Wyrok z 9 stycznia 2025, sygn. XVII AmE 270/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 stycznia 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
w składzie:

Przewodniczący –	Sędzia SO Anna Maria Kowalik
Protokolant –	St. sekr. sąd. Joanna Preizner - Offman

po rozpoznaniu 9 stycznia 2025 r. w Warszawie

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) sp. z o.o. sp. k. w B.

przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki

o wymierzenie kary pieniężnej

na skutek odwołania powoda od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z 21 czerwca 2023 r. Nr (...)

1.  oddala odwołanie;

2.  zasądza od (...) sp. z o.o. sp. k. w B. na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych), z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sędzia SO Anna Maria Kowalik

Sygn. akt XVII AmE 270/23

UZASADNIENIE

Decyzją z 21 czerwca 2023 r. nr (...) ( (...): (...)) Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (dalej również jako: „ Prezes URE”, „pozwany”), działając na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 12 w związku z art. 56 ust. 2, ust. 3 i ust. 6 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r. poz. 1385, ze zm., dalej również jako: „ p.e.”), oraz w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm., dalej również jako: „ k.p.a.”), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej przedsiębiorcy – (...) Sp. z o.o. Sp. k., z siedzibą w miejscowości B., orzekł, że:

1.  przedsiębiorca – (...) Sp. z o.o. Sp. k., z siedzibą w miejscowości B., posiadający numer identyfikacji podatkowej (NIP): (...), naruszył warunek 1., określający przedmiot i zakres działalności, koncesji na obrót paliwami ciekłymi Nr (...), z późn. zm., udzielonej decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 15 grudnia 2014 r., w ten sposób, że w okresie od dnia 24 października 2018 roku do dnia 2 grudnia 2022 r. wykonywał działalność koncesjonowaną w zakresie obrotu benzynami silnikowymi o kodach CN: 2710 12 49;

2.  za działanie opisane w pkt 1 wymierzył przedsiębiorcy – (...) Sp. z o.o. Sp. k., z siedzibą w miejscowości B., karę pieniężną w wysokości 50 000 zł.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył – (...) Sp. z o. o. Sp. k. z siedzibą w miejscowości B. (dalej również jako: „ powód, „spółka”, „odwołujący”), zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji powód zarzucił naruszenie:

1.  art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. i 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 1 p.e. polegające na braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,

2.  art. 7a § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie i nierozstrzygnięcie na korzyść strony ewentualnych wątpliwości odnośnie stanu faktycznego,

3.  art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania stron do organów władzy publicznej,

4.  art. 56 ust. 6a p.w. polegające na dokonaniu błędnej oceny przesłanek wymiaru kary, w szczególności stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia oraz możliwości finansowych Przedsiębiorcy, co w konsekwencji doprowadziło do wymierzenia kary w wysokości zbyt wygórowanej i nieproporcjonalnej do czynów Spółki, a także doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na nieuwzględnieniu stopnia zawinienia spółki w celu ewentualnego odstąpienia od wymierzenia kary.

W związku z powyższym, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez odstąpienie od wymierzenia kary oraz o zasądzenie od Pozwanego na rzecz Powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie wniósł o: dopuszczenie oraz przeprowadzenie dowodu z decyzji prezesa URE z dnia 17 grudnia 2021 r. (nr (...)) - na wykazanie faktu określenia przez Prezesa URE słabej kondycji finansowej przedsiębiorcy w innym postępowaniu administracyjnym, wobec czego błędnego przyjęcia wymiaru kary w obecnym postępowaniu.

W odpowiedzi na odwołanie, Prezes URE wniósł o jego oddalenie i o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych oraz o pominięcie wniosku dowodowego wskazanego w odwołaniu jako nieistotnego dla rozstrzygnięcia sprawy i zmierzającego jedynie do przedłużenia postępowania.

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:

Decyzją z 15 grudnia 2014 r. nr (...), ze zm. Prezes URE udzielił powodowi koncesji na obrót paliwami ciekłymi, na okres od 15 grudnia 2014 r. do 31 grudnia 2030 r. (decyzja Prezesa URE z dnia 15.12.2014 r. k. 1-3v akt adm.).

