Postanowienie - I FZ 207/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 18 listopada 2025
Teza
Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 sierpnia 2025 r. sygn. akt I SA/Ol 159/25 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą wOddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 sierpnia 2025 r. sygn. akt I SA/Ol 159/25 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
18 listopada 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Bartosz Wojciechowski
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 18 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Ol 159/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu wniosku P. Sp. z o.o. Sp. kom. w R. (dalej: spółka, skarżąca, strona) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 4 lutego 2025 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2020 r.Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzi żadna z przesłanek, która uzasadniałaby uwzględnienie wniosku skarżącej. Za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji nie mogła bowiem przemawiać znaczna kwota należności podatkowych objętych zaskarżoną decyzją. Pogorszenie się sytuacji majątkowej strony związane z wykonaniem zaskarżonej decyzji należy uznać za naturalną konsekwencję jej wykonania. Natomiast sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu administracyjnego nie może stanowić podstawy uzasadniającej pozytywne rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonalności.Skarżąca nie wykazała, aby jej sytuacja materialna była na tyle trudna, że w razie wykonania decyzji mogłoby dojść do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie przedstawiła bowiem żadnej dokumentacji finansowej pozwalającej na zweryfikowanie jej sytuacji finansowej i materialnej. Natomiast przeprowadzona na etapie prawa pomocy (w sprawie o sygn. akt I SPP/OI 46/25) analiza dokumentów i oświadczeń złożonych przez skarżącą w tym zakresie wykazała, że spółka pomimo zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, a także wykazanej straty za 2024 r. nie została pozbawiona możliwości zdobycia środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu. Skarżąca uiściła należny w sprawie wpis od skargi w kwocie 12.619 zł, w postępowaniu sądowym reprezentowana jest zaś przez profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Okoliczności te wskazują, że skarżąca dysponuje środkami pieniężnymi, które mogłyby zostać także przeznaczone na pokrycie zobowiązań podatkowych.Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca spółka, wnosząc o jego uchylenie w całości i wstrzymanie wykonania decyzji. Spółka zarzuciła:1. naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 12.619 zł świadczy o braku trudnej sytuacji finansowej skarżącej, podczas gdy przesłanką wstrzymania wykonania decyzji nie jest ocena zdolności do poniesienia kosztów sądowych, lecz ryzyko wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania zaskarżonej decyzji;2. naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez pominięcie istotnychokoliczności wskazanych we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, w szczególności;a. złożenia w skardze wniosków dowodowych zmierzających do wykazania wadliwości zaskarżonej decyzji;b. ryzyka powstania szkody majątkowej w przypadku wykonania decyzji przed przeprowadzeniem uzupełniającego postępowania dowodowego;3. naruszenie zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) poprzez ograniczenie prawa strony do skutecznej ochrony sądowej, wynikające z zastosowania nieproporcjonalnego kryterium oceny sytuacji finansowej (uiszczenie wpisu) jako podstawy odmowy udzielenia ochrony tymczasowej.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Niewątpliwie podjęcie działań nakierowanych na skorzystanie z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. Powinna ona jednak mieć świadomość tego, że analizowane tu uprawnienie wiąże się z obowiązkiem należytego uzasadnienia składanego wniosku, tak stosownymi twierdzeniami, wnioskowaniami, jak i dokumentami, na okoliczność wykazania spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Konieczne jest zatem przedstawienie we wniosku szczegółowych informacji uzasadniających wystąpienie zdarzeń, które powodują ziszczenie się choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Materiał, do którego odnosi się sąd administracyjny oceniając zasadność wniosku o wstrzymanie, może być materiałem, który po części został dołączony do wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 września 2010 r., sygn. akt II FZ 417/10; CBOSA). Ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, jak wynika to z jego konstrukcji, spoczywa na skarżącym.Należy zauważyć, że wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania zaskarżonego aktu jest wyjątkiem od zasady wykonalności takiego aktu lub czynności, wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), według którego wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których stanowi § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.Z uwagi na przytoczone wyżej brzmienie art. 61 § 3 p.p.s.a. decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania i uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku przez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07 oraz z 9 września 2010 r., sygn. I OZ 671/10 i z 5 grudnia 2012 r. sygn. akt II FZ 988/12; dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak uzasadnienia wniosku lub jego nieodpowiednie uzasadnienie uniemożliwia jego merytoryczną ocenę i tym samym wniosek taki – jako nieuzasadniony – podlega oddaleniu (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206).Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy odnotować, że słusznie zauważył WSA, że skarżąca nie wykazała, aby jej sytuacja materialna była na tyle trudna, że w razie wykonania decyzji mogłoby dojść do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na żadnym etapie postępowania nie przedstawiła bowiem dokumentacji pozwalającej na zweryfikowanie jej sytuacji finansowej i materialnej pod kątem przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.Aby możliwym było podjęcie rozstrzygnięcia, którego domagała się skarżąca, powinna była ona uprawdopodobnić okoliczności mieszczące się w granicach danych przesłanek i przedstawić na tą okoliczność stosowną dokumentację obrazującą jej, co istotne, pełną sytuację finansową i materialną, czego nie uczyniła. Również za zasadnością wniosku nie mogą przemawiać okoliczności podnoszone w ramach wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie można bowiem utożsamiać przesłanek do przyznania prawa pomocy, o których stanowi art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. z przesłankami, na podstawie których sąd może orzec o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu.Odnotować można przy okazji, że postanowieniem z dnia 27 maja 2025 r., I SPP/Ol 46/25 (utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia 30 czerwca 2025 r., I SPP/Ol 46/25) odmówiono spółce zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd wojewódzki uznał bowiem, że spółka nie wykazała przesłanek do przyznania jej prawa pomocy.W opisanej sytuacji nie można utożsamiać odmowy wstrzymania wykonania decyzji z naruszeniem prawa do sądu strony – de facto to strona sama z niego zrezygnowała w tym zakresie, nie uzasadniając swego wniosku.Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a oddalił zażalenie jako nieuzasadnione.Bartosz Wojciechowski (spr.)sędzia NSA oddalił zażalenie jako nieuzasadnione.Bartosz Wojciechowski (spr.)sędzia NSA