sygn. II SA/Kr 1645/24 29 maja 2026 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie

Wyrok - II SA/Kr 1645/24 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie - z dnia 29 maja 2026

Teza
Oddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: starszy referent sądowy Paulina Filipek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2026 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję nr 492/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 17 października 2024 r. znak WOB.7721.191.2024.JKUR w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. UZASAOddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: starszy referent sądowy Paulina Filipek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2026 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję nr 492/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 17 października 2024 r. znak WOB.7721.191.2024.JKUR w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. UZASA
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono skargę
Przedmiot skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy sprawa administracyjna / kontrola decyzji administracyjnej
Etap postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb rozprawa
Tematy
skarga administracyjna opłata za szczególne korzystanie z wód kontrola decyzji administracyjnej odprowadzanie ścieków
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia 29 maja 2026
Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Przewodniczący Agnieszka Nawara-Dubiel
Rozstrzygnięcie

Oddalono skargę

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: starszy referent sądowy Paulina Filipek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2026 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję nr 492/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 17 października 2024 r. znak WOB.7721.191.2024.JKUR w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.

UZASADNIENIE
II SA/Kr 1645/24UZASADNIENIEMałopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie (dalej: "MWINB") decyzją nr 492/2024 z 17 października 2024 r., znak: WOB.7721.191.2024.JKUR, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "kpa") oraz art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm., dalej: "Pb") po rozpatrzeniu odwołania M. D. (dalej: "skarżący") od decyzji nr 73/2024 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu (dalej: "PINB") z 30 kwietnia 2024 r., znak: PINB.5160.R.2.2020, orzekł reformatoryjnie w ten sposób, że nakazał skarżącemu (inwestorowi) rozbiórkę budynku handlowo-usługowego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w części rozbudowanej w kierunku północnym o wymiarze 3,45 m x 16,2 m oraz w kierunku wschodnim o część handlową w konstrukcji drewnianej parterowej o wymiarze w rzucie głównej bryły 11,25 m x 34,0 m i zlokalizowanej na działkach nr [...] (własność Miasto R. ) i nr [...] (potok "[...]" w zarządzie PGW Wody Polskie w Krakowie) położonych w R. na terenie [...], zgodnie z załącznikiem graficznym, wskazując przy tym, że orzeczenie reformatoryjne wynika z dodania załącznika graficznego dla uniknięcia wątpliwości co do zakresu obowiązku rozbiórki.Na działce nr [...] stoi budynek usługowy zrealizowany m.in. w oparciu o udzielone S. K. i M. K. pozwolenie z 16 września 1992 r. na rozbudowę kiosku gastronomicznego i warzywniczego o pomieszczenie sklepowe i pomieszczenie mieszkalne w poddaszu. Część spornego budynku została wynajęta skarżącemu na cele działalności i gospodarczej w zakresie handlu artykułami spożywczymi (umowa z 1 marca 2005 r.). Skarżący zrealizował na sąsiadujących działkach nr [...] i nr [...] wiatę handlową. PINB nakazał rozbiórkę wiaty handlowej (decyzja z 31 grudnia 2020 r.), MWINB orzekł kasatoryjnie (decyzja z 11 marca 2022 r.), a Sąd po rozpoznaniu sprzeciwu Gminy R. uchylił decyzję kasatoryjną (wyrok z 27 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 420/22). Następnie MWINB ponownie orzekł kasatoryjnie (decyzja z 30 października 2023 r.) z uwagi na ujawnienie istotnej zmiany stanu faktycznego.Ze zdjęć obrazujących działki nr [...], nr [...] i nr [...] z lat 1996-2002, 2002-2003, 2009, 2015, 2018, 2019-2021, 2022-2023 wynika, że dokonywano tam szeregu robót budowlanych. Z czynności w terenie z 21 lutego 2017 