sygn. III AUa 1113/25 11 czerwca 2026 Sąd Apelacyjny w Łodzi

Wyrok z 11 czerwca 2026, sygn. III AUa 1113/25

Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono apelację
Przedmiot o ponowne ustalenie wysokości emerytury
Typ sprawy ubezpieczenia społeczne / organ rentowy
Etap apelacja
Tryb rozprawa
Tematy
wysokość emerytury ubezpieczenia społeczne emerytura ZUS
Role w sprawie
odwołujący / ubezpieczony organ rentowy / ZUS
Data orzeczenia 11 czerwca 2026
Sąd Sąd Apelacyjny w Łodzi
Wydział III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Przewodniczący Sędzia Iwona Szybka

Sygn. akt III AUa 1113/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 11 czerwca 2026 r.

Sąd Apelacyjny w Łodzi III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:

Przewodniczący: SSA Iwona Szybka

Protokolant: starszy sekretarz sądowy

I. D.

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2026 r. w W.

sprawy A. A.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N.

o ponowne ustalenie wysokości emerytury

na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N.

od wyroku Sądu Okręgowego w Płocku

z dnia 3 września 2025 r. sygn. akt VI U 316/25

1.  zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 (pierwszym), w ten tylko sposób, że przyznaje A. A. prawo do przeliczenia emerytury bez potrącenia kwot emerytur w obniżonym wieku wypłaconych do osiągnięcia przez A. A. wieku uprawniającego do nabycia emerytury w wieku powszechnym;

2.  oddala apelację w pozostałej części;

3.  znosi wzajemnie między stronami koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Iwona Szybka

Sygn. akt III AUa 1113/25

UZASADNIENIE

Decyzją z (...) r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. odmówił A. A. ponownego ustalenia wysokości emerytury w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. argumentując, że wydanie wyroku przez Trybunał Konstytucyjny nie jest przesłanką do uchylenia lub zmiany decyzji, wskazaną w art. 114 ustawy emerytalnej.

A. A. w odwołaniu wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez nakazanie organowi ponownego obliczenia wysokości emerytury w wieku powszechnym, a przy obliczaniu jej wysokości pominięcie przez organ art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej od dnia, od którego podjęto wypłatę emerytury przyznanej na podstawce art. 24 ustawy emerytalnej wraz z prawem do wyrównania stanowiącego różnicę między sumą kwot emerytur, jakie przysługiwałyby w okresie od dnia, od którego podjęto wypłatę emerytury przyznanej na podstawie art. 24 ustawy emerytalnej, do dnia wydania decyzji o ponownym obliczeniu emerytury, z uwzględnieniem ich waloryzacji, a sumą kwot wypłaconych w tym okresie oraz stwierdzenie podstaw do ustalenia odpowiedzialności organu za niewydanie decyzji w terminie, a także o zasądzenie na rzecz odwołującego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 września 2025 r. Sąd Okręgowy w Płocku zmienił sporną decyzję w ten sposób, że ponownie ustalił wysokość emerytury A. A. w wieku powszechnym z pominięciem art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej (pkt 1), wniosek A. A. o wypłatę wyrównania emerytury przekazał do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w N. (pkt 2), stwierdził brak podstaw do ustalenia odpowiedzialności organu rentowego za niewydanie decyzji w terminie (pkt 3), zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w N. na rzecz A. A. kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego postanowienia do dnia zapłaty (pkt 4).

Sąd Okręgowy ustalił, że A. A., ur. (...), złożył w dniu (...) r. wniosek o emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Decyzją z 4 maja 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od (...) r. tj. od następnego dnia po rozwiązaniu stosunku pracy. Wysokość emerytury obliczonej na podstawie art. 26 ustawy była wyższa niż wysokość emerytury obliczona na podstawie art. 183 ustawy, Zakład podjął wypłatę świadczenia w wysokości obliczonej zgodnie z art. 26 jako świadczenia korzystniejszego. Decyzją z dnia (...) r. przeliczono emeryturę od 1 lutego 2013 r., a jej wysokość po ponownym ustaleniu wyniosła 4.614,04 zł.

