Wyrok z 20 maja 2026, sygn. III AUa 6/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 20 maja 2026 r.

Sąd Apelacyjny w Łodzi III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:

Przewodniczący: SSA Iwona Szybka

Protokolant: starszy sekretarz sądowy Aleksandra Zacharjasz

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2026 r. w Łodzi

sprawy (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w H.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E.

o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu ze składkami

na skutek apelacji Panel (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w H.

od wyroku Sądu Okręgowego w (...)

z dnia 13 listopada 2024 r. sygn. akt V U 676/24

oraz zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E.

od wyroku Sądu Okręgowego w (...)

z dnia 13 listopada 2024 r., sygn. akt V U 676/24

1.  oddala apelację;

2.  zasądza od (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w H. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. kwotę 270 (dwieście siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym wraz z odsetkami w wysokości ustawowych odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty;

3.  oddala zażalenie;

4.  zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. na rzecz (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w H. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym wraz z odsetkami w wysokości ustawowych odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.

Iwona Szybka

Sygn. akt III AUa 6/25

III AUz 1/25

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 7 marca 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. odmówił firmie (...) Sp. z o.o. w H. wydania zaświadczenia o niezaleganiu ze składkami wobec tego, iż takie zadłużenie istnieje. W uzasadnieniu ZUS wskazał, że zadłużenie na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego wynosi 40.069,43 zł za okres 01/ 2023 r. i odsetki w kwocie 362,00 zł; zadłużenie na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego wynosi 16.350,47 zł za okres 12/2022 r. – 01/2023 r. i odsetki 225,00 zł; zadłużenie na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wynosi 4.247,09 zł za okres 12/2022 r. – 01/2023 r. i odsetki 37,00 zł. Łącznie kwota zadłużenia poprzedzająca wydanie decyzji z dnia 7 marca 2023 r. o odmowie wydania zaświadczenia o niezaleganiu ze składkami stanowi kwotę 61.290,99 zł.

(...) Sp. z o.o. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Sąd Okręgowy w (...) wyrokiem z dnia 13 czerwca 2023 r. oddalił odwołanie i orzekł o kosztach postępowania. Na skutek apelacji odwołującego się Sąd Apelacyjny w Łodzi uchylił powyższy wyrok i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w (...) do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania za drugą instancję.

Rozpoznając sprawę ponownie zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 listopada 2024 r. Sąd Okręgowy w (...) oddalił odwołanie i zasądził na rzecz (...) Oddział w E. kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia zasądzającego te koszty do dnia zapłaty.

Sąd Okręgowy ustalił, że (...) Sp. z o.o. jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością. Spółka powstała na mocy aktu notarialnego z dnia 16 listopada 2009 r. Jako wspólnicy spółki wymienieni zostali małżonkowie: L. X. (1) i U. X. (1) po 5 udziałów każdy. Zarząd był jednoosobowy, a członkiem zarządu był U. X. (1). Od września 2011 r. L. X. (1) posiadała 713 udziałów na łączną kwotę 365.500 zł, a U. X. (1) także 713 udziałów o wartości 365.500 zł. Od 4 marca 2016 r. U. X. (1) posiadał 1084 udziały w spółce o wartości 542.000 zł, natomiast pozostałe udziały – 342 o wartości 17.1000 zł posiadał U. X. (2). Od listopada 2017 r. układ udziałów rozkładał się następująco: L. X. (3) – po 357 udziałów o wartości 178.500 zł co do każdego wspólnika., L. X. (2), U. X. (2) po 356 udziałów o wartości 178.000 zł co do każdego z nich.

W dniu 28 lutego 2023 r. płatnik złożył wniosek o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek.