r. wynika, że na działkach nr [...] i nr [...] zlokalizowana jest wiata handlowa o przybliżonych wymiarach w rzucie 10,80 m x 28,70 m w formie konstrukcji szkieletowej drewnianej, posadowiona częściowo na płytach betonowych, a częściowo na istniejącym terenie utwardzonym. Z czynności w terenie z 15 września 2023 r. wynika, że obecnie mamy do czynienia z budynkiem handlowym jednokondygnacyjnym w całości połączonym funkcjonalnie i użytkowo z budynkiem istniejącym handlowym usytuowanym obok. Główne wejście do hali sprzedaży w rzeczonym budynku handlowym odbywa się przez istniejący budynek murowany. Ponadto rzeczony budynek murowany (niebędący przedmiotem postępowania) został od strony północnej rozbudowany. Nowopowstała zabudowa w kierunku północnym o wymiarze 3,45 m x 16,2 m oraz w kierunku wschodnim o wymiarze 11,25 m x 34,0 m stanowi w istocie rozbudowę istniejącego na działce nr [...] budynku handlowo-usługowego. Zabudowa ta ma wydzielające je z przestrzeni własne ściany oraz dach, który przylega do rzeczonego budynku. Pomiędzy budynkiem murowanym (pierwotną bryłą) a drewnianą zabudową brak jest ścian rozdzielających poszczególne strefy i drzwi. Zatem obiekt postępowania dla trwałości swojej konstrukcji i niezakłóconej eksploatacji wymaga istniejącego oparcia na budynku mieszkalnym. Konstrukcyjnie nie stanowi więc "samodzielnej całości" ani też nie jest "całkowicie odrębny". Już z tego powodu można mówić o rozbudowie istniejącego budynku handlowo-usługowego. Nowopowstałe części są ze sobą połączone funkcjonalnie i użytkowo, zwiększając powierzchnię zabudowy budynku. Wskutek rozbudowy zmianie uległy charakterystyczne parametry budynku (zwiększona powierzchnia w rzucie poziomym, zmiana objętości bryły budynku, zmiana kubatury brutto). Zamiary skarżącego w przedmiocie rozbudowy na działce nr [...] potwierdzają starania o ustalenie warunków zabudowy (niezaskarżona decyzja odmowna z 22 stycznia 2023 r. dot. przebudowy, rozbudowy i nadbudowy budynku handlowo-usługowego wraz z urządzeniami budowlanymi i infrastrukturą techniczną oraz całkowitej wymiany materii na działce nr [...]).Wszczynanie procedury legalizacyjnej byłoby nieracjonalne. Po pierwsze, właściciel działki nr [...] (Gmina R. ) oraz zarządca działki nr [...] (PGW Wody Polskie w Krakowie) nie udzielą skarżącemu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Po drugie, rozbudowa na działce nr [...] (leżącej w terenach 1.KD-L1 i 1.UCM1) narusza uchwałę nr VIII/60/15 Rady Miejskiej W R. z dnia 15 czerwca 2015 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru Gminy R. obejmującej rejon ul. [...] i ul. [...] w R. . W terenie 1.KD-L1 dopuszczalna jest jedynie lokalizacja infrastruktury technicznej, a rozbudowa narusza linie nieprzekraczalnej zabudowy od linii rozgraniczającej drogi (odległość 6 m). Skoro powierzchnia samej rozbudowy w przybliżeniu wynosi około 300 m2, a budynek ma powierzchnię zabudowy 256 m2 (powierzchnia zabudowy ujawniona w ewidencji gruntów i budynków), to powierzchnia zabudowy przekracza 400 m2, podczas gdy plan miejscowy zakazuje lokalizacji obiektów handlowych o powierzchni użytkowej większej niż 400 m2. Szerokość elewacji frontowej budynków winna wynosić od 8 m do 25,0 m, a już sama szerokość rozbudowy od frontu wynosi 21,4 m w części znajdującej się na działce nr [...]. Po trzecie, w świetle art. 39 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 3 oraz art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych lokalizacja rozbudowy na działce nr [...] częściowo na chodniku w zbliżeniu do krawędzi jezdni poniżej 6 m jest niedopuszczalna, stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, a zarządca drogi nie wyraża na nią zgody. Po czwarte, budynek w części rozbudowanej posadowiony jest na czynnej sieci kanalizacyjnej i wodociągowej (pokrywy studni kanalizacji umiejscowione w posadzce sklepu), co jest niezgodne z uchwałą nr XLII/342/21 Rady Miejskiej W R. z dnia 22 września 2021 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy R. , albowiem uniemożliwia gestorowi sieci dokonywanie przeglądów, badań i napraw.Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania (w tym zastępstwa procesowego), zarzucając przy tym naruszenie:1) art. 48 ust. 1 pkt 1 Pb oraz art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, bo legalizacja była możliwa na podstawie art. 48 ust. 2 Pb w brzmieniu sprzed nowelizacji;2) art. 38 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, bo przyjęto, że niewielki fragment samowoli budowlanej narusza przeznaczenie działki nr [...] (1.KD-L1 – teren drogi lokalnej), podczas gdy przepis ten ma pierwszeństwo przed postanowieniami planu miejscowego;3) art. 61 w zw. z art. 64 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, bo przyjęto, że Z. sp. z o.o. był organem uzgadniającym i jego sprzeciw mógł stanowić podstawę niewydania decyzji o warunkach zabudowy i niemożliwości legalizacji.Zdaniem skarżącego wykładnia art. 52 Pb, która zakłada obciążenie rozbiórką inwestora bez tytułu prawnego do nieruchomości (niezależnie od tego, czy nigdy tytułu nie miał, czy też tytuł utracił), jest wykładnią contra legem, która narusza art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Można sobie bowiem wyobrazić, że właściciel nieruchomości nie życzyłby sobie dokonania rozbiórki albo blokowałby ją na drodze obrony koniecznej (art. 343 Kodeksu cywilnego).W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie, wskazując przy tym, że narażanie właściciela nieruchomości kategorycznie sprzeciwiającego się zabudowie na koszty rozbiórki stanowiłoby zwolnienie inwestora z konsekwencji samowoli; postępowanie nie dotyczyło ustalenia warunków zabudowy; art. 38 ust. 1 ustawy o drogach publicznych odnosi się do obiektów istniejących w dniu wejścia w życie ustawy albo legalnych (w przypadku zmiany planu miejscowego).Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. Zm. - dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocenia legalności decyzji nakazującej rozbiórkę, wydanej na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333). Zaskarżona decyzja jest prawidłowa, ustalony stan faktyczny nie budzi wątpliwości, zaś zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego rezultatu.W niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte w dniu 16 stycznia 2020 r., a zatem zastosowanie będą miały przepisy ustawy prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym sprzed nowelizacji dokonanej stawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471 z późn. zm.), a to w związku z art. 25 tej ustawy zgodnie z którym, do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.Zgodnie z art. 48 upb:1. Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:1)bez wymaganego pozwolenia na budowę albo2)bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie.3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:1)zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;2)dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.Z treści art. 48 upb wynika, że jeżeli organ nadzoru budowlanego w wyniku wstępnej analizy dojdzie do przekonania, że usytuowanie obiektu budowlanego objętego postępowaniem na podstawie art. 48 ust. 1 jest zgodne z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (jeżeli taki obowiązuje na danym terenie) i innymi aktami prawa miejscowego albo ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (w przypadku braku obowiązującego planu miejscowego) oraz nie narusza innych przepisów (w tym techniczno-budowlanych), ewentualnie jeżeli narusza te przepisy, ale w takim stopniu, że jest możliwe doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, wydaje postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów.Podkreślenia jednakże wymaga, że jeżeli budowa obiektu budowlanego jest niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wykluczone jest przystąpienie do procedury legalizacyjnej określonej w art. 48 ust. 2 p.b., zaś organ orzekający jest zobowiązany wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Procedura legalizacyjna nie powinna być bowiem wszczynana wtedy, gdy powstała w wyniku samowoli zabudowa nie jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wówczas powinnością organu jest orzeczenie rozbiórki obiektu na podstawie art. 48 ust. 1 prawa budowlanego.Kontrolowane postępowanie zostało wszczęte przez organy nadzoru budowlanego na skutek:- zawiadomienia (z 2015 r.) Burmistrza R. , że część nielegalnej zabudowy posadowiona została na działce nr [...] stanowiącej własność gminy R. , która w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą nr VIII/60/15 Rady Miejskiej W R. z dnia 15 czerwca 2015 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru Gminy R. obejmującej rejon ul. [...] i ul. [...] w R. , przeznaczona jest w części pod drogę (1.KD-L1 – ul. [...]) oraz w części położona jest w terenie 1.UCM1 (§ 5 uchwały - tereny zabudowy usługowej o charakterze centrum miejskiego, praznaczenie dopuszczalne: rozbudowa i nadbudowa istniejącej zabudowy mieszkaniowej, sieci i urządzenia infrastruktury technicznej, komunikacja, parkingi, obiekty i urządzenia małej architektury, tereny zieleni urządzonej, urządzenia i obiekty sportu i rekreacji.),- zawiadomienia z 2016 r. Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Zarząd Zlewni [...], że część nielegalnej zabudowy znajduje się na działce nr [...] stanowiącej koryto potoku [...].Nadto nielegalne roboty budowlane doprowadziły do kolizji z kanalizacją sanitarną i wodociągową, o czym powiadomił w 2016 r. Z. sp. z o.o. w R. (k. 47 ) – sieci zostały zabudowane, brak jest do nich dostępu, studzienka kanalizacyjna została zabetonowana.Aktualnie – jak wynika z protokołu oględzin z dnia 15 września 2023 r. – gmina nie może realizować rewitalizacji [...] w pełnym zakresie, bo część nieruchomości zajęta jest przez sporne obiekty.Prawidłowo zatem organ nie wdrażał postępowania legalizacyjnego, skoro wiadomym było, że inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w tym terenie, a nadto właściciele nieruchomości, na których posadowiono nielegalną zabudowę stanowczo sprzeciwiają się jej istnieniu. Tym samym nieuzasadnione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia "art. 48 ust. 1 pkt 1 Pb oraz art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, bo legalizacja była możliwa na podstawie art. 48 ust. 2 Pb w brzmieniu sprzed nowelizacji".Skarżący zarzuca również naruszenie "art. 38 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, bo przyjęto, że niewielki fragment samowoli budowlanej narusza przeznaczenie działki nr [...] (1.KD-L1 – teren drogi lokalnej), podczas gdy przepis ten ma pierwszeństwo przed postanowieniami planu miejscowego".Zgodnie z przywoływanym przepisem art. 38 ust. 1 ustawy Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 889), " Istniejące w pasie drogowym urządzenia obce, które nie powodują zagrożenia i utrudnień ruchu drogowego oraz nie zakłócają wykonywania zadań zarządcy drogi, mogą pozostać w dotychczasowym stanie."Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie sądowym wskazujące, że: "Z treści i funkcji art. 38 ust. 1 u.d.p., który stanowi, że istniejące w pasie drogowym urządzenia obce, które nie powodują zagrożenia i utrudnień ruchu drogowego oraz nie zakłócają wykonywania zadań zarządcy drogi, mogą pozostać w dotychczasowym stanie - aż nadto jasno i wyraźnie wynika, że celem jego ustanowienia było i jest sanowanie (legalizowanie), na warunkach w nim określonych, obiektów i urządzeń położonych w pasie drogowym w dacie wejścia w życie u.d.p., a więc w dniu 1 października 1985 r., co prowadzi do wniosku, że wymieniony przepis prawa co do zasady odnosi się do sytuacji prawnej podmiotów, które zlokalizowały obiekty budowlane w pasie drogowym pod rządami poprzednio obowiązującej regulacji prawnej" (zob.m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2024 r., sygn. akt II GSK 579/24).W innym wyroku wskazano, że w dotychczasowym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się już do kwestii wykładni i stosowania art. 38 ust. 1, ust. 2, ust. 3 u.d.p. (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2009 r., II GSK 715/08; wyrok NSA 9 kwietnia 2015 r., II GSK 379/14; wyrok NSA z 1 grudnia 2008 r., II GSK 476/08, publ. baza CBOSA). Wynika z nich, żeart. 