Wyrok - III SA/Po 269/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - z dnia 11 czerwca 2026
Teza
Uchylono decyzję I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi Powiatu [...] reprezentowanego przez Zarząd Powiatu [...] na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 16 grudnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzaUchylono decyzję I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi Powiatu [...] reprezentowanego przez Zarząd Powiatu [...] na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 16 grudnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedza
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
planowanie przestrzenne
spadek
Role w sprawie
odwołujący
odwołujący / ubezpieczony
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
11 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Przewodniczący
Donata Starosta
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Uchylono decyzję I i II instancji
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 16 grudnia 2025 r. Nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "WWINB") uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. (dalej jako "PINB") z dnia 18 marca 2021 r. znak [...] nakazującą Powiatowi [...] zaniechania dalszych robót budowalnych związanych z realizacją chodnika na działkach ewidencyjnych nr [...],[...], [...], [...],[...],[...], [...] położonych w Z. oraz nakazał Powiatowi [...] rozbiórkę chodnika na działkach nr ewid. gruntów [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonych w Z., przy drodze powiatowej nr [...] [...] zrealizowanego na podstawie ostatecznej Starosty [...] z 07 listopada 2006 r. nr [...], której nieważność stwierdził Wojewoda [...] decyzją z 20 marca 2013 r. (znak [...]). Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach sprawy.Starosta [...] decyzją z 07 listopada 2006 r. (znak [...]) udzielił Powiatowemu Zarządowi Dróg w [...] pozwolenia na budowę chodnika przy drodze powiatowej [...] na terenie położonym w miejscowości Z., dz. nr [...], [...], [...],[...].Wojewoda [...] decyzją z dnia 20 marca 2013 r. (znak [...]) stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z 07.11.2006 r. Nr [...].Od roku 2016 toczy się postępowanie administracyjne w przedmiocie zalegalizowania częściowo wykonanej inwestycji. W toku prowadzonych na przestrzeni lat kontroli ustalono, że inwestycja jest prawie skończona. PINB po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, 14 września 2016 r. wydał decyzję (znak [...]), którą zatwierdził projekt budowlany zamienny budowy chodnika przy drodze powiatowej [...] wieś Z. na działkach nr ewid. gruntów [...], [...], [...], [...], [...] położonych w Z., udzielił wnioskodawcy pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy realizacji w/w budowy chodnika, nałożył na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w/w chodnika.WWINB decyzją z dnia 25.11.2016 r. (znak [...]) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie 51 ust. 4 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (1) zatwierdził Powiatowi [...] reprezentowanemu przez Zarząd Powiatu [...] projekt budowlany zamienny budowy chodnika przy drodze powiatowej nr [...] [...] wieś Z. na działkach nr ewid. gruntów [...], [...], [...], [...], [...] położonych w Z., (2) udzielił Powiatowi [...] pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy realizacji chodnika przy drodze powiatowej nr [...] [...] wieś Z. na działkach nr ewid. gruntów [...], [...], [...], [...], [...] położonych w Z., (3) nałożył na Powiat [...] obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.Prawomocnym wyrokiem z dnia 9 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Po 1037/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję WWINB z dnia 25.11.2016 r.W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, decyzją z dnia 13 listopada 2017 r. WWINB uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu sprzeciwu J. A., wyrokiem z dnia 10 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Po 1152/17 uchylił zaskarżoną decyzję WWINB.Kolejną decyzją, z dnia 28 