Wyrok - IV SAB/Wr 1155/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - z dnia 28 maja 2026
Teza
Zobowiązano do wydania aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Nikiforów Sędziowie Asesor WSA Aneta Brzezińska (sprawozdawca) Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B.S. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności w spZobowiązano do wydania aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Nikiforów Sędziowie Asesor WSA Aneta Brzezińska (sprawozdawca) Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B.S. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności w sp
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
28 maja 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Przewodniczący
Andrzej Nikiforów
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (7)
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano do wydania aktu
UZASADNIENIE
Wnioskiem z 19 lipca 2023 r. zaadresowanym do Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ) B. S. (dalej: skarżący) wniósł o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego. Pismem z 2 kwietnia 2025 r. skarżący wywiódł ponaglenie.Pismem z 26 czerwca 2024 r. organ - działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. oraz art. 219 ust. 1 i 2 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 769 ze zm.) - wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych ww. wniosku poprzez:1) dostarczenie kserokopii wszystkich stron paszportu zawierającego dane urzędowe wraz z okazaniem oryginału do wglądu;2) uzupełnienie formularza wniosku w części D I b pkt 4 podpunkt 3 poprzez wskazanie: organu wydającego decyzję i daty jej wydania, serii i numeru karty pobytu, daty wydania i daty upływu ważności karty pobytu oraz organu wydającego kartę pobytu;3) okazanie oryginału tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, w którym będzie przebywał wraz ze wskazaniem danych personalnych najemcy, kwoty opłaty oraz okresu obowiązywania np. umowy najmu, umowy użyczenia, przy czym za tytuł prawny nie uznaje się umowy użyczenia lokalu chyba, że użyczającym jest jego zstępny, wstępny lub małżonek, rodzice małżonka lub rodzeństwo cudzoziemca.Jednocześnie organ zaznaczył, że w przypadku najmu mieszkania należy dostarczyć tytuł prawny potwierdzający prawo do dysponowania lokalem przez osobę wynajmującą tj. numer księgi wieczystej, akt notarialny (oryginał). Poza tym organ wskazał, że w wyniku dostarczenia umowy użyczenia lokalu, należy pisemnie określić kim dla skarżącego jest N. S. tj. osoba użyczająca. Czy jest ona zstępnym, wstępnym lub małżonkiem, rodzicom małżonka lub rodzeństwem. Podkreślił, że należy również dostarczyć oryginały dokumentacji potwierdzające fakt pokrewieństwa np. oryginał aktu urodzenia/małżeństwa wraz z oryginałem tłumaczenia przysięgłego niniejszego dokumentu.W ww. wezwaniu organ zawarł pouczenie, że nieusunięcie ww. braków w terminie 7 dni skutkować będzie pozostawieniem go bez rozpoznania.Zawiadomieniem z 26 czerwca 2025 r. ([...]-[...]) organ pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania wobec nieuzupełnienia braków formalnych opisanych w ww. wezwaniu. Z treści uzasadnienia zawiadomienia wynika, że zostało ono doręczone skarżącemu 16 lipca 2024 r., który stawił się osobiście w organie 4 lipca 2024 r., okazał dokument podróży do wglądu oraz przedłożył pisemne uzupełnienie wniosku w wymaganych częściach. Skarżący w ocenie organu nie potwierdził natomiast, iż dostarczona do akt postępowania umowa użyczenia lokalu z 28 czerwca 2023 r., znajdującego się przy "ul. [...]" we W., została zawarta ze zstępnym, wstępnym, małżonkiem, rodzicem małżonka lub rodzeństwem cudzoziemca. Skarżący nie potwierdził, iż osoba użyczająca jest jedną z osób wskazanych w art. 219 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach. Co prawda, jak wskazał organ, skarżący dostarczył pisemne oświadczenie w którym to wskazuje, iż N. S. jest jego teściową, natomiast nie potwierdził tego faktu stosowną