Wyrok z 26 listopada 2025, sygn. II Ka 312/25

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II Ka 312/25

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1.  Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Rejonowego w Krośnie z dnia 14 lipca 2025 r. sygn. akt II K 159/24

1.2.  Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3.  Granice zaskarżenia

1.1.1.  Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.1.2.  Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4.  Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami
przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

1.5.  Ustalenie faktów

1.1.3.  Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

1.1.4.  Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

1.6.  Ocena dowodów

1.1.5.  Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.6.  Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Obrońca oskarżonego zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na treść orzeczenia, a to:

- ustalenie przez Sąd I Instancji, iż C. J. traktował samochód Z. (...), jako rzecz własną z całkowitym nieliczeniem się w tym obszarze z prawami majątkowymi żony, w sytuacji gdy zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, iż oskarżony C. J., w przeciwieństwie do oskarżycielki subsydiarnej N. J., respektował to, że przedmiotowy samochód objęty jest współwłasnością majątkową małżeńską i był świadomy, że jego posiadanie może mieć charakter czasowy w sytuacji dokonania podziału majątku wspólnego, czego potwierdzeniem są:

a) wyjaśnienia oskarżonego C. J., w których konsekwentnie przyznawał, iż samochód marki Z. (...) stanowi współwłasność małżeńską, zaś dokonanie podziału majątku wspólnego może doprowadzić do przyznania wyłącznego prawa własności ww. samochodu na rzecz;

b) propozycje podziału majątku wspólnego, w których samochód marki Z. (...) był uwzględniany;

c) umowa kredytu oraz zeznania oskarżycielki posiłkowej N. J., z których wynika, że kredyt został zaciągnięty wspólnie przez małżonków, zaś oskarżony partycypuje w jego spłacie po połowie z oskarżycielką;

- pominięcie przez Sąd I Instancji okoliczności, iż oskarżycielka posiłkowa N. J. przez całe postępowanie forsowała stwierdzenie, iż pojazd marki Z. (...) stanowi wyłącznie jej majątek osobisty, jak również pominięcie przez Sąd I Instancji motywacji oskarżycielki subsydiarnej poprzez domaganie się od oskarżonego C. J. zwrotu pojazdu celem uzyskania przez oskarżycielkę N. J. pełnego władztwa nad rzeczą, z wyłączeniem prawa własności oskarżonego;

- pominięcie przez Sąd I Instancji okoliczności, iż, wobec postawy oskarżycielki posiłkowej N. J., oskarżony C. J. miał uzasadnione okolicznościami sprawy obawy, iż w sytuacji dokonania zwrotu pojazdu marki Z. (...) oskarżycielce N. J. przed formalnym podziałem majątku wspólnego, zostanie od pozbawiony wszelkich praw i korzyści z tytułu współwłasności samochodu marki Z. (...);

- dostrzeżenie przez Sąd I Instancji wyłącznie motywacji oskarżonego C. J., który rzekomo miał działać z pokrzywdzeniem interesów i praw N. J., przy jednoczesnym pominięciu przez Sąd I Instancji postawy oskarżycielki N. J., która bezwzględnie dążyła do wyłączenia przedmiotu współwłasności do swojego majątku odrębnego albowiem traktowała przedmiotowy pojazd jako swój majątek osobisty, do którego, w jej ocenie oskarżony nie miał żadnych praw, m. in. wzywała oskarżonego do wydania rzeczy a nie do udostępnienia, czasowego korzystania.

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zarzut jest w pełni uzasadniony.

Słusznie bowiem podnosi obrońca oskarżonego błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przypisanie oskarżonemu C. J. zarzutu przywłaszczenia pojazdu m-ki Z. (...), wchodzącego w skład małżeńskiego majątku dorobkowego, tj. popełnienia przestępstwa z art. 284 § 1 k.k., w sytuacji gdy dopuszczone w sprawie dowody z wyjaśnień oskarżonego, jak tez zeznań pokrzywdzonej N. J., błędnie ocenionych przez Sąd Orzekający, zarzutu tego nie potwierdzają.

Oczywistym jest, iż majątek objęty wspólnością małżeńską może stanowić przedmiot przestępstwa przywłaszczenia, albowiem mienie to nie jest w pełni mieniem własnym jednego z małżonków, lecz jest ono dla każdego z małżonków mieniem cudzym (tak SN w wyroku z dnia 2 lutego 2021 r. sygn. akt III KK 561/19, publik. w Lex nr 3232494, czy też SA w Warszawie w wyroku z dnia 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt II AKz 1/19, publik. w Lex nr 2668912).

