Wyrok - I SA/Sz 579/22 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie - z dnia 3 czerwca 2026
Teza
Uchylono zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 czerwca 2022 r. nr SKO/KD/400/997/2022 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 r. uchyla zaskarżoną decyzję. UZASADUchylono zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 czerwca 2022 r. nr SKO/KD/400/997/2022 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 r. uchyla zaskarżoną decyzję. UZASAD
Data orzeczenia
3 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Przewodniczący
Anna Sokołowska
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. (dalej "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") zaskarżoną decyzją z dnia 27 czerwca 2022 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy W. ("organ I instancji") z dnia 18 stycznia 2022 r., nr [...], wydaną wobec R. S. (dalej: "Strona", "Skarżący") w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2022.Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:Decyzją z dnia 18 stycznia 2022 r. organ I instancji ustalił Stronie zobowiązanie pieniężne w kwocie [...]zł. Wysokość zobowiązania została ustalona w ten sposób,że powierzchnia gruntów gospodarstw rolnych w ha fiz. ogółem to [...] (okręg [...], rodzaj własne, miejscowość D.), a podatek rolny wyniósł [...] zł i podatek od nieruchomości ogółem [...] zł (mieszkania powyżej 2,20 m, podstawa opodatkowania: [...] m2, stawka: [...] zł, liczba miesięcy: 12). Łączne zobowiązanie pieniężne po zaokrągleniu to [...] zł.Po rozpoznaniu odwołania organ II instancji wydał decyzję, w której rozstrzygnięciu (sentencji) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.Natomiast w uzasadnieniu decyzji zwrócił uwagę, że decyzja I instancji nie zawiera uzasadnienia poza stwierdzeniem, że została wydana na podstawie ustalonego stanu faktycznego i prawnego. W dalszej kolejności według organu II instancji przekazany materiał sprawy oraz treść decyzji nie pozwoliły na dokonanie ustaleń wymaganych do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Dodał, że wskazanie w decyzji trzech współwłaścicieli sugeruje, że została ona do nich skierowana. Jednak brak jest potwierdzeń odbioru decyzji przez M. G. i D. N..Organ II instancji zauważył również, że w sprawie dotyczącej roku 2018 zapadł wyrok WSA w Szczecinie, w którym nakazano wyjaśnienie kwestii prowadzenia gospodarstwa rolnego, gdyż zgodnie z art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r.o podatku rolnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 333, ze zm. dalej: "u.p.r."), jeżeli będące we współwłasności grunty stanowią gospodarstwo rolne to obowiązek podatkowy ciąży na tym właścicielu, który to gospodarstwo rolne prowadzi w całości.Zdaniem organu II instancji w niniejszej sprawie konieczne jest wyjaśnienieww. kwestii, jednak organ I instancji takich ustaleń nie dokonał, a z racji braku materiału dowodowego nie jest możliwe dokonanie ich w toku postępowania odwoławczego.W związku z powyższym, według organu II instancji decyzja objęta zakresem odwołania zasługiwała na uchylenie i przekazanie organowi I instancji do ponownego rozpoznania, niezależnie od podnoszonych w nim zarzutów. Organ I instancji został zobowiązany do włączenia do materiału dowodowego sprawy dokumentów, takichjak dane z ewidencji gruntów i budynków oraz informacje w sprawie podatku rolnego i podatku od nieruchomości składane przez właścicieli, a także decyzji wydanej za poprzedni rok podatkowy wraz z potwierdzeniami jej odbioru oraz celem przeprowadzenia postępowania zmierzającego do wyjaśnienia czy