Wyrok - III SAB/Gl 214/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach - z dnia 9 czerwca 2026
Teza
Oddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi E.N. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej oddala skargę. UZASADNIENIE Pismem z 26 lutego 2026 r. E. N.(dalej też jako: Skarżąca, Strona) wniosła do sądu administracyjnego skaOddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi E.N. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej oddala skargę. UZASADNIENIE Pismem z 26 lutego 2026 r. E. N.(dalej też jako: Skarżąca, Strona) wniosła do sądu administracyjnego ska
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Tematy
samorząd terytorialny
Role w sprawie
Skarb Państwa
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
9 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Przewodniczący
Barbara Brandys-Kmiecik
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Pismem z 26 lutego 2026 r. E. N.(dalej też jako: Skarżąca, Strona) wniosła do sądu administracyjnego skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. (dalej także jako: PINB, organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z 28 listopada 2025 r. Skarżąca zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej ewentualnego wyłączenia pracownika organu z udziału w sprawach odnoszących się do obiektu przy ul. [...], w szczególności o wskazanie, czy pracownik był zaangażowany w czynności postępowania, czy wydano postanowienie o wyłączeniu, jaka była podstawa prawna braku wyłączenia oraz czy organ analizuje potencjalny konflikt interesów pracowników.Pismem z 12 grudnia 2025 r. organ zawiadomił Skarżącą o przedłużeniu terminu udostępnienia informacji, wskazując jako przyczyny dużą liczbę spraw i absencje pracowników, a następnie pismem z 27 stycznia 2026 r. udzielił krótkich odpowiedzi na kolejne pytania: “nie, nie wydano, art. 24 KPA, z urzędu zgodnie z art. 24 KPA".Kwestionując ogólnikowość udzielonej informacji 11 lutego 2026 r. Skarżąca skierowała do PINB pismo nazwane uzupełnieniem wniosku, w którym doprecyzowała, że domagała się m.in. informacji, czy wskazany pracownik miał dostęp do akt, wykonywał czynności materialno-techniczne, sporządzał albo opiniował dokumenty, figuruje w rejestrach obsługi spraw, jaki konkretnie paragraf i punkt art. 24 k.p.a. uzasadniał brak wyłączenia, czy sporządzono dokumenty dotyczące analizy przesłanek wyłączenia oraz czy w organie istnieją procedury dokumentowania konfliktu interesów i czy zastosowano je wobec wskazanego pracownika.Organ potraktował pismo z 11 lutego 2026 r. jako nowy wniosek i odpowiedział na nie pismem z 25 lutego 2026 r. w kolejnych punktach od 1-9.Zarzucając organowi bezczynność w załatwieniu swego wniosku w skardze Strona wskazała na naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2024 poz. 572; dalej jako: u.d.i.p.) przez nieuprawnione przedłużenie terminu z przyczyn organizacyjnych; naruszenie art. 1 ust. 1 i art. 6 tej ustawy przez udzielenie informacji pozornej i niepełnej oraz bezpodstawne potraktowanie pisma z 11 lutego 2026 r. jako nowego wniosku, mimo że stanowiło ono doprecyzowanie żądania po udzieleniu odpowiedzi niewyczerpującej.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie I podniósł, że dochował terminów ustawowych, gdyż skutecznie przedłużył termin na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., a następnie udzielił informacji zarówno na pierwszy, jak i drugi wniosek. Wskazał, że udzielił odpowiedzi "wprost", a żądanie podania przepisu uzasadniającego brak wyłączenia nie może prowadzić do oczekiwania od organu interpretacji prawnej, skoro art. 24 k.p.a. wskazuje jedynie przypadki wyłączenia.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:Na wstępie należy wyjaśnić, że prawo do sądu określone zostało w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską (art. 9, art. 87 ust.1, art. 89 ust.1 pkt 2 Konstytucji RP). Nadto Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 25 stycznia 1995 r., sygn. akt W 14/94, (Dz.U. nr 14, poz. 67, OTK 1995/1/19) wskazał, że na prawo do sądu składa się także element materialny – możność prawnie skutecznej ochrony praw strony na drodze sądowej w ramach odpowiednio ukształtowanej procedury. Zgodnie natomiast z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267; dalej jako: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Mocą art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje sprawy wymienione w tym przepisie.W świetle obowiązujących unormowań, w szczególności zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując procedowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego.Wyjaśnienia wymaga także, iż bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zatem celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań. Wniesienie tej skargi jest zatem czasowo ograniczone jedynie trwaniem niepożądanego stanu, a więc np. do czasu wydania decyzji, postanowienia czy załatwienia wniosku strony. Takie stanowisko prezentowane jest konsekwentnie w judykaturze i w piśmiennictwie – por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2006 r. o sygn. akt II OSK 52/06, ONSAiWSA 2006, nr 4, poz. 100; postanowienia NSA: z dnia 13 marca 2009 r. o sygn. akt II FSK 2020/08; z dnia 19 lipca 2013 roku o sygn. akt I FSK 1325/13 oraz T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2005, s. 243; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Zakamycze 2005, s. 143.Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych, zwłaszcza jeśli została wytworzona przez podmioty publiczne. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Prawo obywateli do uzyskania informacji publicznej przewidziano w art. 4 u.d.i.p. Przepis ten przewiduje m.in., że do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są m.in. organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego publicznych. Poza tym ustawodawca w art. 6 u.d.i.p. zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji, nie zaś podmiot, który jest w jej posiadaniu. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p).Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może przybrać postać:1. czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej;2. pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać;3. pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej;4. pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej lub zastosowania tego trybu w sytuacji, gdy z treści wniosku wynika, że wnioskodawca żąda udostępnienia w trybie szczególnym;5. decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - akt ten jest wydawany w przypadku odmowy udostępnienia informacji, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji;6. decyzji odmawiając udostępnienia żądanej informacji gdy stwierdzi, że stanowi ona informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 1 u.d.i.p. i że nie może być udostępniona bez wykazania przesłanki specjalnego znaczenia jej udostępnienia dla interesu publicznego.Dla oceny więc czy adresat wniosku pozostaje w bezczynności istotne jest ustalenie, czy jest on zobligowany do żądanego działania. W przypadku informacji publicznej zbadania wymaga, czy należy on do grupy podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, a także czy żądana informacja stanowi informację publiczną. W przypadku negatywnej odpowiedzi na którekolwiek z powyższych pytań, adresat nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, a zatem jeśli tego nie czyni, nie można mu skutecznie postawić zarzutu bezczynności. Zatem, przy rozpoznawaniu skargi na bezczynność w zakresie o udostępnienie informacji publicznej obowiązkiem sądu było w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym tamże orzecznictwem).Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.Tym samym PINB był organem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Również pytania wniosku mieściły się w katalogu przedmiotowym ustawy.Zatem skoro stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. to zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. informacja powinna być udostępniona bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od złożenia wniosku. Jeżeli informacja nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany zawiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia i wskazuje nowy termin, nie dłuższy niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.Wyjaśnić także należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej występuje nie tylko wtedy, gdy organ w ogóle nie odpowiada, lecz także wtedy, gdy udziela odpowiedzi nieadekwatnej, niepełnej albo nieodnoszącej się do treści wniosku. Jednocześnie jeżeli organ udzielił odpowiedzi w zakresie objętym wnioskiem, to sama odmowa akceptacji przez wnioskodawcę treści odpowiedzi nie oznacza jeszcze bezczynności.Oceniając zarzut bezczynności w realiach niniejszej sprawy nie można przyjąć, że organ pozostał całkowicie bierny. Z akt wynika, że po wniosku pierwotnym organ zawiadomił o przedłużeniu terminu, a następnie udzielił odpowiedzi. Zaś po piśmie z 11 lutego 2026 r. ponownie wypowiedział się co do żądanych informacji. To oznacza, że doszło do podjęcia czynności materialno-technicznych służących załatwieniu sprawy, a więc brak jest podstaw do stwierdzenia bezczynności rozumianej jako całkowity brak reakcji organu.Skarżąca twierdzi, że odpowiedzi były lakoniczne i niepełne, jednak z perspektywy kontroli sądowej nie wystarcza sam zarzut niezadowolenia z treści pisma. Sąd bada, czy organ udzielił informacji lub czy pozostawał bierny, natomiast nie prowadzi postępowania zastępującego organ w formułowaniu odpowiedzi merytorycznej. Skoro więc w tej sprawie odpowiedź została udzielona, to spór co do jej zakresu jest oceniany przez pryzmat kompletności realizacji wniosku. W tej sprawie organ formalnie zakończył procedurę odpowiadając na oba pisma skarżącej. Nawet jeśli Skarżąca uważa, że odpowiedź była niewystarczająca, nie oznacza to automatycznie, że organ nie załatwił sprawy w rozumieniu art. 149 p.p.s.a.Odnośnie zarzutu niezasadnego przedłużenia terminu to Sąd co do zasady ma kompetencję do oceny, czy organ skutecznie skorzystał z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., ponieważ prawidłowość powiadomienia o przedłużeniu terminu wpływa na ocenę zachowania ustawowych obowiązków organu. Oznacza to, że Sąd może zbadać, czy wskazane w zawiadomieniu przyczyny opóźnienia były realne i czy uzasadniały skorzystanie z tej instytucji prawnej. W niniejszej sprawie organ podał jako przyczyny przedłużenia liczbę spraw, absencje pracowników oraz ograniczone zasoby kadrowe. I tym samym należało uznać takie informacje za uzasadniające zastosowanie normy z art. 13 ust. 2 ustawy.W konsekwencji zarzut skargi w tym zakresie jest niezasadny. Skarżąca twierdzi, że sam fakt późniejszej odpowiedzi nie uchyla bezczynności. Zauważyć należy, że organ udzielił odpowiedzi na pierwotny wniosek, podał też stosowne regulacje prawne. Następnie na ponowne zapytanie również udzielił stosownej odpowiedzi. Skoro zatem odpowiedzi zostały udzielone na konkretne pytania i żaden zakres wniosku nie pozostał niezrealizowany, to nie można mówić o bezczynności.Nie zasługuje także na uwzględnienie stanowisko skarżącej, że pismo z 11 lutego 2026 r. musiało zostać potraktowane wyłącznie jako kontynuacja pierwotnego wniosku. Organ mógł zasadnie ocenić je jako nowy wniosek, skoro zawierało dalsze, doprecyzowane żądania i organ odpowiedział na nie w odrębnym piśmie.W konsekwencji skarga na bezczynność podlega oddaleniu, ponieważ organ nie pozostawał w stanie całkowitej bierności, lecz udzielił odpowiedzi na wniosek pierwotny i na pismo uzupełniające.Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.[pic]. orzeczono jak w sentencji.[pic]