Wyrok - II SAB/Po 80/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - z dnia 2 czerwca 2026
Teza
Oddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Daniel Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Skomra (sprawozdawca) Asesor WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 czerwca 2026 r. w sprawie ze skargi A. I. na bezczynność Powiatowego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. UZASADNIENIE A. I. (dalej jako: "Skarżąca") pismem z 28 stycznia 2026 r. (data wpływu do organu 2 luty 2026 rOddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Daniel Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Skomra (sprawozdawca) Asesor WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 czerwca 2026 r. w sprawie ze skargi A. I. na bezczynność Powiatowego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. UZASADNIENIE A. I. (dalej jako: "Skarżąca") pismem z 28 stycznia 2026 r. (data wpływu do organu 2 luty 2026 r
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
odszkodowanie
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
2 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Przewodniczący
Arkadiusz Skomra
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
A. I. (dalej jako: "Skarżąca") pismem z 28 stycznia 2026 r. (data wpływu do organu 2 luty 2026 r.) wniosła do Inspektor Sanitarny (dalej jako: "organ" lub "PPIS") wniosek o udostępnienie informacji publicznej na wskazane 35 pytań.Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pismem z dnia 13 lutego 2026 r. udzielił Skarżącej odpowiedzi na wniesione pismo.Pismem z 4 marca 2026 r. Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...], zarzucając naruszenie art. 4 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej oraz wniosła o:1) zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego do rozpoznania wniosku i udzielenia informacji publicznej;2) orzeczenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;3) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej również jako: "p.p.s.a.") w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.;4) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że Skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w zakresie dotyczącym szczepień ochronnych. Pismem z dnia 13 lutego 2026 r. organ udzielił odpowiedzi na powyższy wniosek, niemniej jednak, zdaniem Skarżącej organ udzielił "w nikłym stopniu odpowiedzi na pytania", odsyłając Skarżącą do publikacji. Do dnia złożenia skargi Skarżącej nie udzielono innych informacji poza zawartymi w piśmie z dnia 13 lutego 2026 r. W ocenie Skarżącej odpowiedzi oraz odesłanie do publikacji są niewystarczające, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia informacji publicznej.W odpowiedzi na skargę PPIS wniósł o oddalenie skargi w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, a z ostrożności procesowej o uznanie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i nie wymierzanie organowi grzywny.W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ wskazał, że w niektórych sprawach - w zakresie pytań nr: 1, 3, 4,6, 8,12,13,16,17,18,22,23,24,26,27,31,32,33 i 35 nie udzielenie odpowiedzi uzasadniono bądź nieposiadaniem przez PPIS wystarczających danych, bądź tym, że pytanie nie dotyczyło "informacji publicznej" w rozumieniu art. 6 u.d.i.p., bądź też (wjednym przypadku) udzielenia informacji o możliwości złożenia wniosku o informację przetworzoną. Zatem organ administracji nie zaniechał odniesienia się do zapytań, lecz ustosunkował się do nich w każdym z przypadków.Odsyłanie w zakresie niektórych pytań do powszechnie dostępnych stron internetowych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego, Państwowego Zakładu Higieny, Ministerstwa Zdrowia, Głównego Inspektora Sanitarnego czy Polskiego Towarzystwa Wakcynologii, przy braku posiadania danych dla udzielenia odpowiedzi nie może być oceniane za działanie o cechach bezczynności.PPIS podniósł, iż pytania uznane przez organ administracji za wykraczające poza zakres pojęcia "informacji publicznej" nie dotyczyły informacji mieszących się w tym pojęciu, nie odnoszą się bowiem do faktów, lecz do wiedzy organu administracji na temat zjawisk. Tymczasem zgodnie ze poglądami judykatury - wnioskiem o udzielenie informacji publicznej mogą być pytania o określone fakty, o stan zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania [por. wyrok NSA z dnia 07.03.2012 r. sygn. akt IOSK2445/11; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 06.09. 