gospodarstwo rolne jest prowadzone przez jednego ze współwłaścicieli.W skierowanej do Sądu skardze na opisaną wyżej decyzję organu II instancji, Skarżący wniósł o jej uchylenie w całości. Skarżący stwierdził, że powinien zostać zwolniony w całości z podatku rolnego i podatku od nieruchomości od gospodarstwa rolnego, w szczególności na podstawie art. 13f u.p.r. i na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm., dalej: "u.p.o.l.") oraz na podstawie zasad konstytucyjnych (w tym art. 30 Konstytucji RP), czyli prawa do godnego bytowania, sprawiedliwości, uczciwości, przejrzystości, rzetelności, równości szans i zasad demokratycznego państwa prawa.W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o uchylenie własnej decyzji z dnia 27 czerwca 2022 r. W uzasadnieniu podał, że podstawa prawna i uzasadnienie tej decyzji wskazują na uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez ten organ, lecz w sentencji rozstrzygnięto o utrzymaniu decyzji organu I instancji w mocy. Organ II instancji podkreślił, że wniosek o uchylenie decyzji jest konieczny, w związku z brakiem możliwości prawnej dla zastosowania przez organ podatkowy instytucji sprostowania sentencji, w drodze art. 215 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.; dalej: "O.p.)., tj. w zakresie rozstrzygnięcia.Skarżący w toku postępowania sądowego przedkładał liczne pisma i wnioski, których treść nie była związana bezpośrednio z zarzutami skargi i przedmiotem rozstrzygnięcia. Wnioski dotyczyły m.in. sprostowania i uzupełnienia przedmiotu sprawy w ten sposób, że przedmiot ten nie powinien obejmować łącznego zobowiązania pieniężnego, a winien obejmować wniosek R. S. skierowany do Rady Gminy W. w celu podjęcia uchwały (decyzji) uznaniowej w sprawie całkowitego zwolnienia R. S. od opłat podatkowych od gospodarstwa rolnego [...], a nadto dotyczyły wyłączenia sędziów orzekających w sprawie. Pisma te i wnioski podlegały rozpoznaniu, w tym przez sąd wyższej instancji.Również w dniu rozprawy Skarżący złożył pisma, w których ponownie zwrócił się o sprostowanie i uzupełnienie przedmiotu sprawy w zawiadomieniu o rozprawie, jak również po raz kolejny zażądał wyłączenia sędziów orzekających w sprawie,Sąd na rozprawie postanowił na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a połączyć sprawy o sygnaturach I SA/Sz 579/22, I SA/Sz 387/23, I SA/Sz 635/23 do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia.Na rozprawie Skarżący podtrzymał złożone wnioski jak również zażądał sprostowania wokandy, tak jak we wnioskach.Sąd postanowił odrzucić wnioski Skarżącego zgłoszone w dniu rozprawy.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowanajest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązanyjest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie.Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawieart. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.W badanej sprawie Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji działając właśnie na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. niezależnie od sformułowanych w skardze zarzutów.Z sentencji zaskarżonej decyzji wynika, że organ II instancji wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji.Natomiast z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy uznał, że decyzja organu I instancji nie zawiera uzasadnienia poza stwierdzeniem, że została wydana na podstawie ustalonego stanu faktycznego i prawnego. W dalszej kolejności według organu II instancji przekazany materiał sprawy oraz treść decyzji nie pozwoliły na dokonanie ustaleń wymaganych do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Dodał, że