Uzasadnienie z 23 lipca 2026, sygn. VI Ka 46/25

Formularz UK 2

Sygnatura akt

VI Ka 46/25

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1  Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie z dnia 9 października 2024 r. w sprawie o sygn. akt III K 595/24

1.2  Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca

☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

0.11.3. Granice zaskarżenia

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji.

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☒art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☒uchylenie

☐Zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

0.12.1. Ustalenie faktów

0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Wskazać oskarżonego.

Wskazać fakt.

Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód.

Z. R.

Sytuacja majątkowa

Dotychczasowa karalność

Leczenie, w tym psychiatryczne

Zachowana poczytalność. Upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim wymagające zapewnienia pomocy prawnej.

Informacja z e-PUAP - k.145

Karta karna - k.197-201

Pismo - k.111, 113

Dokumentacja medyczna - k.116, 119, 129, 157

Opinia sądowo -psychiatryczna - k.176-183

0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Wskazać oskarżonego.

Wskazać fakt.

Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód.

0.12.2. Ocena dowodów

0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Wskazać fakt

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu.

Sytuacja majątkowa

Dotychczasowa karalność

Leczenie, w tym psychiatryczne

Zachowana poczytalność. Upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim wymagające zapewnienia pomocy prawnej

Dokumenty sporządzone przez uprawnione osoby i podmioty, nie kwestionowane i nie budzące żadnych wątpliwości. Kluczowa była tu opinia sądowo - psychiatryczna, która była pełna, rzetelna i jednoznacznie odpowiadała na pytania wymagające wiedzy specjalnej.

0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Wskazać fakt

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu.

.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

Oskarżony we wniesionej przez siebie apelacji wskazał, że był uzależniony od narkotyków i leczył się psychiatrycznie, a mimo to nie miał badań psychiatrycznych i nie ustanowiono mu obrońcy.

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny lub niezasadny.

Zarzut był częściowo zasadny.

Będąc przesłuchiwany zarówno w postępowaniu przygotowawczym, jak i sądowym oskarżony zaprzeczył, żeby leczył się psychiatrycznie. Tym samym Sąd Rejonowy nie miał podstaw, żeby dopuścić dowód z opinii sądowo - psychiatrycznej i ustanowić mu obrońcę z urzędu. Niemniej, weryfikując informacje podane przez oskarżonego, na etapie postępowania odwoławczego uzyskano jego dokumentację medyczną i w/w opinię. Jak w niej wskazano, wprawdzie nie stwierdzono u oskarżonego choroby psychicznej, jednak rozpoznano upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim, osobowość nieprawidłową i uzależnienie od narkotyków - heroiny w fazie deklarowanej abstynencji. Powyższy stan psychiczny, w odniesieniu do zarzucanych czynów, nie znosił i nie ograniczał zdolności rozpoznania ich znaczenia i pokierowania swoim postępowaniem. Chociaż w aktualnym stanie psychicznym oskarżony jest zdolny do udziału w postępowaniu sądowym, niemniej, ze względu na rozpoznanie upośledzenia umysłowego w stopniu lekkim, powinien mieć zapewnioną pomoc prawną. Tym samym, choć z innych względów niż podnoszone, oskarżony nie miał zapewnionej pomocy prawnej w postępowaniu pierwoinstancyjnym. Nie sposób bowiem przyjąć, żeby kilkanaście miesięcy wcześniej w/w upośledzenie umysłowe nie istniało. Gdyby Sąd Rejonowy wiedział o tej sytuacji i potrzeby udzielenia mu pomocy prawnej, uzyskałby opinię sądowo - psychiatryczną i wyznaczyłby mu obrońcę z urzędu. Powyższe skutkowało zaistnieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 kpk. Z w/w przepisu wynika, że niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia sąd odwoławczy na posiedzeniu uchyla zaskarżone orzeczenie, jeżeli oskarżony w postępowaniu sądowym nie miał obrońcy w wypadkach określonych w art. 79 § 1 i 2 oraz art. 80 kpk lub obrońca nie brał udziału w czynnościach, w których jego udział był obowiązkowy.

Wniosek

Oskarżony wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny lub niezasadny.

Wniosek był zasadny.

U oskarżonego stwierdzono upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim, uznając że z uwagi na to powinien mieć zapewnioną pomoc prawną. Biorąc pod uwagę, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym występował bez obrońcy, zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 10 kpk powodująca konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

Wskazać wszystkie okoliczności, które sąd uwzględnił z urzędu, niezależnie od granic zaskarżenia
i podniesionych zarzutów (art. 439 k.p.k., art. 440 k.p.k.).

Upośledzenie umysłowe oskarżonego w stopniu lekkim powodujące konieczność zapewnienia mu pomocy prawnej.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności.

Powyższe wynikało z opinii sądowo - psychiatrycznej, którą uznano za pełną, rzetelną i jednoznacznie odpowiadającą na pytania wymagające wiedzy specjalnej.

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.3  1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy.

0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.3.1  1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany.

0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

Brak obrońcy w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, którego obecność była obowiązkowa.

☒ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia.

U oskarżonego stwierdzono upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim. Zrazem uznano, że z uwagi na to powinien mieć zapewnioną pomoc prawną. Tymczasem w postępowaniu pierwszoinstancyjnym występował bez obrońcy. Tym samym zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 10 kpk.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia.

4.

Konieczność warunkowego umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i warunkowego umorzenia ze wskazaniem podstawy prawnej warunkowego umorzenia postępowania.

5.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia.

0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

Sąd Rejonowy powinien ponownie rozpoznać niniejszą sprawę, rozstrzygając o winie bądź niewinności oskarżonego. Z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim i uznanie przez biegłych psychiatrów, że powinien mieć zapewnioną pomoc prawną udział obrońcy, którego wyznaczono na etapie postępowania odwoławczego, jest obowiązkowy wraz ze wszystkimi wynikającymi z tego faktu konsekwencjami.

0.15.4. Inne rozstrzygnięcia z wyroku

Lp.

Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku.

Przytoczyć okoliczności.

6.  Koszty Procesu

Wskazać oskarżonego.

Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku.

Przytoczyć okoliczności.

Z. R.

II

Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie na rzecz adw. R. U. kwotę 1.033,20 złote, w tym podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym. Powyższe nastąpiło na wniosek w/w, który uczestniczył w rozprawie. Wysokość należności wynikała z rozporządzenia w tym zakresie.

7.  PODPIS

0.11.3 Granice zaskarżenia

Wpisać kolejny numer załącznika 1

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżony

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok w części go dotyczącej

0.11.3.1 Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2 Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji.

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☒art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☒Uchylenie

☐zmiana