Postanowienie z 15 kwietnia 2026, sygn. I Ns 237/22
W skrócie
Pokaż pozostałe podstawy prawne (3)
Sygn. akt I Ns 237/22
POSTANOWIENIE
Dnia 15 kwietnia 2026 r.
Sąd Rejonowy w Opocznie I Wydział Cywilny w składzie następującym:
Przewodniczący: Sędzia Zofia Michałowska
Protokolant: sekr. sąd. Angelika Murawska
po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. w K.
na rozprawie
z wniosku A. W. (1)
z udziałem E. L.
o podział majątku wspólnego
postanawia:
I. dokonać podziału majątku wspólnego byłych małżonków E. L. i A. W. (2), w skład którego wchodzi
1. nieruchomość zabudowana położona w miejscowości B. przy (...), obręb (...), gmina B. - N., powiat (...), województwo (...), oznaczona w ewidencji gruntów numerem (...) o powierzchni 0,1629 ha, dla której w Sądzie Rejonowym w Opocznie Wydziale Ksiąg Wieczystych jest urządzona (...),
2. samochód osobowy marki O. o nr rej. (...),
w ten sposób, że:
a) opisaną w pkt I. ppkt 1. zabudowaną nieruchomość przyznać na własność wnioskodawczyni A. W. (2) c. P. i W.,
b) opisany w pkt I. ppkt 2. samochód osobowy przyznać na własność uczestnikowi postępowania E. L. s. U. i O.;
II. zasądzić od wnioskodawczyni A. W. (2) na rzecz uczestnika postępowania E. L. kwotę 242.560,00 (dwieście czterdzieści dwa tysiące pięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem spłaty płatną w trzech ratach:
1. pierwsza rata w kwocie 142.560,00 (sto czterdzieści dwa tysiące pięćset sześćdziesiąt) złotych płatna w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się postanowienia z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi jej płatności,
2. druga rata w kwocie 50.000,00 (pięćdziesiąt tysięcy) złotych płatna w terminie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi jej płatności,
3. trzecia rata w kwocie 50.000,00 (pięćdziesiąt tysięcy) złotych płatna w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi jej płatności;
III. oddalić wniosek o rozliczenie nakładów poczynionych przez uczestnika postępowania E. L. na majątek wspólny stron;
IV. zasądzić od uczestnika postępowania E. L. na rzecz wnioskodawczyni A. W. (1) kwotę 10.800,00 (dziesięć tysięcy osiemset) złotych tytułem zwrotu części kosztów postępowania, tj. kosztów postępowania za zastępstwo procesowe z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty,
V. stwierdzić, że w pozostałej części wnioskodawczyni i uczestnik ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.
Sygn. akt I Ns 237/22
UZASADNIENIE
Wnioskodawczyni A. W. (1) (wcześniej L.) – reprezentowana przez pełnomocnika adwokata – wniosła w dniu 20 kwietnia 2022 r. o:
1. ustalenie, że w skład majątku wspólnego wnioskodawczyni i uczestnika postępowania wchodzą następujące składniki majątkowe:
a) nieruchomość o (...) położona w B. o powierzchni 0,1629 ha, dla której w Sądzie Rejonowym w Opocznie Wydziale Ksiąg Wieczystych jest prowadzona księga wieczysta (...) nr (...) zabudowana domem jednorodzinnym z zakładem do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie mechaniki samochodowej – o wartości 300.000,00 zł,
a) samochód osobowy marki O. (...) – o wartości 5.000,00 zł,
b) samochód osobowy marki X. (...) o nr rej. (...) – o wartości 5.000,00 zł,
c) ruchomości znajdujące się na nieruchomości wymienionej w ppkt a), w szczególności maszyny wykorzystywane do prowadzenia działalności w zakresie mechaniki samochodowej – o wartości 40.000,00 zł;
1. dokonanie podziału majątku wspólnego stron przez przyznanie na własność uczestnikowi przedmiotów wymienionych w pkt 1 a), b), c) i d);
2. zasądzenie od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni dopłaty w kwocie 175.000,00 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wydania orzeczenia tytułem wyrównania udziału w majątku wspólnym płatną w 25 ratach miesięcznych po 7.000,00 zł każda, płatnych do dnia 30 każdego miesiąca z góry, poczynając od uprawomocnienia się orzeczenia z zastrzeżeniem, że niezapłacenie dwóch kolejnych rat w terminie pociągnie za sobą natychmiastową wymagalność całego roszczenia;
3. zasądzenie kosztów postępowania według własnego udziału w sprawie, zaś w przypadku gdy wnioski uczestnika zostaną oddalone jako oczywiście niewłaściwe wnioskodawczyni wnosiła o zobowiązanie uczestnika do zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podała, że małżeństwo zawarte przez uczestników w dniu 19 września 2009 roku, Sąd Okręgowy w Piotrkowie S. rozwiązał przez rozwód wyrokiem z 21 grudnia 2020 roku. Małżonkowie żadnych umów małżeńskich nie zawierali.