wskazanie w decyzji trzech współwłaścicieli sugeruje, że została ona do nich skierowana. Jednak brak jest potwierdzeń odbioru decyzji przez M. G. i D. N.. Organ II instancji zauważył również, że w sprawie dotyczącej roku 2018 zapadł wyrok WSA w Szczecinie, w którym nakazano wyjaśnienie kwestii prowadzenia gospodarstwa rolnego, gdyż zgodnie z art. 3 ust. 6 u.p.r. jeżeli będące we współwłasności grunty stanowią gospodarstwo rolne to obowiązek podatkowy ciąży na tym właścicielu, który to gospodarstwo rolne prowadzi w całości. Jak nadto wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji zdaniem organu II instancji w niniejszej sprawie konieczne jest wyjaśnienie ww. kwestii, jednak organ I instancji takich ustaleń nie dokonał, a z racji braku materiału dowodowego nie jest możliwe dokonanie ich w toku postępowania odwoławczego.W związku z powyższym, według uzasadnienia decyzji organu II instancji, decyzja objęta zakresem odwołania zasługiwała na uchylenie i przekazanie organowi I instancji do ponownego rozpoznania, niezależnie od podnoszonych w nim zarzutów. Organ I instancji został zobowiązany do włączenia do materiału dowodowego sprawy dokumentów, takich jak dane z ewidencji gruntów i budynków oraz informacje w sprawie podatku rolnego i podatku od nieruchomości składane przez właściciel, a także decyzji wydanej za poprzedni rok podatkowy wraz z potwierdzeniami jej odbioru oraz celem przeprowadzenia postępowania zmierzającego do wyjaśnienia czy gospodarstwo rolne jest prowadzone przez jednego ze współwłaścicieli.Z uwagi na powyższe, zdaniem Sądu, oczywistym jest, że w treści zaskarżonej decyzji istnieje sprzeczność między jej rozstrzygnięciem a uzasadnieniem, przy czym to właśnie rozstrzygnięcie, czyli ta część decyzji, która wymieniona została w art. 210 § 1 pkt 5 O.p. (i bywa też nazywana sentencją), decyduje o tym w jaki sposób i w jakim zakresie orzekł organ.Uzasadnienie faktyczne i prawne z kolei, czyli część decyzji wymieniona w art. 210 § 1 pkt 6 O.p., służy wyjaśnieniu podjętego rozstrzygnięcia w sensie faktycznym i prawnym. Te dwie części decyzji muszą być ze sobą zgodne w ten sposób, że uzasadnienie objaśnia podjęte rozstrzygnięcie. Brak tej zgodności stanowi o naruszeniu przepisów art. 124 zw. z art. 210 § 1 pkt. 5 i 6 oraz § 4 O.p. Organy administracji publicznej powinny bowiem wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, co powinno nastąpić w treści decyzji, a sytuacja, w której uzasadnienie decyzji nie przystaje do jej rozstrzygnięcia jest naruszeniem tych norm, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w obrocie prawnym znalazła się decyzja, która jest obarczona wadą sprzeczności rozstrzygnięcia z uzasadnieniem.Sąd zauważa, że organ również dostrzegł wadliwość swojej decyzji i zawnioskował w odpowiedzi na skargę o uchylenie zaskarżonej decyzji.W związku z powyższym Sad uznał, ze skarga zasługuje na uwzględnienie a zaskarżoną decyzję należy uchylić.Sąd jednocześnie wyjaśnia, że odrzucił wnioski Strony zawarte w piśmie złożonym do Sądu w dniu rozprawy i na rozprawie. Jak wyjaśniono na wstępie, Strona wielokrotnie w trakcie wszystkich rozpoznawanych łącznie w postępowaniu spraw I SA/Sz 579/22, I SA/Sz 387/23, I SA/Sz 635/23 składała wnioski o zmianę i sprostowanie przedmiotu sprawy, wyłączenie sędziów. Wnioski te były rozpoznawane przez tutejszy Sąd, a środki odwoławcze od orzeczeń tutejszego Sądu były rozpoznawane przez Naczelny Sąd Administracyjny.Zgodnie z art. 22 § 4 p.p.s.a ponowny wniosek o wyłączenie sędziego niezawierający podstaw wyłączenia albo oparty na tych samych okolicznościach, podlega