sierpnia 2018 r., WWINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, ale znowu prawomocnym wyrokiem z dnia 28 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Po 851/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił ją.Następnie decyzją z dnia 12 kwietnia 2019 r. WWINB uchylił decyzję PINB, po czym wyrokiem z dnia 18 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Po 387/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję WWINB.Decyzją z dnia 12 listopada 2020 r. nr [...] WWINB uchylił decyzję PINB i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego budowy chodnika na działkach nr ewid. gruntów [...], [...], [...], [...], [...] położonych w Z., przy drodze powiatowej nr [...] [...]. Decyzja ta stała się ostateczna i nie została przez nikogo zaskarżona.W następstwie powyższego, PINB decyzją z 18 marca 2021 r. (znak [...]), nakazał Powiatowi [...], zaniechanie dalszych robót budowlanych związanych z realizacją chodnika na działkach nr ewid. gruntów [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonych w Z., przy drodze powiatowej nr [...] [...], realizowanej na podstawie ostatecznej decyzji Starosty [...] z 07 listopada 2006 r. nr [...] (znak [...]), której nieważność stwierdził Wojewoda [...] decyzją z 20 marca 2013 r. (znak [...]). Od decyzji odwołał się J. A.. WWINB decyzją z 28 kwietnia 2021 r., znak [...] utrzymał w mocy decyzję PINB. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 24 lutego 2022 r. sygn. II SA/Po 393/21, uchylił decyzję WWINB. NSA wyrokiem z 04 lutego 2025 r. sygn. II OSK 1350/22 oddalił skargę kasacyjną.W związku z ponownie prowadzonym postępowaniem odwoławczym WWINB postanowieniem z 25 września 2025 r. zawiesił z urzędu postępowanie odwoławcze, w związku ze śmiercią S. Ł..Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 13 listopada 2025 r., znak [...] uchylił postanowienie WWINB, wskazując m.in. że: "Przedmiotem postępowania odwoławczego, ponownie prowadzonego przez WWINB (po prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu z 24 lutego 2022 r" sygn. akt II SA/Po 393/21), jest nałożenie na Inwestora - Powiat [...], reprezentowany przez Zarząd Powiatu [...], obowiązku rozbiórki chodnika w trybie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. GINB zauważył również, że "decyzja o zaniechaniu dalszych robót budowlanych skierowana jest wyłącznie do inwestora. S. Ł. nie jest adresatem materialnych praw i obowiązków wynikających z decyzji WWINB z 28 kwietnia 2021 r. oraz poprzedzającej ją decyzji PINB w [...] z 18 marca 2021 r., w przedmiocie nałożenia na Inwestora - Powiat [...], reprezentowany przez Zarząd Powiatu [...], obowiązku zaniechania dalszych robót budowlanych polegających na budowie chodnika na działkach ew. nr [...],[...],[...],[...], [...],[...],[...], położonych w Z., przy drodze powiatowej nr[...] [...]. Skoro zatem ww. decyzje organów nadzoru budowlanego nie rozstrzygały o prawach i obowiązkach zmarłego, to prowadzone przez WWINB postępowanie naprawcze nie odnosi się również do sfery materialnych praw i obowiązków jego następców prawnych."Organ odwoławczy w uzasadnieniu przywołanej na wstępie decyzji z 16 grudnia 2025 r. wskazał, że Inwestor czyli Powiat [...] zobowiązany był przedłożyć projekt budowlany zamienny chodnika na działkach nr ewid. gruntów [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonych w Z., przy drodze powiatowej nr [...] [...]Zgodnie z art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.Jak wynika z obszernego materiału akt sprawy, zwłaszcza wielokrotnie przeprowadzanych czynności kontrolnych PINB, stan robót przedstawia się następująco: nie wykonano chodnika na długości 58 m, wykonano korektę szerokości drogi, którą zwiększono o ok. 1 m (jezdnia na odcinku zrealizowanego chodnika posiada szerokość 6, m. Na odcinku ok. 58 m wzdłuż działki nr [...] i [...] wyrównano i ukształtowano jedynie nasyp ziemny i wstrzymano dalsze roboty, szerokość drogi w tym miejscu pozostała bez zmian i wynosi 4,8 m. Chodnik pozostaje niezrealizowany na odcinku ok. 58 m, wzdłuż działki [...],[...], gdzie wykonano jedynie