Wyrok z 9 kwietnia 2026, sygn. XVII AmW 25/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 marca 2026 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
w składzie:

Przewodniczący – Sędzia SO Arkadiusz Zagrobelny

Protokolant – st. sekr. sąd. Wioleta Banaszek

po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2026 r. w Warszawie

na rozprawie

sprawy z odwołania D. J. (1)

przeciwko Dyrektorowi Regionalnemu Zarządu Gospodarki Wodnej w B.Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie

z udziałem zainteresowanego Zakładu (...)
w L.

o przyłączenie do sieci wodociągowej

na skutek odwołania od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B.Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 26 października 2023 r., znak: (...)

I.  odrzuca odwołanie w zakresie w jakim D. J. (1) domaga się nakazania Zakładowi (...) w L. zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę;

II.  oddala odwołanie w pozostałym zakresie;

III.  zasądza od D. J. (1) na rzecz Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych), z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu.

/sędzia Arkadiusz Zagrobelny/

Sygn. akt: XVII AmW 25/23

UZASADNIENIE

wyroku z 17 marca 2026 r.

Decyzją z 26 października 2023 r., nr (...) Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie ( dalej również jako: Organ regulacyjny, Pozwany), działając na podstawie art. 104 i 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 775, dalej: k.p.a. ) w zw. z art. 27c ust. l oraz art. 27a ust. 1, 2 i 3 pkt 3 oraz art. 27e ust. 1 pkt 1, art. 27e ust. 2 pkt 2 ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tj. Dz.U. z 202 3 r. poz. 537, dalej: Ustawa) po wszczęciu postępowania na wniosek D. J. (1) ( dalej również jako: Powód) z 19 czerwca 2023 r., w sprawie sporu pomiędzy nim a przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym, tj. Zakładem (...) ( dalej również jako: Zakład (...), Zainteresowany, Przedsiębiorstwo), dotyczącego odmowy przyłączenia do sieci wodociągowej nieruchomości położonej na działce o numerze ewidencyjnym (...), położonej w obrębie (...) w miejscowości K. Gmina L., orzekł, że odmowa przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej jest zasadna.

(Decyzja z 26 października 2023 r. k. 6 – 7v. akt sąd.)

Odwołanie od powyższej Decyzji złożył D. J. (1), zarzucając błędne rozpoznanie stanu faktycznego przez Organ regulacyjny, który stwierdził że przewód wodociągowy znajdujący się w drodze gminnej (...) stanowi instalację wewnętrzną, znajdującą się za urządzeniem pomiarowym.

W oparciu o powyższe Powód wniósł o zmianę zaskarżonej Decyzji poprzez wydanie rozstrzygnięcia nakazującego Zakładowi (...) przyłączenie działki (...) do przewodu sieci wodociągowej, oznaczonej na mapie zasadniczej (...), znajdującej się w drodze gminnej (...) oraz zawarcie umowy z właścicielem nieruchomości (...) na dostawę wody.

(Odwołanie z 19 listopada 2023 r., k. 8 – 9 akt sąd.)

W odpowiedzi na odwołanie Pozwany podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o: oddalenie odwołania oraz zasądzenie od Powoda na swoją rzecz kosztów postępowania.

(Odpowiedź na odwołanie z 17 czerwca 2024 r., k. 32 – 33 akt sąd.)

Zainteresowany wniósł o oddalenie odwołania i oświadczył, że zgadza się z decyzją Organu regulacyjnego.

(Protokół z rozprawy z 3 marca 2026 r., k. 125-127. akt sąd.)

W dalszym toku postępowania strony nie zmieniły prezentowanych stanowisk.

(Pismo Powoda z 24 lipca 2024 r., k. 40 – 44 akt sąd.; protokół z rozprawy z 3 marca 2026 r., k. 125 – 127 akt sąd.)

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:

D. J. (2) przysługuje prawo własności do nieruchomości położonej na działce o numerze ewidencyjnym (...)w obrębie (...), w miejscowości K. Gmina L..

(Okoliczność bezsporna, m.in. pismo Powoda z 19 czerwca 2023 r., k. 1 akt adm.)

W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego powyższa działka została oznaczona symbolem UTLa – teren zabudowy letniskowej z możliwością wydzielenia działek indywidualnych.

(Okoliczność bezsporna, m.in. pismo Gminy L. z 4.10.2023 r., k. 45 akt adm.)