W trakcie wspólności majątkowej małżeńskiej strony zgromadziły majątek wymieniony powyżej. Nieruchomość wskazana w pkt 1 a) została darowana stronom postępowania przez rodziców wnioskodawczyni. Nieruchomość ta jest zabudowana domem mieszkalnym w powierzchni ok. 100 m 2. Pod domem tym znajduje się zakład mechaniczny, który to prowadził uczestnik postępowania. Wnioskodawczyni szacuje, że wartość tej nieruchomości wynosi 300.000 zł. Nadto na terenie tej nieruchomości znajdują się ruchomości w postaci maszyn i urządzeń, które wykorzystywane są do pracy w branży naprawy samochodów, których wartość według wnioskodawczyni wynosić może około 40.000 złotych. Ponadto, w czasie trwania wspólności majątkowej strony nabyły dwa samochody.
Wnioskodawczyni wskazała, że chce, aby wszystkie składniki majątku wspólnego były przeniesione na własność uczestnika. Stanowisko oparte jest na tym, że nieruchomość zawiera zabudowę związaną z prowadzoną przez uczestnika działalnością gospodarczą, zatem wskazanym jest, aby uczestnik nieruchomość otrzymał.
Wnioskodawczyni podała, że rozumie, że kwota która zostanie jej przyznana za udział w majątku wspólnym dla uczestnika może być wysoka. Dlatego wnosi o rozłożenie tej kwoty na raty, aby uczestnik miał realną spłatę tej należności. Wnioskodawczyni uważa, że kwota 7.000 złotych miesięcznie nie jest za wysoka dla możliwości uczestnika.
Wnioskodawczyni w pierwszej kolejności wnosi o zasądzenie kosztów postępowania wedle własnego udziału w sprawie. Stanowisko to motywuje faktem, że chce ugodowego załatwienia sporu. W przypadku niewłaściwego kwestionowania stanowiska zawartego w niniejszym wniosku przez uczestnika, to w drugiej kolejności wnosi o obciążenie uczestnika kosztami postępowania.
/vide: - wniosek z uzasadnieniem i załącznikami k. 3 – 28/
Uczestnik postępowania E. L. nie złożył odpowiedzi na wniosek.
Po wydaniu opinii przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego, pismem z dnia 22 marca 2023 r. (data nadania) pełnomocnik wnioskodawczyni zmodyfikował wniosek w ten sposób, że domagał się przyznania na własność wnioskodawczyni nieruchomości położonej w B. oznaczonej w ewidencji (...) o wartości 378.515,00 zł ze spłatą na rzecz uczestnika.
/vide: - pismo k. 87 – 88/
W piśmie z dnia 12 kwietnia 2023 r. (data wpływu) uczestnik postępowania E. L. odniósł się do treści pisma wnioskodawczyni zawierającego modyfikację jej stanowiska w przedmiocie dokonania podziału majątku wspólnego.
Uczestnik postępowania wskazał, że nieruchomość wchodząca w skład majątku wspólnego jest przez niego stale użytkowana. Podał także, że nieruchomość nie została w rzeczywistości darowana, bowiem do jej zakupu doszło za kwotę 50 tysięcy złotych, które pochodziły z poczynionych przez niego oszczędności.
Podniósł, iż poczynił nakłady finansowe z majątku osobistego na nieruchomość objętą wnioskiem, a w szczególności na budynek przemysłowo – gospodarczy znajdujący się na działce. Podał, iż zawarł w związku z powyższym umowę kredytową z (...) i zobowiązanie to spłacił samodzielnie, a ponadto, z uwagi na jego brak zdolności kredytowej, mąż jego siostry zawarł umowę kredytową na kwotę 60.000,00 zł, którą to kwotę przekazał uczestnikowi, a on przeznaczył ją na w/w nieruchomość i zwraca mężowi siostry tę kwotę w ratach.
/vide: - pismo k. 106 – 107/
W piśmie z dnia 28 kwietnia 2023 roku wnioskodawczyni wniosła o oddalenie wniosku o rozliczenie nakładów poczynionych przez uczestnika na nieruchomość o (...) położoną w obrębie ewidencyjnym w B. o powierzchni (...) 2, dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w Opocznie V Wydział Ksiąg Wieczystych księga wieczysta o numerze (...).
Wnioskodawczyni wskazała, że uczestnik postępowania nie przedłożył dowodów na poczynione nakładu.