nasyp ziemny, wyrównano i wyprofilowano pobocze, pozostała do wykonania podsypka piaskowa oraz nawierzchnia z kostki brukowej. Nie wykonano bariery ochronnej oraz umocnienia płytami ażurowymi, części kanalizacji deszczowej, w szczególności 2 studzienek oraz 3 przykanalików, wszystkich warstw konstrukcyjnych nawierzchni drogi uwzględnionych w projekcie budowlanym. Dostęp dla osób niepełnosprawnych jest możliwy z uwagi na wykonane obniżenia krawężników. Podczas ostatniej kontroli 10 marca 2021 r. PINB ustalił ponadto, że aktualnie przy chodniku wykonano roboty naprawcze polegające na wyrównaniu nierówności w nawierzchni, wymieniono i ustabilizowano część uszkodzonych krawężników i obrzeży. PINB mając powyższe na uwadze, jako fachowy pion administracji dysponujący wiedzą i doświadczeniem prawidłowo uznał, że powstała część chodnika jest bezpieczna dla osób korzystających, nie stwarza zagrożenia dla uczestników ruchu zarówno na chodniku, przyległej drodze powiatowej oraz przyległych działkach. Istnieje możliwość poruszania się również po nieutwardzonej części chodnika.WWINB zauważył, że organy wielokrotnie oceniały projekt budowlany zamienny, kierując się treścią zapadłych orzeczeń WSA, a ostatecznie przesłanką odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego (vide: decyzja WWINB z 20 listopada 2020 r.) był brak wymaganego pozwolenia wodnoprawnego dot. robót przy rowie melioracyjnym (dz. [...]). WWINB w związku ze zleceniem inwestorowi uzyskania pozwolenia wodnoprawnego wielokrotnie wnosił o potwierdzenie dokonanych czynności. Pismem z dnia 30 lipca 2020 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie wskazało, że inwestor nie wystąpił o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego.Wskazano, że decyzja o odmowie zatwierdzenia projektu budowalnego zamiennego z 12 listopada 2020 r. jest ostateczna i nie zmienia tego fakt wydania 04 listopada 2020 r. przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w [...] decyzji o ustaleniu pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego obejmującego przebudowę rowu poprzez umocnienie dna i skarp płytami ażurowymi betonowymi, na działce ewid. [...] obr. [...].Zdaniem organu II instancji niewykonanie obowiązku wykonania projektu budowlanego zamiennego należy rozumieć szeroko, bowiem obejmuje ono zarówno stan obiektywnej bierności adresata w wykonaniu decyzji wydanej w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane jak i stan, w którym nie można zatwierdzić przedstawionego projektu budowlanego ze względu na jego sprzeczność z przepisami prawa albo też przedstawienie przez adresata tej decyzji rozwiązań, które nie uwzględniały nałożonego obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych. Zgodnie z treścią art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. W dalszej części uzasadnienia WWINB przywołał treść uzasadnienia wyroku WSA w Poznaniu sygn. akt II SA/Po 393/21, wskazując, że ponownie rozpoznając sprawę, organ II instancji kierując się wiążącą oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Sąd, postanowił orzec kasacyjno - reformacyjnie i nakazał rozbiórkę chodnika.Skargę na decyzję WWINB z dnia 16 grudnia 2025 r. wniósł Powiat [...] reprezentowany przez Zarząd Powiatu [...] wnosząc o jej uchylenie w całości, z uwagi na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie przepisów art. 7 i 7b kodeksu postępowania administracyjnego.Zdaniem Skarżącego istotny w sprawie jest fakt, który do tej pory był pomijany w prowadzonych w niniejszej sprawie postępowaniach, mianowicie organy nie działają i nie współdziałają mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.Skarżący wskazał, że zanim została wydana decyzja, która jest przedmiotem niniejszej skargi, GINB odwiesił postępowanie administracyjne w sprawie (które było zawieszone z uwagi na śmierć strony) argumentując, że przesłanka śmierci strony w postępowaniu administracyjnym nie stanowi przesłanki obowiązkowego zawieszenia postępowania z urzędu albowiem zmarły jak również jego spadkobiercy nie są bezpośrednimi adresatami materialnych praw i obowiązków wynikający