Zadłużenie jakie stwierdzono w zaskarżonej decyzji z dnia 7 marca 2023 r. co do firmy (...) Sp. z o.o. kształtowało się następująco:

1.  zadłużenie na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego – kwota 40.069,43 zł za okres od stycznia 2023 r. i odsetki w kwocie 362,00 zł,

2.  zadłużenie na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego - kwota 16.350,47 zł za okres od grudnia 2022 r. do stycznia 2023 r. i odsetki 225,00 zł,

3.  zadłużenie na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - kwota 4.247,09 zł za okres od grudnia 2022 r. do stycznia 2023 r. i odsetki 37,00 zł.

Łącznie kwota zadłużenia poprzedzająca wydanie decyzji z dnia 7 marca 2023 r. o odmowie wydania zaświadczenia o niezaleganiu ze składkami stanowi kwotę 61.290,99 zł.

W związku ze stwierdzeniem powyższego zadłużenia wydano sporną decyzję z dnia 7 marca 2023 r. o odmowie wydania zaświadczenia o niezaleganiu ze składkami.

W dniu 10 marca 2023 r. nastąpiła wpłata zaległych składek w kwocie 62.290,99 zł. W dniu 10 marca 2023 r. płatnik złożył kolejny wniosek o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu ze składkami i organ rentowy wydał w dniu 16 marca 2023 r. zaświadczenie o niezaleganiu ze składkami.

Sąd Okręgowy ustalił, że decyzją z dnia 4 grudnia 2019 r. organ rentowy stwierdził, iż U. X. (1) nie podlega ubezpieczeniom społecznym w okresie od 1 września 2012 r. do 31 grudnia 2017 r. jako pracownik (...) Sp. z o.o. w S.. Odwołanie od powyższej decyzji zostało oddalone wyrokiem Sądu Okręgowego w (...) z dnia 5 listopada 2020 r. w sprawie VU 37/20 – w sprawie nie przyjęto pracowniczego tytułu ubezpieczenia społecznego. Apelacja od powyższego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia (...) r. w sprawie III AUa (...). W dniu 23 sierpnia 2023 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej spółki (...). Przesądzony więc został brak pracowniczego tytułu ubezpieczenia społecznego odwołującego w okresie od 1 września 2012 r. do 31 grudnia 2017r. Skutkiem powyższego rozstrzygnięcia był problem składek uregulowanych przez spółkę za U. X. (1) wykazywanego jako pracownika spółki, które dopiero wtedy stały się kwotą nadpłaconą.

U. X. (1) w toku kolejnych postępowań zmierzał do wykazania, iż jeżeli w okresie od 2012 r. do 2017 r. nie było pracowniczego tytułu ubezpieczenia w spółce (...), to posiadał wtedy inny tytuł ubezpieczenia.

Decyzją z dnia 13 września 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. stwierdził, iż U. X. (1) jako wspólnik spółki (...) Sp. z o.o. w S. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu od dnia 1 września 2012 r. do 31 grudnia 2017 r. Od powyższej decyzji odwołanie złożył (...) Sp. z o.o. i U. X. (1), wnosząc o jej zmianę i ustalenie, iż w wymienionym okresie podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym jako wspólnik wymienionej spółki. Sąd Okręgowy w (...) prawomocnym wyrokiem z dnia 12 grudnia 2023 r. (sygn. akt V U 872/22) oddalił odwołanie.

Decyzją z dnia 1 marca 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. stwierdził, iż U. X. (1) jako osoba prowadząca działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu od dnia 4 grudnia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. oraz ustalił podstawę wymiaru składek, także na ubezpieczenie zdrowotne w kwotach wynikających z wykazu wskazanego w decyzji w szczególności w grudniu 2017 r. oraz w okresie od marca 2019 r. do stycznia 2023 r. Od powyższej decyzji odwołanie złożył U. X. (1) podnosząc głównie, iż okres grudnia 2017 r. pokrywa się z okresem objętym decyzją z dnia 13 września 2022 r. zaskarżoną w sprawie VU 872/22. Odwołujący nie kwestionował decyzji w zakresie ustalonych podstaw wymiaru co do ubezpieczenia zdrowotnego. W tym zakresie nastąpiła zmiana decyzji, co do okresu od 4 grudnia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r., kiedy objęto odwołującego tytułem ubezpieczenia jako wspólnika.

