Wyrok - III SA/Kr 467/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie - z dnia 9 czerwca 2026
Teza
Uchylono zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) Sędziowie: SWSA Grzegorz Karcz Asesor WSA Ewelina Dziuban po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 lutego 2026 r. nr 070200.71.1620.2026 w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym uchyla zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 1Uchylono zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) Sędziowie: SWSA Grzegorz Karcz Asesor WSA Ewelina Dziuban po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 lutego 2026 r. nr 070200.71.1620.2026 w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym uchyla zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 1
Data orzeczenia
9 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Przewodniczący
Ewelina Dziuban
Podstawa prawna
art. 44
kpa
art. 107
kpa
art. 126
kpa
art. 42
kpa
art. 134
ppsa
art. 57
appsa
art. 145
ppsa
art. 151
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (2)
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 16 lutego 2026 r. nr 070200.71.1620.2026, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 w związku z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 132 z późn. zm., dalej u.p.e.a.) w związku z art. 83 ust. 4 i art. 83c ust. 1a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 350 z późn. zm., dalej u.s.u.s.) oraz art. 124,127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 z późn. zm., dalej: k.p.a.) po rozpoznaniu wniosku E. K. (dalej: skarżąca) o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy postanowienie z dnia 31 grudnia 2025 r. stwierdzające oddalenie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 3 listopada 2020 r. o numerach [...] i [...].Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Chrzanowie Inspektorat w Oświęcimiu wystawił w dniu 23 czerwca 2010 r. i 29 października 2010 r. tytuły wykonawcze o numerach [...], [...] [...] na należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne za okres maj 2009 r., lipiec 2009 r. i sierpień 2009 r.Tytuły wykonawcze o numerach [...] i [...] wystawiono na podstawie decyzji z dnia 15 lutego 2010 r. o numerze 070200/44/64/2010/5491156730/KP określającej wysokość zadłużenia na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od 06/2009 do 08/2009, doręczonej skarżącej w dniu 22 lutego 2010 r.Tytuł wykonawczy o numerze [...] wystawiono na podstawie upomnienia z dnia 15 lutego 2010 r. o numerze [...] ([...]), doręczonego skarżącej w dniu 26 lutego 2010 r. Upomnieniem tym Zakład określił wysokość zadłużenia na ubezpieczenia społeczne za maj 2009 r. Z uwagi na to, iż należności nie zostały uregulowane we wskazanym terminie, Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Chrzanowie na podstawie art. 80 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w dniu 23 czerwca 2010 r. i 29 października 2010 r. zajął rachunek bankowy w [...] Banku [...] S.A. Tytuły wykonawcze o numerach [...], [...] i zawiadomienia o zajęciu doręczono skarżącej w dniu 14 lipca 2010 r., natomiast do banku doręczono w dniu 28 czerwca 2010 r. Tytuł wykonawczy o numerze [...] i zawiadomienie o zajęciu doręczono skarżącej w dniu 4 listopada 2010 r. natomiast do banku w dniu 3 listopada 2010 r.W dniu 18 listopada 2011 r. przekazano powyższe tytuły wykonawcze do Komornika Sądowego w Oświęcimiu W. G. z uwagi występujący zbieg egzekucji administracyjnej z sądową. Organ sądowy postanowieniami z dnia 29 lutego 2016 r. umorzył postępowanie egzekucyjne z uwagi na bezskuteczność.W dniu 3 listopada 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w ChrzanowieInspektorat w Oświęcimiu wznowił postępowanie egzekucyjne i wystawił tytuły wykonawcze o numerach:- [...] wystawiony na podstawie upomnienia z dnia 15 lutego 2010 r. o numerze[...] ([...]), obejmujący zadłużenie na ubezpieczenia społeczne za maj 2009,- [...] wystawiony na podstawie decyzji z dnia 15 lutego 2010 r. o numerze 070200/44/64/2010/5491156730/KP obejmującej zadłużenie na ubezpieczenia społeczne za lipiec 2009 i sierpień 2009.Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Chrzanowie na podstawie art. 80 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji 4 listopada 2020 r. zajął rachunek bankowy w [...] Banku S.A. na podstawie zawiadomienia o numerze [...]