/vide: pismo – k.109-116/
Na rozprawie w dniu 26 maja 2025 roku pełnomocnik wnioskodawczyni A. W. (1) popierał wniosek z tą zmianą, że wnosił o przyznanie nieruchomości na jej rzecz ze spłatą uczestnika postępowania w kwocie 140.000 zł jak w piśmie z 20 marca 2023 r. Wnioskodawczyni oświadczyła, że chciałaby spłaty w dwóch ratach po 70.000 zł, pierwsza rata płatna w terminie 2 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia, a druga w ciągu dwóch kolejnych miesięcy. Chciałaby także, by samochód O. (...) został przyznany na rzecz uczestnika postępowania, bez spłaty na jej rzecz.
/vide: - skrócony protokół rozprawy z 26.05.2025 r. k. 192 /
Na rozprawie w dniu 27 października 2025 r. pełnomocnik wnioskodawczyni A. W. (1) podtrzymał wniosek o podział majątku wspólnego wnosząc o przyznanie na rzecz wnioskodawczyni wszystkich składników majątkowych ze spłatą na rzecz uczestnika postępowania w kwocie 189.500,00 zł rozłożoną na 5 rat po 37.000,00 zł w odstępach co 2 miesiące.
Uczestnik postępowania E. L. podał, iż domaga się sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji i podziału uzyskanej kwoty po połowie.
/vide: - skrócony protokół rozprawy z 27.10.2025 r. k. 233 – 234 nagranie
koperta k. 235/
Na rozprawie w dniu 26 stycznia 2026 r. pełnomocnik wnioskodawczyni wnosił o przyznanie nieruchomości na rzecz wnioskodawczyni ze spłatą na rzecz uczestnika postępowania w kwocie 242.500,00 zł rozłożoną na 4 raty co pół roku.
Uczestnik postępowania podał, że nie wyraża zgody na spłatę w wysokości 50% wartości podając, że żąda spłaty w wysokości 2/3 wartości nieruchomości, czyli 350.000,00 zł.
/vide: - skrócony protokół rozprawy z 26.01.2026 r. k. 401 nagranie
koperta k. 401a/
Ostatecznie na rozprawie w dniu 25 marca 2026 r. pełnomocnik wnioskodawczyni poparł wniosek i wnosił o przyznanie nieruchomości na rzecz wnioskodawczyni ze spłatą na rzecz uczestnika postępowania w wysokości 242.560,00 zł rozłożoną na 12 rat płatnych co kwartał w terminie 3 lat. Wniósł ponadto o przyznanie składnika majątkowego w postaci samochodu osobowego marki O. (...) na rzecz uczestnika postępowania bez spłat. Dodatkowo wniósł o oddalenie wniosku o rozliczenie nakładów i zasądzenie od uczestnika postępowania kosztów zastępstwa procesowego argumentując to tym, że postępowanie trwa z winy uczestnika postępowania.
/vide: - skrócony protokół rozprawy z 25.03.2026 r. k. 407 – 408 nagranie
koperta k. 409/
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
E. L. i A. L. z domu W. zawarli związek małżeński w dniu 19 września 2009 r. przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w B., który został wpisany do księgi małżeństw za numerem (...). Związek małżeński stron został rozwiązany przez rozwód prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie sygn. akt I C 1000/20.
/dowód: wyrok w sprawie sygn. akt I C 1000/20 Sądu Okręgowego w
Piotrkowie Trybunalskim k. 11/
Na mocy umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego Rep. (...) Nr (...) w dniu 24 listopada 1998 r. w Kancelarii Notarialnej w T. (...) przed notariuszem E. P. i W. małżonkowie W. nabyli od (...) w B. zabudowaną nieruchomość położoną w B. oznaczoną w ewidencji gruntów numerem (...) o powierzchni (...) m 2.
/dowód: wypis aktu notarialnego L.. (...) k. 12 – 13/
Działka oznaczona numerem (...) zgodnie z mapą podziału obrębu B. wpisaną do ewidencji Starostwa Powiatowego w K. w dniu 24 marca 2011 r. za nr ewidencyjnym 074.07-15/11 została podzielona na trzy działki: nr (...) o powierzchni 334 m 2, 68/28 o powierzchni (...) 2 i 68/29 o powierzchni (...) 2.
Następnie, w trakcie trwania małżeństwa stron, umową darowizny sporządzoną w formie aktu notarialnego L.. A Nr (...) w dniu 29 czerwca 2011 r. w Kancelarii (...) w (...) przed notariuszem B. P. i W. małżonkowie W. darowali córce i zięciowi A. A. i E. małżonkom L. do wspólności ustawowej nieruchomość położoną w B. oznaczoną w ewidencji gruntów numerem (...) o powierzchni 0,1629 ha zabudowaną garażem.
Dla w/w nieruchomości w Sądzie Rejonowym w Opocznie Wydziale Ksiąg Wieczystych jest urządzona księga (...) nr (...).