38 ust. 1 u.d.p. odnosi się do sytuacji, w których nie prowadzi się postępowania administracyjnego celem uzyskania przez określony podmiot zgody na lokalizację obiektu lub urządzenia, a następnie na zajęcie pasa drogowego ponieważ dany obiekt lub urządzenie już w tym pasie istnieje, a zgoda na taki stan wynika z ustawy. Powyższe ma zastosowanie do sytuacji, gdy w dacie wejścia w życie ustawy o drogach publicznych (tj. 1 października 1985 r.) określone obiekty i urządzenia niezwiązane z pasem drogowym i jego funkcjami były już w nim posadowione, albo może być wynikiem działania znajdującego oparcie w przepisach prawa, wskutek którego obiekt lub urządzenie znajdujące się na nieprzynależnym do pasa drogowego gruncie, zostają tym pasem objęte (np. poprzez zmianę planu zagospodarowania przestrzennego). Art. 38 ust. 1 zawiera swego rodzaju ustawowe, nielimitowane czasowo zezwolenie zajmowania pasa drogowego przez obiekty w nim opisane, nieobciążone opłatami za czasowe zajęcie pasa drogowego, przewidzianymi w tej ustawie. Trzeba więc podkreślić, że przepis art. 38 ust. 1 u.d.p. dotyczy wyłącznie obiektów istniejących (uprzednio zlokalizowanych - przed 1 października 1985 r.) w pasie drogowym, nie zaś obiektów zlokalizowanych (umieszczonych) w pasie drogowym później w rozumieniu art. 40 ust. 1 i 2 ustawy." (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 października 2024 r., sygn. akt III SA/Po 147/24). "Zarzut ten jest zatem nieuzasadniony.Zarzut naruszenia art. 61 w zw. z art. 64 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez przyjęcie, że "Z. sp. z o.o. był organem uzgadniającym i jego sprzeciw mógł stanowić podstawę niewydania decyzji o warunkach zabudowy i niemożliwości legalizacji." – jest zarzutem nie związanym z niniejszym postępowaniem, dotyczy odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy o którą starał się skarżący i której ostatecznie nie uzyskał, zatem nie jest to kwestia, która może być rozważana w niniejszej sprawie.W uzasadnieniu skargi został dodatkowo podniesiony zarzut naruszenia art. 52 upb, poprzez skierowanie decyzji do inwestora, a nie do właściciela nieruchomości, na której samowola została zrealizowana.Zgodnie z art. 52 upb, inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51.Powyższy przepis wskazuje wprost podmioty zobowiązane do dokonania czynności nakazanych decyzjami m.in. o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lubjego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skonstruowanie tego przepisu na zasadzie alternatywy pozwala na wysunięcie wniosku, że w pewnych sytuacjach zobowiązanym do likwidacji samowoli budowlanej będzie inwestor niebędący jednocześnie właścicielem nieruchomości. W pierwszej kolejności nakaz rozbiórki powinien być skierowany do inwestora, który jest sprawcą samowoli budowlanej. Nie ulega wątpliwości, że pojęcie inwestora w rozumieniu art. 52 ustawy - Prawo budowlane oznacza w istocie sprawcę samowoli budowlanej, tym bardziej, że rozbiórka obiektu budowlanego jest likwidacją stanu niezgodnego z prawem. Pozostałe podmioty wymienione w tym przepisie powinny być adresatami nakazu rozbiórki dopiero wtedy, gdy skierowanie tego nakazu do inwestora z przyczyn faktycznych nie gwarantowałoby jego wykonania (zob. wyroki NSA: z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2622/15; z dnia 7 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 628/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). To z kolei oznacza, że nakaz rozbiórki może zostać skierowany również do inwestora niebędącego właścicielem nieruchomości, na której zrealizowano obiekt budowlany. Zdaniem Sądu stan faktyczny niniejszej sprawy uprawniał organ do nałożenia obowiązku rozbiórki na inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości. Po pierwsze z akt sprawy jednoznacznie wynika, że na skutek nielegalnych robót budowlanych powstał sklep o znacznej powierzchni handlowej i magazynowej, pełen towarów spożywczych w części łatwo psujących się, które we własnym zakresie przed dokonaniem rozbiórki winien usunąć i zabezpieczyć inwestor. Po wtóre; żaden z właścicieli nieruchomości - ani Gmina R. ani też PGW Wody Polskie nie sprzeciwiają się rozbiórce -wręcz przeciwnie, od wielu lat oczekują, że stan na ich gruncie będzie zgodny z prawem, a nielegalna zabudowa zostanie usunięta. Tymczasem nawet w toku kontrolowanego postępowania inwestor w dalszym ciągu nielegalnie "rozwijał" swoje przedsiębiorstwo dokonując kolejnych nielegalnych robót, nie troszcząc się wówczas o (nieprzysługujące mu) prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które obecnie wyraża w skardze. W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie występuje zdaniem Sądu sytuacja, w której inwestor nie ma możliwości, by wykonać orzeczony nakaz. Wobec powyższego skarga jako nieuzasadniona została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a..