. Przedmiotowe tytuły wykonawcze i zawiadomienie o zajęciu doręczono skarżącej w dniu 24 listopada 2020 r. (doręczenie zastępcze), natomiast do banku doręczono w dniu 4 listopada 2020 r.Po ustaleniu nowego składnika majątkowego Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Chrzanowie w dniu 27 października 2025 r. dokonał na podstawie wyżej wymienionych tytułów wykonawczych zajęcie wierzytelności z tytułu umowy zlecenia, umowy agencyjnej w firmie B. I. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności o numerze [...] doręczono skarżącej i dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 30 października 2025 r.Pismem z dnia 31 października 2025 r. (sprecyzowane w dniu 12 grudnia 2025 r.) skarżąca złożyła wniosek o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego i zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu wskazała, że należności są już przedawnione, a egzekucja została wszczęta po upływie terminu przedawnienia, co czyni ją bezpodstawną.Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po rozpoznaniu ww. wniosku, postanowieniem z dnia 31 grudnia 2025 r. będący wierzycielem w przedmiotowym postępowaniu oddalił zarzuty wniesionych na postępowanie egzekucyjne.W uzasadnieniu Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że obowiązek wynikający z tytułów wykonawczych nadal istnieje i jest wymagalny, a należności objęte tytułami wykonawczymi nie uległy przedawnieniu.Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia ZUS w całości oraz uwzględnienie zarzutu przedawnienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zdaniem skarżącej błędnie został wyliczony bieg terminu przedawnienia, zakwestionowała skuteczność doręczeń zastępczych oraz naruszenie zasad współżycia społecznego i pewności prawa.Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezes ZUS, wydał opisaną na wstępie decyzję.Na wstępie organ streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie.Wyjaśnił, że zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s., należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Zaś zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s., bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.Wskazał, że pierwotnie należności, których termin wymagalności przypadał przed 1 stycznia 2012 r. między innymi dot. 2009 r. ulegały przedawnieniu po upływie 10 lat. To wejście w życie ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (zwanej ustawą deregulacyjną) skróciło okres przedawnienia należności z tytułu składek z dotychczasowych 10 lat na 5 lat. Zgodnie z zapisami powyższej ustawy - należności, których bieg terminu przedawnienia rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r. stosuje się 5 letni okres przedawnienia liczony od dnia 1 stycznia 2012 r., chyba że przedawnienie zgodnie z dotychczasowymi przepisami nastąpiłoby wcześniej.Następnie Prezes ZUS podał okresy zawieszenia biegu terminu przedawnienia dla należności za maj 2009 r., lipiec 2009 r. oraz sierpień 2009 r. tj.:- za maj 2009 r. bieg terminu przedawnienia został zawieszony od dnia wystawienia tytułu wykonawczego tj. od dnia 29 października 2010 r. do dnia 29 lutego 2016 r., tj. do dnia wydania postanowienia przez komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego oraz od dnia 3 listopada 2020 r. tj. od dnia wystawienia tytułu wykonawczego do nadal. Wyliczenie od dnia 29 października 2010 r. do dnia 29 lutego 2016 r. tj. 2455 dni - data przedawnienia wypadałaby dnia 1 marca 2021 r., jednakże 3 listopada 2020 r. egzekucja została wznowiona (na dzień 3 listopada 2020 r. należności nie były przedawnione),- za lipiec 2009 r. i sierpień 2009 r. bieg terminu przedawnienia został zawieszony od dnia wystawienia tytułów wykonawczych tj. od dnia 23 czerwca 2010 r. do dnia 29 lutego 2016 r., tj. do dnia wydania postanowienia przez komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego oraz od dnia 3 listopada 2020 r. tj. od dnia wystawienia tytułu wykonawczego do nadal.Wyliczenie od dnia 23 czerwca 2010 r. do dnia 29 lutego 2016 r. tj. 2394 dni (za lipiec 2009 r.) i 2363 dni (za sierpień 2009 r.) - data przedawnienia wypadałaby w dniu 1 marca 2021 r., jednakże w dniu 3 listopada 2020 r. egzekucja została wznowiona (na dzień 3 listopada 2020 r. należności nie były przedawnione).W ocenie Prezesa ZUS ustawa deregulacyjna wg nowych zasad skróciła okres przedawnienia do 5 lat, który liczony jest dla powyższych okresów od dnia 1 stycznia 2012 r. Z uwagi na to, że od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 29 lutego 2016 r. bieg terminu przedawnienia należności uległ zawieszeniu, to pięcioletni okres przedawnienia ponownie zaczął biec od dnia 1 marca 2016 r. Od dnia 1 marca 2016 r. pięcioletni