dokumentacją. Zdaniem organu "samo przedłożenie do akt postępowania aktu małżeństwa skarżącego z T. S., nie potwierdza faktu, iż N. S. jest jego teściową, czyli rodzicem małżonka, gdyż z odpisu skróconego aktu małżeństwa niemożliwe jest ustalenie pełnych danych personalnych mamy małżonki, ponieważ we wskazanym dokumencie teściowa wskazana została jedynie z imienia, a tutejszy organ nie może na podstawie przedłożonej dokumentacji ustalić, czy osoba użyczająca lokal mieszkalny jest rzeczywiście teściową Wnioskodawcy". Dlatego też organ uznał, że skarżący nie przedłożył do akt postępowania dokumentacji mogącej potwierdzić, iż osoba użyczająca lokal tj. N. S. jest jego zstępną, wstępną, małżonkiem, rodzicem małżonka lub jego rodzeństwem, a tym samym nie potwierdził, iż posiada tytuł prawny do lokalu znajdującego się przy "ul. [...]" we W.Pismem z 16 lipca 2025 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego wnosząc o uchylenie zawiadomienia, zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z 19 lipca 2023 r. oraz zasądzenie kosztów. Do skargi skarżący załączył odpis zupełny aktu małżeństwa, z którego wynika, że N. S. jest matką T. S., czyli kobiety z którą zawarł związek małżeński (teściową skarżącego). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143; dalej: p.p.s.a.).Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest, jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 p.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one stronie w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej. Dotyczy to także skargi na bezczynność i przewlekłość organu, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Strona spełniła zdaniem Sądu formalny wymóg wniesienia skargi, gdyż poprzedziła ją wniesieniem ponaglenia do właściwego organu.Zgodnie z brzmieniem art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej wart. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.W sprawach o przedmiocie objętym skargą uwzględnienia wymaga zasada szybkości postępowania, zawarta w treści art. 12 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Natomiast stosownie do regulacji art. 35 k.p.a., określającej terminy załatwiania spraw administracyjnych, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki - art. 35 § 1 k.p.a., a załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Ustawodawca przewidział przy tym ewentualną sytuację niezałatwienia sprawy w terminie, nakładając na organ administracji publicznej na mocy art. 36 § 1 k.p.a. obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, podania przyczyny zwłoki, wskazania nowego terminu załatwienia sprawy oraz pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia. Z perspektywy niniejszej sprawy istotne pozostaje również, że przepisy szczególne mogą przewidywać inne, niż wymienione w Kodeksie postępowania administracyjnego terminy rozpoznania spraw przez właściwe organy administracji publicznej, o czym stanowi art. 35 § 4 k.p.a.Takim przepisem szczególnym jest art. 210 ustawy z 13 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2024 r., poz. 769, dalej: u.o.c.). W ust. 1 tego przepisu przewidziano termin do wydania decyzji w takich sprawach, wskazując, że decyzje wydaje się w terminie 6 miesięcy. Zgodnie zaś z jego ust. 2 termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 203 ust. 2 pkt 2, lub upłynął bezskutecznie wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 203 ust. 2a. Przywołane przepisy stanowią zatem podstawę terminów, jakie są wiążące dla organu administracji publicznej w zakresie wydania decyzji w niniejszej sprawie.Organ nie jest jednak zwolniony od obowiązku dokonania kontroli formalnej poprawności wniosku cudzoziemca w terminie ogólnym wynikającym z art. 35 k.p.a. Złożenie przez skarżącego wniosku w niniejszej sprawie doprowadziło bowiem do skutecznego wszczęcia postępowania administracyjnego (uchwała NSA z 3 września 2013 r. sygn. akt I OPS 2/13). Oznacza to, że czynności wymienione w art. 203 ust. 2 w zw. art. 223 u.o.c. organ podejmuje w toku wszczętego już postępowania. Z dniem usunięcia braków formalnych wniosku nie następuje wszczęcie postępowania, lecz w oparciu o art. 210 ust. 2 u.o.c. ma miejsce rozpoczęcie biegu szczególnego terminu do wydania decyzji określonego w art. 210 ust. 1 u.o.c. Taki stan rzeczy nie oznacza, że w okresie od złożenia wniosku (tj. od wszczęcia postępowania) do zaistnienia zdarzeń określonych w art. 210 ust. 2 u.o.c. organ nie musi podejmować żadnych czynności, jak choćby wezwać cudzoziemca do usunięcia braków wniosku. Przepis art. 210 u.o.c. nie ma wpływu na ocenę momentu wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zezwolenia na pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż reguluje jedynie kwestię terminu załatwienia sprawy, nie zaś datę wszczęcia postępowania. Kompletność wniosku pozwala jedynie na nadanie dalszego biegu sprawie, celem jej skutecznego zakończenia, ale nie przesądza o wszczęciu postępowania.Odnotowania również wymaga, iż w obowiązującym stanie prawnym, bezczynność organu administracji publicznej definiowana jest w treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Przyczyny, z powodu których nastąpiło przekroczenie terminu załatwienia sprawy, są nieistotne dla stwierdzenia bezczynności organu. Zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie nie ma znaczenia czy organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie załatwił sprawy w terminie (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 17 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 2567/15, z 5 lipca 2018 r" sygn. akt I OSK 2936/16). Przyczyny przekroczenia terminu załatwienia sprawy mogą mieć natomiast znaczenie przy ocenie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa - art. 37 § 6 pkt 1 k.p.a. (A. Wróbel w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Lex el. 2021).Dostrzec także należy, że zgodnie z obecnym brzmieniem art. 100d ust. 1 pkt 1 ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2025 r., poz. 337, dalej u.o.p.) w okresie do dnia 4 marca 2026 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Uprzednia nowelizacja u.o.p. zawarta w art. 1 pkt 3 ustawy z 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw, przedłużyła działanie art. 100d u.o.p. do 30 września 2025 r. Stan ten trwał od 15 kwietnia 2022 r. i był przedłużany kolejnymi nowelizacjami.Istotną kwestią jest więc okres, w którym krajowy prawodawca wyłączył prawo badania przez sądy administracyjne stanu zaniechań wojewodów w prowadzeniu postępowań wymienionych w tym przepisie.Należy podkreślić, że w utrwalonym i jednolitym orzecznictwie NSA przyjmuje się, że obowiązywanie kolejnych nowelizacji nie może naruszać zasady proporcjonalności i efektywności. Zwraca się bowiem uwagę na jedynie epizodyczny (czasowy) charakter tych regulacji, których wprowadzenie do ustawy spowodowane było kryzysem migracyjnym, związanym z rozpoczęciem przez Rosję działań zbrojnych na terytorium Ukrainy, a zatem sytuacją nadzwyczajną. Tym samym czasowe ograniczenie prawa do sądu uznawane jest za uzasadnione sytuacją kryzysową. Sytuacja ta jednak ewoluuje. W konsekwencji każdorazowo należy dokonywać wykładni powyższych przepisów właśnie przez pryzmat tych wyjątkowych okoliczności.NSA zastrzegał w niektórych orzeczeniach, że konieczne jest, aby sformułowane wyżej oceny dotyczące dopuszczalnego, proporcjonalnego ograniczenia prawa do sądu, zostały poczynione z uwzględnieniem nadzwyczajnych okoliczności aktualnych na dzień oceny bezczynności lub przewlekłości dokonanej w zaskarżonym wyroku (wyroki NSA: z 18 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 926/24; z 21 stycznia 2025 r., sygn. akt 1123/24; z 20 lutego 2025 r. sygn. akt II OSK 2212/24 i II OSK 2146/24; z 27 lutego 2025 r. sygn. akt II OSK 2470/24; z 9 kwietnia 2025 r. sygn. akt II OSK 1188/24). Sygnalizowano zatem wprost, że ewentualna istotna zmiana tych okoliczności może doprowadzić do odmiennej oceny spełnienia przesłanki niezbędności wprowadzenia ograniczeń