sygn. I SAB/Op 16/26 11 czerwca 2026 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu

Postanowienie - I SAB/Op 16/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu - z dnia 11 czerwca 2026

Teza
Odrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Anna Komorowska-Kaczkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi A. H. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim w przedmiocie oceny legalności wykonania robót budowlanych postanawia odrzucić skargę. UZASADNIENIE A. H. (zwana dalej skarżącą) pismem z 7 stycznia 2026Odrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Anna Komorowska-Kaczkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi A. H. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim w przedmiocie oceny legalności wykonania robót budowlanych postanawia odrzucić skargę. UZASADNIENIE A. H. (zwana dalej skarżącą) pismem z 7 stycznia 2026
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik odrzucono środek zaskarżenia
Typ sprawy sprawa karna
Etap zażalenie
Tryb posiedzenie niejawne
Role w sprawie
prokurator apelujący / skarżący
Data orzeczenia 11 czerwca 2026
Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Przewodniczący Anna Komorowska-Kaczkowska
Rozstrzygnięcie

Odrzucono skargę

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Anna Komorowska-Kaczkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi A. H. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim w przedmiocie oceny legalności wykonania robót budowlanych postanawia odrzucić skargę.

UZASADNIENIE
A. H. (zwana dalej skarżącą) pismem z 7 stycznia 2026 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie kędzierzyńsko–kozielskim (zwanym dalej organem lub PINB) w sprawie oceny legalności wykonania robót budowlanych.W skardze skarżąca podniosła, iż organ od dnia 24 września 2025 r. nie dokonał żadnej czynności w sprawie zarejestrowanej pod nr [...]. Zdaniem strony skarżącej PINB celowo – jaj określiła – "odwleka" wydanie decyzji w sprawie samowoli budowlanych A. G., tj. samowolnie zrobionych 3 okien w ścianie od strony sąsiada i 3 okna połaciowe, samowolnie wykonanych również od strony posesji sąsiada, jak i 2 okien połaciowych zrobionych samowolnie od strony podwórka skarżącego. Skarżąca ponadto wskazała na fakt samowolnie wykonanego komina, jak i przekształcenie kształtu okien. Zaakcentowała, że odnośnie do przedstawionych nieprawidłowości nie zostało wszczęte postępowanie. Wskazała również na postawioną przez A. G. ścianę niedokończonego budynku od fundamentów, która powoduje zawilgocenie ścian budynku skarżącej. Podkreśliła tym samym, iż PINB w piśmie z 29 października 2025 r. poinformował ją, że jedno postępowań jest w toku. Konkludując, skarżąca zaakcentowała, iż wskazane przez nią nieprawidłowości stanowią samowolę budowlaną, w związku z czym organ powinien wydać decyzję o doprowadzeniu ww. obiektów do stanu zgodnego z prawem.W odpowiedzi na skargę PINB wniósł o oddalenie skargi oraz przedstawił przebieg poszczególnych czynności oraz stan faktyczny sprawy. Organ podniósł, iż w niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego przeprowadził czynności kontrolne i wyjaśnił skarżącej, iż w przypadku stwierdzenia okoliczności wymagających działań naprawczych, podejmie działania administracyjne w sprawie z urzędu. O powyższym zawiadamiano skarżącą pismami z: 9 grudnia 2025 r.; 21 marca 2025 r.; 6 sierpnia 2025 r.; 29 października 2025 r. oraz 19 stycznia 2026 r. PINB wskazał również, że z uwagi na brak przymiotu strony w postępowaniu wszczynanym z urzędu, skarżąca nie była informowana o terminach oględzin, wydawanych decyzjach administracyjnych.Zarządzeniami Przewodniczącej Wydziału I z 5 lutego 2026 r. wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez wskazanie numeru PESEL oraz uiszczenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł. Ponadto wezwano skarżącą do wykazania, że przed wniesieniem skargi na bezczynność organu w przedmiocie oceny legalności wykonania robót budowlanych, wyczerpała tryb ponaglenia, o którym mowa w art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, z późn. zm.), dalej także: p.p.s.a. i w tym celu nadesłanie kopii ponaglenia wystosowanego do właściwego organu przed wniesieniem skargi wraz z dowodem potwierdzającym jego wniesienie. Powyższe wezwania zawierały pouczenie, że niezastosowanie się do nich w terminie 7 dni od dnia doręczenia poskutkuje odrzuceniem skargi.Pismem z 10 lutego 2026 r. skarżącą złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z 12 marca 2026 r., sygn. akt I SPP/Op 