odrzuceniu bez składania wyjaśnień przez sędziego, którego dotyczy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym. Sąd tymczasem zauważa, że na powyższej podstawie wobec wszystkich sędziów orzekających w niniejszej sprawie w połączonych postępowaniach I SA/Sz 579/22, I SA/Sz 387/23, I SA/Sz 635/23 postanowienia takie zostały już wydane przed rozprawą. Przykładowo odnośnie sędziego B. S. w sprawie I SA/Sz 579/22 w dniu 7 lutego 2023 r. wydano postanowienie o oddaleniu wniosku. Na skutek zażalenia Strony w dniu 11 lipca 2023 r. NSA wydał postanowienie III FZ 253/23 oddalające zażalenie. Ponowny wniosek o wyłączenie sędziego B. S. został odrzucony postanowieniem z 23 października 2023 r. W stosunku do sędzi W. A. przykładowo w sprawie I SA/Sz 579/22 w dniu 18 kwietnia 2024 r. wydano postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączenie. Na skutek zażalenia Strony w dniu 9 sierpnia 2024 r. NSA wydał postanowienie III FZ 303/24 oddalające zażalenie. Ponowny wniosek o wyłączenie sędzi W. A. został odrzucony postanowieniem z 16 grudnia 2024 r. Z kolei w stosunku do sędzi A. S. przykładowo w sprawie I SA/Sz 387/23 w dniu 2 października 2024 r. wydano postanowienie o oddaleniu wniosku w wyłączenie. Na skutek zażalenia Strony w dniu 28 stycznia 2025 r. NSA wydał postanowienie III FZ 527/24 oddalające zażalenie. Ponowny wniosek o wyłączenie sędzi A. S. został odrzucony postanowieniem z 20 maja 2025 r.Skarżący w piśmie procesowym złożonym w dniu rozprawy, jak i na rozprawie nie wskazał żadnych nowych okoliczności zawierających podstawy wyłączenia ww. sędziów.Ponadto Sąd zauważa, że odnośnie charakteru ponawianych, licznych i w istocie tożsamych co do treści wniosków R. S. w postępowaniach dotyczących jego łącznych zobowiązań pieniężnych od spornej nieruchomości, wielokrotnie wypowiadał się Naczelny Sad Administracyjny, uznając je w istocie za nadużycie prawa.Przykładowo NSA w postanowieniu z dnia 19 stycznia 2024 r. III FZ 636/23 wskazał, że podziela stanowisko sądu pierwszej instancji, że działanie Skarżącego polegające na składaniu podobnych w swej treści wniosków, opierających się wyłącznie na niezadowoleniu Skarżącego z oznaczenia przedmiotu sprawy, dąży do uniemożliwienia ostatecznego zakończenia sprawy i w istocie stanowi nadużycie prawa do sądu.Z kolei w postanowieniu NSA z 14 maja 2025 r. III FZ 236/25 sąd drugiej instancji dostrzegł że R. S. w toku postępowania składał liczne wnioski inicjując wpadkowe postępowania sądowe (wnioski o wyłączenie sędziego, zażalenia), które stanowiły cel sam w sobie, wydłużały toczące się postępowania i uniemożliwiały ich zakończenie. Takie działania powinny być oceniane jako nadużycie prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że do nadużycia prawa dochodzi w sytuacjach, gdy strona podejmuje prawnie dozwolone działania dla celów innych, niż przewidziane przez prawodawcę. Każde prawo podmiotowe, w tym prawo do sądu, przyznane jest przez normę prawną w celu ochrony interesów uprawnionego. Prawo to winno być jednak wykonywane zgodnie z celem, na który zostało przyznane. W konsekwencji zachowanie, które formalnie zgodne jest z literą prawa, lecz sprzeciwia się jej sensowi, nie może zasługiwać na ochronę (zob. postanowienia NSA: z 16 października 2016 r., I OSK 1992/14, z 18 marca 2014 r., I OZ 175/14, z 5 listopada 2015 r., I OZ 1382/15). Tak samo należy ocenić działania podmiotu, który inicjuje szereg postępowań sądowych w celu innym, niż ochrona swych praw – w ten sposób wpływa na obniżenie poziomu ochrony innych podmiotów, które nie mogą w dostatecznie szybki sposób uzyskać