z decyzji WINB z dnia 28 kwietnia 2021 roku oraz poprzedzającej ją decyzji PINB w [...] z dnia 18 marca 2021 roku w przedmiocie nałożenia na Inwestora obowiązku zaniechania dalszych robót budowlanych polegających na budowie chodnika na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w Z..W ocenie Skarżącego również wielokrotnie odwołujący się J. A. nie jest bezpośrednim adresatem materialnych praw i obowiązków wynikających z decyzji WINB z dnia 28 kwietnia 2021 r. oraz poprzedzającej ją decyzji PINB w [...] z dnia 18 marca 2021 r. w przedmiocie nałożenia na Inwestora obowiązku zaniechania dalszych robót budowlanych polegających na budowie przedmiotowego chodnika w Z.. A mimo to Odwołujący od ponad 20 lat wnosi zażalenia i odwołania w niniejszej sprawie dotyczącej chodnika bez wyraźnego powodu. Chodnik przebiega w miejscowości Z. i jest niezbędny do bezpiecznego poruszania się w tej miejscowości przez jej mieszkańców, w tym dzieci wzdłuż drogi powiatowej. Chodnik umiejscowiony jest wzdłuż drogi powiatowej przebiegającej obok nieruchomości stanowiącej własność Odwołującego, jednak z uwagi na liczne odwołania i brak zgody na wykup części działki należącej do Odwołującego ( mimo wielu propozycji wykupu tej działki od niego przez Powiat) chodnik graniczący z Jego nieruchomością został rozebrany. Całkowicie niezrozumiałym jest więc fakt, dlaczego J. A., za wszelką cenę chce rozebrania chodnika w miejscowości w której mieszka i w której mieszka jeszcze ponad 500 osób, w tym dzieci. W związku z rozebraniem chodnika na odcinku graniczącym z jego domem nie ma on żadnego interesu w tym, aby domagać się rozebrania tego chodnika w całej miejscowości. Jego zaskarżanie kolejnych postanowień i decyzji wydawanych w sprawach dotyczących tej inwestycji, do wszystkich organów decydentów w sprawach związanych z tą inwestycją, które są następnie uchylane bądź zmieniane, doprowadziły do takiej sytuacji, że wybudowana i wykonana inwestycja Skarżącego Powiatu jako inwestora, ciągle jest kwestionowana, a ostatecznie ma zostać rozebrana. Chodnik będący przedmiotem postępowania na odcinku graniczącym z nieruchomością J. A. nie został wybudowany, a mimo to J. A. cały czas zaskarża wszelkie decyzje wszystkich właściwych w tej sprawie organów czyli działa na szkodę mieszkańców wsi Z..W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:Skarga jest zasadna, częściowo z przyczyn w niej wskazanych.Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2026.143 t.j. z późn. zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja WWINB, którą uchylono decyzję PINB z 18 marca 2021 r. nakazującą Powiatowi [...] zaniechania dalszych robót budowalnych związanych z realizacją chodnika na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...],[...],[...], [...] położonych w Z. oraz którą WWINB nakazał Powiatowi [...] rozbiórkę chodnika na działkach nr ewid. gruntów [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonych w Z., przy drodze powiatowej nr [...] [...] (a nie "[...]" jak wskazuje organ).W pierwszej kolejności podkreślić należy, że sprawa legalności częściowo zrealizowanego chodnika była wielokrotnie rozpoznawana zarówno przez organy nadzoru budowlanego jak i sądy administracyjne, a postępowanie toczy się od kilkunastu lat. Ostatnim wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 24 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Po 393/21 uchylono decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 28 kwietnia 2021 r. w przedmiocie nakazania zaniechania dalszych robót budowlanych. Wyrokiem NSA z 4.02.2026 r. oddalono skargę kasacyjną od tego wyroku.Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a.a ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.Godzi się jednak zauważyć, że zarówno organom jak i sądom na pewnym etapie postępowania umknęło, jakich konkretnie działek dotyczy przedmiotowe postępowanie.Zaskarżoną decyzją WWINB nakazał rozbiórkę chodnika na działkach nr ewid. gruntów [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonych w Z.. Ani z uzasadnienia tejże decyzji, ani z decyzji PINB z 18 marca 2021 r. nie wynika, na jakiej podstawie rozszerzono zakres postępowania o działki nr [...], [...]