Rzecz jednak w tym, że niezbędnym elementem, znamieniem tego przestępstwa jest zamiar zatrzymania tej rzeczy dla siebie kosztem majątku osoby pokrzywdzonej i tym samym powiększenie swojego majątku, mającym skutkować trwałym wyłączeniem tej rzeczy z majątku uprawnionego (tak SN w wyroku z dnia 6 maja 2004 r. sygn. akt V KK 316/03, publik. w OSNKW 2004/7-8/70, czy też w wyroku z dnia 29 sierpnia 2007 r. sygn. akt I KZP 18/07, publik. w OSNKW 2007/9/64.) W realiach niniejszej sprawy prawidłowość przyjęcia prze Sąd orzekający u oskarżonego C. J. zamiaru przywłaszczenia pojazdu m-ki Z. (...) i trwałe wyłączenie tego mienia z majątku uprawnionej N. J. budzi zasadnicze wątpliwości, które w istocie zamiar taki wykluczają. Oskarżony C. J. w złożonych wyjaśnieniach, odmawiając wydania pojazdu N. J., jednoznacznie oświadcza, iż pojazd ten stanowić będzie przedmiot rozliczenia w trakcie podziału majątku. Odmowa jego wydania nie jest motywowana złośliwością, lecz potrzebą jego użytkowania dla celów zawodowych, czy też kontaktów z córką. Na marginesie, analogiczna sytuacja dotyczy użytkowania przez oskarżycielkę posiłkową N. J. pojazdu m-ki H., wchodzącego w skład wspólności małżeńskiej, a użytkowanego wyłącznie prze nią. Zamiar przywłaszczenia pojazdu wyklucza także propozycja podziału majątku wspólnego, uwzględniająca pojazd marki Z. (...), partycypacja oskarżonego i oskarżycielki posiłkowej po połowie w spłacie kredytu zaciągniętego na zakup tego pojazdu. Użytkowanie zatem przez oskarżonego pojazdu Z. (...), bez zamiaru jego przywłaszczenia, nie daje podstaw do przyjęcia, że miał miejsce przedmiotowy występek.

W istocie, sprawa korzystania z przedmiotowego pojazdu wyłącznie przez oskarżonego, z pominięciem oskarżycielki posiłkowej subsydiarnej, prowadzona winna być w trybie postępowania cywilnego o uregulowanie sposobu korzystania z rzeczy wspólnej, a nie w postępowaniu karnym w sprawie o przestępstwo z art. 284 § 1 k.k.

3.2.

Obrońca oskarżonego zarzucił obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zapadłego wyroku, a to art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z pominięciem zasad prawidłowego rozumowania, w tym przede wszystkim dokonanie dowolnej oceny:

- zeznań N. J. wybierając w sposób dowolny poszczególne fragmenty tych zeznań i dopasowując je do przyjętej przez Sąd tezy winy oskarżonego, w ten sposób, że Sąd I Instancji zupełnie pominął twierdzenia i motywację oskarżycielki subsydiarnej N. J. w zakresie tego, iż samochód marki Z. (...) stanowi jej wyłączną własność, zaś oskarżycielka domagała się od oskarżonego zwrotu celem włączenia rzeczy do jej majątku osobistego;

- wyjaśnień C. J., który konsekwentnie wskazywał, iż obawiał się, że małżonka włączy rzecz- samochód Z. (...) do swojego majątku osobistego z pominięciem prawa własności oskarżonego, co determinowało jego postawę;

- korespondencji mailowej i propozycji podziału majątku wspólnego, z których wprost wynika, że to oskarżycielka subsydiarna traktowała sporny przedmiot jako swój majątek osobisty i chciała go włączyć do swojego majątku osobistego, zaś oskarżony C. J. konsekwentnie brał pod uwagę, iż samochód stanowi współwłasność małżeńską

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Również zarzut obrazy przepisów postępowania, mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, jaki się jako zasadny.