Wydana została także decyzja organu rentowego o odmowie objęcia odwołującego się w spornym okresie od 2012 r. do 2017 r. ubezpieczeniem z tytułu zlecenia. W tym zakresie zapadł wyrok Sądu Okręgowego w (...) z dnia 17 września 2024 r. w sprawie V U (...) oddalający odwołanie – obecnie nieprawomocny.

Sąd Okręgowy wskazał, że powyższe okoliczności powodowały zmiany w zakresie sytuacji zadłużenia składkowego spółki (...), co znalazło wyraz w decyzji z dnia 7 marca 2023 r. o odmowie wydania zaświadczenia o niezaleganiu ze składkami, spornej w niniejszej sprawie

Z datą 16 września 2024 r. płatnik składek (...) Sp. z o.o. złożył do organu rentowego wniosek o podjęcie postępowania w zakresie stwierdzenia zwrotu nadpłaconych składek co do okresu od września 2012 r. do grudnia 2017 r. Pismem z dnia 04 października 2024 r. organ rentowy poinformował płatnika, iż nie dokona tego z uwagi na toczące się postępowanie co do okresu od września 2012 do grudnia 2017 (chodzi o sprawę V U (...)). W dniu 10 października 2024 r. płatnik składek ponownie zwrócił się do organu rentowego o wydanie decyzji w przedmiocie składek na ubezpieczenie społeczne U. X. (1) w okresie 2012-2017 w zakresie prawomocnie zakwestionowanego pracowniczego tytułu ubezpieczenia tej osoby.

Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w sierpniu 2022 r. wobec, prawomocności wyroku Sądu Okręgowego w (...) w sprawie V (...), prawomocna stała się także decyzja o wyłączeniu U. X. (1) z pracowniczego ubezpieczenia społecznego w okresie od września 2012 r. do grudnia 2017 r. w firmie (...). Płatnik składek nie sporządził korekt dokumentów rozliczeniowych, których wymagała zmieniona sytuacja. Korekta dokumentów rozliczeniowych dokonana została z urzędu przez organ rentowy.

W wyniku zestawienia korekt na poszczególne fundusze i świadczeń z ubezpieczeń społecznych pobranych przez U. X. (1) ZUS dokonał stosownych rozliczeń. Z zestawienia tego wynika, że korekta składek wyniosła łącznie 315.729,42 zł, a korekta świadczeń – 559.547,30 zł. Korekta składek zmniejsza zobowiązania płatnika, korekta świadczeń zobowiązania te zwiększa. W zestawieniu odpisano należności przedawnione na kwotę 316.959,81 zł. Zestawienie korekt dotyczy okresu od wystawienia zaświadczenia o niezaleganiu ze składkami z dnia 12 sierpnia 2022 r., a datą wydania decyzji o odmowie wydania zaświadczenia o niezaleganiu ze składkami z dnia 7 marca 2023 r.