/dowód: wypis aktu notarialnego L.. (...) Nr (...) k. 14 – 16,
wydruk z (...) nr (...) k. 17 – 21,
wypis z rejestru gruntów k. 48/
Przedmiotowa nieruchomość położona w B. przy ul. (...), obręb (...), gmina B. – N., powiat (...), województwo (...) o powierzchni 0,1629 ha, oznaczona aktualnie w ewidencji gruntów numerem (...), dla której w Sądzie Rejonowym Opocznie Wydziale Ksiąg Wieczystych jest urządzona księga wieczysta Kw nr (...) jest nieruchomością zabudowaną. Od strony drogi asfaltowej zlokalizowany jest na niej budynek warsztatu samochodowego z zaprojektowanym poddaszem mieszkalnym o konstrukcji murowanej nie podpiwniczony – rok rozpoczęcia budowy 2013. Bezpośrednio przy w/w budynku zlokalizowany jest budynek gospodarczy o konstrukcji murowanej nie podpiwniczony – rok budowy lata 70 – te ubiegłego wieku. Dalej przy w/w budynku gospodarczym znajduje się waga samochodowa z lat 70 – tych ubiegłego wieku wraz z zadaszeniem.
W/w budynki nie są zagospodarowane, wyposażone są w energię elektryczną i wodę.
Z powyższym prawem własności związane jest zapisane w dz. (...) ograniczone prawo rzeczowe w postaci służebności gruntowej polegającej na prawie przejazdu i przechodu, przeprowadzania mediów przez cała dz. (...) na rzecz każdoczesnego właściciela dz. nr (...).
Wartość przedmiotowej nieruchomości wynosi 485.119,00 zł.
/dowód: opinia biegłego sądowego rzeczoznawcy majątkowego
U. L. k. 58 – 84,
opina uzupełniająca biegłego sądowego rzeczoznawcy
majątkowego U. L. k. 372 – 397/
W czasie trwania małżeństwa stron na przedmiotowej nieruchomości dokonano rozbudowy istniejącego starego budynku celem umożliwienia uczestnikowi postępowania E. L. prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie mechaniki pojazdowej. Na działce pierwotnie znajdowała się hala, która była postawiona już jak rodzice wnioskodawczyni kupili działkę. Ojciec wnioskodawczyni wyremontował ją jeszcze przed darowizną.
Zakup materiałów na rozbudowę budynku na nieruchomości był finansowany ze środków wspólnych.
Oprócz przedmiotowej nieruchomości strony są współwłaścicielami samochodu osobowego marki O. (...), który jest zarejestrowany na uczestnika postępowania, zaś pozostaje on w posiadaniu jego matki.
Strony w trakcie trwania małżeństwa zakupiły także samochód marki X., ale został on w międzyczasie sprzedany.
Z małżeństwa strony mają dwoje dzieci w wieku 12 i 15 lat. W trakcie małżeństwa wnioskodawczyni pracowała zawodowo, poszła do pracy kiedy dzieci poszyły do przedszkola. Wnioskodawczyni pracowała w firmie (...).
Uczestnik postępowania pracował jako mechanik samochodowy. Prowadził własną działalność gospodarczą pod nazwą (...) w zakresie konserwacji i naprawy pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli. Prowadzenie działalności jest zawieszone.
W czasie trwania małżeństwa strony zaciągały niewielkie kredyty, np. na potrzeby zakupienia desek, materiałów budowlanych.
/dowód: pismo z dnia 6.11.2024 r. Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego – k.411-412
wypis z (...) – k.22
faktury i rachunki – k.284,293-295,297-299,305-316,324,331- 337,339,341-349
zeznania świadków: W. Ł. w części skrócony
protokół rozprawy z 15.02.2024 r. k. 147v
nagranie koperta k. 149,
E. B. w części skrócony
protokół rozprawy z 15.02.2024 r. k. 148
nagranie koperta k. 149,
N. Ł. w części
skrócony protokół rozprawy z
27.10.2025 r. k. 233 nagranie koperta
k. 235,
zeznania wnioskodawczyni A. W. (1) skrócony protokół
rozprawy z 25.03.2026 r. k. 407v – 408/
W dniu 19 września 2016 r. uczestnik postępowania E. L. zawarł umowę pożyczki, na mocy której N. Ł. – mąż siostry uczestnika postępowania udzielił mu pożyczki w kwocie 27.000,00 zł na okres 120 miesięcy od dnia 19 września 2016 r. do dnia 14 października 2026 r. W umowie ustalono, że pożyczkobiorca zapłaci odsetki od zaciągniętej pożyczki w wysokości 9,99% w stosunku miesięcznym. Łączną kwotę do zapłaty określono na 62.400,00 zł.
Uczestnik postępowania E. L. spłaca pożyczkę w ratach miesięcznych po 520,00 zł każda.
/dowód: umowa pożyczki k. 241,
historia rachunku i harmonogram spłat k. 242 – 270/
E. L. posiada szereg faktur na zakup narzędzi, maszyn oraz związane z uiszczaniem m.in. opłat za wywóz odpadów.
Na fakturach tych jako nabywca jest wskazany (...) E. L..