Zgodnie z brzmieniem warunku 1 koncesji, określającego przedmiot i zakres działalności, powód uprawniony jest do obrotu następującymi paliwami ciekłymi:

1.1

- benzynami silnikowymi o kodach CN: 2710 12 45,2710 12 49,

- olejami napędowymi o kodach CN: 2710 19 43, 2710 20 11,

- gazem płynnym (LPG) o kodach CN: 2711 12, 2711 13, 2711 14 00, 2711 19 00, z wyłączeniem mieszanin propanu-butanu uzyskiwanych w procesach uzdatniania płynów złożowych,

bez wykorzystania infrastruktury technicznej;

1.2.

- benzynami silnikowymi o kodach CN: 2710 12 45,2710 12 49,

- olejami napędowymi o kodach CN: 2710 19 43,2710 20 11,

- gazem płynnym (LPG) o kodach CN: 2711 12, 2711 13, 2711 19 00, z wyłączeniem mieszanin propanu-butanu uzyskiwanych w procesach uzdatniania płynów złożowych,

przy wykorzystaniu następujących stacji paliw położonych przy:

1)  ul. (...), (...)-(...) M.,

2)  ul. (...), (...)-(...) B.,

3)  ul (...),(...)-(...) S.,

4)  ul. (...),(...)-(...) S.,

5)  ul. (...),(...)-(...) C.,

6)  ul. (...),(...)-(...) G.,

7)  ul. (...), (...)-(...) S.,

8)  ul. (...),(...)-(...) W.,

9)  ul. (...),(...)-(...) P.,

10)  ul. (...),(...)-(...) R.;

1.3.

- benzynami silnikowymi o kodach CN: 2710 12 45,

- olejami napędowymi o kodach CN: 2710 19 43,2710 20 11,

- gazem płynnym (LPG) o kodach CN: 2711 12, 2711 13, 2711 19 00, z wyłączeniem mieszanin propanu-butanu uzyskiwanych w procesach uzdatniania płynów złożowych,

przy wykorzystaniu następujących stacji paliw położonych przy:

1)  ul. (...), W., (...)-(...) G.,

2)  ul. (...), (...)-(...) S.,

3)  ul. (...),(...)-(...) P.,

4)  ul. (...), (...)-(...) W.,

5)  ul. (...), (...)-(...) M.,

6)  ul. (...),(...)-(...) S.;

1.4.

- gazem płynnym (LPG) o kodach CN: 2711 12, 2711 13, 2711 19 00, z wyłączeniem mieszanin propanu-butanu uzyskiwanych w procesach uzdatniania płynów złożowych,

przy wykorzystaniu następujących stacji paliw położonych przy:

1)  (...) (...)-(...) R.,

2)  ul. (...),(...)-(...) P. (decyzja Prezesa URE z dnia 8.03.2019 r. k. 11-14v akt adm.).

Powód w okresie od 24 października 2018 r. do 21 października 2022 r. dokonał ok 3 800 transakcji sprzedaży benzyn silnikowych o kodach CN 2710 12 49 (benzyny silnikowej Pb98), o łącznej wartości 391 172,74 zł. netto, przy wykorzystaniu stacji paliw ciekłych zlokalizowanej w S. przy ul. (...) (pismo powoda z dnia 28.10.2022 r. wraz z zestawieniem dowodów sprzedaży benzyn silnikowych Pb 98 wprowadzonych do obrotu przy wykorzystaniu stacji paliw w S. k. 56-114 akt adm., pismo Szefa KAS z dnia 11.07.2022 r. wraz z załącznikiem k. 52-54 akt adm., pismo powoda z dnia 20.03.2023 r. wraz z załącznikami k. 122-186 akt adm.).

