Wyrok z 17 czerwca 2026, sygn. I C 501/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 czerwca 2026 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie, I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Agnieszka Nakwaska-Szczepkowska

Protokolant: Sekretarz sądowy Jakub Wojdyna

po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2026 r. w Warszawie na rozprawie

sprawy z powództwa Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z siedzibą w Warszawie

przeciwko (...) S.A. z siedzibą w W.

o zapłatę

I.  oddala powództwo;

II.  zasądza od Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z siedzibą w W. na rzecz (...) S.A. z siedzibą w Warszawie tytułem zwrotu kosztów procesu kwotę 10.847 zł (dziesięć tysięcy osiemset czterdzieści siedem złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Sędzia Agnieszka Nakwaska-Szczepkowska

Sygn. akt I C 501/24

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 21 grudnia 2023 r. powód Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa wniósł o zasądzenie od pozwanej spółki (...) S.A. w W. na jego rzecz kwoty 584.814,82 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie:

- od kwoty 131.255,65 zł od dnia 1 kwietnia 2015 r. do dnia zapłaty,

- od kwoty 19.930,74 zł od dnia 1 kwietnia 2017 r. do dnia zapłaty,

- od kwoty 131.255,65 zł od dnia 1 kwietnia 2017 r. do dnia zapłaty,

- od kwoty 19.930,74 zł od dnia 1 kwietnia 2018 r. do dnia zapłaty,

- od kwoty 131.255,65 zł od dnia 1 kwietnia 2018 r. do dnia zapłaty,

- od kwoty 19.930,74 zł od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia zapłaty,

- od kwoty 131.255,65 zł od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia zapłaty,

Powód domagał się także zasądzenia od pozwanego zwrotu kosztów procesu w kwocie
41.038 zł.

W uzasadnieniu powód wskazał, że dochodzi zapłaty tytułem nie uiszczonej części opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej, dz. ew. o nr(...) z obrębu (...), KW nr (...), za lata 2015, 2017, 2018 i 2020. Powód zaznaczył, że opłata roczna w kwocie 65.627,82 zł została ustalona wypowiedzeniem Agencji Nieruchomości Rolnych z 9 lutego 2009 r. według wartości 872,1305 zł/m ^{( 2)} i stawki 1% dla większej działki – nr (...) (z podziału której pochodzi działka nr (...)) – i wyliczona dla mniejszej działki – nr (...) - stosownie do jej powierzchni ((...) ^{( 2)}). Pozwana nie zakwestionowała tego wypowiedzenia. Następnie, wypowiedzeniem z 15 grudnia 2014 r. Agencja ustaliła opłatę roczną dla działki nr (...) według dotychczasowej wartości - 872,1305 zł/m ^{( 2)} i stawki 3%, to jest w kwocie 196.883,46 zł. Pozwany uiścił na poczet opłat za 2015 r., 2017 r., 2018 r. i 2020 r. po 45.697,07 zł (w dniach 1 kwietnia 2015 r., 31 marca 2017 r., 30 marca 2018 r. 1 lipca
2020 r.).

(pozew – k. 3-6)

W odpowiedzi na pozew pozwana spółka wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Pozwany podniósł, że pismem z 12 grudnia 2007 r. Agencja Nieruchomości Rolnych wypowiedziała pozwanemu wysokość opłaty rocznej działki nr(...), powołując się na wzrost wartości gruntu, proponując nową wysokość opłaty, na którą użytkownik wieczysty nie wyraził zgody. Toczyło się postępowanie aktualizacyjne, które zakończyło się wyrokiem ustalającym, że wypowiedzenie z 12 grudnia 2007 r. było bezskuteczne (wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 29 września 2016 r., sygn. akt XXIV C 295/15, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 4 listopada 2019 r., sygn. akt I ACa 1239/17). Oznacza to, jak argumentował pozwany, że strony wiąże oplata wynikająca z ostatniej skutecznej aktualizacji dokonanej ze względu na zmianę wartości nieruchomości - to jest wynikającej z wypowiedzenia dokonanego przez Agencję pismem z 19 grudnia 2003 r. co do działki nr (...), z której wydzielono ostatecznie działkę nr (...) - oraz z uwzględnieniem zmiany stawki procentowej opłaty, obowiązującej na skutek wypowiedzenia z 9 lutego 2009 r., które nie obejmowało zmiany wysokości opłaty ze względu na zmianę wartości nieruchomości.

(odpowiedź na pozew – k. 41-50)

W piśmie z 21 kwietnia 2026 r. pozwany podniósł, że w świetle wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 17 czerwca 2025 r., sygn. akt XXIV C 546/18, aktualizacja dokonana pismem z 15 grudnia 2014 r. była nieuzasadniona i począwszy od 1 stycznia 2015 r. stawka procentowa opłaty rocznej dla działki nr(...) wynosi 1%.