przewidzianych w art. 100d u.o.p. Nie ulega wszak wątpliwości, iż rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą być uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy okoliczności te trwają. Wymóg niezbędności ograniczeń stanowi zaś, obok przesłanek przydatności i proporcjonalności sensu stricto, nieodzowny element testu proporcjonalności (zamiast wielu zob. np. wyrok TK z 22 września 2005 r., Kp 1/05, OTK-A 2005/8/93).W realiach rozpoznawanej sprawy "istotną zmianą okoliczności" będzie również stan, w którym zwiększona liczba wniosków (w porównaniu z wpływem sprzed wybuchu wojny w Ukrainie) stała się normą w dłuższym - obecnie ponad trzyletnim - okresie i nie może być już uznawana za sytuację nadzwyczajną. Z danych udostępnionych przez Szefa Urzędu jednoznacznie wynika, że (w porównaniu z latami wcześniejszymi) w roku 2022 nastąpił znaczny wzrost liczby wniosków pobytowych, jakie wpłynęły do wojewodów, co bez wątpienia należy wiązać z wybuchem wojny w Ukrainie. Natomiast w kolejnych latach (2023-2024) wpływ ten kształtował się na zbliżonym poziomie.W orzecznictwie NSA wyraża się pogląd, że ponad dwuletni okres - od 15 kwietnia 2022 r. do 30 czerwca 2024 r. - należy uznać za wystarczający do zapewnienia przez państwo (administrację rządową) rozwiązań pozwalających na terminową obsługę wniosków pobytowych. Problem bezczynności lub przewlekłości prowadzenia postępowań w określonej kategorii spraw mający swoje źródło w ilości tych spraw powinien być rozwiązywany przez dostosowanie organizacyjne i kadrowe organów do bieżących potrzeb. Rozwiązanie tej kwestii nie powinno natomiast polegać na wielokrotnym prolongowaniu obowiązywania regulacji ograniczającej przysługujące cudzoziemcom uprawnienia i środki prawne (art. 100d u.o.p.). Tym bardziej, że chodzi w tym przypadku o regulację szczególną, która w swoim założeniu miała mieć jedynie epizodyczny charakter. Wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może bowiem prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko "szczególne", dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności, lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. Takie rozwiązanie należy zaś ocenić krytycznie nie tylko przez pryzmat art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, lecz również z punktu widzenia konstytucyjnej zasady pewności prawa wywodzonej z art. 2 Konstytucji RP.Zgodnie z orzecznictwem NSA, nadzwyczajne okoliczności, o których mowa powyżej nie mogły stanowić podstawy do kolejnego - czwartego z rzędu - przedłużenia obowiązywania art. 100d u.o.p. po dniu 30 czerwca 2024 r. W związku z tym w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw należy odmówić zastosowania art. 1 pkt 3 ustawy z 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw w zakresie, w jakim przedłużono do 30 września 2025r. obowiązywanie zawieszenia terminu do załatwienia spraw wymienionych w art. 100d u.o.p. jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.W orzecznictwie NSA wskazuje się, że taka właśnie sytuacja - oczywistej sprzeczności przepisu ustawy z przepisem rangi konstytucyjnej - miała miejsce w odniesieniu do art. 100d ust. 1-4 u.o.p. w brzmieniu nadanym kolejną nowelizacją w zestawieniu z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Tym samym rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1-4 u.o.p. w brzmieniu nadanym nowelizacją jest nie do pogodzenia z w/w konstytucyjną zasadą prawa do sądu. Wobec powyższego należało stwierdzić, że niezgodność art. 100d u.o.p. z konstytucyjną zasadą prawa do sądu zaktualizowała się po dniu 30 czerwca 20247. (wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2025 r., sygn.. akt II OSK 2923/24). Tym samym, oceny bezczynności w sprawach, o których mowa w art. 100d ust. 1 u.o.p., należy dokonywać z uwzględnieniem zdarzeń zaistniałych od 1 lipca 2024 r.Jak wynika z akt sprawy wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej został złożony przez skarżącego do organu w dniu 19 lipca 2023 r. (data