Uzasadnienie z 17 kwietnia 2026, sygn. IV Ka 156/26

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IV Ka 156/26

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1.  Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 14 listopada 2025 roku w sprawie II K177/25.

1.2.  Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3.  Granice zaskarżenia

1.1.1.  Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☒co do winy

☒co do kary

☒co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.1.2.  Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4.  Wnioski

☒uchylenie

☒zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami
przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

1.5.  Ustalenie faktów

1.1.3.  Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

1.1.4.  Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

1.6.  Ocena dowodów

1.1.5.  Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.6.  Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Obraza przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia- art. 5 § 2 KPK, polegającą na rozstrzygnięciu nie dających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego L. J. i oparcie orzeczenia jedynie na podstawie niejednoznacznych dowodów obciążających oskarżonego, z pominięciem dowodów odciążających, bez należytego uzasadnienia takiego stanowiska.

Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść wyroku poprzez wyrażenie błędnego poglądu, iż dowody ujawnione na rozprawie i ustalone na ich podstawie okoliczności są wystarczające do uznania za udowodniony fakt popełnienia przez oskarżonego zarzucanego mu czynu, co w konsekwencji spowodowało uznanie, iż oskarżony swoim zachowaniem wyczerpał znamiona przestępstwa z art. 173 § 2 KK w zw. z art. 178 § 1 KK, podczas gdy te dowody i okoliczności, a zwłaszcza błędnie ocenione przez Sąd zeznania świadka E. Z. (2) oraz opinia w zakresie zebranego materiału DNA, prowadzą do wniosku, że oskarżony nie popełnił zarzucanego mu przestępstwa, co winno skutkować jego uniewinnieniem.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Analizując całokształt zebranych w sprawie dowodów należy uznać, że sąd rejonowy zebrał je w sposób wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia i nalżycie ocenił, co pozwoliło mu na wyprowadzenie prawidłowych ustaleń faktycznych. Sąd ten ustosunkował się do istotnych dowodów w sprawie, mając w polu widzenia określone między nimi rozbieżności i stanowisku swemu dał wyraz w bardzo ogólnikowym, ale zasługującym na aprobatę uzasadnieniu.

Poczynione przez sąd ustalenia faktyczne znajdują bowiem odpowiednie oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, który został poddany analizie oraz ocenie, respektującej w istocie wymogi art. 4 KPK, art. 5 § 2 KPK, art. 7 KPK, art. 410 KPK. Konfrontując ustalenia faktyczne z przeprowadzonymi na rozprawie głównej dowodami trzeba stwierdzić, iż dokonana przez sąd rejonowy rekonstrukcja zdarzeń i okoliczności inkryminowanego oskarżonemu czynu nie wykazuje błędu i jest zgodna z przeprowadzonymi dowodami, którym sąd ten dał wiarę i się na nich oparł.

Mimo podzielenia oceny dowodów zaprezentowanej przez sąd merytoryczny, sąd okręgowy musi uszczegółowić analizy dotyczące zabranego w sprawie dowodów.

Kardynalnymi dowodami inicjującymi przedmiotową sprawę są zeznania pokrzywdzonych z drugiego pojazdu P. (...), mający możliwość zaobserwowania przebiegu zajścia po zderzeniu się pojazdów, którym brak powodów, aby zarzucić niekonsekwencje lub nieobiektywizm. W/w nie mieli jakichkolwiek racjonalnych powodów, ażeby bezpodstawnie obciążać właśnie oskarżonego.

N. Z. ( kierujący P. (...) ) podał, że po opuszczeniu swojego samochodu widział, że w samochodzie osobowym, który w niego uderzył, siedziało dwóch mężczyzn „na miejscu pasażera z przodu”. „Młody mężczyzna …. siedział przytulony do drzwi. Drugi starszy, …, siedział jak gdyby na nim”. Miał czerwone oczy, czuł od niego woń alkoholu. W ocenie świadka kierował ten starszy mężczyzna. Jego ułożenie było takie jakby został przepchnięty na siedzenie pasażera ( k 23a ). Mężczyźnie, który siedział na kolanach pasażera pomógł wyjść z tego samochodu przez rozbitą szybę w drzwiach przednich pasażera. Wyszedł on jako pierwszy. Mężczyzna ten coś bełkotał. Było to na zasadzie, że przeprasza. Natomiast drugi mężczyzna musiał się najpierw odsunąć się od drzwi i dopiero później wyszedł przez otwór po szybie, w czym świadek mu pomógł. N. Z. przypuszczał, że mógł on złapać się za kierownicę, jako za element najbardziej stabilny, bo każdy by tak zrobił ( k 357-357 ). Na rozprawie głównej N. Z. uzupełnił, że jak podszedł do tego samochodu, to E. Z. (1) siedział z przodu na prawym siedzeniu, oskarżony początkowo siedział na kolanach E. Z. (1) ( skierowany do niego bokiem pod kątem 90 stopni z nogami w kierunku wnętrza samochodu, miał nogi przełożone przez tunel środkowy ). Żaden z nich nie miał zapiętych pasów bezpieczeństwa. Potem wrócił do busa. Gdzieś po minucie do trzech wrócił ponownie podszedł do J. (...). Wtedy zobaczył, że E. Z. (1) dalej siedzi na miejscu pasażera a oskarżony był na tylnej kanapie. Oskarżony wyszedł przez okno ( świadek przy okazji sprawdzał – drzwi się nie otwierały ( k 656-657 )

L. S. zeznał, że po zaistniałym zdarzeniu wyszedł z pojazdu i zauważył w J. (...) dwie osoby, jedną na miejscu kierowcy, drugą na miejscu pasażera. Podszedł do niego ( mężczyzny na miejscu kierowcy ) i zapytał co on zrobił. Mężczyzna ten odpowiedział, że to nie on kierował, że kierowca pojazdu uciekł w las. Następnie mężczyzna ten powiedział, żeby nie robić problemów i uciekł z miejsca zdarzenia ( k 25 odw.).