Wobec tego, Prezes URE powziął podejrzenie, że powód może prowadzić działalność w zakresie obrotu paliwami ciekłymi niezgodnie z warunkiem 1, określającym przedmiot i zakres działalności, udzielonej powodowi koncesji na obrót paliwami ciekłymi i za niezbędne uznał prowadzenie stosownego postępowania. Dlatego też pismem z 8 lutego 2023 r. zawiadomił powoda o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia mu kary pieniężnej, w związku z możliwością naruszenia warunku 1, określającego przedmiot i zakres działalności, koncesji na obrót paliwami ciekłymi z 15 grudnia 2014 r. Nr (...), z późn. zm. Równocześnie, wezwał powoda do złożenia szczegółowych wyjaśnień w sprawie oraz przesłania uwierzytelnionych kopii dokumentów mogących mieć wpływ na mające zapaść rozstrzygnięcie. W szczególności zaś powód został wezwany do nadesłania:

1.  informacji o jego ogólnej sytuacji finansowej;

2.  oświadczenia o osiągniętych w 2022 r. przychodach z działalności koncesjonowanej polegającej na obrocie paliwami ciekłymi;

3.  wstępnego sprawozdania finansowego za 2022 r. (od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r., obejmującego m.in. bilans oraz rachunek zysków i strat);

4.  zestawiania dowodów sprzedaży benzyn silnikowych o kodach CN 2710 12 49 (benzyny silnikowej Pb98) wprowadzonych do obrotu przez Przedsiębiorcę przy wykorzystaniu stacji paliw ciekłych zlokalizowanej w S., ul. (...) (za okres od dnia 28 października 2022 roku do dnia sporządzenia odpowiedzi na niniejsze pismo);

5.  uwierzytelnionych kopii faktur zakupu benzyn silnikowych o kodach CN 2710 12 49 (benzyny silnikowej Pb98) wprowadzonych do obrotu przez powoda przy wykorzystaniu stacji paliw ciekłych zlokalizowanej w S., ul. (...) (wystawionych na rzecz Przedsiębiorcy przez dostawców tychże paliw ciekłych w okresie od dnia rozpoczęcia sprzedaży tychże paliw ciekłych do dnia sporządzenia odpowiedzi na niniejsze pismo) (zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 8.02.2023 r. k. 116-119 akt adm.).

Powód, pismem z 20 marca 2023 r. przesłał informacje i dokumenty zawarte w piśmie Prezesa URE z 8 lutego 2023 r. Jednocześnie wskazał, iż obrót benzyną 98 na stacji paliw przy ul. (...) w S. miał charakter incydentalny. Sprzedaż benzyny 98 w okresie od 2018 r. do października 2018 r. stanowiła 0,84 % sprzedaży paliw. W ocenie powoda, sprzedaż ta nie była znacząca i nie była głównym źródłem zarobkowania spółki w tej lokalizacji. Wniósł o uwzględnienie faktu, że sprzedaż benzyny 98 miała charakter marginalny, zaś spółka w chwili wszczęcia przez Prezesa URE postępowania całkowicie zaprzestała handlu benzyną 98 na ww. stacji paliw z dniem 2 grudnia 2023 r. (pismo powoda z dnia 20.03.2023 r. wraz z załącznikami k. 122-186 akt adm.).

Pismem z 29 marca 2023 r. powód został zawiadomiony o zakończeniu postępowania dowodowego w niniejszej sprawie oraz poinformowany o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz o możliwości złożenia ewentualnych uwag i wyjaśnień do zgromadzonego materiału dowodowego w terminie 7 dni licząc od dnia otrzymania niniejszego zawiadomienia. Powód nie skorzystał z przysługującego mu prawa (zawiadomienie Prezesa URE z dnia 29.03.2023 r. k. 192-192v akt adm., z.p.o. k. 193-193v akt adm.).

W dniu 21 czerwca 2023 r. Prezes URE wydał zaskarżoną decyzję (decyzja Prezesa URE z dnia 21.06.2023 r. k. 194-201 akt adm.).

Powód osiągnął przychód z działalności koncesjonowanej w 2022 r. w wysokości (...) zł., przychód netto ze sprzedaży i zrównane z nimi w wysokości (...) zł. oraz zysk netto w wysokości (...) zł (pismo powoda z dnia 20.03.2023 r. k. 122v akt adm., rachunek zysków i strat powoda za rok 2022 k. 125 akt adm.).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powyższe dokumenty i nie kwestionowane twierdzenia stron.

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:

Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest prawidłowa i słuszna, a podnoszone przez powoda w odwołaniu zarzuty nie mogą skutkować uchyleniem tej decyzji. Na wstępnie trzeba zauważyć, że choć powód zaskarżył decyzję w całości, to w uzasadnieniu odwołania odniósł się jedynie do kwestii związanych z odstąpieniem od wymierzenia kary, innymi słowy powód nie kwestionował faktu naruszenia warunku koncesji.