(pismo pozwanego z 21.04.2026 r. – k. 239-241v)

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

Dla dz. ew. o (...) z obrębu (...), Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie prowadzi KW nr (...). Właścicielem gruntu jest Skarb Państwa, w imieniu którego czynności wykonuje KOWR (wcześniej Agencja Nieruchomości Rolnych – ANR). Użytkownikiem wieczystym jest (...) S.A. w W. (poprzednio (...) S.A. w W.).

(okoliczności bezsporne)

Pismem z 19 grudnia 2003 r. ANR wypowiedziała ówczesnym użytkownikom wieczystym dz. ew.: (...) (z której ostatecznie wydzielona została działka (...)), (...) z obrębu (...) dotychczasową wysokość opłaty rocznej, proponując od 2004 r. nową wysokość opłaty z uwzględnieniem stawki procentowej 3% i wartości gruntu 479.539.257 zł

(okoliczność niezaprzeczona, nadto: wypowiedzenie z 19.12.2003 r. – k. 92-93)

Pismem z 12 grudnia 2007 r. ANR wypowiedziała spółce (...) S.A. wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego dz. ew. nr (...) (z podziału której powstała następnie m.in. dz. ew. (...)) z powołaniem się na wzrost wartości gruntu, oferując nową wysokość opłaty od 2008 r., której użytkownik wieczysty nie przyjął. W sprawie XXIV C 295/15 Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 29 września 2016 r. ustalił, że ww. wypowiedzenie jest bezskuteczne. Apelacja od tego wyroku została oddalona przez Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 listopada 2019 r., sygn. akt I ACa 1239/17.

(okoliczności niezaprzeczone, nadto: wyrok SA j.w. - k. 54)

Na wniosek z 19 grudnia 2018 r. złożony przez (...) S.A., jako użytkownika wieczystego działki nr (...), ANR pismem z 9 lutego 2009 r. oświadczyła, że wypowiada dotychczasową wysokość opłaty rocznej „w związku ze zmianą stawki procentowej” i zmienia z dniem 1 stycznia 2009 r. stawkę opłaty rocznej z dotychczasowej 3% na 1%, wskazując dalej, że ustala opłatę roczną w wysokość 349.637,12 zł.

(okoliczność bezsporna, nadto: wypowiedzenie z 09.02.2009 r. – k. 15-16)

Pismem z 15 grudnia 2014 r. ANR zawiadomiła (...) S.A. o ustaleniu wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego dz. ew. (...) w związku ze zmianą stawki procentowej, oświadczając, że zmienia z dniem 31 grudnia 2014 r. tę stawkę z 1% na 3% i ustala z dniem 1 stycznia 2015 r. dla dz. ew. (...) opłatę roczną w kwocie 196.883,46 zł – przy zastosowaniu stawki 3% i dotychczasowej wartości nieruchomości, to jest 6.562.782 zł.

(okoliczność bezsporna, nadto: wypowiedzenie z 15.12.2014 r. – k. 17)

Wyrokiem z 17 czerwca 2025 r. Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie XXIV C 546/18 ustalił, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego dz. ew. (...) dokonana w piśmie z 15 grudnia 2014 r. jest bezskuteczna i stawka procentowa od 1 stycznia 2015 r. wynosi 1%. Wyrok uprawomocnił się z dnie, 19 sierpnia 2025 r.

(wyrok w aktach XXIV C 546/18 – k. 459)

Pozwany uiścił tytułem opłat rocznych za użytkowanie wieczyste dz. ew. (...) za 2015 r., 2017 r., 2018 r. i 2020 r. po 45.697,07 zł (w dniach 1 kwietnia 2015 r., 31 marca 2017 r., 30 marca 2018 r. 1 lipca 2020 r.).

(okoliczności bezsporne)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie przedłożonych w sprawie dowodów z dokumentów, uwzględniając nadto okoliczności bezsporne bądź niezaprzeczone przez stronę przeciwną, a także znane Sądowi z urzędu (treść wyroku tutejszego Sądu z 17 czerwca 2025 r r. w sprawie XXIV C 546/18) i okoliczności, o których informacja jest powszechnie dostępna (treść KW).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

Na powodzie, w świetle art. 6 k.c., spoczywał ciężar wykazania, że dochodzone w sprawie wierzytelności mu przysługują. Tymczasem powód nie przedstawił dowodów, z których wynikałoby, że opłata z tytułu użytkowania wieczystego działki nr (...) w latach 2015, 2017, 2018 i 2020 wynosiła więcej niż uiścił z tego tytułu użytkownik wieczysty, to jest więcej niż 45.697,07 zł.