A. C. pamiętał wygląd kierującego w pojeździe J. (...); w środku tego pojazdu był również pasażer siedzący z przodu pojazdu. Widział, że mężczyzna, który kierował pojazdem J. (...), chwilę po zdarzeniu znajdował się na tylnej kapnie pojazdu. Rozmawiał z nim. Mężczyzna próbował wmówić mu, że on nie jest kierowcą, a pasażerem. Twierdził, że kierowca uciekł. Po udzieleniu pomocy mężczyznom z J. (...) w opuszczeniu tego pojazdu, kierujący ( zdaniem świadka ) uciekł; na miejscu pozostał pasażer tego pojazdu ( k 97 ). Na rozprawie głównej uzupełnił, że w J. (...) przez wypadkiem znajdowały się dwaj mężczyźni, siedzieli z przodu. Na sali rozpraw rozpoznał oskarżonego jako kierowcę tego pojazdu. W momencie uderzenia obserwował ten pojazd przez ułamki sekund. Potem kierowca tego samochodu znalazł się na tylnym siedzeniu ( k 679-681 ).

J. X. przyznała, że z uwagi na szok pamięta wyłącznie jedną osobę, młodego mężczyznę, który wydaje się jej, ze siedział na tylnym miejscu pojazdu J. (...) ( k 183 ).

Z. R. z tego co pamiętał, w tamtym samochodzie było dwóch mężczyzn. Jak ich spostrzegł byli już poza samochodem. Kłócili się między sobą przerzucając winę za ten wypadek. Wie, że jeden z nich oddalił się z miejsca wypadku przed przyjazdem służb i osoby , które tam stały mówiły, że to on jechał ( k 187, k 681 ).

B. W. wydawało się, że w samochodzie J. (...) było dwóch młodych mężczyzn. Po zdarzeniu kierowca samochodu J. (...) zaprzeczał w rozmowie z innym uczestnikiem wypadu, aby to on kierował tym pojazdem, po czym oddalił się w nieznanym dla niej kierunku ( k 196 ).

J. Z. zeznała, że w pojeździe, który w nich uderzył znajdowało się dwóch młodych mężczyzn. Pamięta, że wyszedł z niego o własnych siłach nieznany kierujący i udał się w stronę lasu, a drugi mężczyzna pozostał na miejscu ( k 220 ).

Wobec dynamizmu zdarzenia, jakim jest katastrofa drogowa z udziałem wielu osób, istnienie rozbieżności między relacjami świadków jest naturalne i oczywiste, a ilość tych różnic będzie tym większa, im dłuższa odległość czasowa od zajścia do przesłuchania. Jeśli świadkowie mieli inne miejsca siedzenia i pole obserwacji, po zderzeniu się pojazdów podejmowali różne czynności, to nie sposób oczekiwać między ich relacjami idealnej spójności. Taki pogląd pozostaje w pełnej zgodności z zasadami prawidłowego rozumowania, a także wskazaniami doświadczenia życiowego, gdyż stopień zapamiętania przez kilka osób postrzeganych wydarzeń, niemal zawsze jest różny, na co składają się czynniki obiektywne (np. miejsce, z którego dana osoba obserwuje zdarzenie) jak i subiektywne (spostrzegawczość, stopień koncentracji itp.). Przede wszystkim, zeznania tych świadków nie są wzajemnie sprzeczne, a co więcej wzajemnie się uzupełniają.

Wynikają z nich ważne ustalenia:

- w samochodzie J. (...) były dwie osoby. Relacje świadków pozwalają zindywidualizować obu mężczyzn ( gdzie po zderzeniu pojazdów przebywał oskarżony oraz E. Z. (1) i do dalej robili ). Świadkowie na podstawie tych danych zgodnie utożsamiają oskarżonego z kierującym tym pojazdem;

- z relacji świadków wynika, że po zderzeniu pojazdów L. J. siedział na kolanach E. Z. (1) ( skierowany do niego bokiem pod kątem 90 stopni z nogami w kierunku wnętrza samochodu, miał nogi przełożone przez tunel środkowy ). Jest to zgodne z kierunkiem przemieszczania się osób znajdujących się w samochodzie J. (...) po uderzeniu busa w lewy przód tego pojazdu; E. Z. (1) został dociśnięty do drzwi pasażera, a oskarżony przemieścił się tułowiem w tym samym kierunku ze swojego siedzenia ( kierowcy ) na miejsce pasażera zajęte przez E. Z. (1) wpadając na jego kolana ( nogi pozostawiając w segmencie kierowcy ). Gdyby E. Z. (1) kierował tym pojazdem, to przy tym kierunku zderzenia się samochodów niemożliwe jest, aby znalazł się on na miejscu pasażera, siedząc pod przebywającym tam wcześniej oskarżonym ( L. J. nie podnosił, aby przemieszczał się w nim jako potencjalny pasażer );

- zachowanie oskarżonego po katastrofie od początku było nastawione na obronę własnej osoby; przeprosił, mówił, żeby nie robić kłopotów, że to nie on prowadził, wskazywał na trzecią osobę, która uciekła do lasu ( negują to świadkowie oraz brak możliwości samodzielnego opuszczenia pojazdu przez oskarżonego i E. Z. (1) ). Przesiadł się później na tylne siedzenie, chcąc z pewnością okazywać, że był tylko pasażerem samochodu. Z tego miejsca został wyciągnięty przez otwór po szybie w przednich drzwiach pasażera J. (...) przez N. Z.. Jego wypowiedzi na miejscu zdarzenia były nastawione najpierw na łagodzenie wymowy tego zajścia, następnie na obciążeniu sprawstwem osoby nieistniejącej. Po krótkiej kłótni z E. Z. (1), który zanegował przyjęcie by kierował tym samochodem, oskarżony uciekł z miejsca katastrofy ( co wynika z zeznań Z. R. ). Nic nie stało na przeszkodzie, aby L. J. od razu wskazał na sprawstwo E. Z. (2), gdyby tak rzeczywiście było. Odmowa przez E. Z. (1) wzięcia na siebie odpowiedzialności musiała mieć determinujący wpływ na jego ucieczkę z miejsca zdarzenia, co potęgował strach z uwagi na wcześniej spożywany alkohol;

- przedstawione przez świadków okoliczności tej katastrofy wskazują, że po zderzeniu się pojazdów oskarżony został odrzucony z miejsca kierowcy na miejsce pasażera ( nie miał zapiętych pasów bezpieczeństwa ), stamtąd przeszedł do tyłu; z tylnego siedzenia bezpośrednio przez okno w przednich drzwiach pasażera został wyciągnięty na zewnątrz pojazdu. Taki sposób jego relokacji wewnątrz pojazdu wskazuje, że mógł nie mieć kontaktu - wobec jego odrzucenia - z „wystrzeloną”, poduszką powietrzną kierowcy i nie pozostawił na niej śladów. Z zeznań N. Z. wynika, że sposób opuszczania samochodu przez Jaka Z. był inny; żeby przybrać pozycję ułatwiającą mu wyjście z pojazdu przez okno musiał się przemieścić w kierunku siedzenia kierowcy i mógł wówczas pozostawić ślady krwi na centralnej powierzchni poduszki powietrznej z koła kierownicy pojazdu; gdyby pozostawał na miejscu kierowcy po zderzeniu, w związku z obrażeniami, jakich doznał, śladów na poduszce powietrznej powinien zostawić więcej.