A. A. złożył w dniu (...) r. wniosek o przyznanie emerytury w wieku powszechnym. Po rozpoznaniu wniosku, organ rentowy decyzją z (...) r., przyznał wnioskodawcy emeryturę od (...) r. tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek, w wysokości ustalonej na podstawie art. 26 ustawy emerytalnej. Do jej wyliczenia przyjęto następujące parametry: kwotę składek zaewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji w wysokości 392.354,09 zł, kwotę zwaloryzowanego kapitału początkowego w wysokości 1.027.187,02 zł, średnie dalsze trwanie życia 183,50 miesięcy. Podstawę obliczenia emerytury na podstawie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej pomniejszono o sumę kwot pobranych emerytur w wysokości 396.036,56 zł. Wysokość emerytury obliczona zgodnie z zasadami określonymi w art. 26 ustawy emerytalnej wyniosła 5.577,68 zł.

W dniu (...) r. odwołujący złożył w organie rentowym wniosek o przeliczenie emerytury w trybie art. 114 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. wydanym w sprawie SK 140/20, o wypłatę wyrównania za okres zaniżonej emerytury i przeprowadzenie zaległych waloryzacji zaniżonej emerytury.

W konsekwencji tak ustalonego stanu faktycznego Sąd Okręgowy uznał odwołanie za uzasadnione. Sąd przytoczył treść art. 25 ust 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS i wskazał, że przepis ten został dodany ustawą z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2012r. poz. 637), która została ogłoszona 6 czerwca 2012 r., a obowiązuje poczynając od dnia 1 stycznia 2013 r. Zgodność z Konstytucją tego przepisu była już badana przez Trybunał Konstytucyjny, który wyrokiem z dnia 6 marca 2019 r. (sygn. akt P 20/16) stwierdził, że „art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2017 r., w zakresie, w jakim dotyczy urodzonych w 1953 r. kobiet, które przed 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej”. W wyroku z 4 czerwca 2024 r. Trybunał Konstytucyjny ponownie zajął się oceną zgodności z Konstytucją art. 25 ust.1 b ustawy emerytalnej z tym, że już bez ograniczenia się do któregokolwiek rocznika, czy też postawy nabycia wcześniejszego świadczenia.

Wobec wątpliwości co do składu Trybunału Konstytucyjnego orzekającego w sprawie SK 140/20 i wobec braku publikacji orzeczenia Sąd Okręgowy uznał, że dla rozstrzygnięcia zagadnienia, czy przy obliczaniu emerytury w wieku powszechnym zasadne było odliczenie pobranych emerytur wcześniejszych należy dokonać rozproszonej kontroli konstytucyjnej przepisu art. 25 ust. 1 b ustawy emerytalnej. Sąd w rozpatrzył żądanie z uwzględnieniem trybu przewidzianego w art. 114 ustawy emerytalnej. Nową okolicznością istniejącą przed wydaniem wzruszonej decyzji organu rentowego jest nieuwzględnienie przez organ rentowy obowiązującego standardu konstytucyjnego potwierdzone późniejszym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Sąd pierwszej instancji podniósł, że wprowadzenie ustawą nowelizacyjną z dnia 11 maja 2012 r. u mechanizmu potrąceń pobranych emerytur spowodowało istotną zmianę, której nie spodziewali się i nie mogli przewidzieć podejmując decyzje w skorzystaniu z emerytury wcześniejszej.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 140/20 dotyczy sytuacji prawnej odwołującego, gdyż Trybunał wypowiedział się w zakresie uznania za niezgodny z Konstytucją RP art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej co do osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń, o których mowa w tym przepisie, przed 6 czerwca 2012 r. Gdy ubezpieczony złożył wniosek o wcześniejszą emeryturę w dniu 23 marca 2011 r., nie była jeszcze uchwalona zmiana ustawy emerytalnej wprowadzająca przepisy art. 25 ust.1 b, okres vacatio legis trwał od 6 czerwca 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. Decyzją z dnia 4 maja 2011 r. organ rentowy ustalił odwołującemu prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu pracy w szczególnych warunkach, a w tym czasie odwołujący, co oczywiste, nie mógł mieć wiedzy o wprowadzonych ustawą z dnia 11 maja 2012 r. zmianach ustawy emerytalnej w zakresie wprowadzenia mechanizmu pomniejszenia podstawy obliczenia emerytury w wieku powszechnym o wcześniej pobrane emerytury wcześniejsze. Nie mógł zatem uniknąć negatywnych skutków swojej decyzji w postaci ustalenia emerytury w wieku powszechnym w niekorzystnej wysokości z zastosowaniem art. 25 ust.1b ustawy emerytalnej.