Wobec prawomocnego ustalenia w sprawie XXIV C 546/18, że wypowiedzenie z 15 grudnia 2014 r. było bezskuteczne i że stawka procentowa dla opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste działki nr (...)od 1 stycznia 2015 r. wynosi 1%, w sposób oczywisty nie można uznać, że wypowiedzenie to doprowadziło do podwyższenia dotychczasowej opłaty rocznej należnej od pozwanej spółki.

Co się tyczy wypowiedzenia poprzedzającego to z 15 grudnia 2014 r., dokonanego pismem z 9 lutego 2009 r., to trafnie zauważył pozwany, że wypowiedzenie to wynikało z uwzględnienia wniosku użytkownika wieczystego o zmianę stawki procentowej dla opłaty za użytkowanie wieczyste działki nr (...) z 3% na 1%. Wskazano w tym piśmie wprawdzie wysokość opłaty rocznej jako 349.637,12 zł, zatem przy założeniu wartości gruntu 872,1305 zł/m ^{( 2)}, natomiast w tym zakresie ARN opierała się na treści jeszcze wcześniejszego wypowiedzenia - 12 grudnia 2007 r., pozostając w przekonaniu, że zostało ono dokonane skutecznie. Otóż pismem z 12 grudnia 2007 r. ANR wypowiedziała spółce (...) S.A. wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego dz. ew. nr (...) (z podziału której powstała następnie m.in. dz. ew. (...)) z powołaniem się na wzrost wartości gruntu, oferując nową wysokość opłaty od 2008 r. wyliczoną właśnie według wartości 872,1305 zł/m ^{( 2)}. Jednakże także i w tym wypadku, na skutek wniosku użytkownika wieczystego, który następnie zastąpił pozew, Sąd Okręgowy w Warszawie ustalił, że ww. wypowiedzenie jest bezskuteczne - prawomocnym wyrokiem z dnia 29 września 2016 r. wydanym w sprawie XXIV C 295/15. W konsekwencji, wypowiedzenie dokonane pismem z 12 grudnia 2007 r. nie mogło ukształtować opłaty za użytkowanie wieczyste działki nr (...) na innym poziomie niż obowiązywała wcześniej.

Z kolei zaś wypowiedzeniu z 9 lutego 2009 r. nie sposób nadać znaczenia zarówno:

- wypowiedzenia dotychczasowej wysokości opłaty rocznej z uwagi na zmianę stawki procentowej poprzez jej zmniejszenie z 3% na 1% w uwzględnieniu wniosku użytkownika wieczystego, jak i

- wypowiedzenia dotychczasowej wysokości opłaty rocznej z uwagi na wzrost wartości gruntu do 872,1305 zł/m ²,

jak chciał tego powód.

Intencja ANR co do tego, jakie znaczenie podmiot ten chciał nadać swojemu oświadczeniu woli ujętemu w piśmie z 9 lutego 2009 r. była dla Sądu jasna – ARN oświadczyła jedynie, że obniża stawkę procentową z 3% na 1% i że w efekcie ustala opłatę roczną przy uwzględnieniu tej nowej, niższej stawki. Nieuprawnione, niezgodne ze wskazaniami art. 65 § 1 k.c., jest dokonywanie przez powoda wykładni rozszerzającej treści tego oświadczenia woli poprzez nadanie mu niejako podwójnego znaczenia. Nie może tego uzasadniać to, że po czasie (ostatecznie dopiero w 2019 r.) okazało się, że wcześniejsze wypowiedzenie – z 12 grudnia 2007 r. – było bezskuteczne. Znaczenie oświadczenia woli należy badać według chwili jego złożenia, nie zaś z perspektywy późniejszych zdarzeń. Przepis art. 65 § 1 k.c. wprost stanowi o „okolicznościach, w których [oświadczenie woli] zostało złożone”.

Powód nie wykazał, aby miało miejsce jakiekolwiek inne wypowiedzenie, dokonane skutecznie, które doprowadziłoby do podwyższenia wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste działki nr (...)ponad kwotę 45.697,07 zł uiszczoną przez użytkownika wieczystego za lata 2015, 2017, 2018 i 2020.

Powództwo podlegało zatem oddaleniu – pkt I.

W pkt. II Sąd orzekł o kosztach procesu na podstawie art. 98 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Na koszty te po stronie pozwanego złożyła się opłata od pozwu w wysokości 7.960 zł oraz opłata za czynności pełnomocnika w wysokości 10.800 zł (§ 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych, tj. Dz.U. z 2026 r. poz. 118), opłata za sporządzenie uzasadnienia postanowienia – 30 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł, łącznie 10.847 zł. Odsetki od tej kwoty zasądzono na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c.

Sędzia Agnieszka Nakwaska-Szczepkowska