Z opinii biegłego z zakresu ruchu drogowego I. I. wynika, że:

- badanie pojazdu J. (...) wykazało, że pas bezpieczeństwa kierowcy był zablokowany w pozycji zwiniętej, co oznacza, że kierowca w trakcie aktywacji napinacza pirotechnicznego nie był zapięty pasem bezpieczeństwa, zatem na skutek odziaływania sił bezwładności ciało kierowcy miało możliwość przemieszczania się wewnątrz pojazdu;

- natomiast pasażer na miejscu przednim prawym został zablokowany w pozycji zapiętej, co potwierdza że w momencie aktywacji napinacza pirotechnicznego miał zapięty pas bezpieczeństwa, a jego ciało powinno być utrzymane w zajmowanym fotelu w trakcie zdarzenia ( determinuje to ustalenia w zakresie zapięcia pasażera pasami bezpieczeństwa; ewentualnie E. Z. (1) po zderzeniu mógł wypiąć się z pasów ) ;

- w wyniku zderzania na osoby znajdujące się w pojeździe J. (...) oddziaływały siły bezwładności mające kierunek i przeciwny zwrot do impulsu siły zderzenia ( por. szkic k 258 ). Siły bezwładności powodowały przemieszczenie się osób wewnątrz pojazdu w kierunku przodu pojazdu i skośnie w prawo, a nie zapięte pasem ciało kierowcy mogło zostać przemieszczone w obręb miejsca pasażera, zajmującego przedni prawy fotel, tak jak to przedstawili świadkowie P. (...);

- w samochodzie J. (...) uszkodzona został dźwignia zmiany biegów i zerwana został z niej gałka, co może korelować z obrażeniami ciała L. J.; obrażenia ciała od przesuwania się ciała po gałce dźwigni zmiany biegów. Dźwignia ta została wyłamana i odkształcona zgodnie z kierunkiem przemieszczania się osoby kierującej pojazdem zgodnie z działaniem siły bezwładności( por. zdjęcia k 259 );

- nie można wykluczyć, że ślad biologiczny na poduszce powietrznej mógł być naniesiony już po wypadku ( biegły podkreślił, iż pojazd został zabezpieczony następnego dnia już po częściowym demontażu i przeznczony co utylizacji na stacji demontażu pojazdów ). Prawdopodobnym jest, ze wystąpiła ingerencja w ślady wewnątrz pojazdu J. (...) zabezpieczone w pojeździe pomiędzy zaistnieniem wypadku a czasem ich zabezpieczenia ( następnego dnia ), co biegły uprawdopodobnił analizą wylądu śladu nr 6 w trakcie jego zabezpieczenia i oględzin pojazdu ( zob. k 261 ).

Opinia biegłego z ruchu drogowego jest jasna, pełna, fachowa; dla sądu jest kompletna i przekonująca.

Świadek E. Z. (1) ( jadący samochodem J. (...) ) w pierwszych zeznaniach złożonych 11 lipca 2022 roku wskazał, że w czasie katastrofy drogowej samochodem kierował L. J.; w dalszych zeznaniach obciążał siebie sprawstwem za ten czyn. W zeznaniach tych podał, że prowadząc pojazd „przysnął”, „obudził” się po zderzeniu, „ludzie latali”. Był przesłuchiwany na miejscu katastrofy w radiowozie. Świadek w dalszych zeznaniach zasłaniał się niepamięcią, utratą świadomości, chociaż w pierwszych relacjach przedstawił okoliczności tego czynu, okres przed katastrofą ( L. J. przesiadł się na miejsce kierowcy ), jej przebieg, i co się dalej działo; miedzy innymi to, że oskarżony wysiadł z samochodu z jego strony i uciekł w stronę lasu. Okoliczności te zostały potwierdzone dopiero w później przeprowadzonym materiale dowodowym i nie były znane w takich szczegółach funkcjonariuszowi policji, który go przesłuchiwał. E. Z. (2) nie powoływał się przy tym na zaburzenia pamięci, ani na jakikolwiek „szok”. Na istnienie przyczyn trudności w odtwarzaniu przez świadka faktów nie wskazują również doznane przez niego obrażenia. Ma rację sąd I instancji, iż z tego też powodu za niewiarygodne uznać należy zeznania świadka E. Z. (2) złożone w dalszej części postępowania przygotowawczego (ujawnione k 368-368) oraz zeznania złożone na rozprawie (k 655-656). Są one bowiem sprzeczne ze wskazanymi wcześniejszymi zeznaniami tego świadka, a E. Z. (1) nie był w stanie logicznie tych sprzeczności wyjaśnić. Ponadto są one sprzeczne z pozostałymi wiarygodnymi dowodami w sprawie ( a zwłaszcza wskazanymi wyżej ).Mają ewidentnie charakter ochronny dla oskarżonego.