Stosownie do treści art. 56 ust. 1 pkt 12 p.e. karze pieniężnej podlega ten, kto nie przestrzega obowiązków wynikających z koncesji. Należy przy tym zaznaczyć, że naruszenie któregokolwiek z obowiązków określonych w koncesji jest wystarczającą przesłanką do zastosowania przepisu art. 56 ust. 1 pkt 12 p.e. i wymierzenia na tej podstawie, w oparciu o art. 56 ust. 2 powołanej ustawy, kary pieniężnej przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Przepis art. 56 ust. 1 pkt 12 p.e. stanowi więc samodzielną podstawę do wymierzenia kary przedsiębiorcy za niedochowanie obowiązków udzielonej koncesji i nie wymaga wykazania zawinionego działania lub zaniechania przedsiębiorcy.

W tym miejscu należy podnieść, że decyzją Prezesa URE z 15 grudnia 2014 r. Nr (...) ze zm. powód otrzymał koncesję na obrót paliwami ciekłymi na określonych w niej warunkach i zaaprobował oznaczony przez organ przedmiot i zakres działalności w ramach koncesji na zasadzie przewidzianej w art. 37 ust. 1 pkt. 2 p.e. który stanowi, że koncesja powinna określać przedmiot i zakres działalności. Punkt 1 zmienionej koncesji określa więc przedmiot koncesji i jej zakres. Zgodnie z jego treścią przedmiot działalności objętej koncesją stanowić miała działalność w zakresie obrotu m.in. następującymi paliwami:

- benzynami silnikowymi o kodach CN: 2710 12 45,

- olejami napędowymi o kodach CN: 2710 19 43,2710 20 11,

- gazem płynnym (LPG) o kodach CN: 2711 12, 2711 13, 2711 19 00, z wyłączeniem mieszanin propanu-butanu uzyskiwanych w procesach uzdatniania płynów złożowych,

przy wykorzystaniu następujących stacji paliw położonych przy:

1)  ul. (...), W., (...)-(...) G.,

2)  ul. (...), (...)-(...) S.,

3)  ul. (...),(...)-(...) P.,

4)  ul. (...), (...)-(...) W.,

5)  ul. (...), (...)-(...) M.,

6)  ul. (...),(...)-(...) S.;

Tym samym nie ulega wątpliwości, iż przedmiotowa koncesja uprawniała powoda do prowadzenia obrotu wymienionymi enumeratywnie w koncesji paliwami, nie zaś innymi paliwami (tu obrót benzyną silnikową o kodach CN: 2710 12 49).

Tymczasem jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, a zwłaszcza informacji pochodzących od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, w okresie od 24 października 2018 r. do 2 grudnia 2022 r. powód wykonywał działalność koncesjonowaną w zakresie obrotu benzynami silnikowymi o kodach CN: 2710 12 49, co oznacza i co potwierdził sam powód, iż dokonywał sprzedaży benzyny Pb 98, mimo, że koncesja nie obejmowała obrotu tego typu paliwa.

Podkreślenia wymaga, że wszelkie działanie wychodzące poza granice uprawnień przyznanych koncesjonariuszowi stanowi naruszenie zasad koncesji. Skoro bowiem koncesja wyznacza ramy działalności koncesjonowanej jaką koncesjonariusz może podjąć, każde działanie podlegające koncesjonowaniu - tak jak obrót paliwami, które nie mieszczą się w ramach uprawnień wynikających z koncesji należy ocenić jako sprzeczne z warunkami koncesji. Toteż prowadzenie obrotu paliwami ciekłymi, które nie zostały umieszczone w decyzji koncesyjnej narusza warunki, pod jakimi koncesjonariusz otrzymał koncesję. Organ regulacyjny wydaje wszak koncesję sprawdzając wcześniej, czy przedsiębiorca spełnia warunki określone prawem, aby prowadzić działalność koncesjonowaną w danym zakresie i stąd w tym zakresie po pozytywnym rozpoznaniu wydaje rozstrzygnięcie, nadając adekwatne uprawnienia. Organ wydaje więc koncesję pod warunkiem prowadzenia jej w kształcie określonym w koncesji. Dlatego też każde planowane rozszerzenie bądź ograniczenie wykonywanej działalności wymaga uprzedniego zgłoszenia Prezesowi URE. Przy czym zwłaszcza rozszerzenie działalności aktualizuje potrzebę weryfikacji przez organ pod kątem spełniania wymogów tej dodatkowej działalności.