W świetle powyższego Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił sporną decyzję i ponownie ustalił wysokość emerytury A. A. w wieku powszechnym z pominięciem art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. Natomiast na podstawie art. 477 10 § 2 k.p.c. wniosek ubezpieczonego o wyrównanie wysokości emerytury z pominięciem artykułu 25 ust. 1 b ustawy emerytalnej przekazał do rozpoznania organowi rentowemu jako nowy wniosek, nie objęty zaskarżoną decyzją. Jednocześnie, mając na uwadze, że organ rentowy nie ponosi winy w zastosowaniu przedmiotowego przepisu artykułu 25 ust. 1 b ustawy emerytalnej Sąd stwierdził brak podstaw do ustalenia odpowiedzialności organu rentowego za niewydanie decyzji w terminie.

O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, zaś o odsetkach na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c.

Organ rentowy objął powyższy wyrok apelacją, zaskarżając go w części tj. w zakresie pkt 1, 2, 4, i podnosząc naruszenie przepisów:

art. 190 ust. 3 i 4 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię w zakresie skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019r. (sygn. akt P 20/16) zastosowanego do innego stanu faktycznego oraz zastosowanie nieopublikowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024r. sygn. akt SK 140/20 polegające na przyznaniu prawa do ponownego ustalenia wysokości emerytury w wieku powszechnym z pominięciem art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej,

art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej poprzez błędną wykładnię skutkującą pominięciem zasady wskazanej w tym przepisie, z którego wynika, że ubezpieczonemu, który pobrał emeryturę na podstawie przepisów art. 26b, 46, 50, 50a, 50e, 184 lub art. 88 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, ustaloną zgodnie z ust. 1, pomniejsza się o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur w wysokości przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne,

art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej poprzez błędne zastosowanie polegające na jego zastosowaniu do ponownego ustalenia wysokości świadczenia mimo niewystąpienia nowych okoliczności.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez oddalenie odwołania oraz zasądzenie od odwołującego na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

W odpowiedzi na apelację pełnomocnik A. A. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Apelacyjny zważył co następuje:

Apelacja jest częściowo zasadna.

Przypomnieć należy, że A. A., ur. (...), od dnia (...) r. był uprawniony emerytury w obniżonym wieku. Wiek emerytalny ubezpieczony ukończył (...) r. (obowiązujący wówczas art. 24 ust. 1b pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS przewidywał wiek 65 lat i 6 miesięcy). W dniu (...) r. A. A. złożył w ZUS wniosek o emeryturę wiekową. Decyzją z dnia (...) r. organ rentowy przyznał emeryturę od dnia (...) r. i wypłacał ją. Organ obliczył emeryturę zgodnie z treścią art. 24 i 25 w.w. ustawy i na podstawie art. 25 ust. 1b tejże ustawy potrącił sumę pobranych wcześniej emerytur, czyli kwotę 396.036,56 zł. W dniu (...) r. A. A. złożył w organie rentowym wniosek o ponowne obliczenie emerytury z powszechnego wieku emerytalnego z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. Zaskarżoną decyzją organ rentowy odmówił przeliczenia emerytury (ponownego ustalenia wysokości), ponieważ wydanie wyroku przez Trybunał Konstytucyjny nie jest przesłanką do uchylenia lub zmiany decyzji wskazaną w art. 114 ustawy emerytalnej. Przedmiotem sporu jest zatem prawo do ponownego ustalenia wysokości emerytury ubezpieczonego ustalonej prawomocną decyzją z dnia (...) r. Sąd pierwszej instancji uwzględnił odwołanie A. A. bowiem doszedł do wniosku, że zachodzą przesłanki nakazujące pominięcie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. Sąd Okręgowy uznał, że dla rozstrzygnięcia zagadnienia, czy przy obliczaniu emerytury w wieku powszechnym zasadne było odliczenie pobranych emerytur wcześniejszych, należy dokonać rozproszonej kontroli konstytucyjnej przepisu art. 25 ust. 1 b ustawy emerytalnej. Ostatecznie Sąd Okręgowy rozpatrzył żądanie z uwzględnieniem trybu przewidzianego w art. 114 ustawy emerytalnej. Nową okolicznością istniejącą przed wydaniem wzruszonej decyzji organu rentowego jest, w ocenie Sądu Okręgowego, nieuwzględnienie przez organ rentowy obowiązującego standardu konstytucyjnego potwierdzonego późniejszym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.