Kodeks postępowania karnego nie wprowadza różnic co do wartości dowodowej poszczególnych dowodów, nie daje więc podstaw do założenia jakoby zeznania złożone w postępowaniu przygotowawczym miały większą moc dowodową od składanych na rozprawie i odwrotnie ( OSNKW 6/1987, poz. 67 ). Zeznania złożone w postępowaniu przygotowawczym, a następnie zmienione lub odwołane l stanowią bowiem dowód w sprawie, który tak jak i każdy inny dowód podlega swobodnej, ale nie dowolnej ocenie sądu. Dowód taki należy oceniać w konfrontacji z innymi dowodami zgodnie z zasadami logicznego rozumowania, a fakt odwołania lub zmiany oświadczenia nie świadczy sam przez się o jego nieprawdziwości. Sąd powinien tu uwzględniać także powody zmiany lub odwołania oświadczenia dowodowego i jeżeli nie uznaje ich za przekonujące uzasadnić swoje stanowisko ( OSNKW 2-3/1973, poz. 36 ). Sąd I instancji prawidłowo oparł się ustalając stan faktyczny na pierwszych zeznaniach E. Z. (1) i swoje stanowisko należycie umotywował.

Sąd orzekający miał podstawy do odmowy dania wiary twierdzeniom oskarżonego jako niepopartym wiarygodnym dowodem, żadną z zasad logiki lub doświadczenia życiowego, a przy tym sprzecznym z dowodami oskarżenia, w tym z zeznaniami pokrzywdzonych. Sąd odwoławczy za konieczne uznaje w tym miejscu przypomnienie, że wersją konkurencyjną w stosunku do przyjętej przez sąd orzekający nie może być jakakolwiek hipoteza, formalnie tylko „dopasowana” do realiów dowodowych sprawy, lecz wersja autentycznie realna, niemożliwa do odrzucenia również z punktu widzenia „rozsądkowego”, a więc w drodze ocen, dokonywanych w sposób spontaniczny i racjonalny przez przeciętnego, normalnie rozumującego człowieka. Za wersję „konkurencyjną” w stosunku do wynikającej z dowodów oskarżenia, nie może zostać uznana jakakolwiek, dowolna hipoteza, tłumacząca zachowanie oskarżonego w sposób dla niego korzystny. Zgodnie bowiem z zasadą oceny swobodnej, kształtowanie się przekonania organów prowadzących postępowanie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dotyczy „wszystkich przeprowadzonych dowodów” (art. 7 KPK), a więc również dowodów obrony. Jeżeli więc wersja wynikająca z dowodów obrony ( wyjaśnień oskarżonego ), okazuje się spójną jedynie w ujęciu formalno-logicznym, kłócąc się zarazem rażąco z zasadami doświadczenia życiowego, to prawem sądu orzekającego jest uznanie tej wersji za niewiarygodną w drodze rozumowania zdroworozsądkowego, uwzględniającego proste, oczywiste i występujące powszechnie związki przyczynowo-skutkowe, z odrzuceniem hipotez „nieżyciowych”, a więc opartych o wnioskowanie na podstawie kryteriów tylko i wyłącznie abstrakcyjnych.

Obraza art. 5 § 2 KPK jest możliwa wyłącznie w sytuacji, gdy orzekający w sprawie sąd powziął wątpliwości co do treści ustaleń faktycznych lub wykładni prawa i - wobec niemożliwości ich usunięcia - rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego. Jeżeli natomiast pewne ustalenia faktyczne zależne są od oceny dowodów, w szczególności od uznania za wiarygodne lub odmowy dania wiary zeznaniom świadków lub wyjaśnieniom oskarżonych, to nie można mówić o naruszeniu zasady in dubio pro reo, a ewentualne zastrzeżenia co do oceny wiarygodności konkretnego dowodu lub grupy dowodów podlegają rozstrzygnięciu jedynie na płaszczyźnie respektowania przez sąd orzekający zasady swobodnej oceny dowodów (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14.12.2010 r., sygn. akt III K 378/10, Legalis ). Zatem nie mogło dojść i nie doszło do naruszenia zasady in dubio pro reo, albowiem treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wskazuje, aby sąd orzekający powziął jakiekolwiek wątpliwości co do faktów lub ich prawnej oceny, zaś cały ciężar wnioskowania skupił się w analizie wiarygodności poszczególnych dowodów.

Oskarżony prezentuje swój własny przebieg zdarzeń i własną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, zasadniczo inną od tej, jaką ustalił sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Oskarżony ma prawo dokonywać i przedstawiać własną wersję zdarzenia i własną ocenę zgromadzonych dowodów, rzecz jednak w tym, że – w odróżnieniu od sądu rozpoznającego sprawę – wersja ta pozostaje w rażącej sprzeczności z zebranymi dowodami tworzącymi logiczną całość. Tymczasem stanowisko skarżącego opiera się na wybiórczym eksponowaniu dowodów, bez analizy szeregu dowodów przeczących jego linii obrony.

Jeśli oskarżony podejmuje aktywną obronę, przedstawiając wersję przeciwną do tezy oskarżenia, przejmuje on ciężar uwiarygodnienia, a co najmniej współmiernego uprawdopodobnienia swojej wersji, a więc wsparcia jej dowodami lub informacjami, choćby pośrednio świadczącymi o możliwości takiego przebiegu zdarzeń. Z drugiej strony ułomności dowodów obciążających nie można stawiać na równi z ułomnościami dowodów odciążających. Nie można powoływać się na rzekome naruszenie rozkładu ciężaru dowodu w procesie karnym, gdy przyjęcie przez sąd I instancji wersji odmiennej od podawanej przez oskarżonego wynika po prostu z niedania wiary oskarżonemu i obdarzenia w tym zakresie wiarygodnością innych dowodów, przeprowadzonych w sprawie, w ramach tzw. swobodnej oceny dowodów.

Oskarżony nie ma obowiązku dowodzenia swej niewinności ani obowiązku dostarczania dowodów na swoją niekorzyść (art. 74 § 1 KPK ). Z racji tego, że chroni go domniemanie niewinności, linia obrony i stopień aktywności w tym zakresie pozostawiony jest jego wyborowi. Oskarżony nie może być przymuszany do dostarczania dowodów przeciwko sobie. Ich wykrycie i procesowe utrwalenie należy do organów ścigania i oskarżyciela. W przypadku ich złożenia, stanowią one specyficzny dowód w procesie karnym – z jednej strony bowiem pochodzą od osoby, która w zakresie zdarzenia będącego przedmiotem osądu może dysponować najszerszą wiedzą, a z drugiej strony jest bezpośrednio i osobiście zainteresowana wynikiem procesu. Okoliczność ta sama w sobie nie przesądza o niewiarygodności wyjaśnień oskarżonego. W sytuacji jednak negowania sprawstwa, osoba taka - z natury rzeczy - zainteresowana jest przedstawieniem siebie w korzystnym położeniu. W takim układzie procesowym, ocena pochodzących od niej depozycji procesowych, winna być dokonana z należytą ostrożnością - na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego (art. 7 KPK ). Wymogom tym sprostał sąd rejonowy.