. Pierwotnie bowiem Starosta [...] decyzją z 07 listopada 2006 r. udzielił pozwolenia na budowę chodnika przy drodze powiatowej [...] na terenie położonym w miejscowości Z., dz. nr [...], [...], [...], [...].WWINB decyzją z 25 listopada 2016 r. zatwierdził projekt budowlany zamienny budowy chodnika na działkach nr ewid. gruntów [...], [...], [...], [...], [...] położonych w Z. i udzielił Powiatowi [...] pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy realizacji chodnika na tychże działkach. W uzasadnieniu tej decyzji organ podkreślił, że projekt budowlany zamienny nie obejmuje działek [...] i [...].Decyzją z dnia 12 listopada 2020 r. WWINB uchylił decyzję PINB z 14.09.2016 r. i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego budowy chodnika na działkach nr ewid. gruntów [...], [...], [...], [...], [...] położonych w Z., przy drodze powiatowej nr [...] [...]. Decyzja ta stała się ostateczna i nie została przez nikogo zaskarżona.W następstwie powyższego, z niewiadomych przyczyn PINB decyzją z 18 marca 2021 r. nakazał zaniechanie dalszych robót budowlanych związanych z realizacją chodnika dodatkowo na działkach nr [...], [...], mimo iż dotychczas dotyczyło ono tylko działek nr [...], [...], [...], [...], [...] położonych w Z.. Kolejne decyzje wydawane w sprawie bezrefleksyjnie przyjmowały to stanowisko organu I instancji, iż zakresem postępowania objęte są również działki nr [...], [...]. Powyższej pomyłki nie wyłapano również na etapie postepowania sądowego.Z akt sprawy wynika bezsprzecznie, że na odcinku ok. 58 m wzdłuż działki nr [...] i [...] wyrównano i ukształtowano jedynie nasyp ziemny i wstrzymano dalsze roboty, szerokość drogi w tym miejscu pozostała bez zmian i wynosi 4,8 m. Chodnik pozostaje niezrealizowany na odcinku ok. 58 m, wzdłuż działki [...], [...], gdzie wykonano jedynie nasyp ziemny, wyrównano i wyprofilowano pobocze. W takiej sytuacji nie ma możliwości rozbiórki chodnika, który nie istnieje.Kolejną niezwykle istotną okolicznością z tym związaną jest fakt uznania przez organy właścicieli działek nr [...], [...] za strony postępowania. Przede wszystkim organ nie przedstawił żadnej argumentacji na jakiej podstawie uznał za stronę postępowania właściciela dz. nr [...] J. A..Stronami postępowania o nakazie rozbiórki jest inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy sąsiednich działek w sytuacji, gdy rozbiórka może oddziaływać na ich nieruchomości. W ocenie Sądu organy niesłusznie przyjęły, że J. A. ma interes prawny w przedmiotowym postępowaniu. Jak wynika z akt sprawy chodnik graniczący z Jego nieruchomością został rozebrany. Całkowicie niezrozumiałym jest więc uznanie, że interes prawny J. A. został jakkolwiek naruszony.W rezultacie organ wszczynał kolejne postępowania na wniosek podmiotu do tego nieuprawnionego. W tym kontekście na uwagę zasługuje również stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego zawarte w postanowieniu z 13.11.2025 r., znak [...] w którym wskazano m.in. że: "przedmiotem postępowania odwoławczego, ponownie prowadzonego przez WWINB (po prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu z 24 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Po 393/21), jest nałożenie na Inwestora - Powiat [...], reprezentowany przez Zarząd Powiatu [...], obowiązku rozbiórki chodnika w trybie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Zauważyć również należy, że decyzja o zaniechaniu dalszych robót budowlanych skierowana jest wyłącznie do inwestora (...). S. Ł. nie jest adresatem materialnych praw i obowiązków wynikających z decyzji WWINB z 28 kwietnia 2021 r. oraz poprzedzającej ją decyzji PINB w [...] z 18 marca 2021 r., w przedmiocie nałożenia na Inwestora - Powiat [...], reprezentowany przez Zarząd Powiatu [...], obowiązku zaniechania dalszych robót budowlanych polegających na budowie chodnika w Z., przy drodze powiatowej nr[...] [...]".W ocenie Sądu również J. A. nie jest adresatem materialnych praw i obowiązków wynikających z decyzji WWINB i PINB wydanych w