Sporną decyzją organ rentowy odmówił firmie (...) Sp. z o.o. w H. wydania zaświadczenia o niezaleganiu ze składkami wobec tego, iż takie zadłużenie istniało. Na dzień 7 marca 2023 r. płatnik składek (...) Sp. z o.o. posiadał zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za styczeń 2023 r. – 40.069,43 zł plus odsetki za zwłokę na dzień 7 marca 2023 r. w wysokości 362,00 zł, na ubezpieczenie zdrowotne za okres od grudnia 2022 r. do stycznia 2023 r. w kwocie 16.350,47 zł plus odsetki za zwłokę na dzień 7 marca 2023 r. w wysokości 225,00 zł, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 12.2022 r. do stycznia 2023 r. w kwocie 4.247,09 zł plus odsetki na dzień 7 marca 2023 r. w wysokości 37,00 zł. Powyższe zadłużenie zostało ustalone na podstawie dokumentów rozliczeniowych oraz wpłat. Na istnienie zadłużenia wpływ miało zakwestionowania pracowniczego tytułu ubezpieczenia U. X. (1) w spółce (...) prawomocną decyzją z dnia 4 grudnia 2019 r. Organ rentowy w wyniku uprawomocnienia się decyzji z dnia 4 grudnia 2019 r. sporządził w dniu 18 sierpnia 2022 r. korekty deklaracji za okres od września 2012 r. do grudnia 2017 r. Skutkiem wyłączenia U. X. (1) z ubezpieczenia pracowniczego w spółce (...) w okresie 2012 r. do 2017 r. były korekty na niższe kwoty wypłaconych świadczeń z ubezpieczenia chorobowego, które wcześniej zakwalifikowane były na poczet należnych składek, co w konsekwencji spowodowało zadłużenie. Z tego względu decyzja organu rentowego z dnia 7 marca 2023 r. o odmowie wydania zaświadczenia o niezaleganiu ze składkami, wydana na podstawie art. 219 k.p.a., była zasadna. W konsekwencji Sąd Okręgowy oddalił odwołanie na podstawie art. 477 ¹⁴ § 1 k.p.c. Jednocześnie wskazał, że w zakresie odmowy wydania zaświadczenia o niezaleganiu ze składkami w konkretnej dacie – 7 marca 2023 r. nie ma wpływu dalszy tok postępowania w zakresie poszukiwania tytułu ubezpieczenia dla U. X. (1) w okresie od 2012 r. do 2017 r. O kosztach postępowania orzeczono na postawie art. 98 k.p.c. oraz § 9 ust 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radów prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

Apelację od powyższego wyroku wniosła spółka (...) Sp. z o.o. w H., profesjonalnie zastępowana, zaskarżając wyrok w całości, i zarzucając naruszenie:

1.  art. 132 § 1 k.p.c. poprzez przyjęcie przez Sąd, że pisma procesowe organu rentowego reprezentowanego przez pełnomocnika zawodowego (radcę prawnego) nie wymagają doręczenia bezpośredniego (pełnomocnik pełnomocnik), lecz doręczenia takie odbywają się za pośrednictwem Sądu, gdy tymczasem art. 132 § 1 k.p.c. nie wprowadza wyjątku, o którym Sąd wręcz pouczył pełnomocnika odwołującego;

2.  art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną oraz powierzchowną ocenę dowodu w postaci danych wynikających z Kompleksowego Systemu Informatycznego, w tym również poprzez bezkrytyczne, oderwane od realiów sprawy przyjęcie za wiarygodne ogólnikowych twierdzeń organu rentowego wynikających z pisma z dnia 6 listopada 2024 r., jak również poprzez:

a)  brak sprecyzowania, co konkretnie wynika z dokumentacji rozliczeniowej będącej podstawą danych Kompleksowego Systemu Informatycznego, a co konkretnie z twierdzeń organu rentowego; Sąd ograniczył się do lakonicznego stwierdzenia o danych związanych z rozliczeniem składek za okres od marca 2011 r., ale nie wyjaśnił, skąd wzięła się kwota 559.547,30 zł tytułem „korekty świadczeń na niższą kwotę”;

b)  brak sprecyzowania, dlaczego sprawa ubezpieczonego U. X. (1) wpłynęła na ujawnienie się zaległości, skoro sprawa (sprawy) ubezpieczonego mogą być co najwyżej źródłem nadpłaty składek przez odwołującego (sprawa tytułu ubezpieczenia ubezpieczonego nie była prawomocnie zakończona w dniu wydania Decyzji nie jest prawomocnie zakończona w dniu składania środka zaskarżenia Wyroku Sądu Okręgowego;