Działka nr (...) położona w obrębie K. gm. L. jest własnością Gminy L.. Działka ta stanowi drogę dojazdową publiczną.

(Okoliczność bezsporna, m.in. pismo Gminy L. z 4.10.2023 r., k. 45 akt adm.)

Gmina L. nie posiada informacji kto wybudował wodociąg na działce nr (...) (nie został on przekazany Gminie ani administratorowi sieci gminnych).

(Okoliczność bezsporna, m.in. pismo Gminy L. z 4.10.2023 r., k. 45 akt adm.)

Wnioskiem z 21 marca 2023 r. Powód zwrócił się do Zainteresowanego o wydanie warunków technicznych przyłączenia do sieci wodociągowej (...) z drogi gminnej (działka nr (...)).

(Okoliczność bezsporna, wniosek Powoda z 21 marca 2023 r., k. 4 akt adm.)

Pismem z dnia 4 kwietnia 2023 r. Zainteresowany określił Warunki Techniczne podłączenia działki nr (...)do sieci wodociągu publicznego. W Warunkach tych wskazano m.in. że:

- miejsce przyłączenia: gminna sieć wodociągowa PCV Ø 90 mm, która znajduje się na działce nr (...), wykonać do działki (...), ułożyć wzdłuż drogi działka nr (...)/(...), zakończyć hydrantem p. poż.;

- przyłącze do działki: nowo wybudowana sieć PCV Ø 90 mm przebiegająca wzdłuż drogi działka nr (...).

(okoliczności bezsporne, Warunki Techniczne, k. 7 akt adm.)

W odpowiedzi (w piśmie z dnia 12.04.2023 r.) Powód wskazał, że wydane Warunki Techniczne nie dotyczą złożonego przez niego wniosku. Podkreślił, iż w drodze gminnej (działka numer (...)) przebiega sieć wodociągowa i ta sieć znajduje się 5 metrów od jego nieruchomości (działka nr (...)). W związku z tym chce, aby warunki techniczne zostały wydane dla podłączenia działki (...) do sieci znajdującej się w drodze dz. nr (...).

(okoliczności bezsporne, pismo powoda z dnia 12.04.2023 r. k. 9 akt adm.)

W odpowiedzi na powyższe pismo Zainteresowany (pismem z dnia 28.04.2023 r.) poinformował Powoda, że Warunki Techniczne zostały określone w sposób prawidłowy, albowiem wodociąg znajdujący się w drodze gminnej na działce nr (...) jest instalacją pozalicznikową (wodociągiem prywatnym). W związku z tym Zainteresowany nie może wystawić warunków przyłączeniowych zgodnie oczekiwaniami Powoda.

(okoliczności bezsporne, pismo Zainteresowanego z 28 kwietnia 2023 r., k. 10 akt adm.)

Powód nie zrealizował przyłącza w oparciu o Warunki Techniczne określone przez Zainteresowanego w dniu 4 kwietnia 2023 r.

(okoliczności bezsporne)

Pod powierzchnia działek nr (...) położonych w obrębie K. gm. L. znajdują się przewody wodociągowe będące elementem sieci wodociągowej.

(okoliczności bezsporne, Warunki Techniczne, k. 7 akt adm.)

W oparciu o Warunki Techniczne z 2013 r., do sieci wodociągowej znajdującej się na działce (...) została przyłączona nieruchomość stanowiąca działkę (...) (działki te sąsiadują ze sobą). Studnia wodomierzowa oraz wodomierz zostały zainstalowane na działce (...). Przyłącze zostało wykonane przez F. S..

F. S. zawarł następnie z Zainteresowanym umowę o zaopatrzenie w wodę (rozliczenie za pobraną wodę następuje w oparciu o wodomierz znajdujący się na działce nr (...)).

Woda pobierana przez F. S. wykorzystywana jest przez większość właścicieli sąsiednich nieruchomości (np. działki nr (...)). Podmioty te nie maja zawartych z Zainteresowanym odrębnych umów o zaopatrzenie w wodę.

Koszt realizacji powyższego przyłączenia został pokryty przez F. S., który środki na to uzyskał od okolicznych mieszkańców. Osoby te pokryły również koszt wykonania instalacji (znajdującej się za w.w wodomierzem).