Argumentów sądu co do dokonanej oceny dowodów – pominąć się nie da, ponieważ są racjonalne i zakotwiczone w zasadach doświadczenia życiowego – zasługują na aprobatę. Apelacja kwestionuje stanowisko sądu zwłaszcza z pozycji wyjaśnień oskarżonego oraz własnych subiektywnych ocen wymowy przeprowadzonych na rozprawie dowodów, przy wybiórczym i subiektywnym ujęciu ich zakresu, charakteru i treści.

Odwołujący skupia się na ocenie tych okoliczności, wobec których dostrzegł możliwość podniesienia jakichkolwiek zarzutów ( powtarzając je ), poza sferą swoich rozważań pozostawiając całą gamę faktów obciążających jednak oskarżonego. Taki sposób sformułowania apelacji nie mógł okazać się skuteczny. Obrońca próbuje wskazać dowody, które w jego ocenie powinny przemawiać na korzyść oskarżonego, jednakże nie analizuje rzeczywistej ich treści w kontekście sprawstwa oskarżonego.

Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych jest słuszny tylko wówczas, gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego, nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania, nie może on natomiast sprowadzać się do samej polemiki z ustaleniami sądu. Przy czym jest to aktualne przy zarzucie błędu o charakterze „dowolności”. Tego typu zarzut co do błędu w ustaleniach faktycznych to bowiem, jak zasadnie się wskazuje, nie sama odmienna ocena materiału dowodowego przez skarżącego, lecz wykazanie, jakich konkretnych uchybień w świetle wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dopuścił się sąd w dokonanej ocenie materiału dowodowego. Takich przekonujących argumentów apelacja w odniesieniu do ustaleń dotyczących sprawstwa oskarżonego nie podniosła.

W aspekcie podstawy odwoławczej z art. 438 pkt 2 KPK nieprzedstawienie oceny wszystkich przeprowadzonych dowodów wskazuje na ewentualne naruszenie art. 410 KPK w zw. z art. 7 KPK. Nie może to jednak prowadzić do automatycznego wniosku, że wyrok jest wadliwy. W postępowaniu odwoławczym przedmiotem kontroli jest bowiem prawidłowość przeprowadzenia dowodów i kształtowanie przekonania sądu co do ich wiarygodności przy budowaniu podstawy dowodowej wyroku, a nie sposób przedstawienia tych czynności w pisemnym uzasadnieniu wyroku. Zarzut obrazy prawa procesowego może zostać uznany przez sąd odwoławczy za zasadny i skuteczny tylko wówczas, gdy spełnione są łącznie dwa warunki. Pierwszy z nich to rzeczywiste naruszenie przez sąd meriti określonego przepisu prawa procesowego oraz wskazanie przez skarżącego sposobu jego naruszenia przez sąd orzekający w I instancji przez skarżącego. Drugi warunek to wynikający z treści art. 438 pkt 2 KPK obowiązek wykazania przez autora apelacji wpływu obrazy danego przepisu prawa procesowego na treść wyroku. Jest przy tym oczywiste, że jeżeli naruszenie ma dotyczyć przepisów KPK ze sfery gromadzenia i oceny dowodów, to wpływ na treść wyroku przejawiać się powinien w dokonaniu przez sąd błędnych ustaleń faktycznych (wyr. SA w Warszawie z 25.8.2017 r., II AKa 153/17, Legalis).

Podniesione wyżej okoliczności, a także inne wskazane w motywach zaskarżonego wyroku dały jednak podstawę do poczynienia ustaleń faktycznych odnośnie sprawstwa oskarżonego. Do przypisanego oskarżonemu czynu sąd I instancji zastosował prawidłową kwalifikację prawną.

Wniosek

Wniosek o zmianę skarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego L. J. od zarzucanego mu czynu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie wymierzenie oskarżonemu kary 1 roku pozbawienia wolności, środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat oraz nie obciążanie oskarżonego kosztami sądowymi z uwagi na jego trudną sytuację finansową ewentualnie nie obciążanie oskarżonego kosztami sądowymi ponad kwotę 10000 zł.

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Argumenty wywiedzione w apelacji obrońcy oskarżonej nie mogły doprowadzić do zmiany zaskarżonego wyroku i uniewinnienia L. J. od przypisanego mu przestępstwa. Poczynione przez sąd ustalenia faktyczne odnośnie przedmiotowych czynu znajdują odpowiednie oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Argumenty wywiedzione w apelacji nie mogły doprowadzić do zmiany zaskarżonego wyroku i uniewinnienia oskarżonego, bowiem nie pozwala na to ocena istotnych w sprawie dowodów. Weryfikacja materiału dowodowego w instancji odwoławczego doprowadziła jedynie sąd odwoławczy do potwierdzenia analiz w zakresie oceny dowodów i prawa, dokonanej przez sąd I instancji.

Z uwagi na aktualne brzmienie art. 452 § 2 KPK oraz treść art. 167 KPK, regułą jest obecnie prowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przed sądem II instancji i orzekanie reformatoryjne, zaś uchylenie wyroku sądu meriti w oparciu o przesłankę z art. 437 § 2 kpk powinno mieć miejsce jedynie w sytuacjach wyjątkowych, kiedy bez ponowienia wszystkich dowodów nie jest możliwe wydanie trafnego rozstrzygnięcia. Nie ma więc podstaw faktycznych i prawnych od uchylenia wyroku w zaskarżonym zakresie i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Prawidłowa jest kwalifikacja przypisanych oskarżonemu czynów, a wymierzona mu kara nie nosi cech rażącej surowości.