Podkreślić należy, że wydając zaskarżone orzeczenie Sąd Okręgowy uwzględnił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 140/20 nie został ogłoszony, że art. 25 ust.1b ustawy emerytalnej funkcjonuje w porządku prawnym. Analiza materiału aktowego oraz treści pisemnych motywów Sądu pierwszej instancji wskazuje, że Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej. Stwierdzając zaś wystąpienie przesłanki z art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej Sąd Okręgowy w istocie przyjął, że nową okolicznością istniejąca przed wydaniem decyzji z 19 marca 2018 r. przyznającej emeryturę z wieku powszechnego, jest nieuwzględnienie wówczas obowiązującego standardu konstytucyjnego potwierdzonego późniejszym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Naruszenie standardu konstytucyjnego polegało na wprowadzeniu regulacji z art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej ze skutkiem dla ubezpieczonych, którzy zrealizowali swoje prawo do emerytury wcześniejszej przed 6 czerwca 2012 r.

Zgodzić się należy z Sądem Okręgowym, że choć wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. nie wszedł w życie, to z chwilą ogłoszenia tego wyroku uchylone zostało domniemanie zgodności art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej z Konstytucją. Przytoczyć należy uchwałę Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2016 r. zgodnie z którą „niepublikowany wyrok Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzający niezgodność z Konstytucją określonego przepisu uchyla domniemanie jego zgodności z Konstytucją z chwilą ogłoszenia wyroku przez Trybunał Konstytucyjny w toku postępowania” (opubl. na stronie internetowej SN). W związku z czym prawidłowo Sąd Okręgowy dokonał oceny konstytucyjności art. 25 ust. 1b.

Ugruntowane jest stanowisko judykatury, że jakkolwiek wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. P 20/16, odnosi się wprost wyłącznie do kobiet urodzonych w 1953 r., to wynikający z tego orzeczenia standard konstytucyjny w zakresie wykładni art. 2 Konstytucji RP w kontekście ingerencji prawodawcy w uzasadnione prawnie oczekiwania osób pobierających emerytury w wieku obniżonym co do zasad kształtowania wysokości ich świadczeń po uzyskaniu prawa do emerytury w wieku powszechnym, ma zastosowanie także do mężczyzny, który nabył abstrakcyjnie prawo do emerytury w wieku powszechnym dopiero w 2017 r., a w chwili przejścia na emeryturę w wieku obniżonym nie mógł spodziewać się tego, że decyzja ta spowoduje obniżenie jego świadczenia powszechnego. W ocenie Sądu Najwyższego w sytuacji, gdy ubezpieczony skorzystał z możliwości przejścia na wcześniejszą emeryturę w 2006 r. w wieku 55 lat ze względu na pracę w warunkach szczególnych, a prawo do emerytury powszechnej nabył w 2017 r. - sądy obu instancji naruszyły prawo materialne, ponieważ zastosowały art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej bez uwzględnienia standardu konstytucyjnego doprecyzowanego w wyroku Trybunału Konstytucyjnego P 20/16 (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2025 r., III USKP 121/23, Legalis; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2022r., III USKP 98/21, Legalis). Przed wprowadzeniem art. 25 ust. 1b uprawniony do emerytury wcześniejszej nie musiał liczyć się z pomniejszeniem emerytury na podstawie art. 25 ust. 1b. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 6 marca 2019 r., P 20/16 orzekł, że art. 25 ust. 1b w zakresie, w jakim dotyczy urodzonych w 1953 r. kobiet, które przed 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP ze względu na naruszenie zasady zaufania. Natomiast w wyroku z 4 czerwca 2024 r., SK 140/20 orzekł, że art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w zakresie w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń, o których mowa w tym przepisie, przed 6 czerwca 2012 r., jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. W takiej samej sytuacji prawnej jak kobiety urodzone w 1953 r. są mężczyźni urodzeni w latach 1949-1953 (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 sierpnia 2024 r., III USKP 113/23, Legalis; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2025 r., I USKP 28/25 i orzecznictwo w nim cytowane, Legalis).