ochronę prawną (zob. H. Dolecki, Nadużycie prawa do sądu [w:] Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980 - 2005, Warszawa 2005, s. 136). Nadużyciem prawa jest zatem wykorzystywanie instytucji procesowej wbrew jej funkcji i celowi. Funkcją i celem postępowania sądowoadministracyjnego jest rozstrzygnięcie sporu między stronami co do legalności działania lub bezczynności (przewlekłości) organu administracji publicznej, rzutujących na prawa lub obowiązki strony (zob. postanowienie NSA z 3 lutego 2022 r., III FZ 27/22). Skarżący w zażaleniu nie wskazał jakichkolwiek okoliczności uzasadniających stwierdzenie naruszenia prawa w zaskarżonym postanowieniu.Identyczny pogląd wyraził NSA w wydanych w sprawie R. S. postanowieniach z dnia 17 czerwca 2025 r. sygn. akt III FZ 269/25 oraz III FZ 268/25 .Sąd rozpoznający sprawę nie ma wątpliwości, że również wnioski Strony złożone w dniu rozprawy jak i na rozprawie dążyły jedynie do uniemożliwienia ostatecznego zakończenia sprawy i w istocie stanowiły nadużycie prawa do sądu. Na marginesie tylko Sąd zauważa, że potwierdza to fakt, iż Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, a było to zgodne z wnioskiem organu, który już w odpowiedzi na skargę wobec jej oczywistej wadliwości wnioskował o jej uchylenie, co pozostawało w zgodzie z żądaniem Strony zawartym w skardze.W konsekwencji zatem Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.Sąd natomiast nie orzekł o zwrocie o kosztów postępowania sądowego albowiem Strona została z nich zwolniona.Ponownie rozpoznając sprawę organ drugiej instancji wyda decyzję, w której rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem będzie stanowiło jedną logiczną całość.Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl). ponowny wniosek o wyłączenie sędziego niezawierający podstaw wyłączenia albo oparty na tych samych okolicznościach, podlega odrzuceniu bez składania wyjaśnień przez sędziego, którego dotyczy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym. Sąd tymczasem zauważa, że na powyższej podstawie wobec wszystkich sędziów orzekających w niniejszej sprawie w połączonych postępowaniach I SA/Sz 579/22, I SA/Sz 387/23, I SA/Sz 635/23 postanowienia takie zostały już wydane przed rozprawą. Przykładowo odnośnie sędziego B. S. w sprawie I SA/Sz 579/22 w dniu 7 lutego 2023 r. wydano postanowienie o oddaleniu wniosku. Na skutek zażalenia Strony w dniu 11 lipca 2023 r. NSA wydał postanowienie III FZ 253/23 oddalające zażalenie. Ponowny wniosek o wyłączenie sędziego B. S. został odrzucony postanowieniem z 23 października 2023 r. W stosunku do sędzi W. A. przykładowo w sprawie I SA/Sz 579/22 w dniu 18 kwietnia 2024 r. wydano postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączenie. Na skutek zażalenia Strony w dniu 9 sierpnia 2024 r. NSA wydał postanowienie III FZ 303/24 oddalające zażalenie. Ponowny wniosek o wyłączenie sędzi W. A. został odrzucony postanowieniem z 16 grudnia 2024 r. Z kolei w stosunku do sędzi A. S. przykładowo w sprawie I SA/Sz 387/23 w dniu 2 października 2024 r. wydano postanowienie o oddaleniu wniosku w wyłączenie. Na skutek zażalenia Strony w dniu 28 stycznia 2025 r. NSA wydał postanowienie III FZ 527/24 oddalające zażalenie. Ponowny wniosek o wyłączenie sędzi A. S. został odrzucony postanowieniem z 20 maja 2025 r.Skarżący w piśmie procesowym złożonym w dniu rozprawy, jak i na rozprawie nie wskazał żadnych nowych okoliczności zawierających podstawy wyłączenia ww. sędziów.Ponadto Sąd zauważa, że odnośnie charakteru ponawianych, licznych i w istocie tożsamych co do treści wniosków R. S. w postępowaniach dotyczących