Natomiast powód nie ubiegał się o wydanie koncesji na rozszerzoną działalność, pomimo tego, że miał świadomość, że aby dokonać poszczególnych zmian koncesji na obrót paliwami ciekłymi musi wystąpić do Prezesa URE z odpowiednim wnioskiem (patrz decyzja Prezesa URE z dnia: 14 marca 2018 r., 30 lipca 2018 r., 8 marca 2019 r., 1 października 2019 r., 14 maja 2020 r., 1 czerwca 2020 r., 19 października 2020 r.. 26 marca 2021 r., 30 września 2022 r. k. 4-39v akt adm.), czego nie uczynił w przypadku chęci rozszerzenia koncesji w zakresie obrotu benzynami silnikowymi o kodach CN: 2710 12 49.

Mając zatem na względzie, iż powód wykonywał działalność koncesjonowaną w zakresie obrotu benzynami silnikowymi o kodach CN: 2710 12 49 wbrew przedmiotowi i zakresowi udzielonej mu koncesji należy uznać, że naruszył warunki wynikające z pkt 1 koncesji.

Ustalenie, że doszło do naruszenia warunku 1 koncesji, jaką otrzymał powód na obrót paliwami ciekłymi uzasadnia wymierzenie mu kary pieniężnej na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 12 p.e.

Odpowiedzialność za naruszenie warunków koncesji na zasadzie art. 56 ust. 1 pkt 12 p.e. jest odpowiedzialnością obiektywną. Nie jest konieczne wykazanie umyślnej albo nieumyślnej winy ukaranego podmiotu. Jednakże nie oznacza to, że nie istnieje możliwość ograniczenia lub wyłączenia przedmiotowej odpowiedzialności (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 01 czerwca 2010 r. sygn. III SK 5/10, LEX nr 622205). Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 05 lutego 2015 r. o sygn. III SK 36/14 (LEX nr 1652700) o ile do zastosowania klasycznych sankcji administracyjnych wystarczające jest stwierdzenie obiektywnego stanu niezgodności zachowania adresata z treścią normy, o tyle w przypadku nakładania przez organ kary pieniężnej, wymierzania jej wysokości oraz oceny możliwości odstąpienia od jej wymierzenia, istotną rolę odgrywają czynniki o charakterze subiektywnym, odtwarzane w oparciu o analizę całokształtu zachowania karanego przedsiębiorcy, jego motywacji, kontekstu zarzucanego mu naruszenia, czy chociażby wpływu przedsiębiorstwa na uchybienie obowiązujących norm. Jak podał Sąd Najwyższy, ukształtowała się zatem linia orzecznicza, zgodnie z którą przyjęto, że przedsiębiorstwo energetyczne może uniknąć kary, gdy wykaże, że obiektywne okoliczności danej sprawy uniemożliwiają mu przypisanie odpowiedzialności za naruszenia przepisów ustawy z uwagi na podjęte przez to przedsiębiorstwo działania o charakterze ostrożnościowo- prewencyjnym.

W niniejszej sprawie należy natomiast przyjąć, że powód nie podjął stosownych działań o takim charakterze. W szczególności powód powinien zapoznać się treścią udzielonej mu koncesji i winien wynieść z niej odpowiednie wnioski tj. że w koncesji nie ma zapisu o tym, iż może wykonywać działalność gospodarczą w zakresie obrotu paliwami ciekłymi – benzynami silnikowymi o kodach CN: 2710 12 49.

Naruszenie powoda należało zatem przeanalizować przez pryzmat art. 56 ust. 6 p.e., uwzględniając stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia oraz dotychczasowe zachowanie podmiotu i jego możliwości finansowe.