c)  ogólnikowe kryterium oceny dowodu — przyjęcie dorozumiane, że dane z Kompleksowego Systemu Informatycznego mają wyłączoną moc dowodową, a nadto, że pisma organu rentowego nie wymagają szczegółowej analizy pod kątem wyprowadzanych z nich wniosków (uwaga dotyczy przede wszystkim pisma z dnia 6 listopada 2024 r.); Sąd pierwszej instancji w ogóle nie dokonał analizy maila z dnia 30 października 2024 r., w tym, co oznacza „Korekta (...) na niższą kwotę łącznie” oraz „korekta świadczeń na niższą kwotę";

d)  brak niezależności samodzielności w toku badania, ustalania, rozumowania oraz wyciągania końcowych wniosków na co wskazuje abstrahowanie od zarzutów odwołania, pism procesowych odwołującego oraz powielenie stanowiska organu rentowego; w sprawie nie sposób dostrzec jakiejkolwiek wnikliwości analitycznej Sądu pierwszej instancji;

e)  błędne ustalenie, że płatnik składek nie sporządzi/ korekt dokumentów rozliczeniowych, których wymagała zmieniona sytuacja (s. 4 wyroku Sądu Okręgowego), gdy tymczasem korekty takie płatnik składek sporządził, ale zostały one odrzucone jako złożone po terminie;

3.  art. 218 § 1 k.p.a. w zw. z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 219 k.p.a. poprzez przyjęcie, że odwołujący miał zaległość w dniu 7 marca 2023 r., gdy tymczasem w tym dniu zaległości nie miał.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uznanie, że w dniu wydania spornej decyzji odwołujący nie miał zaległości w rozliczeniach z organem rentowym. Alternatywnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, jak również poprzedzającej go decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia bezpośrednio organowi rentowemu z zaleceniem, aby w ramach ponownego postępowania dokonał szczegółowej analizy deklaracji rozliczeniowych, rozliczeń danych wynikających z Kompleksowego Systemu Informatycznego, a następnie wyjaśnił, czy w dniu 7 marca 2023 r. istniały zaległości odwołującego, a jeżeli istniały, to konkretnie, z czego one wynikały i w jakich kwotach należy te zaległości przyjąć. Domagał się również zasądzenia od organu rentowego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na apelację organ rentowy wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od odwołującej się na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zażalenie na postanowienie zawarte w punkcie drugim wyroku wniósł organ rentowy, zaskarżając rozstrzygnięcie co do kosztów postępowania w części tj. co do braku zasądzenia części kosztów zastępstwa procesowego należnych organowi rentowemu w łącznej kwocie 5.220 zł. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisy § 9 ust 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radów prawnych poprzez jego błędne zastosowanie oraz naruszenie § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych poprzez jego niezastosowanie. W oparciu o te zarzuty organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i zasadzenia od odwołującej się kwoty 5.220 zł oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym według norm przepisanych.

W odpowiedzi na zażalenie odwołująca się spółka wniosła o jego oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za postępowanie zażaleniowe.

Sąd Apelacyjny zważył co następuje:

Apelacja jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Uzupełnione przez Sąd Apelacyjny postępowanie dowodowe potwierdziło trafność zaskarżonego wyroku.

Mając na uwadze treść zarzutów apelacyjnych, Sąd Apelacyjny dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego zakresu finansów i księgowości L. V. celem ustalenia, czy w dniu 7 marca 2023r. (...) spółka z o.o. w H. posiadała zadłużenie z tytułu składek wskazanych w decyzji z dnia 7 marca 2023r. przy uwzględnieniu stanu faktycznego istniejącego w dniu 7 marca 2023r. (k. 259 akt sprawy).

Biegły sądowy w opinii podstawowej (k. 263-298) i uzupełniającej (k. 311-320) w całości potwierdził prawidłowość kwot wskazanych przez organ rentowy w decyzji z dnia 7 marca 2023r. Podkreślić przy tym należy, na co trafnie zwrócił też uwagę Sąd Okręgowy, że ocenie podlegał stan faktyczny ustalony na dzień 7 marca 2023r.