postępowaniu naprawczym.W tym kontekście wyjaśnić należy, że funkcją postępowania naprawczego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego nie jest sprawowanie ochrony właściciela lub współwłaściciela obiektu budowlanego przed wkraczaniem w jego sferę praw cywilnych, skoro do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska, warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych, zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej, właściwego wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, stosowania wyrobów budowlanych.Należy zgodzić się ze skarżącym, że w sprawie całkowicie pominięto zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Instytucje orzekające w sprawie zupełnie straciły z oczu konsekwencje jakie niesie za sobą nakaz rozbiórki dla odbiorców użytkujących tenże chodnik. Są nimi mieszkańcy Z.. Chodnik przebiega w miejscowości Z. i jest niezbędny do bezpiecznego poruszania się w tej miejscowości przez jej mieszkańców, w tym w szczególności dzieci wzdłuż ruchliwej drogi powiatowej.Choć organy nadzoru budowlanego jako organy administracji publicznej nie dokonują co do zasady analizy zgodności podejmowanych działań w zakresie prawa cywilnego, a jedynie w zakresie zgodności z prawem administracyjnym materialnym oraz formalnym, to wskazać trzeba na obowiązujący art. 5 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, zgodnie z którym nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego.Ponadto WWINB nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Organ podjął decyzję o rozbiórce bez przeprowadzenia jakiekolwiek postępowania wyjaśniającego. Ostatnia kontrola przeprowadzona na przedmiotowym terenie miała miejsce 10 marca 2021 r. czyli 5 lat temu. Przez tak długi okres czasu stan faktyczny sprawy mógł ulec zmianie. WWINB w uzasadnieniu swojej decyzji z 16 grudnia 2025 r. przedstawił jedynie przebieg postępowania i to w szczątkowej i nieuporządkowanej formie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zabrakło chronologicznego i kompletnego przedstawienia istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych, co było szczególnie istotne ze względu na charakter i skomplikowanie sprawy. Drugą cześć uzasadnienia stanowiło przytoczenie treści uzasadnienia wyroku WSA.Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez stosowne organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody, przeanalizowano wszystkie argumenty. Jednocześnie w postępowaniu administracyjnym organ odwoławczy jest organem merytorycznym, którego powinnością jest nie tylko odnieść się do zarzutów odwołania, lecz ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę już rozstrzygniętą przez organ pierwszej instancji.Ze wskazanych wyżej powodów, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. w zw. z art.135 p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej, będącego radcą prawnym, oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, orzeczono w pkt. 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935).Rozpatrując sprawę ponownie organy, uwzględniając dokonaną przez Sąd ocenę prawną, wydadzą stosowne rozstrzygnięcie eliminując dotychczasowe naruszenia prawa. W szczególności organ ustali w sposób bezsporny, jakich działek dotyczy przedmiotowe postępowanie i kto ma przymiot strony postępowania, mając na uwadze zasadę słusznego interesu obywateli. Powyższe wymaga przeprowadzenia przez organ oceny zgromadzonego materiału dowodowego, po uprzednim jego ewentualnym uzupełnieniu i należytym uzasadnieniu decyzji.. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935).Rozpatrując sprawę ponownie organy, uwzględniając dokonaną przez Sąd ocenę prawną, wydadzą stosowne rozstrzygnięcie eliminując dotychczasowe naruszenia prawa. W szczególności organ ustali w sposób bezsporny, jakich działek dotyczy przedmiotowe postępowanie i kto ma przymiot strony postępowania, mając na uwadze zasadę słusznego interesu obywateli. Powyższe wymaga przeprowadzenia przez organ oceny zgromadzonego materiału dowodowego, po uprzednim jego ewentualnym uzupełnieniu i należytym uzasadnieniu decyzji.