W kwestii zawinienia stwierdzić trzeba, że powód nie wykazał się należytą starannością wymaganą od profesjonalnie działającego na rynku koncesjonariusza. Podkreślenia wymaga, że treść warunków koncesyjnych przyjętych decyzją z dnia 15 grudnia 2014 r. ze zm. była powodowi znana i przez niego zaakceptowana. Treść warunku 1 tej koncesji nie uprawniała powoda do obrotu benzynami silnikowymi o kodach CN: 2710 12 49. Powód jest doświadczonym przedsiębiorcą, który niejednokrotnie występował do Prezesa URE z wnioskiem o zmianę koncesji, a zatem należy przyjąć, że wiedział, iż rozszerzenie działalności koncesjonowanej wymaga zmiany koncesji.

Powód wskazywał, iż we wniosku o rozszerzenie koncesji z 2018 r. doszło do omyłki i niedopatrzenia pracownika, skutkiem czego było nieuwzględnienie benzyny Pb 98 w ww. wniosku. Nawet jeśli tak było jak twierdzi powód, to po pierwsze miał możliwość wychwycenia tego błędu poprzez zapoznanie się z treścią decyzji zmieniającej przedmiot koncesji, a po drugie mógł ponownie wystąpić o zmianę koncesji poprzez umożliwienie sprzedaży benzyny PB 98 na stacji paliw w S., przy ul. (...). Natomiast, powód tego nie uczynił i prowadził przez ok. 4 lat działalność niezgodnie z warunkami udzielonej mu koncesji.

Działanie sprzeczne z tym wzorcem, charakteryzującym dbałego koncesjonariusza, należy określić co najmniej jako nieumyślne zaniechanie, a jego stopień zawinienia określić jako duży.

Oceniając stopień szkodliwości czynu w świetle art. 115 § 2 k.k., wobec braku definicji legalnej tego pojęcia w Prawie energetycznym, Sąd musiał wziąć pod uwagę, że powód wykonywał działalność niezgodnie z podstawowymi, generalnymi założeniami jego funkcjonowania na rynku obrotu paliwami określonymi w koncesji, gdyż wykonywał on działalność koncesjonowaną w zakresie obrotu benzynami silnikowymi o kodach CN: 2710 12 49, niezależnie od warunków określonych w wydanej powodowi koncesji. Przy czym organ nie miał możliwości zbadania przed rozpoczęciem przez powoda działalności w tym dodatkowym zakresie, czy podmiot spełnia ustawowe wymagania prowadzonej działalności koncesjonowanej w tym zakresie, w tym zwłaszcza wszystkie warunki gwarantujące prawidłowe wykonywanie działalności w rozszerzonym zakresie. Istotnym jest także, iż okres naruszenia był wyjątkowo długi, tj. wynosił ponad 49 miesięcy, zaś ilość transakcji sprzedaży benzyn silnikowych o kodach CN: 2710 12 49 zrealizowana przez powoda była bardzo duża tj. 3 800 transakcji o łącznej wartości 391 172,74 zł.

Zachowanie powoda, ponadto uderzało w innych konkurentów powoda, którzy działalność koncesyjną prowadzili zgodnie z przepisami i wykonywali działalność koncesjonowaną w zakresie wskazanym w koncesji. Szkodliwość przypisanego powodowi czynu była zatem znaczna, a nie znikomo szkodliwa.

W związku z powyższym, w niniejszej sprawie nie zachodziły wskazane w art. 56 ust. 6a p.e. przesłanki uzasadniające odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej.

Dodać należy, że zgodnie z powołanym przepisem Prezes Urzędu Regulacji Energetyki może odstąpić od wymierzenia kary, jeżeli stopień szkodliwości czynu jest znikomy, a podmiot zaprzestał naruszania prawa lub zrealizował obowiązek. Przesłanki te nie wystąpiły jednak kumulatywnie. Chociażby z uwagi na stopień szkodliwości, który w ocenie Sądu nie był znikomy. Wskazać chociażby należy, że naruszenie, którego dopuścił się powód miało charakter długotrwały (49 miesięcy) i dotyczyło znacznej ilości transakcji sprzedaży paliwa pb98.

W kwestii dotychczasowej działalności powoda uwzględniony został fakt, że dane naruszenie jest pierwszym stwierdzonym naruszeniem przez niego warunków koncesji. Okoliczność ta nie determinuje jednak i nie przesądza o nieukaraniu przedsiębiorcy.