W związku z tym przypomnieć trzeba, że decyzją z dnia 4 grudnia 2019 r. organ rentowy stwierdził, że U. X. (1) od 1 września 2012 r. do 31 grudnia 2017 r. nie podlega ubezpieczeniom społecznym jako pracownika (...) Sp. z o.o. w S.. Decyzja ta stała się prawomocna w dniu 31 stycznia 2022r. na skutek oddalenia apelacji U. X. (1) przez Sąd Apelacyjny w sprawie w sprawie III AUa (...). Od powyższego wyroku została wniesione przez spółkę (...) skarga kasacyjna i postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2023 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Tym samym, co prawidłowo ustalił Sąd I instancji, przesądzony został brak ubezpieczenia społecznego odwołującego w okresie od 1 września 2012 r. do 31 grudnia 2017r.

Z akt sprawy wynika, że U. X. (1) zmierzał do wykazania, że jeżeli w okresie od 2012 r. do 2017 r. nie było pracowniczego tytułu ubezpieczenia w spółce (...), to posiadał wtedy inny tytuł ubezpieczenia. Jednak decyzją z dnia 13 września 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. stwierdził, iż U. X. (1) jako wspólnik spółki (...) Sp. z o.o. w S. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu od dnia 1 września 2012 r. do 31 grudnia 2017 r. I choć decyzja ta uprawomocniła się po wydaniu decyzji z dnia 7 marca 2023r., to jednak odnotować należy, że ostatecznie przesądzono, że U. X. (1) nie podlegał jako wspólnik spółki (...) Sp. z o.o. w S. ubezpieczeniom społecznym od dnia 1 września 2012 r. do 31 grudnia 2017 r.

A zatem od 1 września 2012r. do 31 grudnia 2017 r. U. X. (1) nie podlegał ubezpieczeniom społecznym.

Zasadnie Sąd Okręgowy wskazał, że wyłączenie z ubezpieczeń społecznych U. X. (1) spowodowało zmiany w zakresie zadłużenia składkowego spółki (...). Jak wynika z pisma ZUS z dnia 17 października 2024r. (k. 98) organ w wyniku uprawomocnienia się decyzji z dnia 4 grudnia 2019 r., sporządził w dniu 18 sierpnia 2022 r. korekty deklaracji za okres od września 2012 r. do grudnia 2017 r. Z kolei z pisma ZUS z dnia 5 listopada 2024r. (k. 111) wynika, że organ zestawił korekty składek na poszczególne fundusze i świadczeń z ubezpieczeń społecznych pobranych przez U. X. (1) i dokonał rozliczeń. Z zestawienia tego wynika, że korekta składek wyniosła łącznie 315.729,42 zł, a korekta świadczeń – 559.547,30 zł. Korekta składek zmniejsza zobowiązania płatnika, a korekta świadczeń zobowiązania te zwiększa. W zestawieniu odpisano należności przedawnione na kwotę 316.959,81 zł. Na dzień 7 marca 2023 r. płatnik składek (...) Sp. z o.o. posiadał zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za styczeń 2023 r. – 40.069,43 zł plus odsetki za zwłokę na dzień 7 marca 2023 r. w wysokości 362,00 zł, na ubezpieczenie zdrowotne za okres od grudnia 2022 r. do stycznia 2023 r. w kwocie 16.350,47 zł plus odsetki za zwłokę na dzień 7 marca 2023 r. w wysokości 225,00 zł, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 12.2022 r. do stycznia 2023 r. w kwocie 4.247,09 zł plus odsetki na dzień 7 marca 2023 r. w wysokości 37,00 zł. Powyższe zadłużenie zostało ustalone na podstawie dokumentów rozliczeniowych oraz wpłat. Tabela kwot sporządzonych korekt znajduje się na karcie 112-113).