wpływu 25 lipca 2023 r.). Ponieważ wniosek ten zawierał braki organ 26 czerwca 2024 r. wezwał skarżącego do ich uzupełnienia, a zawiadomieniem z 26 czerwca 2025 r. pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania. Mając powyższe na uwadze, w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, miał obowiązek ocenić przebieg postępowania od daty złożenia przez skarżącego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej (19 lipiec 2023 r.) do momentu pozostawienia wniosku bez rozpoznania (26 czerwca 2025 r.). Wobec tego, w stanie faktycznym sprawy w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność rozważenia wymagało zagadnienie, czy zasadne było pozostawienie wniosku skarżącego bez rozpoznania, które co wymaga zauważenia podjęte zostało dopiero 26 czerwca 2025 r., podczas gdy skarżący braki wniosku uzupełnił już w lipcu 2024 r. Powyższe wynika z uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 września 2013 r., sygn. akt I OPS 2/K3 (ONSAiWSA z 2014 r. nr. 1 poz. 2), zgodnie z którą na pozostawienie podania bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.W tym miejscu przypomnieć wypada, że zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Wskazać też trzeba, że pozostawienie podania bez rozpoznania jest możliwe wówczas, gdy wnoszący je w ogóle nie uzupełnił wskazanego braku formalnego lub uzupełnił go, ale niezgodnie z wymaganiami precyzyjnie określonymi w wezwaniu. Tymczasem, w rozpoznawanej sprawie organ pozostawił wniosek bez rozpoznania, lecz uczynił to pomimo braku precyzyjnego wezwania do uzupełnienia braków wniosku. Organ wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku pismem z 26 czerwca 2024 r. Z treści tegoż pisma wyraźnie wynika, że "w wyniku dostarczenia umowy użyczenia lokalu, należy pisemnie określić kim dla skarżącego jest N. S. tj. osoba użyczająca. Czy jest ona zstępnym, wstępnym lub małżonkiem, rodzicom małżonka lub rodzeństwem. Należy również dostarczyć oryginały dokumentacji potwierdzające fakt pokrewieństwa np. oryginał aktu urodzenia/małżeństwa wraz z oryginałem tłumaczenia przysięgłego niniejszego dokumentu". Organ w wezwaniu tym nie doprecyzował zatem, czy skarżący winien przedstawić "skrócony odpis małżeństwa", czy też "pełny odpis małżeństwa". Wskazał jedynie, że skarżący winien przedłożyć "akt małżeństwa".W wykonaniu niniejszego wezwania skarżący przedłożył organowi umowę użyczenia lokalu zawartą 28 czerwca 2023 r. pomiędzy nim i jego małżonką (T. S.), a N. S.. Dodatkowo skarżący przedłożył oświadczenie, iż N. S. jest jego teściową i skrócony odpis aktu małżeństwa, z którego wynika, że matką kobiety jest N. S. (punkt 3 aktu zawierającego dane rodziców).Pomimo powyższego organ - zawiadomieniem z 26 czerwca 2025 r. pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania uznając - że skarżący choć "został prawidłowo wezwany" do uzupełnienie ww. braków (w trybie art. 64 § 2 k.p.a.) braków tych nie uzupełnił. Zdaniem organu skarżący przedstawiając bowiem jedynie skrócony odpis aktu małżeństwa nie dowiódł, iż dostarczona do akt postępowania umowa użyczenia lokalu z 28 czerwca 2023 r., znajdującego się przy "ul.[...]" we W., została zawarta ze zstępnym, wstępnym, małżonkiem, rodzicem małżonka lub rodzeństwem cudzoziemca. W ocenie organu, "samo przedłożenie do akt postępowania aktu małżeństwa skarżącego z T. S., nie potwierdza faktu, iż N. S. jest jego teściową, czyli rodzicem małżonka, gdyż z odpisu skróconego aktu małżeństwa niemożliwe jest ustalenie pełnych danych personalnych mamy małżonki, ponieważ we wskazanym dokumencie teściowa wskazana została jedynie z imienia, a tutejszy organ nie jest wstanie na podstawie przedłożonej dokumentacji ustalić, czy osoba użyczająca lokal mieszkalny jest rzeczywiście teściową Wnioskodawcy". Tym samym skarżący nie wykazał, zdaniem organu, iż osoba użyczająca jest jedną z osób wskazanych w art. 219 ust. 3 u.o.c. Jak bowiem stanowił art. 219 ust. 2 i 3 u.o.c. w brzmieniu obowiązującym w sprawie, cudzoziemiec składając wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE uzasadnia go, składa pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń pisemne oświadczenie, że dane zawarte we wniosku są prawdziwe, oraz przedstawia ważny dokument podróży oraz tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego, w którym będzie przebywał, i dołącza do niego: aktualną fotografię oraz dokumenty niezbędne do potwierdzenia danych zawartych we wniosku okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Za tytuł prawny, o którym mowa w ust. 2, nie uznaje się umowy użyczenia lokalu, chyba że użyczającym jest zstępny, wstępny, małżonek, rodzice małżonka lub rodzeństwo cudzoziemca.Z powyższym rozstrzygnięciem organu nie sposób się jednak zgodzić. Nieprecyzyjne wezwanie organu nie może bowiem rodzić negatywnych konsekwencji po stronie skarżącego, który jak wynika z akt sprawy wywiązał się przecież z wezwania organu tj. przedstawił oświadczenie, z którego wprost wynika, że osobą użyczającą jest jego teściowa, co też poparł zgodnie z (nieprecyzyjną) treścią wezwania "aktem małżeństwa". Nie sposób zatem przyjąć za organem, że skarżący wykonując wezwanie organu wykazał, że osoba użyczająca jest jedną z osób wskazanych w art. 219 ust. 3 u.o.c. Jeżeli przedstawiony przez skarżącego dokument - na tak skonstruowane wezwanie organu - okazał się dokumentem niewystarczającym, gdyż w jego treści nie wskazano nazwiska osoby użyczającej (patrz punkt 3 zawierający "dane rodziców"), to organ ten, winien raz jeszcze wezwać skarżącego do przedłożenia dokumentu właściwego. Takim dokumentem jest niewątpliwie "odpis zupełny małżeństwa", który został zresztą załączony przez skarżącego do skargi, a z którego to wprost wynika, że N. S. jest matką kobiety z którą zawarł związek małżeński (teściową skarżącego). Podkreślenia bowiem wymaga, że przepis art. 64 § 1 k.p.a. powinien być interpretowany przy uwzględnieniu dyrektyw wynikających z zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym art. 7 (zasada prawdy obiektywnej) i 9 (zasada informowania stron) (wyrok NSA w Warszawie z 6.11.1985 r., I SA 1935/85, LEX nr 1689094; wyrok NSA w Warszawie z 14.01.1993 r.). Dlatego też, opisane powyżej działanie organu Sąd uznał zatem za nieprawidłowe, bo naruszające wskazane powyżej przepisy procesowe. Poza tym zawiadomienie o pozostawieniu wniosku o rozpoznaniu zostało podjęte dopiero 26 czerwca 2025 r., a zatem - biorąc pod uwagę orzecznictwo NSA - bezspornie po upływie sześciu miesięcy licząc od lipca 2024 r.W świetle zaistniałych okoliczności Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu, o czym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku.Dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynności Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi bowiem posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy (por. np. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 197/19). Postawę Wojewody musiałaby cechować długotrwała i niezrozumiała bierność. Tymczasem organ pozostawał w przekonaniu, że wezwanie skarżącego do uzupełnienia braków wniosku jest prawidłowe oraz, że treść przepisów polskiego prawa wprowadzała spoczywanie terminów do załatwienia spraw cudzoziemców. Wojewoda jest przy tym organem administracji publicznej i w myśl art. 6 k.p.a. zobowiązany jest do działania na podstawie i w graniach prawa. Organ respektował więc przywołane przepisy ustawy szczególnej (u.o.p.), co wprawdzie nie uwalniało go od zarzutu pozostawania wzwłoce w załatwieniu sprawy, jednakże powodowało, że nie można w tym zakresie przypisywać organowi lekceważenia prawa w stosunku do skarżącego, czy też działania na jego szkodę.Działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał organ do wydania aktu lub załatwienia sprawy w terminie 60 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt III sentencji wyroku).O kosztach, w postaci uiszczonego przez stronę wpisu w wysokości 100 zł, orzeczono w pkt IV sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a..