Oceny możliwości finansowych powoda dokonano w szczególności w oparciu o załączoną do akt dokumentację, która potwierdza stanowisko pozwanego przedstawione w tym kontekście.

Uwzględniono informacje przedłożone przez powoda w piśmie z 20 marca 2022 r. Z tegoż pisma wynika, że powód w 2022 r. osiągnął przychody z działalności koncesjonowanej w wysokości (...) zł., przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi w wysokości (...) zł oraz zysk netto w wysokości (...) zł. Co więcej, sam przedsiębiorca ocenił swoją sytuację finansową jako stabilną.

W oparciu o powyższe, Sąd mógł stwierdzić, że sytuacja finansowa powoda pozwala na uiszczenie orzeczonej kwoty kary pieniężnej w wysokości 50 000 zł, która stanowi (...) % przychodu przedsiębiorcy osiągniętego w 2022 r. z działalności koncesjonowanej, podczas gdy Prezes URE mógł na podstawie art. 56 ust. 3 pkt. 2) p.e. wymierzyć mu karę pieniężną w wysokości nieprzekraczającej 15% przychodu ukaranego przedsiębiorcy, wynikającego z działalności koncesjonowanej, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym.

Zgodnie bowiem z treścią art. 56 ust. 3 pkt 2) p.e. wysokość kary pieniężnej, o której mowa m.in. w art. 56 ust. 1 pkt 12, nie może być niższa niż 2 000 zł i wyższa niż 15% przychodu ukaranego przedsiębiorcy, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym, a jeżeli kara pieniężna związana jest z działalnością prowadzoną na podstawie koncesji, wysokość kary nie może być niższa niż 2 000 zł i nie może być wyższa niż 15% przychodu ukaranego przedsiębiorcy, wynikającego z działalności koncesjonowanej, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym.

Innymi słowy, Sad uznał, że kara w wysokości 50 000 zł wymierzona jest adekwatna i proporcjonalna do stwierdzonego naruszenia. Kara pieniężna, o której mowa wyżej, będzie pełnić również funkcję prewencji szczególnej i ogólnej, a więc będzie stanowić realną i odczuwalną dolegliwość dla ukaranego podmiotu, będącą reakcją na naruszenie, ale także będzie wyraźnym ostrzeżeniem na przyszłość, zapobiegającym powtarzaniu nagannych zachowań, co zmotywuje powoda i innych przedsiębiorców do przestrzegania reguł prawnych wynikających z prowadzenia koncesjonowanej działalności gospodarczej.

W rezultacie Sąd zważył, że Prezes URE właściwie przeanalizował i ocenił zgromadzony materiał dowodowy, dając temu wyraz w uzasadnieniu. W efekcie doszedł do trafnych wniosków, które zaprezentował w decyzji.

Podniesione przez powoda zarzuty odnośnie naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie mogły odnieść skutku, albowiem do kognicji Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie należy kontrola prawidłowości postępowania prowadzonego przed Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu do wyroku z 13/05/2004 r., sygn. akt III SK 44/04, Lex nr 137437). Jest to bowiem postępowanie sądowe pierwszoinstancyjne, w którym strona może przedstawić wszystkie okoliczności faktyczne i dowody na potwierdzenie zasadności swojego stanowiska, tak więc co do zasady ewentualne uchybienia postępowania administracyjnego nie miały znaczenia dla rozpoznania sprawy przed tym Sądem. Jednocześnie Sąd nie stwierdził takiego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które powodowałoby nieważność postępowania, a tym samym konieczność uchylenia decyzji.

Biorąc powyższe względy pod uwagę Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia, oddalił wniesione przez powoda odwołanie na podstawie art. 479 ⁵³ § 1 k.p.c.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Z uwagi na nieuwzględnienie odwołania, powoda należało uznać za stronę, która przegrała proces i zasądzić od niego na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu, na które złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 720,00 zł ustalone w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2023, poz. 1931 t.j.).

Sędzia SO Anna Maria Kowalik

Zarządzenie: odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć powodowi z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia apelacji, pełnomocnikowi pozwanego – r.pr. K. W. (przez PI, bez pouczenia).

Sędzia SO Anna Maria Kowalik