/dowód: faktury i rachunki – k.274-283, 284-288,291-292, 296, 300-304, 317-323, 325-330, 338, 340, 350 -354/
W Prokuraturze Rejonowej w Opocznie postanowieniem z dnia 30 września 2021 r. w sprawie sygn. akt 4211-0.Ds.251.2021 umorzono dochodzenie w sprawie zniszczenia mienia w postaci uszkodzenia ściany z płyty kartonowo – gipsowej w okresie 17.09.2021 r. do 22.09.2021 r. w m-ści B. na szkodę E. L. po stwierdzeniu, że czynu nie popełniono.
W Komendzie Powiatowej Policji w K. oraz w Posterunku Policji w B. nie były prowadzone postępowania przeciwko A. W. (1).
/dowód: pismo Prokuratury Rejonowej w Opocznie – k. 271
pismo Komendy Powiatowej Policji w K. – k.405
pismo Posterunku Policji w B. – k.406/
Wnioskodawczyni obecnie pracuje zawodowo i uzyskuje wynagrodzenie w kwocie 6.000,00 zł brutto, posiada także oszczędności w kwocie około 150.000,00 zł.
/dowód: zeznania wnioskodawczyni A. W. (1) skrócony protokół
rozprawy z 25.03.2026 r. k. 407v – 408/
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o wyżej powołane dowody, w szczególności dowody z dokumentów, które w ocenie Sądu nie budziły wątpliwości co do autentyczności czy rzetelności.
Sąd uznał za wiarygodne zeznania świadka W. Ł., bowiem były jasne, spójne i logiczne. Mimo bliskiego pokrewieństwa z uczestnikiem postępowania cechowały je, w zakresie uznanym za wiarygodny, obiektywizm. Znajdowały one potwierdzenie także w zgromadzonym materiale dowodowym.
Sąd dał wiarę także zeznaniom E. B., gdyż były one jasne i logiczne. Mimo bliskiego pokrewieństwa z uczestnikiem postępowania cechowały je, w zakresie uznanym za wiarygodny, obiektywizm. Znajdowały one potwierdzenie także w zgromadzonym materiale dowodowym.
Sąd uznał za wiarygodne również depozycje świadka N. Ł., bowiem były jasne i korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym. W ocenie Sądu także zeznania tego świadka, w zakresie uznanym za wiarygodny, znajdowały potwierdzenie w treści pozostałych dowodów.
Sąd pominął zeznania wskazanych wyżej świadków w zakresie odnoszącym się do zapłaty przez uczestnika postępowania E. L. kwoty 50 tysięcy złotych na rzecz byłych teściów z uwagi na brak udowodnienia tej okoliczności, ponadto ogólny charakter wypowiedzi bez znajomości stosunków majątkowych i relacji między nimi, jak również z uwagi na fakt, że rozliczenie to miałoby dotyczyć uczestnika postępowania i rodziców wnioskodawczyni tj. osób trzecich w sprawie o podział majątku wspólnego.
Sąd dał wiarę depozycjom złożonym podczas przesłuchania przez wnioskodawczynię A. W. (1), gdyż cechowała je jasność, spójność. Korespondowały one z całym zgromadzonym materiałem dowodowym i uzupełniały go.
W ocenie Sądu sporządzone w sprawie opinie przez biegłego sądowego rzeczoznawcy majątkowego U. L. są jasne, pełne, nie zawierają sprzeczności i zostały opracowane w oparciu o posiadane przez biegłego sądowego wiadomości specjalne. Tym samym stanowiły podstawę dokonania przez Sąd ustaleń faktycznych w odniesieniu do aktualnej wartości nieruchomości stanowiącej majątek wspólny wnioskodawczyni oraz uczestnika postępowania.
Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 25 marca 2026 r. Sąd pominął wnioski dowodowe zawarte w piśmie procesowym uczestnika postępowania E. L. tj. o udzielenie informacji o stanie zadłużenia nieruchomości przez dokonaniem darowizny oraz o wydanie dokumentacji medycznej potwierdzającej ciążę i poronienie A. W. (1) jako zmierzające jedynie do przedłużenia postępowania (k.408)– art. 235 2 § 1 pkt 5 k.p.c.
Zdaniem Sądu wskazane wnioski dowodowe zmierzały jedynie do przedłużenia postępowania, nie mając ponadto dla niego znaczenia. Kwestia zadłużenia nieruchomości, gdy stanowiła ona własność osób innych niż wnioskodawczyni oraz uczestnik postępowania, czy kwestia ewentualnych rozliczeń z tytułu spłaty zadłużenia osób trzecich – rodziców wnioskodawczyni – nie jest przedmiotem postępowania w sprawie o podział majątku wspólnego między były małżonkami, w którym Sąd ustala skład ich majątku wspólnego i dokonuje rozliczeń między nimi. Nadto w sprawie o podział majątku wspólnego Sąd rozpoznaje aspekty majątkowe między byłymi małżonkami a okoliczności związane z osobistymi przejściami nie są przedmiotem tego postępowania.