2017 r., sygn. akt IV SAB/Po 41/17].W zakresie więc pytań skarżących PPIS bądź udzielił informacji wprost, bądź też wobec nieposiadania danych lub dla uniknięcia wypowiadania się w imieniu kompetentnych organów lub instytucji - wskazał skarżącej źródło uzyskania informacji o poruszonym zakresie spraw.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej również jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Równocześnie, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 powyższej ustawy kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekania w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a..Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie pozostaje bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w postępowaniu wszczętym na wniosek Skarżącej z dnia 28 stycznia 2026 r. (wpływ do organu 2 luty 2026 r.).W myśl art. 21 in principio ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, w skrócie "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Jednakże zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej (czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.), ani też wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"). Zasady tej nie zmieniło wprowadzenie do art. 37 k.p.a. (a w ślad za tym: także do art. 52 § 2 p.p.s.a.), z dniem 1 czerwca 2017 r. – mocą ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935) – nowego środka zaskarżenia bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji, w postaci ponaglenia (w miejsce dotychczas stosowanych w takich przypadkach: zażalenia albo wezwania do usunięcia naruszenia prawa).Poza tym do skarg na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11.05.2011 r., I OSK 716/11; z 26.05.2011 r., I OSK 857/11 – CBOSA). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej przez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29.04.2011 r., I FSK 249/10, CBOSA; por. też wyrok WSA z 27.10.2011 r., II SAB/Po 60/11, CBOSA). Trafność takiej wykładni potwierdza obecnie – dodany z dniem 01 czerwca 2017 r. – przepis art. 53 § 2b ab initio p.p.s.a., zgodnie z którym skargę na bezczynność można wnieść "w każdym czasie".Mając wszystko to na uwadze, Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania.W przypadku skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla których akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną, czy niezawinioną opieszałością organu. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" (bierności) podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu. Wówczas sąd zobligowany jest do rozpoznania skargi i rozstrzygnięcia, czy żądana informacja jest informacją publiczną i czy rzeczywiście wnioskodawca mógł skutecznie domagać się jej udostępnienia. Należy w tym miejscu od razu podkreślić, że aby można było uznać, iż nie zachodzi bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej – także takiej, której organ nie posiada – podmiot zobowiązany do jej udzielenia w formie uregulowanej ustawą o dostępie do informacji publicznej powinien wypowiedzieć się w tym przedmiocie. Tylko w takim przypadku uwolni się od zarzutu bezczynności w sprawie. Identycznie powinien postąpić w sytuacji, gdy posiada żądane informacje, lecz z uwagi na ograniczenia dostępu nie może ich udostępnić (zob. wyrok NSA z 17.04.2013 r., I OSK 3109/12; por. też wyrok NSA z 22.02.2019 r., I OSK 414/17, CBOSA).Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej o bezczynności można mówić wtedy, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który to pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy w formie i terminach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że Skarżąca była zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej.W niniejszej sprawie nie jest również przedmiotem sporu, iż państwowy powiatowy inspektor sanitarny był podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p..Oceniając zakres przedmiotowy wniosku Skarżącej wskazać należy, iż zgodnie z definicją sformułowaną w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną podlegającą udostępnieniu na zasadach i w trybie ustawy jest każda informacja o sprawach publicznych. Doprecyzowaniem tej definicji jest art. 6 u.d.i.p., który w formie przykładowego (tj. otwartego) katalogu wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym.Wnioskiem z 28 stycznia 2026 r., który wpłynął do organu 2 lutego 2026 r. A. I. zwróciła się do Inspektor Sanitarny o udostępnienie informacji publicznej:"1. Na ile lat utrzymuje się odporność po szczepieniach: błonica, tężec, krztusiec, polio, Hib, gruźlica, WZW, odra, świnka, różyczka, pneumokoki?2. Ile przypadków gruźlicy odnotowano w ostatnim roku na terenie działania urzędu?3. Ile przypadków gruźlicy odnotowano w Polsce w ostatnich 5 latach?4. Czy statystyki rozróżniają gruźlicę poszczepienną? Jeśli tak - ile? Jeśli nie - dlaczego?5. Dlaczego GIS nie zaleca posiewu w kierunku prątka BCG przy NOP?6. Czy większość gruźlicy u dzieci w Polsce to gruźlica poszczepienna?7. Ile ciężkich NOP odnotowano w ostatnich 5 latach i jakich?8. Za ile przypadków wypłacono odszkodowania?9. Ile dzieci i osób. (zob. postanowienia NSA: z 11.05.2011 r., I OSK 716/11; z 26.05.2011 r., I OSK 857/11 – CBOSA). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej przez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29.04.2011 r., I FSK 249/10, CBOSA; por. też wyrok WSA z 27.10.2011 r., II SAB/Po 60/11, CBOSA). Trafność takiej wykładni potwierdza obecnie – dodany z dniem 01 czerwca 2017 r. – przepis art. 53 § 2b ab initio p.p.s.a., zgodnie z którym skargę na bezczynność można wnieść "w każdym czasie".Mając wszystko to na uwadze, Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania.W przypadku skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla których akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną, czy niezawinioną opieszałością organu. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" (bierności) podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu. Wówczas sąd zobligowany jest do rozpoznania skargi i rozstrzygnięcia, czy żądana informacja jest informacją publiczną i czy rzeczywiście wnioskodawca mógł skutecznie domagać się jej udostępnienia. Należy w tym miejscu od razu podkreślić, że aby można było uznać, iż nie zachodzi bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej – także takiej, której organ nie posiada – podmiot zobowiązany do jej udzielenia w formie uregulowanej ustawą o dostępie do informacji publicznej powinien wypowiedzieć się w tym przedmiocie. Tylko w takim przypadku uwolni się od zarzutu bezczynności w sprawie. Identycznie powinien postąpić w sytuacji, gdy posiada żądane informacje, lecz z uwagi na ograniczenia dostępu nie może ich udostępnić (zob. wyrok NSA z 17.04.2013 r., I OSK 3109/12; por. też wyrok NSA z 22.02.2019 r., I OSK 414/17, CBOSA).Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej o bezczynności można mówić wtedy, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który to pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy w formie i terminach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że Skarżąca była zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej.W niniejszej sprawie nie jest również przedmiotem sporu, iż państwowy powiatowy inspektor sanitarny był podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p..Oceniając zakres przedmiotowy wniosku Skarżącej wskazać należy, iż zgodnie z definicją sformułowaną w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną podlegającą udostępnieniu na zasadach i w trybie ustawy jest każda informacja o sprawach publicznych. Doprecyzowaniem tej definicji jest art. 6 u.d.i.p., który w formie przykładowego (tj. otwartego) katalogu wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym.Wnioskiem z 28 stycznia 2026 r., który wpłynął do organu 2 lutego 2026 r. A. I. zwróciła się do Inspektor Sanitarny o udostępnienie informacji publicznej:"1. Na ile lat utrzymuje się odporność po szczepieniach: błonica, tężec, krztusiec, polio, Hib, gruźlica, WZW, odra, świnka, różyczka, pneumokoki?2. Ile przypadków gruźlicy odnotowano w ostatnim roku na terenie działania urzędu?3. Ile przypadków gruźlicy odnotowano w Polsce w ostatnich 5 latach?4. Czy statystyki rozróżniają gruźlicę poszczepienną? Jeśli tak - ile? Jeśli nie - dlaczego?5. Dlaczego GIS nie zaleca posiewu w kierunku prątka BCG przy NOP?6. Czy większość gruźlicy u dzieci w Polsce to gruźlica poszczepienna?7. Ile ciężkich NOP odnotowano w ostatnich 5 latach i jakich?8. Za ile przypadków wypłacono odszkodowania?9. Ile dzieci i osób