Za represję rażąco niewspółmierną uznaje się taką karę, która - pomijając dyrektywy wymiaru kary - w sposób istotny lub wręcz drastyczny odbiega od tej, jaką należałoby wymierzyć przy uwzględnieniu okoliczności przedmiotowych charakteryzujących czyn przypisany sprawcy oraz podmiotowych, związanych z jego osobą. Rażąca niewspółmierność kary, o jakiej mowa w art. 438 pkt 4 KPK ma miejsce zatem jedynie wówczas, gdy nie uwzględnia należycie stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz nie realizuje potrzeb w zakresie prawidłowego kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa (społeczne oddziaływanie kary) oraz celów zapobiegawczych i wychowawczych, jakie ma kara osiągnąć w stosunku do skazanego. Wystarczającym przejawem łagodnego potraktowania sprawcy jest obniżenie mu wymierzonej kary pozbawienia wolności do 2 lat. Waga i okoliczności popełnienia przedmiotowego czynu przeciwstawiają się dalszemu łagodzeniu kary. Odpowiednia reakcja karna nie może służyć premiowaniu skazanego przez ograniczenie jego odpowiedzialności karnej lecz rzeczywistemu oddaniu zawartości kryminalnej czynu, jakiego się dopuścił. W sprawie bowiem przeważają zdecydowanie okoliczności obciążające. W tych warunkach nie tylko rodzaj kary i jej nieuchronność, a także jej wysokość ma decydujące znaczenie z punktu widzenia prewencji indywidualnej, bowiem uświadamia oskarżonemu nieopłacalność godzenia w porządek prawny.

3.2.

Rażąca niewspółmierność kary i środka karnego orzeczonych wobec oskarżonego L. J., polegającą na wymierzeniu wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności w nadmiernej wysokości tj. 2 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności oraz środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 10 lat, wynikającą z niedostatecznego uwzględnienia przy wymiarze kary okoliczności łagodzących, w szczególności sposobu życia oskarżonego przed popełnieniem przestępstwa, prowadzenia ustabilizowanego trybu życia przez oskarżonego, jego właściwości i warunków osobistych, powodujących że wymierzona kara jest nadmiernie dolegliwa i nie spełnia swoich ustawowych wymogów zapobiegawczych i wychowawczych w stosunku do oskarżonego, a także w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zmiana wysokości orzeczonej kary ( reakcji karnej ) mogłaby w wyniku postępowania odwoławczego nastąpić jedynie wówczas, gdyby kara ta ( w tym przypadku zakaz prowadzenia pojazdów ) jawiła się jako „rażąco niewspółmierna”. Owa niewspółmierność w ustawie została poprzedzona określeniem „rażąca", co wyraźnie zaostrza kryterium zmiany wyroku z powodu czwartej podstawy odwoławczej.

Rażąca niewspółmierność przedmiotowego zakazu zachodzić może wówczas, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności mających zasadniczy wpływ na jego wymiar można by przyjąć, że zachodziłaby wyraźna różnica pomiędzy tym środkiem, jaki należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej a wymierzonym w I instancji.

Sąd odwoławczy uznał, iż taka sytuacja na korzyść oskarżonego w przedmiotowej sprawie zachodziła. W tym kontekście należy uwzględnić, iż sąd I instancji nie uwzględnił na korzyść oskarżonego żadnych okoliczności łagodzących. Tymczasem z opinii biegłego z zakresu ruchu drogowego wynika, że kierujący pojazdem P. (...) przekroczył dopuszczalną administracyjnie prędkość o 35 km/h poruszając się z prędkością 95 km/h ( deklarowana 85 km/h ). Przekroczenie przez kierującego samochodem P. nie miało wpływu na zaistnienie przedmiotowego zdarzenia. Przekroczenie prędkości mogło przyczynić się do zwiększenia skutków wypadku. Przyczynienie się kierującego P. do skutków tej katastrofy i charakter tego przyczynienia musi mieć jednak przełożenie na wymiar kary, co skutkowało złagodzeniem w instancji odwoławczej wysokości wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności do 2 lat.

Waga popełnionego czynu nie uzasadnia złagodzenia kary pozbawienia wolności do wysokości wnioskowanej w apelacji; prowadziłoby to do bezpodstawnego i niezrozumiałego w danych realiach łagodnego traktowania sprawcy i nie osiągałoby zakładanych celów w zakresie prewencji indywidualnej i generalnej.

Sąd I instancji w sposób jednoznaczny przyjął, że stopień społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu czynu jest wysoki. Taka kumulacja okoliczności obciążających musi mieć wpływ na wybór rodzaju reakcji karnej, która może mieć w tym przypadku zastosowanie.

Przestępstwo z art. 173 § 2 KK w zw. z art. 178 § 1 KK zagrożone jest karą pozbawiania wolności od 5 miesięcy lat 7 lat i 6 miesięcy. W następstwie tego wypadku 9 osób odniosło obrażenia ciała.

Okoliczności katastrofy ewidentnie wskazują, iż oskarżony przed jej zaistnieniem nie obserwował należycie przedpola jazdy, co spowodowało wyjechanie prowadzonego przez niego pojazdu na skrzyżowanie z drogą z pierwszeństwem przejazdu przed nadjeżdżający po niej bus, przewożący wiele osób. Sąd odwoławczy podkreśla, iż naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym przez sprawcę ( chociaż nieumyślne ) było rażące. Oskarżony mógł uniknąć wypadku, jednak nie zmienił parametrów jazdy przy zbliżaniu się do skrzyżowania, będą na drodze podporządkowanej. Nie ma zatem wątpliwości, że to oskarżony ( w ramach ustaleń sądu I instancji ) nie stosując się do obowiązującego nakazu obserwowania stale przedpola jazdy ( i stosowania się do znaków drogowych ), naruszył zasady gwarantujące bezpieczeństwo w ruchu drogowym, które w realiach tej sprawy miały zapobiec zaistnieniu katastrofy drogowej - zdarzenie to urzeczywistnił. Zgodnie z art. 115 § 2 KK, dokonując oceny stopnia karygodności, sąd bierze pod uwagę: rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych obowiązków, motywację sprawcy, postać zamiaru, ale też rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. Przy ustalaniu stopnia społecznej szkodliwości czynu należy uwzględnić wagę naruszonych przez oskarżonego obowiązków i reguł określonych w prawie o ruchu drogowym oraz sposób ich naruszenia, rodzaj dobra prawnego, jakim jest zdrowie ludzkie, a także bezpieczeństwo w komunikacji. Sąd rejonowy prawidłowo wskazał, że powyższe okoliczności mają decydujące znaczenie dla określenia stopnia społecznej szkodliwości czynu, zaznaczając, że na stopień społecznej szkodliwości czynu miała również wpływ okoliczność, że oskarżony doprowadził do powstania obrażeń ciała u tylu osób.