Powód również współfinansował projekt realizacji w.w instalacji, niemniej z uwagi na spór z F. S. (co do wysokości kosztów jakie miałyby dodatkowo obciążać Powoda), nie doszło do podłączenia Powoda do instalacji zrealizowanej przez F. S. (i w konsekwencji Powód nie pobiera wody dostarczanej F. S. w oparciu o w.w umowę z Zainteresowany).

(okoliczności bezsporne, protokół rozprawy k. 125-127 akt sąd., mapy k. 5-6 akt adm.)

Nieruchomość Powoda (działka nr (...)) sąsiaduje z działką nr (...) (droga gminna), która to z kolei sąsiaduje z działką nr (...).

Działka nr (...) stanowi współwłasność kilkudziesięciu osób.

(Okoliczności bezsporne, m.in. protokół rozprawy k. 125-127 akt sąd., mapy k. 5-6 akt adm.)

Wnioskiem z 19 czerwca 2023 r. (uzupełnionym pismem z 6 sierpnia 2023 r.), D. J. (1) zwrócił się do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. o rozstrzygnięcie sporu w przedmiocie odmowy przyłączenia do sieci wodociągowej nieruchomości nr (...) z drogi gminnej, z działki nr (...) oraz odmowy zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę przedmiotowej działki przez Zakład (...).

(okoliczności bezsporne, Wniosek Powoda z 19 czerwca 2023 r., k. 1 – 12akt adm.; pismo Pozwanego z dnia 20 lipca 2023 r. k.14 akt ad., pismo Powoda z 6 sierpnia 2023 r. k. 18 akt adm.)

Pozwany wszczął postępowanie administracyjne w ramach którego wydał zaskarżoną Decyzję.

(okoliczności bezsporne, Zawiadomienie z 29 sierpnia 2023 r., k. 28 akt adm.; decyzja k. 54-56 akt adm.)

Ustalając powyższy stan faktyczny Sąd oparł się na niespornych twierdzeniach stron (art. 229 k.p.c. oraz art. 230 k.p.c.). Twierdzenia te, mając oparcie w znajdujących się w aktach sprawy dokumentach (art. 245 oraz art. 246 k.p.c.) nie budziły wątpliwości Sądu. Sąd uwzględnił zarówno dokumenty znajdujące się w aktach sądowych, jak i w aktach administracyjnych.

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:

Sąd odrzucił odwołanie w zakresie w jakim Powód domagał się nakazania Zainteresowanemu zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę ( pkt. I sentencji Wyroku) albowiem Pozwany w zaskarżonej decyzji jedynie orzekał, iż odmowa przyłączenia do sieci wodociągowej nieruchomości Powoda była zasadna. W odniesieniu natomiast do żądania Powoda dotyczącego nakazania Zainteresowanemu zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę, to Pozwany nie wypowiedział się (w ogóle nie rozpoznawał takiego sporu). Podkreślić należy, że Powodowi służy prawo do wniesienia odwołania od rozstrzygnięcia organu regulacyjnego (który może nakazać, bądź też odmówić nakazania zawarcia umowy) – art. 27e Ustawy. Nie służy natomiast takie prawo w sytuacji, gdy organ sporu nie rozstrzygnął.

W związku z tym, na podstawie art. 479 ⁷⁹ w zw. z art. 479 ⁸⁰ § 2 k.p.c., Sąd odrzucił odwołanie w omawianym zakresie jako niedopuszczalne.

W pozostałym zakresie odwołanie zostało oddalone ( pkt. II sentencji Wyroku) albowiem zaskarżona decyzja była prawidłowa.

Stosownie do treści z art. 27e ust. 1 pkt 1 oraz pkt 2 Ustawy, w razie odmowy zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, a także w sytuacji odmowy przyłączenia do sieci nieruchomości osobie ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci - na wniosek strony rozstrzyga organ regulacyjny w drodze decyzji.

Rozstrzygnięcie organu regulacyjnego może polegać: na nakazaniu przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków (art. 27e ust. 2 pkt 1 Ustawy), oraz na przyłączeniu do sieci (art. 27e ust. 2 pkt 4 Ustawy).

Poza sporem w niniejszej sprawie było, że Zainteresowany (jako przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne) nie przyłączył nieruchomości Powoda do sieci.

W związku z czym Pozwany (na wniosek Powoda) wszczął postępowanie administracyjne w tym przedmiocie i orzekł, że Zainteresowany zasadnie odmówił przyłączenia nieruchomości do sieci.