Przeprowadzona bowiem przez Sąd Orzekający ocena dowodów ma charakter dowolny, albowiem pomija wyjaśnienia oskarżonego C. J., jak również okoliczności sprawy w postaci złożonej przez oskarżonego propozycji podziału majątku wspólnego obejmującego także przedmiotowy pojazd, czy też partycypacji oskarżonego i oskarżycielki posiłkowej w połowie w spłacie kredytu zaciągniętego na zakup tego pojazdu, jak również korespondencji mailowej, wskazujące na brak u oskarżonego zamiaru przywłaszczenia pojazdu m-ki Z. (...) i włączenia go w skład swojego majątku kosztem majątku oskarżycielki posiłkowej N. J.. Tym samym nie została przełamana linia obrony oskarżonego, zaprzeczającego by miał zamiar przywłaszczenia przedmiotowego pojazdu.

Trafnie przy tym wskazuje obrońca oskarżonego na pominięcie przez Sąd Orzekający twierdzeń i motywacji oskarżycielki posiłkowej, z których wynika chęć jej wyłącznego zadysponowania powyższym pojazdem, co z kolei uzasadniało obawę oskarżonego, iż wydanie przez niego żądanego pojazdu doprowadziłoby do trwałego uszczuplenia jego majątku.

Stwierdzić zatem należy, iż dokonana przez Sąd ocena dowodów skutkująca przypisaniem oskarżonemu zamiaru przywłaszczenia pojazdu w rozumieniu art. 284 § 1 k.k., nie była prawidłowa.

3.3.

Obrońca oskarżonego zarzucił rażącą niewspółmierność kary i innego środka w ten sposób, że działania oskarżonego C. J. cechowała wyraźna wola poszanowania praw majątkowych współmałżonki oraz świadomość istnienia współwłasności (w przeciwieństwie do postawy małżonki N. J.), a zatem nie można stwierdzić umyślnego działania na szkodę drugiej strony czy też o rażącym naruszeniu prawa, które wymagałoby orzeczenia kary w wymiarze dokonanym przez Sąd I Instancji.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Wobec stwierdzenia w drodze kontroli instancyjnej braku zamiaru oskarżonego przywłaszczenia przedmiotowego pojazdu, a tym samym nie popełnienia przez niego przestępstwa, a w konsekwencji jego uniewinnienia, bezprzedmiotowym jest odnoszenie się do zarzutu rażącej niewspółmierności orzeczonej wobec oskarżonego kary oraz środka karnego.

3.4.

Obrońca oskarżonego zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej przypisanej oskarżonemu, to art. 30 zd. pierwsze k.k. w zw. z art. 284 § 1 k.k. poprzez niezastosowanie i błędną wykładnię wyrażające się w przyjęciu, iż oskarżony C. J. dopuścił się przestępstwa przywłaszczenia samochodu marki Z. (...) (wchodzącego w skład małżeńskiego majątku dorobkowego), mimo że w świetle ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych jego zachowanie pozostawało podjęte w warunkach usprawiedliwionej nieświadomości bezprawności czynu, a Sąd I instancji wadliwie przyjął możliwość przypisania oskarżonemu winy, pomijając, iż przyjęty w doktrynie i orzecznictwie model karalności tzw. „przywłaszczenia rzeczy wspólnej” przez jednego ze współmałżonków na zasadach ustawowej wspólności majątkowej nie wynika wprost (literalnie) zarówno z treści art. 284 § 1 k.k., jak również innej normy prawnej, lecz stanowi rezultat interpretacji rozszerzającej, niewystępującej w świadomości przeciętnego obywatela. W konsekwencji oskarżony mógł działać w mylnym, lecz obiektywnie usprawiedliwionym przekonaniu, iż jako współwłaściciel rzeczy wspólnej ma prawo do jej posiadania

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Podniesiony zarzut jest nieuzasadniony.

Stawiany zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 438 pkt 1 k.p.k.) poprzez jego błędne zastosowanie - przy jednoczesnym kwestionowaniu ustaleń faktycznych Sądu Orzekającego (art. 438 pkt 3 k.p.k.) - dotknięty jest błędem logicznym. Nie sposób bowiem skutecznie podważać przepisów prawa materialnego na podstawie ustaleń faktycznych, które jednocześnie również są podważane. W takiej sytuacji podstawą apelacji może być wyłącznie zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, tj. art. 438 pkt 3 k.p.k.

Zarzut obrazy prawa materialnego ma bowiem rację bytu wyłącznie wówczas, gdy odwołujący się nie kwestionuje treści poczynionych przez sąd I instancji ustaleń faktycznych. Naruszenie tego prawa polega mianowicie na jego wadliwym zastosowaniu (lub niezastosowaniu) w orzeczeniu, które oparte jest na trafnych i niekwestionowanych ustaleniach faktycznych.