jego łącznych zobowiązań pieniężnych od spornej nieruchomości, wielokrotnie wypowiadał się Naczelny Sad Administracyjny, uznając je w istocie za nadużycie prawa.Przykładowo NSA w postanowieniu z dnia 19 stycznia 2024 r. III FZ 636/23 wskazał, że podziela stanowisko sądu pierwszej instancji, że działanie Skarżącego polegające na składaniu podobnych w swej treści wniosków, opierających się wyłącznie na niezadowoleniu Skarżącego z oznaczenia przedmiotu sprawy, dąży do uniemożliwienia ostatecznego zakończenia sprawy i w istocie stanowi nadużycie prawa do sądu.Z kolei w postanowieniu NSA z 14 maja 2025 r. III FZ 236/25 sąd drugiej instancji dostrzegł że R. S. w toku postępowania składał liczne wnioski inicjując wpadkowe postępowania sądowe (wnioski o wyłączenie sędziego, zażalenia), które stanowiły cel sam w sobie, wydłużały toczące się postępowania i uniemożliwiały ich zakończenie. Takie działania powinny być oceniane jako nadużycie prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że do nadużycia prawa dochodzi w sytuacjach, gdy strona podejmuje prawnie dozwolone działania dla celów innych, niż przewidziane przez prawodawcę. Każde prawo podmiotowe, w tym prawo do sądu, przyznane jest przez normę prawną w celu ochrony interesów uprawnionego. Prawo to winno być jednak wykonywane zgodnie z celem, na który zostało przyznane. W konsekwencji zachowanie, które formalnie zgodne jest z literą prawa, lecz sprzeciwia się jej sensowi, nie może zasługiwać na ochronę (zob. postanowienia NSA: z 16 października 2016 r., I OSK 1992/14, z 18 marca 2014 r., I OZ 175/14, z 5 listopada 2015 r., I OZ 1382/15). Tak samo należy ocenić działania podmiotu, który inicjuje szereg postępowań sądowych w celu innym, niż ochrona swych praw – w ten sposób wpływa na obniżenie poziomu ochrony innych podmiotów, które nie mogą w dostatecznie szybki sposób uzyskać ochronę prawną (zob. H. Dolecki, Nadużycie prawa do sądu [w:] Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980 - 2005, Warszawa 2005, s. 136). Nadużyciem prawa jest zatem wykorzystywanie instytucji procesowej wbrew jej funkcji i celowi. Funkcją i celem postępowania sądowoadministracyjnego jest rozstrzygnięcie sporu między stronami co do legalności działania lub bezczynności (przewlekłości) organu administracji publicznej, rzutujących na prawa lub obowiązki strony (zob. postanowienie NSA z 3 lutego 2022 r., III FZ 27/22). Skarżący w zażaleniu nie wskazał jakichkolwiek okoliczności uzasadniających stwierdzenie naruszenia prawa w zaskarżonym postanowieniu.Identyczny pogląd wyraził NSA w wydanych w sprawie R. S. postanowieniach z dnia 17 czerwca 2025 r. sygn. akt III FZ 269/25 oraz III FZ 268/25 .Sąd rozpoznający sprawę nie ma wątpliwości, że również wnioski Strony złożone w dniu rozprawy jak i na rozprawie dążyły jedynie do uniemożliwienia ostatecznego zakończenia sprawy i w istocie stanowiły nadużycie prawa do sądu. Na marginesie tylko Sąd zauważa, że potwierdza to fakt, iż Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, a było to zgodne z wnioskiem organu, który już w odpowiedzi na skargę wobec jej oczywistej wadliwości wnioskował o jej uchylenie, co pozostawało w zgodzie z żądaniem Strony zawartym w skardze.W konsekwencji zatem Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.Sąd natomiast nie orzekł o zwrocie o kosztów postępowania sądowego albowiem Strona została z nich zwolniona.Ponownie rozpoznając sprawę organ drugiej instancji wyda decyzję, w której rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem będzie stanowiło jedną logiczną całość.Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).