Stopień winy powiązany jest ściśle z przesłankami zawinienia, a zatem o poziomie winy będą decydować m.in. właściwości sprawcy (np. wiek, stan zdrowia), okoliczności rzutujące na proces motywacyjny, jak również rodzaj i liczba naruszonych reguł ostrożności (M. Kalitowski, Z. Sienkiewicz, J. Szumski, L. Tyszkiewicz, A. Wąsek, Kodeks karny. Komentarz, t. II, Gdańsk 2001, s. 94). Brak jest okoliczności z uwagi na właściwości sprawcy zmniejszające stopień zawinienia.

Oskarżony nie wskazał ważnego powodu odwrócenia uwagi od pola jazdy, i uwarunkowania tego zaniechania są dla niego obciążające. Przy przestępstwie spowodowania katastrofy w komunikacji na wymiar kary niewątpliwie w znaczący sposób wpływa sposób popełnienia przestępstwa i jego skutki. Należy podkreślić, iż oskarżony bez żadnej refleksji, rozwagi oraz rozeznania wjechał na skrzyżowanie wprost pod nadjeżdżający inny pojazd i gdyby prawidłowo obserwował przedpole jazdy – mógłby uniknąć zderzenia z tym pojazdem.

Ocena prawidłowości zachowania pokrzywdzonego ma bardzo istotne znaczenie w perspektywie odpowiedzialności karnej oskarżonego, zwłaszcza, że drugiemu kierowcy pojazdu uczestniczącego w tym zajściu nie można przypisać współprzyczynienia się do jego zaistnienia – nie mógł uniknąć zderzenia się z samochodem oskarżonego.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazywano, iż co do zasady okoliczności należące do znamion danego przestępstwa nie mogą być traktowane jako wpływające na zaostrzenie lub złagodzenie kary. Jednak w sytuacji, gdy okoliczności takie podlegają stopniowaniu co do ich nasilenia, jakości lub nagromadzenia, mogą być przyjmowane jako okoliczności obciążające przy wymiarze kary mimo, że należą do ustawowych znamion danego typu przestępstwa ( wyrok SN z dnia 14 listopada 2014 r., III KK 212/14, Legalis ).

Oskarżony uciekł z miejsca katastrofy. Był uprzednio trzykrotnie karany, w tym z art. 178a § 1 KK.

Trzecia ogólna dyrektywa sądowego wymiaru kary to dyrektywa prewencji indywidualnej. Wymierzona kara ma oddziaływać na sprawcę poprzez osiągnięcie celu zapobiegawczego i wychowawczego. Cel zapobiegawczy zostaje osiągnięty, jeśli ukarany sprawca w przyszłości nie popełni już przestępstwa, natomiast cel wychowawczy odnosi się do zmiany osobowości sprawcy, jego postawy, w szczególności do wykształcenia u niego poszanowania dla norm prawnych. Kluczowym kryterium przy orzekaniu kary w perspektywie prewencji indywidualnej jest osobowość sprawcy. Sąd jest zobligowany do postawienia prognozy kryminologicznej, zgodnie z kryteriami wskazanymi w art. 53 § 2 i 3 KK. Taka prognoza kryminologiczna powinna stanowić bazę do dokonywania wyboru optymalnej sankcji, mając na względzie zarówno rodzaj, jak i surowość kary (M. Szczepaniec, Wybór optymalnej..., s. 42). Oskarżony jest kawalerem, nie ma nikogo na utrzymaniu, ma wykształcenie zawodowe. Pracował dorywczo. Dane osobopoznawcze sprawcy nie mają waloru łagodzącego.

Sąd II instancji miał na uwadze również dyrektywę prewencji ogólnej, tj. „kształtowanie świadomości prawnej społeczeństwa”. Jest to dyrektywa pozytywnej prewencji ogólnej, która nie może być pojmowana wyłącznie jako odstraszanie społeczeństwa, a więc wymierzanie konkretnemu sprawcy surowej kary, nawet ponad stopień winy. Tylko, bowiem kara sprawiedliwa, współmierna do stopnia społecznej szkodliwości konkretnego czynu, a przy tym wymierzona w granicach winy sprawcy, może mieć pozytywny wpływ na społeczeństwo, budzić aprobatę dla wymierzonych kar oraz zaufanie do wymiaru sprawiedliwości - i w ten sposób stwarzać warunki do umacniania i kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Oskarżony naruszył jednak podstawowe zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym i w świetle okoliczności i przyczyn tej katastrofy, przyjęte okoliczności łagodzące nie mają takiego waloru łagodzącego, aby zmniejszyć jeszcze skorygowaną w II instancji wobec oskarżonego reakcję karną.

Wszystkie wymienione dyrektywy sądowego wymiaru kary są równorzędne i muszą znaleźć uwzględnienie podczas doboru rodzaju kary i miarkowania jej wysokości. Jednak równorzędność dyrektyw nie oznacza równomierności w ich stosowaniu. Właśnie dzięki zróżnicowanemu wpływowi poszczególnych dyrektyw na wymiar kary konkretnego sprawcy - proporcjonalnemu do okoliczności wskazujących najbardziej odpowiednie spośród nich dla realizacji celów kary w konkretnym przypadku - możliwa jest indywidualizacja kary, czyli dostosowanie jej rodzaju i wymiaru do oczekiwanej skuteczności.

Ustawowe zagrożenie karą wyraża abstrakcyjne przekonanie ustawodawcy o granicach społecznej szkodliwości danego przestępstwa, nagminności tego rodzaju przestępstw oraz względach prewencyjnych w zakresie zapobiegania przestępstw i względach na społeczne oddziaływania kar przez ustanowienie odpowiednio wysokiej sankcji karnej. Ustawowe zagrożenie karą wyznacza pierwszy etap wymierzania kary wobec konkretnego sprawcy. W przypadku czynu z art. 173 § 2 KK w zw. z art. 178 § 1 KK ustawodawca nie przewidział sankcji alternatywnej. Kara ma mieć postać sprawiedliwej odpłaty, ale dostosowanej do wszystkich kryteriów z art. 53 KK, będącej ich wypadkową – nie zaś zemstą, czy odwetem sprowadzającym się do braku właściwego, personalnego odniesienia jeśli chodzi o osoby, których dotyczy.