Przesłanki przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej zostały określone w art. 15 ust 4 Ustawy. W myśl tego przepisu przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie, o którym mowa w art. 19, oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług.

Z art. 19 ust. 5 Ustawy wynika, że Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków określa prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym: warunki przyłączania do sieci (pkt 4); warunki techniczne określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych (pkt 5); sposób dokonywania przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne odbioru wykonanego przyłącza (pkt 6).

W art. 19a Ustawy określono natomiast, iż na pisemny wniosek podmiotu ubiegającego się o przyłączenie do sieci przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane wydać warunki przyłączenia do sieci albo uzasadnić odmowę ich wydania (ust. 1).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, nie ulega wątpliwości, iż nie zostały spełnione warunki przyłączenia nieruchomości Powoda do sieci, określone przez Zainteresowanego w Warunkach Technicznych (wydanych w oparciu o Regulamin obowiązujący na terenie Gminy L.).

W związku z tym Zainteresowany słusznie nie przyłączył nieruchomości Powoda do sieci. Tym samym zaskarżona decyzja była prawidłowa.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż Sąd nie podzielił argumentacji Powoda, że warunki przyłączenia określone przez Zainteresowanego były nieprawidłowe.

Ustawodawca zdefiniował przyłącze wodociągowe jako odcinek przewodu łączącego sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług wraz z zaworem za wodomierzem głównym (art. 2 pkt 6 Ustawy).

W orzecznictwie podkreśla się (tak Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt III SZP 2/16, Legalis nr 1612208), że przyłącze wodociągowe łączy sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy. Punktem początkowym tego przyłącza jest koniec istniejącej sieci wodociągowej, zaś punktem końcowym wewnętrzna instalacja wodociągowa w nieruchomości odbiorcy usług wraz z zaworem za wodomierzem głównym, który to wodomierz stanowi ostatni (z perspektywy przyłącza i przepisów budowalnych) element „instalacji zimnej wody doprowadzanej z sieci wodociągowej”.

Powód chciał, aby jego nieruchomość (działka nr (...)) została przyłączona do sieci poprzez przyłącze, którego punktem początkowym miałby być przewód wodociągowy znajdujący się po powierzchnią działki nr (...) (stanowiącej drogę).

Wskazać, jednakże należy, iż jakkolwiek pod powietrznią działki (...)mogą znajdować się jakieś przewody wodociągowe (niewątpliwie bowiem przylegające do tej działki nieruchomości np. działka nr (...), działka nr (...) są zaopatrywane w wodę), niemniej przewody te są elementem instalacji wewnętrznej nieruchomości innego odbiorcy usług. Nie mogą w związku z tym być uznane za sieć wodociągową. W niniejszej sprawie ustalone bowiem zostało, że w następstwie wniosku innego podmiotu (F. S.) doszło do wykonania przyłącza wodociągowego łączącego sieć wodociągową (znajdującą się na działce (...)) z nieruchomością stanowiącą działkę (...), na której to zainstalowano wodomierz. Ostatnim elementem tego przyłącza jest zatem wodomierz (umieszczony w studni znajdującej się na działce (...)). W konsekwencji wszystkie przewody znajdujące się za tym wodomierzem (w tym ewentualnie przewody na działce (...)) nie są już elementem zarówno sieci wodociągowej jak i przyłącza wodociągowego (stanowią element instalacji wewnętrznej).

Podkreślić należy, iż zgodnie Ustawą, Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma obowiązek przyłączyć nieruchomości osoby ubiegającej się o przyłączenie do sieci wodociągowej, nie zaś do instalacji wewnętrznej.

W związku z tym dążenie Powoda do przyłączenia jego nieruchomości do przewodów wodociągowych stanowiących element sieci wewnętrznej było niezasadne.

O kosztach procesu ( pkt III sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).

Pozwanego (który domagał się oddalenia odwołania i zasądzenia kosztów od Powoda) należy uznać za stronę która wygrała (odwołanie Powoda w żadnym zakresie nie zostało uwzględnione). W związku z tym zasądzono od Powoda na rzecz Pozwanego zwrot kosztów procesu, które w sprawie niniejszej obejmowały: wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w wysokości 720 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

/sędzia Arkadiusz Zagrobelny/