umowne są bankowi nienależne i nie powinny być uwzględniane we wzorach stosowanych do obliczenia wymienionych parametrów.
W toku postępowania apelacyjnego, w tym kontekście skarżący powołał się na wyrok (...) z 23 kwietnia 2026 r. (C - 744/24, (...):EU:C:2026:337; M. nr (...)). W wyroku tym Trybunał Sprawiedliwości wskazał, że art. 3 lit. g) i j) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2167 z dnia 24 listopada 2021 r., w związku z art. 10 ust. 2 tej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie włączeniu do umów o kredyt konsumencki warunków przewidujących stosowanie stopy oprocentowania nie tylko do całkowitej kwoty kredytu, lecz również do kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów związanych z tym kredytem i wchodzących w związku z tym w skład całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta.
W ten sposób sporne w orzecznictwie zagadnienie dopuszczalności zastrzeżenia odsetek od kredytowanych kosztów kredytu obecnie zostało rozstrzygnięte. Jednakże nie można zgodzić się ze skarżącym, że jednocześnie oznacza to przesądzenie istnienia podstaw do zastosowania z tej przyczyny sankcji kredytu darmowego z art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim. Nadal bowiem pozostaje aktualne stanowisko Trybunału Sprawiedliwości wyrażone w wyroku z 13 lutego 2025 r. (C - 472/23, UE.C.(...), LEX nr 3827620), w którym wskazano (pkt 35 i 36), że przewidziany w art. 10 ust. 2 lit. g dyrektywy 2008/48 obowiązek podania (...) jest spełniony, jeżeli (...) wskazane w danej umowie odpowiada (...) obliczonemu zgodnie ze wzorem matematycznym zawartym w części I załącznika I do wspomnianej dyrektywy na podstawie „całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta” w rozumieniu art. 3 lit. g tej dyrektywy, który to koszt obejmuje koszty, jakie konsument jest zobowiązany ponieść na podstawie warunków tej umowy, w tym warunków, które następnie okażą się nieuczciwe i niewiążące dla konsumenta. W związku z czym art. 10 ust. 2 lit. g dyrektywy 2008/48 należy interpretować w ten sposób, że okoliczność, iż w umowie o kredyt wskazano (...), które okazałoby się zawyżone ze względu na to, że niektóre warunki tej umowy zostały następnie uznane za nieuczciwe w rozumieniu art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13, a tym samym za niewiążące dla konsumenta, nie stanowi sama w sobie naruszenia obowiązku informacyjnego.
W konsekwencji, pozostając przy stanowisku wynikającym z drugiego z powołanych wyroków, należało uznać analizowane zarzuty za bezzasadne.
Za uzasadniony należało natomiast uznać zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 10 w związku z art. 45 ust. 1 powoływanej ustawy. Omawiany zarzut trzeba ocenić w kontekście wyroku (...) z 13 lutego 2025 r., C-472/23. Trybunał Sprawiedliwości wskazał, że art. 10 ust. 2 lit. k dyrektywy 2008/48 w sprawie umów o kredyt konsumencki należy interpretować w ten sposób, że fakt, iż umowa o kredyt wymienia pewną liczbę okoliczności uzasadniających zwiększenie opłat związanych z wykonaniem umowy, przy czym właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny konsument nie jest w stanie zweryfikować ich wystąpienia ani ich wpływu na te opłaty, stanowi naruszenie obowiązku informacyjnego ustanowionego w tym przepisie, o ile wskazanie to może podważyć możliwość dokonania przez tego konsumenta oceny zakresu jego zobowiązania. Orzeczenie to wydano na gruncie umowy zawierającej identyczne jak w § 3 ust. 3 umowy badanej w niniejszej sprawie, uregulowanie warunków zmiany opłat i prowizji. Postanowienia te uznano za nieprecyzyjne i oparte na nieostrych kryteriach (takich jak zmiana cen energii czy kosztów obsługi transakcji), co uniemożliwiało konsumentowi zweryfikowanie zasadności tych zmian. Doszło więc do naruszenia obowiązków informacyjnych na tyle poważnego i dotyczącego zagadnień na tyle istotnych, że skutkowały one tym, iż umowa uniemożliwiała zweryfikowanie przez konsumenta jakie zobowiązania wobec banku zaciąga. Sytuacja ta oznacza naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 10 ustawy o kredycie konsumenckim i uzasadnia skorzystanie z sankcji kredytu darmowego.
Wobec powyższego należało stwierdzić, że powód skutecznie skorzystał
z sankcji kredytu darmowego. Prowadziło to do zmiany kwestionowanego wyroku i zasądzenia na rzecz powoda dochodzonej kwoty 41.821,88 zł, bowiem wysokość świadczenia nie była przedmiotem sporu. W konsekwencji bezprzedmiotowym było odnoszenie się do zarzutów zbudowanych w oparciu o twierdzenia o niedozwolonym charakterze wskazanych przez powoda postanowień umowy, jako wedle skarżącego równoległej podstawy do zwrotu wszelkich kosztów kredytu.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, zasądzając na rzecz powoda kwotę 41.821,88 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 31 grudnia 2024 r. do dnia zapłaty, a to stosownie do art. 481 § 1 i 2 k.c. w związku z art. 455 k.c.
O kosztach procesu przed Sądem I instancji rozstrzygnięto na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy. Powód poniósł koszty procesu w kwocie 4.617 zł, obejmującej koszty zastępstwa procesowego wynoszące 3.617 (§ 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie – tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 215 wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa – k. 14) oraz opłatę od pozwu w kwocie 1.000 zł. Od zasądzonej kwoty przyznano odsetki zgodnie z art. 98 § 1 1 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. oraz § 2 pkt 5 i § 10 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzania Ministra Sprawiedliwości. Zasądzona z tego tytułu na rzecz powoda kwota 2.800 zł obejmuje wynagrodzenie pełnomocnika wynoszące 1.800 zł oraz opłatę od apelacji w kwocie 1.000 zł. O odsetkach od zasądzonej kwoty rozstrzygnięto w oparciu o art. 98 § 1 1 k.p.c.