termin wypadałby w dniu 1 marca 2021 r., jednakże 2 listopada 2020 r. zostały wystawione tytuły wykonawcze, które zawiesiły bieg terminu przedawnienia.W związku z powyższym bieg terminu przedawnienia został zawieszony i ww. należności nie uległy przedawnieniu.Prezes ZUS odnosząc się do zarzutu dotyczącego bezskuteczności doręczeń zastępczych z lipca 2010 r. oraz listopada 2020 r. wskazał, że została zweryfikowana poprawność tych doręczeń m. in. brak powtórnego awizowania i brak błędnego adresu. Wyjaśnił, że tytuły wykonawcze o numerach [...], [...] i zawiadomienia o zajęciu doręczono skarżącej w dniu 14 lipca 2010 r. (doręczenie zastępcze zgodnie z art. 44 k.p.a.). Dokumenty te zostały wysłane na aktualny wówczas adres zamieszkania zgłoszony w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS tj. ul. S. [...], K. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszczono w skrzynce adresata w dniu 29 czerwca 2010 r. Z powodu niepodjęcia, w terminie 7 dni przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 6 lipca 2010 r., a w dniu 14 lipca 2010 r. przesyłkę zwrócono do nadawcy z adnotacją, iż adresat nie podjął awizowanej przesyłki. Zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a., doręczenie w trybie zastępczym uważa się za dokonane z upływem 14 dnia od daty pierwszego zawiadomienia o pozostawieniu pisma.Tytuły wykonawcze [...] i [...] oraz zawiadomienie o zajęciu doręczono skarżącej w dniu 24 listopada 2020 r. (doręczenie zastępcze zgodnie z art. 44 k.p.a.).Dokumenty te zostały wysłane na aktualny wówczas adres zgłoszony w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS tj. ul. S. [...], K. Pierwsze zawiadomienie o pozostawieniu pisma zostało umieszczone w skrzynce w dniu 9 listopada 2020 r., awizowane powtórnie 17 listopada 2020 r. i zwrócone nadawcy w dniu 24 listopada 2020 r., z adnotacją, że adresat nie podjął awizowanej przesyłki.Odnosząc się do naruszenia zasady zaufania do organów państwa, Prezes ZUS wskazał, że osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą odpowiada całym swoim majątkiem osobistym za zobowiązania wynikające z prowadzonej działalności, m.in. zobowiązana jest do terminowego opłacania składek ZUS. Natomiast ZUS ma ustawowy obowiązek egzekwowania nieopłaconych należności z tytułu składek na drodze postępowania administracyjnego. Dyrektor Oddziału ZUS w Chrzanowie podejmował szereg środków w celu skutecznego wyegzekwowania należności, dokonywał ustaleń składników majątkowych (zajęcia w [...] Banku [...] S.A., w [...] Bank S.A., zajęcie wierzytelności z tytułu umowy zlecenia, umowy agencyjnej w firmie B. I.). Ponadto Dyrektor ZUS przekazał w dniu 5 września 2024 r. dalsze tytuły wykonawcze do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Oświęcimiu wraz z wnioskiem o prowadzenie egzekucji ze składników, do których zastosowania nie jest uprawniony Dyrektor ZUS.W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca, zarzuciła naruszenie:1. art. 24 ust. 4 w zw. z art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że nie doszło do przedawnienia należności za okresy 05/2009, 07/2009 oraz 08/2009.2. art. 44 § 1 i § 4 k.p.a. poprzez uznanie skuteczności doręczeń zastępczych z lipca 2010 r. oraz listopada 2020 r. pomimo braku faktycznego zamieszkiwania skarżącej pod wskazanym adresem.3. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego oraz błędy w wyliczeniu okresów zawieszenia biegu przedawnienia.W oparciu o powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na wygaśnięcie obowiązku wskutek przedawnienia oraz zasądzenie kosztów postepowania według norm przepisanych.W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty.W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.Natomiast w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.Stosownie do art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej mogą być wyłącznie okoliczności wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a., w tym wskazane przez zobowiązanego: nieistnienie obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa (art. 33 § 2 pkt 2 lit c u.p.e.a.) oraz wygaśnięcie obowiązku w całości (art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.).We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oraz w skardze skarżąca podnosiła, iż składki przedawniły się.Zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od pierwszego dnia miesiąca, w którym nastąpiło rozpoczęcie potrąceń ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wypłacanych przez Zakład lub podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do ostatniego dnia miesiąca, w którym zakończono potrącenia, lub do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.Zgodnie z ww. przepisem koniec terminu zawieszenia liczony jest do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego, ale również do ostatniego dnia miesiąca, w którym zakończono potrącenia.Wierzyciel w zaskarżonym postanowieniu omówił szczegółowo kwestię przedawnienia. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. przedawnienie należności z tytułu składek, których bieg rozpoczął się 1 stycznia 2012 r. lub później wynosi 5 lat. Powołał się na przepisy przejściowe regulujące przedawnienie w przypadku, gdy jego bieg rozpoczął się przed 1 stycznia 2012 r. i wskazał, że zgodnie z art. 27 ww. ustawy do przedawnienia należności z tytułu składek, dla których bieg przedawnienia rozpoczął się przed 1 stycznia 2012 r., stosuje się pięcioletni okres przedawnienia liczony od 1 stycznia 2012 r., chyba, że przedawnienie zgodnie z dotychczasowymi przepisami nastąpiłoby wcześniej. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Przez pierwszą czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której mowa w art. 24 ust. 5b u.s.u.s. należy rozumieć czynność bezpośrednio związaną z postępowaniem egzekucyjnym, jaką może być np. wystawienie tytułów wykonawczych, zajęcie wynagrodzenia, czyli czynności sensu stricte egzekucyjne. Czynnością zmierzającą do ściągnięcia należności jest niewątpliwie wystawienie tytułu wykonawczego przez właściwy organ, ale także doręczenie upomnienia z zagrożeniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego w rozumieniu art. 15 § 1 u.p.e.a. Z treści tego przepisu wynika, że postępowanie egzekucyjne nie może być wszczęte bez wcześniejszego doręczenia upomnienia (chyba, że przepisy szczególne inaczej stanowią). Jest więc ono pierwszą i do tego konieczną czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, skoro bez doręczenia upomnienia wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie byłoby możliwe. Czynność ta mieści się zatem w dyspozycji art. 24 ust. 5b u.s.u.s., a zatem doręczenie takiego upomnienia zawiesza bieg terminu przedawnienia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego (por. wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 listopada 2021 r., sygn. II USKP 82/21, LEX nr 3352071).Wierzyciel odniósł powyższe wywody do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy i stwierdził, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Chrzanowie Inspektorat w Oświęcimiu wystawił w dniu 23 czerwca 2010 r. i 29 października 2010 r. tytuły wykonawcze o numerach [...], [...] i [...] na należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne za okres maj 2009 r., lipiec 2009 r. i sierpień 2009 r. Tytuły wykonawcze o numerach [...] i [...] wystawiono na podstawie decyzji z dnia 15 lutego 2010 r. o numerze [...] określającej wysokość zadłużenia na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od 06/2009 do 08/2009, doręczonej skarżącej w dniu 22 lutego 2010 r. Tytuł wykonawczy o numerze [...] wystawiono na podstawie upomnienia z dnia 15 lutego 2010 r. o numerze [...] ([...]), doręczonego skarżącej w dniu 26 lutego 2010 r. Upomnieniem tym Zakład określił wysokość zadłużenia na ubezpieczenia społeczne za maj 2009 r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Chrzanowie na podstawie art. 80 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w dniu 23 czerwca 2010 r. i 29 października 2010 r. zajął rachunek bankowy w [...] Banku [...] S.A. Tytuły wykonawcze o numerach [...], [...] i zawiadomienia o zajęciu doręczono skarżącej w dniu 14 lipca 2010 r., natomiast do banku doręczono w dniu 28 czerwca 2010 r. Tytuł wykonawczy o numerze [...] i zawiadomienie o zajęciu doręczono skarżącej w dniu 4 listopada 2010 r. natomiast do banku w dniu 3 listopada 2010 r. W dniu 18 listopada 2011 r. przekazano powyższe tytuły wykonawcze do Komornika Sądowego w Oświęcimiu W. G. z uwagi występujący zbieg egzekucji administracyjnej z sądową. Organ sądowy postanowieniami z dnia 29 lutego 2016 r. umorzył postępowanie egzekucyjne z uwagi na bezskuteczność. W związku z powyższym wierzyciel w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, że na postawie art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia należności z tytułu składek uległ zawieszeniu do czasu zakończenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego.Wyliczenie od dnia 23 czerwca 2010 r. do dnia 29 lutego 2016 r. tj. 2394 dni (za lipiec 2009 r.) i 2363 dni (za sierpień 2009 r.) - data przedawnienia wypadałaby w dniu 1 marca 2021 r., jednakże w dniu 3 listopada 2020 r. egzekucja została wznowiona (na dzień 3 listopada 2020 r. należności nie były przedawnione).W ocenie Prezesa ZUS ustawa deregulacyjna wg nowych zasad skróciła okres przedawnienia do 5 lat, który liczony jest dla powyższych okresów od dnia 1 stycznia 2012 r. Z uwagi na to, że od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 29 lutego 2016 r. bieg terminu przedawnienia należności uległ zawieszeniu, to pięcioletni okres przedawnienia ponownie zaczął biec od dnia 1 marca 2016 r. Od dnia 1 marca 2016 r. pięcioletni termin wypadałby w dniu 1 marca 2021 r., jednakże 2 listopada 2020 r. zostały wystawione tytuły wykonawcze, które zawiesiły bieg terminu przedawnienia.W związku z powyższym bieg terminu przedawnienia został zawieszony i ww. należności nie uległy przedawnieniu.Wskazania jednak wymaga, że przedstawiony powyżej opis zdarzeń rzutujących na bieg terminu przedawnienia zaległości, jest niepełny.Jak zasadnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 czerwca 2024 r., sygn. III FSK 1304/22 (opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych, dalej: CBOSA), art. 24 ust. 5b u.s.u.s. stanowi, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia następuje wyłącznie wskutek czynności, o której dłużnik został zawiadomiony. A contrario zatem samo podjęcie czynności egzekucyjnej bez zawiadomienia o niej dłużnika, nie skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Kwestia wpływu zawiadomienia strony na przerwanie biegu terminu przedawnienia, rozstrzygnięta została w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2013 r., sygn. I FPS 6/12 (CBOSA). Co prawda uchwała ta odnosi się do przerwania biegu terminu przedawnienia wynikającego z przepisów Ordynacji podatkowej, niemniej jednak odnosi się do przedawnienia jako do regulacji prawnych ustanawianych z poszanowaniem zasad zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasady bezpieczeństwa prawnego przeciwstawione zasadzie powszechnego obowiązku ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych. Zgodnie z jej tezą, zastosowanie środka egzekucyjnego przerywa bieg terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2005 r., gdy zawiadomienie podatnika o jego zastosowaniu nastąpi przed upływem terminu przedawnienia.Jak dalej wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym orzeczeniu, powszechnie przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie, że kluczowe znaczenie z punktu widzenia doręczenia przez organ pisma stronie ma miejsce zamieszkania (faktyczne zamieszkiwanie), a nie zameldowania strony (prawne mieszkanie). Zameldowanie bowiem nie dowodzi jeszcze zamieszkiwania w danej miejscowości, a tym samym adres zameldowania nie przesądza jeszcze o miejscu zamieszkania osoby fizycznej. Wnioski takie wypływają z treści art. 42 § 1 k.p.a., który posługuje się pojęciem mieszkania, a nie miejsca zameldowania na pobyt (stały lub czasowy). Należy zaznaczyć, że z punktu widzenia doręczenia przez organ pism stronie, kluczowe znaczenie ma miejsce zamieszkania (faktyczne zamieszkiwanie) a nie zameldowanie strony. Kodeks postępowania administracyjnego nie definiuje pojęcia "mieszkania" i w tej kwestii należy przywołać przepisy Kodeksu cywilnego, w którym ustawodawca posłużył się pojęciem miejsca zamieszkania, które należy potraktować jako synonim użytego w k.p.a. "mieszkania", gdyż zamieszkiwać można wyłącznie w mieszkaniu (lokalu mieszkalnym). Art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 795, dalej: k.c.) przez miejsce zamieszkania osoby fizycznej nakazuje rozumieć miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). O stałości pobytu na określonym terytorium decyduje przede wszystkim takie przebywanie, które ma na celu założenie tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów, chodzi zatem o aktualne centrum życiowej działalności konkretnego człowieka. O zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej dorosłej osoby fizycznej, w której koncentrują się jej czynności życiowe, i to bez względu na adres jej zameldowania. Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia oświadczenia woli. Wystarczy więc, że zamiar taki wynika z zachowania danej osoby, a mianowicie koncentracji aktywności życiowej w określonej miejscowości.Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że obowiązkiem organu było dokładne i wszechstronne wyjaśnienie okoliczności mogących rzutować na prawidłowość doręczenia skarżącej tytułów wykonawczych oraz zawiadomień o zajęciu wierzytelności w trybie art. 44 k.p.a., a więc ustalenie czy doręczenie zastępcze dokonane zostało skutecznie. To zaś wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego ukierunkowanego na wyjaśnienie, pod jakim adresem zamieszkiwała skarżąca, gdyż tylko pod takim adresem możliwe jest doręczenie zastępcze w trybie art. 44 § 4 k.p.a.Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił przy tym uwagę, że doręczenie jest w postępowaniu administracyjnym czynnością sformalizowaną, stanowi gwarancję podstawowych praw strony w tym postępowaniu, a jednocześnie chronią organ przed negatywnymi skutkami działań strony zmierzającej do utrudnienia, czy wydłużenia postępowania. Zatem czynność ta powinna być dokonana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie uregulowaniami. Za wszelkie błędy popełnione w zakresie doręczenia odpowiada organ administracji publicznej i to bez względu na to, czy czynność tę realizował samodzielnie, czy też zlecał jej wykonanie innym uprawnionym podmiotom, a ich wystąpienie skutkuje niemożnością uznania czynności doręczenia za skuteczną (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia: 24 maja 2022 r., sygn. I FSK 2295/21 oraz 11 maja 2012 r., sygn. I FSK 1134/11, dalej: CBOSA). Oznacza to, że adresat pisma nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień przy doręczaniu korespondencji, będących wynikiem zaniedbań organu lub podmiotu dokonującego doręczenia, a wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości winny być interpretowane i oceniane na jego korzyść.Pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym, potwierdzającym fakt i datę doręczenia zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może zostać obalone. Domniemaniem tym objęte są wszystkie informacje wynikające ze zwrotnego potwierdzenia odbioru.Odnosząc powyższe konstatacje do realiów niniejszej sprawy zaakcentować należy, iż o ile skarżąca w dniach 22 lutego 2010 r., 26 lutego 2010 r. i 4 listopada 2010 r. odbierała korespondencję kierowaną do niej na adres ul. S. [...], K., bezpośrednio pod tym adresem (wskazane przesyłki nie były awizowane), co wskazuje na jej zamieszkiwanie pod tym adresem co najmniej do dnia 4 listopada 2010 r., zatem doręczenie skarżącej tytułów wykonawczych o numerach [...], [...] i zawiadomienia o zajęciu w dniu 14 lipca 2010 r. (doręczenie zastępcze zgodnie z art. 44 k.p.a.) należało uznać za skuteczne.W aktach brak jest natomiast jakiejkolwiek fizycznie doręczonej skarżącej przesyłki na ten adres po umorzeniu postępowania egzekucyjnego postanowieniem z dnia 29 lutego 2016 r. Tym samym twierdzenie organu, iż tytuły wykonawcze [...] i [...] oraz zawiadomienie o zajęciu doręczono skarżącej skutecznie w dniu 24 listopada 2020 r., należy uznać za niepoparte żadnymi dowodami potwierdzającymi prawidłowość tego doręczenia. Organ całkowicie pominął okoliczność, że doręczenie to miało być pierwszym doręczeniem dokonanym po umorzeniu postępowania egzekucyjnego, kiedy to skarżąca nie miała obowiązku informowania organu egzekucyjnego o zmianie adresu, a doręczenie to nastąpiło w trybie zastępczym, tymczasem organ nie analizował w ogóle jego aspektów formalnych oraz skuteczności, ograniczając się do lakonicznego stwierdzenia, że taki adres skarżącej posiadał w swoim systemie.Obowiązkiem organu było zatem dokładne i wszechstronne wyjaśnienie okoliczności mogących rzutować na prawidłowość doręczenia skarżącej tytułów wykonawczych oraz zawiadomień o zajęciu wierzytelności w trybie art. 44 k.p.a., a więc ustalenie czy doręczenie zastępcze dokonane zostało skutecznie. To zaś wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego ukierunkowanego na wyjaśnienie, pod jakim adresem w tym okresie zamieszkiwała skarżąca, gdyż tylko pod takim adresem możliwe jest doręczenie zastępcze w trybie art. 44 § 4 k.p.a.Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie, zobowiązując właściwy organ do uwzględnienia powyższej argumentacji i dokonania wyczerpującej analizy skuteczności doręczenia zastępczego w dniu 24 listopada 2020 r., z którego organ wywodzi zawieszenie biegu terminu przedawnienia zaległości za maj 2009 r., lipiec 2009 r. i sierpień 2009 r.. uchylił zaskarżone postanowienie, zobowiązując właściwy organ do uwzględnienia powyższej argumentacji i dokonania wyczerpującej analizy skuteczności doręczenia zastępczego w dniu 24 listopada 2020 r., z którego organ wywodzi zawieszenie biegu terminu przedawnienia zaległości za maj 2009 r., lipiec 2009 r. i sierpień 2009 r.