Wysokość zadłużenia wskazanego w zaskarżonej decyzji została potwierdzona przez biegłego sądowego zakresu finansów i księgowości L. V.. W opinii podstawowej i uzupełniającej biegły dokonał wyliczeń i uzyskał wynik taki jak w zaskarżonej decyzji. Podkreślić trzeba, że pełnomocnik spółki (...) zgłosił zastrzeżenia do opinii podstawowej. Ustosunkowując się do tych zastrzeżeń biegły wydał opinię uzupełniającą, w której uwzględnił dokumenty przesłane mu przez ZUS, czyli dokumenty rozliczeniowe złożone przez płatnika i korekty dokumentów sporządzonych przez organ rentowy za okres od 1 września 2012r. do 31 grudnia 2017r. w wyniku uprawomocnienia się decyzji z dnia 4 grudnia 2019r. Dokumenty te są załączone do akt sprawy. Biegły wyjaśnił, że ustaleń dotyczących zobowiązań składkowych, wpłat i ostatecznego rozliczenia dokonał w oparciu o wydruki systemowe ZUS dwudrogowo aby rozliczenia zarówno w zakresie ustalenia salda rozliczeń jak i analizy, w jaki sposób rozliczano poszczególne wpłaty na poszczególne fundusze były poprawne i kompletne. Rozliczenia te były wynikiem uwzględnienia decyzji z dnia 4 grudnia 2019r. Biegły wskazał, że dokonał zestawienia wszystkich wpłat dokonanych i zarejestrowanych przez płatnika, a to pokazuje w jaki sposób i na jakie zobowiązania zostały rozliczone. Biegły wyjaśnił, że porównanie tych zestawień pozwoliło biegłemu na ustalenie prawidłowości rozliczenia wpłat i ustalenia salda na koniec każdego miesiąca jak i sprawdzenie czy zarejestrowane wpłaty zostały w pełni uwzględnione przez ZUS. Biegły wskazał, że korekty wynikają z uznania niepodlegania ubezpieczeniom przez U. X. (1), co w konsekwencji doprowadziło do obniżenia zobowiązań składkowych płatnika. Jednocześnie biegły, tak jak i organ rentowy, uwzględnił korekty wypłaconych świadczeń uznając je za nienależne.

Opinia biegłego pozwoliła na zweryfikowanie poprawności wyliczeń dokonanych przez ZUS w zaskarżonej decyzji. Z opinii wynika, że ZUS prawidłowo wyliczył zadłużenie na dzień 7 marca 2023r. Powyższa opinia uzupełniająca została doręczona pełnomocnikowi apelującego i nie została zakwestionowana. Ostatecznie więc zarzuty apelacyjne okazały się bezzasadne. Wyjaśnić też trzeba apelującemu, że ma sprzeczności pomiędzy wydanym w dniu 1 czerwca 2022r. zaświadczeniem o niezaleganiu ze składkami, a zaskarżoną decyzją. Z materiału dowodowego wynika bowiem, że ZUS dokonał wskazanych wyżej korekt składek i zasiłków dopiero 14 sierpnia 2022r., a więc po wydaniu zaświadczenia. Zaświadczenie to w oczywisty sposób nie uwzględniało więc tych korekt.

Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 kpc apelację oddalił. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie § 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radów prawnych.

Zażalenie organu rentowego podlega oddaleniu.

Sąd Apelacyjny podziela stanowisko judykatury, że wynagrodzenie pełnomocnika organu rentowego w sprawie o wydanie zaświadczenia lokuje się w treści § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radów prawnych, a nie w § 2 pkt 6 rozporządzenia. jak tego chce organ rentowy (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 24 września 2020 r., III AUa 213/17, Legalis; wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 22 maja 2025 r., III AUa 46/24, Legalis; wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 25 marca 2021 r., III AUa 49/21, Legalis). Zgodzić się należy z płatnikiem składek, że sprawa o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu ze składkami nie jest sprawą o zapłatę tych składek. Stąd wynagrodzenie pełnomocnika nie może być ustalane od wartości składek, czyli na podstawie § 2 rozporządzenia.

Mając powyższe na uwadze zażalenie jako bezzasadne zostało oddalone na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 397 § 3 kpc. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie § 10 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radów prawnych.

Iwona Szybka