Sąd pominął także dokumentację dotyczącą zaginięcia psa jako mającą wykazać fakt nieistotny (art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c.) w niniejszym postępowaniu.
Sąd zważył, co następuje:
Wniosek o podział majątku zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 31 § 1 k.r. i o. z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w trakcie jej trwania przez małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny).
Zgodnie z art. 31 § 2 k.r.i.o. do majątku wspólnego należą w szczególności:
1. pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;
1. dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;
2. środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;
3. kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 266, 321, 568, 695 i 875).
Do majątku osobistego każdego z małżonków należą:
1) przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;
2) przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił;
3) prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;
4) przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;
5) prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;
6) przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;
7) wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;
8) przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;
9) prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;
10) przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 33 k.r.i.o.).
Strony zawarły związek małżeński w dniu 19 września 2009 r. nie zawierając umów majątkowych. Z tym dniem powstała między małżonkami wspólność majątkowa, która ustała dopiero w dacie uprawomocnienia się wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim rozwiązującego ich związek małżeński przez rozwód.
Po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Jednakże z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku (art. 43 § 1 i § 2 zd. 1 k.r.i.o.).
Zgodnie z art. 567 § 1 k.p.c. w postępowaniu o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami sąd rozstrzyga także o żądaniu ustalenia nierównych udziałów małżonków w majątku wspólnym oraz o tym jakie wydatki, nakłady i inne świadczenia z majątku wspólnego na rzecz majątku osobistego lub odwrotnie podlegają zwrotowi.
Zgodnie z art. 45 § 1 k.r.i.o. każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspakajania potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności. § 2 art. 45 k.r.i.o. stanowi, że zwrotu dokonuje się przy podziale majątku wspólnego, jednakże sąd może nakazać wcześniejszy zwrot, jeżeli wymaga tego dobro rodziny. Nadto przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy dług jednego z małżonków został zaspokojony z majątku wspólnego (art. 45 § 3 k.r.i.o.).
Nakłady poczynione z majątku wspólnego na majątek wspólny nie podlegają rozliczeniu w postępowaniu o podział majątku wspólnego.
W toku trwania małżeństwa A. W. (1) i E. L. stali się na mocy wspólności ustawowej małżeńskiej właścicielami:
- zabudowanej nieruchomości położonej w B. przy (...), obręb (...), gmina B. – N., powiat (...), województwo (...) o powierzchni 0,1629 ha, oznaczonej aktualnie w ewidencji gruntów numerem działki (...) (dawniej numer (...)), dla której w Sądzie Rejonowym Opocznie Wydziale Ksiąg Wieczystych jest urządzona księga (...) Kw nr (...),
- samochodu osobowego marki O. (...) o nr rej. (...).
Opisane powyżej składniki majątku zostały nabyte w trakcie trwania wspólności majątkowej, istnieją nadal i wchodzą w skład majątku wspólnego stron, który podlega podziałowi.
W czasie trwania małżeństwa wnioskodawczyni i uczestnik postępowania posiadali również samochód marki X., lecz został on wcześniej zbyty i dlatego nie podlega podziałowi w przedmiotowej sprawie.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do opisanej wyżej nieruchomości wskazać należy, iż jej wartość została przez Sąd przyjęta na kwotę 485.119,00 zł wynikającą z miarodajnych i szczegółowych wyliczeń dokonanych przez opiniującego na potrzeby niniejszego postępowania biegłego sądowego rzeczoznawcę majątkowego U. L.. Wartość ta nie była kwestionowana przez wnioskodawczynię i uczestnika postępowania.
Na działce tej znajduje się warsztat uczestnika postępowania. Jednakże podkreślenia wymaga, iż miejsce to służyło E. L. do prowadzenia działalności gospodarczej, która jest obecnie zawieszona, a uczestnik postępowania nie korzysta z uprzednio zagospodarowanej infrastruktury. Nadto stanowi ona jedynie część zabudowań znajdujących się na tej działce. Pozostała część budynku ma charakter mieszkalny.
Sąd przyjął, iż zasadnym jest w okolicznościach niniejszej sprawy przyznanie wyżej wskazanej nieruchomości na rzecz wnioskodawczyni zgodnie z jej ostatecznym stanowiskiem w sprawie, któremu uczestnik postępowania nie sprzeciwiał się.
Jeśli chodzi samochód osobowy marki O. to zasadnym było przyznanie go na własność uczestnikowi postępowania z tego względu, iż wnioskodawczyni nie jest w posiadaniu tegoż pojazdu, a ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż pojazd ten pozostaje w posiadaniu matki uczestnika postępowania.
Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł jak w punkcie I. sentencji postanowienia.
Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym (art. 43 § 1 kro).
Z uwagi na powyższe, a także mając na względzie, że żadna ze stron nie wnosiła o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym przyjąć należało, że udział każdego z nich w majątku wspólnym wynosi 242.559,50 złotych (485.119,00 zł : 2). Tym samym, mając na względzie wartość składnika majątkowego przyznanego na rzecz wnioskodawczyni oraz okoliczność, że nie domagała się ona spłaty w zakresie przyznanego na rzecz uczestnika postępowania składnika majątkowego w postaci samochodu osobowego, wartość spłaty na rzecz uczestnika postępowania wynosi po zaokrągleniu do pełnego złotego – 242.560,00 zł.
Podnieść należy, iż z uwagi na równe udziały (po 1/2) uwzględnieniu nie podlegał również wniosek uczestnika postępowania o spłatę na jego rzecz z 3/5 wartości nieruchomości.
Na podstawie art. 212 § 3 k.c. w zw. z (...) k.c. w zw. z art. 46 k.r.i.o.,Sąd rozłożył wnioskodawczyni płatność należności na trzy raty, przy czym pierwsza rata została określona na kwotę 142.560,00 zł z terminem płatności 14 dni od uprawomocnienia się postanowienia, gdyż Sąd wziął pod uwagę, iż wnioskodawczyni A. W. (1) – jak sama zeznała – posiada oszczędności w kwocie 150.000,00 zł, a zatem ma możliwość dokonania niezwłocznej spłaty w w/w wysokości. Jeśli chodzi o dwie pozostałe raty po 50.000,00 zł każda płatne w terminach 3 i 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia to Sąd uznał, iż wnioskodawczyni jest w stanie zgromadzić oraz uiścić te kwoty odpowiednio w okresie 3 oraz 6 miesięcy. Wnioskodawczyni pracuje bowiem zawodowo i uzyskuje wynagrodzenie za pracę w kwocie 6.000,00 zł brutto, a tym samym dysponuje zdolnością kredytową umożliwiającą jej zdobycie środków finansowych na spłatę w części przenoszącej kwotę oszczędności, którymi dysponuje.
O odsetkach ustawowych za opóźnienie w razie uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat Sąd orzekł z urzędu na podstawie wskazanych wyżej przepisów, w szczególności art. 212 § 3 zd. 1 k.c., który stanowi, że jeżeli ustalone zostały dopłaty lub spłaty, sąd oznaczy termin i sposób ich uiszczenia, wysokość i termin uiszczenia odsetek, a w razie potrzeby także sposób ich zabezpieczenia.
Z uwagi na powyższe, Sąd orzekł jak w punkcie II. sentencji postanowienia.
Uczestnik postępowania E. L. złożył wniosek o rozliczenie poniesionych przez niego nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny.
Takiego rozliczenia Sąd dokonuje jedynie na wniosek. W zakresie tego wniosku obowiązuje reguła z art. 6 k.c. tj. ciężar udowodnienia spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne.
Innymi słowy to uczestnik postępowania winien przedstawić dowody wskazujące na zasadność oraz wysokość zgłoszonego roszczenia.
Sąd jest bowiem związany zakresem zgłoszonego żądania i w przypadku zgłoszenia rozliczenia nakładów z majątku osobistego na wspólny obowiązują reguły jak w procesie.
Sąd oddalił zgłoszony przez uczestnika postępowania wniosek o rozliczenie nakładów poczynionych przez niego na majątek wspólny stron z tego względu, że – w ocenie Sądu – nie sprostał on obowiązkowi wynikającemu z treści art. 6 k.c. i nie udowodnił faktu poniesienia takich nakładów ani ich wysokości z jego majątku osobistego.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do nakładów w postaci prac remontowych oraz przeprowadzenia rozbudowy istniejącego na nieruchomości budynku podkreślić należy, iż zdaniem Sądu, stanowiły one nakłady z majątku wspólnego na majątek wspólny, które nie podlegają rozliczeniu w sprawie o podział majątku wspólnego.
Bezspornym jest, że w czasie ponoszenia kosztów remontowych uczestnik postępowania prowadził działalność gospodarczą, z której osiągał dochody stanowiące majątek wspólny małżonków (art. 31 § 2 pkt 1 k.r.i.o.).
Uczestnik postępowania nie wykazał przy tym, aby środki przeznaczane na zakup poszczególnych materiałów, w szczególności na przedstawionych przez niego fakturach, pochodziły z jego majątku osobistego.
Tym samym Sąd przyjął, że środki na zakup materiałów czy sprzętu pochodziły z majątku wspólnego małżonków.
