Wyrok z 20 lutego 2024, sygn. III Ca 369/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 20 lutego 2024 r.

Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek

po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2024 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa M. M.

przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w L.

o zapłatę

na skutek apelacji pozwanej

od wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z dnia 10 stycznia 2023 r.,

sygn. akt I C 159/22

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu

w T. do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.

SSO Leszek Dąbek

Sygn. akt III Ca 369/23

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach w wyroku z dnia 10 01 2023r. uwzględnił powództwo M. M. przeciwko pozwanej (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w L. o zapłatę i zasądził

od pozwanej na rzecz powoda kwotę 12.258 zł z ustawowymi odsetkami

za opóźnienie od dnia 30 12 2021 do dnia zapłaty i orzekł o kosztach procesu.

W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia stwierdził, że strony zawarły umowę o roboty budowlane przewidzianą w art. 647 k.c. w której ramach pozwana miała wykonać ocieplenie budynku powoda wraz z tynkiem w kolorze ciemnoszarym. Umowa miała zostać zrealizowana w terminie do czterech tygodni od dnia rozpoczęcia prac (kwiecień 2019r.). Pozwany nie wywiązała się w całości z umowy, wobec czego powód w piśmie z dnia 8 09 2020r. wezwał go do ukoń-czenia prac w terminie do jednego miesiąca, które zostało jej doręczone najpóźniej w końcu września tego roku. Wskazał, że zgodnie regulacją art. 656 k.c. „Do skutków opóźnienia się przez wykonawcę z rozpoczęciem robót lub wy-kończeniem obiektu albo wykonywania przez wykonawcę robót w sposób wadliwy lub sprzeczny z umową, do rękojmi za wady wykonanego obiektu, jak również

do uprawnienia inwestora do odstąpienia od umowy przed ukończeniem obiektu stosuje się odpowiednio przepisy o umowie o dzieło ”, w tym także regulację

art. 635 k.c., stosownie do której „Jeżeli przyjmujący zamówienie opóźnia się

z rozpoczęciem lub wykończeniem dzieła tak dalece, że nie jest prawdopodobne, żeby zdołał je ukończyć w czasie umówionym, zamawiający może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić jeszcze przed upływem terminu

do wykonania dzieła ”. Następnie przywołał regulację art. 494 § 1 k.c. Ocenił,

że z mocy tej regulacji powód był uprawniony do żądania od pozwanej zwrotu całości „przekazanych mu wpłat na poczet materiałów i wynagrodzenia” (19.000 zł), a pozwana zgodnie z regulacją art. 410 k.c. może żądać od powoda zapłaty wartości tego o co się on wzbogacił jej kosztem, na skutek wykonanych przez nią prac na jego nieruchomości. Wskazał, że pozwana mogła dochodzić swego prawa w odrębnym procesie lub w niniejszej sprawie składając powodowi oświadczenie o potrąceniu należnej mu kwoty, czego jednak nie uczyniła. W konkluzji stwierdził, że z podanych względów na mocy przywołanych regulacji prawnych uwzględnił powództwo. O należnych powodowi odsetkach za opóźnienie się pozwanej w spełnieniu dochodzonego przez powoda roszczenia orzekał w oparciu o regulację art. 481 § 1 k.c. a o kosztach procesu orzekł stosując regulację art. 98 k.p.c.

Orzeczenie zaskarżyła pozwana (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L. , która wnosiła o jego zmianę poprzez oddalenie powództwa, bądź jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wnosiła o zasądzenie na jej rzecz od po-woda zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zarzuciła, że przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia naruszono wskazane

w apelacji regulacje prawa procesowego i materialnego w sposób w niej podany.

Przewodniczący w Sądzie Okręgowym w Gliwicach w zarządzeniu

z dnia 20 12 2023r. zarządził rozpoznanie sprawy w postępowaniu procesowym uproszczonym.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Sąd pierwszej instancji orzekają w sprawie ocenił, że dochodzone roszczenia mają źródło w regulacji art. 494 k.c. w związku z art. 635 k.c. art. 656 k.c. i art. 647 k.c.

Przy jej stosowaniu umknęło jednak jego uwadze, że przewidziane w tej regulacji uprawnienie do odstąpienia od umowy jest uprawnieniem prawokształtującym, realizowanym przez uprawnionego przez złożenie jego kontrahentowi oświadczenia

o odstąpieniu od umowy.

Oświadczenie to jest jednostronną czynnością prawną (art. 60 k.c.) i zgodnie

z regulacją at. 61 § 1 k.c. „Jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób,

że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej”.

Zgodnie ze zgromadzonym w sprawie materiałem (odpowiada to poczynionym przez Sąd Rejonowy ustaleniom faktycznym) powód wystosował do pozwanej w piśmie z dnia 8 09 2020r. wezwanie „do ukończenia prac termo-modernizacyjnych… pod rygorem odstąpienia od umowy , żądania zwrotu środków uiszczonych tytułem realizacji inwestycji oraz zapłaty odszkodowania w związku ze szkodami powstałymi na skutek niewykonania zobowiązania umownego” (k.13 akt).

Z treści pisma tego wynika zatem jednoznacznie, że „odstąpienie od umowy” stanowiło jedynie przewidziany w piśmie rygor, tj. zagrożenie zastosowania

przez powoda sankcji w postaci „odstąpienia od umowy” w przypadku nie wywiązania się przez pozwaną z „ostatecznego przedsądowego wezwania”.

Dlatego oświadczenie to samo w sobie nie prowadziło jeszcze do realizacji

przez powoda wskazanego powyżej uprawnienia prawokształtującego

(dla jego realizacji konieczne bowiem było złożenie pozwanej odrębnego oświadczenia o odstąpieniu od umowy).

W materiale sprawy brak jest informacji, że takie oświadczenie zostało

przez powoda formalnie złożone pozwanej, wprost przeciwnie z jego pisma z dnia 14 10 2021r. wynika, iż zmienił on swoje stanowisko i zagroził pozwanej zastosowaniem sankcji przewidzianej w art. 636 § 1 zd. 1 k.c. (k. 15 akt).

Powoduje to, że wbrew temu co przyjął Sąd pierwszej instancji, w materiale spraw brak jest podstaw do przyjęcia, iż powód skutecznie odstąpił od łączącej go

z pozwaną umowy.

Tym samym zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem prawa materialnego, a zgromadzone dowody nie wystarczają do jego zmiany, co prowadziło do jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania przy zastosowaniu regulacji art. 505 ¹² § 1 k.p.c.

Reasumując z podanych względów orzeczono jak w sentencji w oparciu

o regulację art. 505 ¹² § 1 k.p.c.

Sąd Rejonowy rozpoznając ponowni sprawę uwzględni zawartą powyżej ocenę i o ile nie zmieni się we wskazanym zakresie materiał sprawy rozpozna sprawę z pominięciem regulacji prawnych dotyczących odstąpienia przez powoda od umowy.

SSO Leszek Dąbek