Dyrektywa stopnia społecznej szkodliwości ma sprzyjać wymierzeniu kary sprawiedliwej i powinna nie tylko wyznaczyć górny pułap kary współmiernej do stopnia społecznej szkodliwości konkretnego czynu, ale i przeciwdziałać wymierzeniu kary zbyt łagodnej w przypadku znacznej społecznej szkodliwości czynu; sąd przy wymiarze kary zobowiązany jest baczyć, aby jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy. Te dwie dyrektywy w tym przypadku wpływają jednak na surowość kary, która musi być dostoswana do wagi czynu i stopnia zawinienia sprawcy i w tej sprawie nie powinna oscylować w granicach dolnego zagrożenia ustawowego.

Z drugiej strony prawidłowo uwzględnione w instancji odwoławczej okoliczności łagodzące dla oskarżonego powinny proporcjonalnie wpływać łagodząco na wymiar tej kary określonej w zaskarżonym wyroku.

Kara wymierzona zgodnie z dyrektywą prewencji indywidualnej powinna osiągnąć cel zapobiegawczy, a zatem zapobiec popełnieniu w przyszłości przestępstwa przez sprawcę. W przypadku sprawców wypadków drogowych cel wychowawczy ma mniejsze znaczenie. Oczywistym jest, iż wychowanie sprawcy nie jest tożsame z pobłażaniem mu i koniecznością wymierzenia kary łagodnej, gdyż w określonych sytuacjach to właśnie kara izolacyjna odpowiednio wymierzona spełnia nie tylko rolę odwetu za popełnione przestępstwo, ale jest też czynnikiem wychowawczym, pozwalającym na uzmysłowienie sprawcy nie tylko faktu nieopłacalności łamania prawa, ale i związanych z tym konsekwencji. Jest też wyraźnym sygnałem dla społeczeństwa, że sprawcy tak lekkomyślnie godzący w podstawowe dobra człowieka, jakim są życie i zdrowie, nie mogą liczyć na pobłażliwe traktowanie. Celem tej kary jest także przywrócenie w środowisku poczucia naruszonego bezpieczeństwa oraz to, aby przez właściwy wybór rodzaju kary, zapewnić realność ochrony najważniejszych dóbr chronionych przez prawo karne.

Zdaniem sądu odwoławczego karą współmierną do stopnia zawinienia oraz do stopnia społecznej szkodliwości przedmiotowego czynu, a także czyniącą zadość innym ustawowym dyrektywom wymiaru kary za inkryminowany czyn jest kara 2 lat pozbawienia wolności. Jest ona uzupełniona innymi rozstrzygnięciami: zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 10lat, nawiązkami na rzecz pokrzywdzonych w kwotach po 10000 złotych.

Orzeczenie wobec oskarżonego środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 10 lat jest skutkiem inkryminowanego mu zachowania. Wynika z niego wniosek, że lekceważy on zasady ostrożności i bezpieczeństwo innych uczestników ruchu, przez co stwarza zagrożenie w komunikacji ( zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach - II Wydział Karny z dnia 26 lipca 2012 r.II AKa 250/12, Legalis ), jako potencjalny kierowca wszystkich pojazdów. Instytucja ta ma na celu eliminowanie z ruchu drogowego sprawców takich przestępstw, których okoliczności popełnienia wskazują, że prowadzenie przez nich pojazdu zagraża bezpieczeństwu w komunikacji. Sytuacja taka zachodzi w przypadku oskarżonego. Kompletne lekceważenie w tym zakresie porządku prawnego, podjęcie i wykonanie ryzykownej jazdy, uprzednia karalność z art. 178a § 1 KK, prowadzenie samochodu wbrew zakazowi, wskazują, że nie dysponuje on takimi cechami przynależnymi kierowcy, aby dawał rękojmię bezpiecznego uczestniczenia w ruchu drogowym jakimkolwiek pojazdem.

Nawiązki na rzecz pokrzywdzonych w wysokości 10000 złotych zostały orzeczone przez sąd I instancji środki w minimalnej ustawowej wysokości i nie mogły podlegać korekcie na korzyść oskarżonego. Sąd I instancji uwzględnił więc już w ramach zastosowanej reakcji karnej okoliczności łagodzące. Nawet jednak w tej najniższej ustawowej wysokości świadczenie to jest na tyle dolegliwe wobec sprawcy, iż uświadamia mu nieopłacalność popełniania tego rodzaju przestępstw.

Sąd odwoławczy nie znalazł podstaw do zwolnienia oskarżonego od wydatków za I instancję. Oskarżony jest osobą młodą, na dobry zawód, nie ma nikogo na utrzymaniu. Inkryminowanym czynem wygenerował jednak te wydatki postępowania, a względy wychowawcze i wychowawcze przemawiają za tym, aby te wydatki zapłacił, bowiem mieści się to w jego możliwościach zarobkowych.

Wniosek

Jak wyżej

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Jak wyżej

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

1.7.  Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Wina

Sprawstwo

Kara pozbawienia wolności ( rodzaj kary )

Zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 10 lat

Nawiązki na rzecz pokrzywdzonych w kwotach po 10000 złotych

Zasądzenie od oskarżonego opłaty ( 400 złotych ) i wydatków za I instancję w kocie 20848, 99 złotych

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Brak jest podstaw faktycznych i prawnych do korygowania zaskarżonego wyroku w tych zakresach.

1.8.  Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Sad odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że wymierzoną w punkcie 1 karę pozbawienia wolności obniżył do 2 lat.

Zwięźle o powodach zmiany

Powody zmiany zostały wskazane wcześniej.

1.9.  Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

1.1.7.  Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

1.1.8.  Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

1.10.  Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

3

Sąd odwoławczy uwzględniając trudną sytuację materialną oskarżonego i wysokość obciążeń finansowych wynikających w wyroku zwolnił go od kosztów sądowych za II instancję ( art. 624 § 1 KPK ).

7.  PODPIS

1.11.  Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wina

Kara

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☒co do winy

☒co do kary

☒co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☒uchylenie

☒zmiana