W każdej innej sytuacji zarzut obrazy prawa materialnego musi być oceniany jako przedwczesny i może pozostać poza granicami rozpoznania (Kodeks postępowania karnego – Komentarz P. Hofmański, E. Sadzik i K. Zgryzek, Wydawnictwo C. H. Beck – Warszawa 2004 - tom II str. 603 – 604 teza 3, także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 1974 r., sygn. akt V KR 212/74).

Wniosek

Obrońca oskarżonego wniósł:

1)  o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uniewinnienie oskarżonego C. J. od zarzucanego mu czynu oraz zasądzenie na rzecz oskarżonego kosztów związanych z ustanowieniem obrońcy w sprawie, za obie instancje;

2)  ewentualnie, z daleko posuniętej ostrożności procesowej, w sytuacji gdyby argumentacja w zakresie uniewinnienia oskarżonego nie zyskała aprobaty Sądu II Instancji, wniósł o warunkowe umorzenie postępowania karnego prowadzonego przeciwko C. J. i orzeczenie wobec oskarżonego okresu próby w wymiarze 1 roku od dnia uprawomocnienia się orzeczenia oraz nawiązki na rzecz Funduszu Pomocy pokrzywdzonym w wysokości 2.000 zł.

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Wniosek obrońcy oskarżonego o uniewinnienie oskarżonego C. J. od przypisanego mu występku przywłaszczenia pojazdu stanowiącego wspólność majątkową małżeńską jest w pełni uzasadniony.

Dokonana bowiem przez Sąd Orzekający ocena dowodów będąca podstawą przypisania oskarżonemu J. sprawstwa i winy, okazała się błędna i wymagała korekty. Po dokonaniu oceny materiału dowodowego Sąd Odwoławczy stwierdził brak dowodów wskazujących na sprawstwo i winę oskarżonego J.. W tej sytuacji koniecznym była zmiana zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego C. J. od przypisanego mu czynu stanowiącego występek z art. 284 § 1 k.k.

Wobec powyższego należy uznać za nieuzasadniony wniosek obrońcy oskarżonego o warunkowe umorzenie postępowania karnego prowadzonego przeciwko C. J..

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

1.7.  Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

1.8.  Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Sąd Odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uniewinnił oskarżonego C. J. od przypisanego mu czynu z art. 284 § 1 k.k.

Zwięźle o powodach zmiany

Potrzeba zmiany zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu wynikła z kompleksowej oceny zebranych w sprawie dowodów, w tym przede wszystkim daniu wiary wyjaśnieniom oskarżonego także w zakresie nieuwzględnionym przez Sąd Orzekający, a mającym oparcie w dowodach je wspierających, które zostały zupełnie pominięte przez ten Sąd w toku oceny dowodów.

Analiza akt niniejszego postępowania potwierdza bowiem, iż oskarżony wystąpił z propozycją podziału majątku wspólnego obejmującego także przedmiotowy pojazd, partycypuje w połowie w spłacie kredytu zaciągniętego na zakup tego pojazdu, a w korespondencji mailowej potwierdza, iż pojazd ten rozliczony winien być w toku podziału majątku małżeńskiego. W tej sytuacji sam fakt wyłącznego dysponowania przez oskarżonego przedmiotowym pojazdem dla uzasadnionych życiowo celów, przy jednoczesnej obawie, iż jego wydanie skutkować może pozbawieniem go części tego składnika majątkowego, nie daje podstaw do przypisania oskarżonemu C. J. zamiaru przywłaszczenia pojazdu, tj. włączenia go w skład swojego majątku i trwałego wyłączenie tego mienia z majątku oskarżycielki posiłkowej N. J.. Tym samym nie została przełamana linia obrony oskarżonego, zaprzeczającego by miał zamiar przywłaszczenia przedmiotowego pojazdu.

1.9.  Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

1.1.7.  Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

1.1.8.  Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

1.10.  Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II

Na podstawie art. 627 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. i § 11 ust. 2 pkt 3 i pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t. jedn. Dz. U z 2023 r., poz. 1964 z późn. zm.) Sąd Odwoławczy zasądził od oskarżycielki subsydiarnej N. J. na rzecz oskarżonego C. J. kwotę 1.680,00 zł tytułem zwrotu kosztów obrony oskarżonego za obie instancje.

III

Na podstawie art. 632 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 640 § 1 k.p.k. Sąd Odwoławczy kosztami procesu obciążył oskarżycielkę subsydiarna N. J..

PODPIS