Biorąc pod uwagę jednoznaczne stanowisko judykatury uznać należy, że prawidłowo Sąd Okręgowy ocenił, że były podstawy do „wznowienia” postępowania i ponownego ustalenia wysokości emerytury powszechnej A. A. na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej oraz że tą nową okolicznością istniejącą przed wydaniem wzruszanej decyzji organu rentowego jest nieuwzględnienie przez organ rentowy obowiązującego standardu konstytucyjnego potwierdzonego późniejszym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego (por. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2020 r., III UZP 4/20, Legalis).

Zmianie podlegał jednak wyrok w części dotyczącej okresu, za który pobrane emerytury wcześniejsze nie podlegają potrąceniu (odliczeniu) na podstawie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustalił A. A. prawo do ustalenia wysokości emerytury bez odliczania sumy kwot pobranych wcześniej emerytur. Z orzeczenia tego nie wynika jednak za jaki okres nie będą odliczane pobrane wcześniejsze emerytury. W stanie faktycznym sprawy konieczne jest zatem ustalenie okresu, za który te wcześniejsze emerytury nie będą potrącane, czyli nie będą pomniejszały emerytury powszechnej. A. A. na emeryturę wcześniejszą przeszedł w 2011 r., czyli przed wprowadzeniem art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, powszechny wiek emerytalny ukończył 23 grudnia 2014 r. (obowiązujący wówczas art. 24 ust. 1b pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS przewidywał wiek 65 lat i 6 miesięcy) czyli już po wprowadzeniu art. 25 ust. 1b, zaś na emeryturę powszechną przeszedł od 1 marca 2018 r. Sąd Apelacyjny podziela jednoznaczne stanowisko judykatury, że skorzystanie z przywileju przejścia i pobrania wcześniejszych emerytur na podstawie przepisów szczególnych dotyczących emerytur dla niektórych ubezpieczonych, uzasadnia i proporcjonalnie usprawiedliwia pomniejszenie podstawy wymiaru emerytury ustalonej na podstawie art. 24 ust. 1 i następnych ustawy emerytalnej o sumy poprzednio pobranych wcześniejszych emerytur. Każdy mechanizm ustalania wysokości świadczeń emerytalnych ma określone uwarunkowania majątkowe, które gwarantują prawem określoną wysokość ustalanych emerytur w prognozowanych długoterminowych okresach ich pobierania przede wszystkim ze względu na zgromadzony kapitał składkowy, który pomniejszają wcześniej wypłacone kwoty pobranych długoterminowych świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Taki stan rzeczy usprawiedliwia ustawowe modyfikowanie wysokości emerytur ze względu na wcześniejsze pobranie i spożytkowanie tych samych rodzajowo, choć wcześniejszych świadczeń emerytalnych, które uszczupliły zgromadzony indywidualny kapitał emerytalny oraz Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, z którego emerytury są wypłacane. Judykatura w stosunku do mężczyzn urodzonych w latach 1949–1953, którzy spełnili warunki przejścia na emeryturę wcześniejszą potrąceniu podlegają wyłącznie kwoty emerytur w wieku obniżonym wypłaconych po osiągnięciu przez ubezpieczonych wieku uprawniającego do nabycia emerytury w wieku powszechnym (art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 291 ze zm.). A zatem nie podlegają potrąceniu emerytury wypłacone do osiągnięcia wieku emerytalnego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2021 r., III USKP 52/21, Legalis; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2024 r., I USK 435/23, Legalis; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2025 r., I USKP 28/25). Tożsame stanowisko należy rozciągnąć na mężczyzn urodzonych w 1949 r. Wobec powyższego orzec należało, że suma emerytur wcześniejszych pobrana przez A. A. nie podlega potrąceniu, ale tylko za okres do osiągnięcia przez niego wieku uprawniającego do nabycia prawa do emerytury powszechnej.

Powyższe skutkowało zmianą zaskarżonego wyroku w punkcie 1 na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. i ograniczeniem pominięcia stosowania przepisu art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej tylko do dnia ukończenia przez A. A. wieku uprawniającego do nabycia emerytury w wieku powszechnym. W pozostałym zakresie apelacja na podstawie 385 k.p.c. podlegała oddaleniu.

Odnośnie punktu 2 zaskarżonego wyroku organ rentowy nie postawił merytorycznych zarzutów, a wobec treści wyroku Sądu Apelacyjnego, przekazany przez Sąd Okręgowy w punkcie 2. Wniosek nie jest bezprzedmiotowy.

Orzeczenie o kosztach procesu lokuje się w treści art. 100 k.p.c.

Iwona Szybka