Podobnie Sąd ocenił kwestie ponoszonych wydatków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Podnieść bowiem należy, iż E. L. również w tym zakresie nie udowodnił, by ponoszone wydatki czy ciężary przedstawione na przedłożonych fakturach a związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w okresie trwania małżeństwa były przez niego pokrywane z jego majątku osobistego, a jak Sąd wskazał powyżej generowane kolejno dochody z jej prowadzenia stanowiły majątek wspólny małżonków, który służył zaspokajaniu potrzeb tworzonej przez nich rodziny.
Odnosząc się w dalszej kolejności do twierdzeń o pozorności umowy darowizny Sąd wskazuje, że uczestnik postępowania podnosił, iż pomimo tego, że własność nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego stron została na nich przeniesiona w formie darowizny to w rzeczywistości przekazał on z własnych oszczędności na rzecz teściów kwotę 50.000,00 zł tytułem zapłaty za tę nieruchomość. Twierdzenia te są jednakże gołosłowne, niepoparte jakimikolwiek dowodami takimi jak chociażby pokwitowanie, dyspozycja wypłaty kwoty z banku. Co prawda przesłuchani w sprawie na wniosek uczestnika świadkowie wspominali o przekazaniu zapłaty teściom uczestnika, jednakże zeznania te nie posiadają atrybutu wiarygodności z uwagi na ich bardzo ogólnikowy charakter. Świadkowie nie znali żadnych szczegółów dotyczących rzekomego przekazania wskazanej kwoty darczyńcom, a ponadto słabo orientowali się w stosunkach majątkowych panujących między stronami.
Ponadto rozliczenie to dotyczy uczestnika postępowania oraz rodziców wnioskodawczyni A. W. (1) – osób trzecich – i jak Sąd wskazał powyżej nie podlegają rozliczeniu w sprawie o podział majątku wspólnego między byłymi małżonkami.
Natomiast jeśli chodzi o pożyczkę, którą uczestnik postępowania uzyskał od męża swojej siostry to brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących na co konkretnie została ona spożytkowana, a nadto nawet gdyby środki z niej uzyskane zostały przeznaczone na opłacenie prac remontowych czy materiałów, to poczynione nakłady stanowiłyby ponownie nakłady poczynione z majątku wspólnego na majątek wspólny.
Podnieść także należy, iż uczestnik postępowania pomimo wielokrotnych wezwań na rozprawę ani razu nie stawił się w sądzie celem złożenia zeznań, które mogłyby stanowić materiał dowodowy przemawiający za zasadnością jego twierdzeń w zakresie rzekomych nakładów poczynionych przez niego z majątku osobistego na majątek wspólny.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w punkcie III. sentencji postanowienia.
W postępowaniu nieprocesowym obowiązuje zasada, że każda ze stron ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.
Odstępstwa od tej zasady są przewidziane w § 2 i § 3 art. 520 k.p.c.
Sąd podzielił argumentację pełnomocnika wnioskodawczyni A. W. (1) co do zasadności zasądzenia od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawczyni kosztów zastępstwa procesowego przyjmując, że uczestnik postępowania swym działaniem przejawiającym się w postaci składania kolejnych wniosków o odroczenie terminów rozprawy w okresie ponad 2 lat starał się przedłużać postępowanie, a tym samym generował dodatkowe koszty po stronie wnioskodawczyni reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika.
Podkreślenia wymaga, iż uczestnik postępowania składał wnioski o odroczenie rozprawy powołując się na swój stan zdrowia, który uniemożliwiał mu uczestnictwo w niej. Mając to na względzie Sąd przychylał się do tych wniosków (k.139, k.155, k.161, k.172, k.189, k.198), a także zwrócił się do niego z informacją o możliwości zgłoszenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, pouczając o sposobie złożenia wniosku. Mimo zobowiązania do zajęcia stanowiska w tym przedmiocie E. L. nie ustosunkował się do niego i w dalszym ciągu nie stawiał się na rozprawy, w szczególności na termin do osobistego stawiennictwa w celu jego przesłuchania w budynku sądu w dniu 25 marca 2026 roku, które to zobowiązanie wynikało m.in. z próby połączenia w trybie wideokonferencji, które zakończyło się niepowodzeniem z uwagi na złą jakość połączenia.
Z uwagi na powyższe Sąd – na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. – orzekł jak w punkcie IV. sentencji postanowienia zasądzając od uczestnika postępowania koszty zastępstwa procesowego wnioskodawczyni, których wysokość ustalono na kwotę 10.800,00 zł na podstawie § 4 ust. 1 pkt 8 w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
O odsetkach od w/w kwoty kosztów postępowania Sąd orzekł w oparciu o treść art. 98 § 1 1 k.p.c., który stanowi, że od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.
W pozostałym zakresie Sąd orzekł w oparciu o treść art. 520 § 1 k.p.c. stwierdzając, że wnioskodawczyni i uczestnik ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie – punkt V. sentencji postanowienia.