26/26, zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od skargi w całości oraz ustanowiono dla niej pełnomocnika z urzędu.Wezwania zostały doręczone skarżącej w dniu 16 lutego 2026 r. do rąk dorosłego domownika – R. H., czego potwierdzeniem jest zwrotne potwierdzenie odbioru (k. 41 akt sądowych).Skarżąca odpowiedziała na wezwanie w dniu 18 lutego 2026 r. (data nadania przesyłki w placówce Poczty Polskiej – k. 40 akt sądowych). Podała swój numer PESEL, a także wyjaśniła, że przesyła kopię korespondencji, w postaci ponaglenia wystosowanego do organu z dnia 27 października 2025 r. wraz z kserokopią dowodu nadania.Przesłane przez skarżącą pismo, datowane na 27 października 2025 r., zatytułowane jako "ponaglenie", skierowane było do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie kędzierzyńsko–kozielskim. Z treści ww. pisma wynika, iż skarżąca zarzucała organowi celowe odwlekanie przyjazdu na kontrolę samowoli budowlanej na posesji A. G. Skarżąca podniosła, że oczekuje na ustalenie daty przedmiotowej kontroli, gdyż wskazane nieprawidłowości zaistniałe na posesji A. G. wpływają bezpośrednio na jej nieruchomość. Wskazała także, iż "A. G. postawił ścianę niedokończonego budynku od fundamentów do mojej posesji, ściana ta powoduje zawilgocenie ścian mojego budynku, powodując grzyb i pleśń oraz odpadaniem tynku, (...), kolejny budynek z dziurawym dachem, dachówki spadają, popękany mur grozi zawaleniem, bez rynny woda leci pod mój budynek, (...).Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.Skarga podlegała odrzuceniu.Na wstępie rozważań należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 ust. 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz.143, z późn. zm.), dalej nadal: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.Zasadniczym celem skargi na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania (podobnie jak skargi na bezczynność organu) jest doprowadzenie do usunięcia stanu przewlekłości (bezczynności), a zatem załatwienia sprawy. Na mocy art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie wskazania wymaga, że na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Sąd stwierdza także, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).Stosownie natomiast do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Z tego powodu Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie 3 sędziów (art. 120 p.p.s.a.).Podkreślić należy, iż mocą art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.Przystępując do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Dlatego też Sąd zobligowany jest do skontrolowania, czy skarga nie zawiera braków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 1-6 p.p.s.a. Stwierdzenie bowiem braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.Z kolei, jedną z okoliczności stanowiących przesłankę odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jest brak ponaglenia w przypadku wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). W przypadku bowiem skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2025 r. poz. 1691), zwanej dalej k.p.a., to znaczy złożyła stosowne ponaglenie z uzasadnieniem do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie.Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną. W konsekwencji, jeżeli strona przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego środka zaskarżenia, to skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt I OSK 125/15).Ponaglenie jest pismem sformalizowanym, które – stosownie do art. 63 k.p.a. – powinno spełniać wymogi pisma w postępowaniu administracyjnym, tj. zawierać oznaczenie podmiotu wnoszącego ponaglenie i jego adres, żądanie stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości oraz podpis wnoszącego ponaglenie. Ponadto, powinno być skierowane do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (art. 37 § 3 pkt 1 k.p.a.) lub do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 pkt 2 k.p.a.). Z jego treści powinno jasno i bezsprzecznie wynikać czego dotyczy. Istotą ponaglenia jest wskazanie organowi przez stronę postępowania, że narusza on zasady terminowego załatwienia sprawy i pozostaje bezczynny lub prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Sensem ponaglenia jest więc wywołanie reakcji organu i w związku z tym doprowadzenie do załatwienia sprawy bez inicjowania postępowania sądowego. Zakomunikowanie to powinno przy tym przyjąć - zdaniem Sądu - formę na tyle wyraźną i jednoznaczną, aby organ mógł ustalić, od kogo pochodzi i jakiej sprawy dotyczy. Inaczej mówiąc to nie zewnętrzna forma samego ponaglenia ale jego wewnętrzny sens i przekaz skierowany do organu decydują o tym, czy uczyniono zadość wymogom formalnym upoważniającym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (por. wyrok WSA we Warszawie z 25 marca 2020 r., sygn. akt VII SAB/Wa 252/19).Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, zdaniem Sądu, jak wynika z akt sprawy, skarga strony skarżącej w sprawie bezczynności PINB w przedmiocie w sprawie oceny legalności wykonania robót budowlanych przez nie została poprzedzona złożeniem ponaglenia w tym zakresie. W ocenie Sądu, pismo z 27 października 2025 r. (k. 38 akt sądowych) nie spełnia żadnych z wymogów przewidzianych do zakwalifikowania go jako ponaglenie. Pismo nie nosi zdaniem Sądu cech ponaglenia. Poza określeniem w tytule, nie sposób ustalić ani której sprawy dotyczy, ani czy negatywną ocenę formułuje w stosunki do działań organu czy A. G. Stanowi de facto opis zachowań A. G., ocenianych przez stronę jako pozaprawnych. Tymczasem o charakterze pisma procesowego decyduje nie jego zatytułowanie a jego treść. To nie nadana pismu nazwa a zawarta w nim treść pozwala na jego prawidłowe zakwalifikowanie i załatwienie, dlatego w niniejszej sprawie przyjąć należy, iż treść powyższego pisma nie wskazuje na to, aby stanowiło ono ponaglenie w rozumieniu art. 37 k.p.a.O ile w art. 53 § 2b p.p.s.a. nie zastrzeżono wyraźnie, że wymagane jest wniesienie ponaglenia "skutecznie", to samo wniesienie jest konieczne w parwem określonym trybie. Wniesienie ponaglenia otwiera stronie prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłość prowadzonego przez właściwy organ postępowania (art. 53 § 2b p.p.s.a.), w przeciwnym razie przyjąć należy, iż strona skarżąca nie nabyła prawa do wniesienia skargi na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania, albowiem wcześniej nie wyczerpał środka zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy powtórzenia wymaga, że pismo skarżącej z 27 października 2025 r., zatytułowane "ponaglenie" zostało skierowane do organu prowadzącego postępowanie, a nie do organu wyższego stopnia. Nie zawiera ono również sformułowań, z których wyraźnie wynikałoby żądanie rozpatrzenia sprawy bezczynności organu lub sprawy przewlekłości postępowania przez właściwy organ administracji publicznej. Taki tryb i sposób jego wniesienia, a także wyartykułowania w nim oczekiwań i zastrzeżeń strony, czyni je pozbawionym cech ponaglenia ustanowionego jako warunku koniecznego do złożenia skargi do sądu administracyjnego.W ocenie Sądu, podkreślić należy, iż nie każde pismo wniesione w toku postępowania administracyjnego uznać należy za ponaglenie. Skarżąca w piśmie z 27 października 2025 r. ograniczyła swoje rozważania do wskazania, że organ nie załatwił w określonym terminie żadnych czynności w sprawie oraz przedstawiając nieprawidłowości, które w jej ocenie stanowiły samowolę budowlaną, zaakcentowała, iż czeka na datę kontroli, gdyż organ celowo odwleka termin kontroli ww. samowoli budowlanej. Taka treść pisma – o czym szerzej powyżej – nie koreluje z istotą ponaglenia, które zasadniczo zmierza do tego, by to organ wyższego stopnia zobowiązał organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy w określonym terminie. Skarżąca nie wskazała również na terminy do załatwienia niniejszej sprawy przez organ, ani także zakresu czynności, do których organ był zobowiązany. Podnieść należy również, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się m.in., że w uzasadnieniu ponaglenia należy opisać przebieg postępowania administracyjnego i argumentację dotyczącą tego, że organ administracji był bezczynny, tj. nie załatwił sprawy w przewidzianym przez prawo terminie, albo że postępowanie było prowadzone przewlekle (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 23 stycznia 2025 r., sygn. akt II SAB/Gl 228/24). Z przeprowadzonej w takim zakresie analizy akt niniejszej sprawy, w ocenie składu orzekającego wynika, że złożone przez skarżącą pismo nie może stanowić ponaglenia w związku z toczącymi się przed organem postępowaniami.W konsekwencji stwierdzić należało, że w sprawie nie został spełniony wskazany wyżej warunek poprzedzenia skargi ponagleniem, co skutkuje niedopuszczalnością merytorycznego jej rozpoznania. Stosownie bowiem do brzmienia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Natomiast niewykorzystanie przez stronę dostępnych środków zaskarżenia powoduje to, że skarga złożona do sądu administracyjnego zostaje oceniona jako niedopuszczalna, co z kolei skutkuje jej odrzuceniem (por. R. Hauser, M. Wierzbowski, R. Stankiewicz (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 9, Warszawa 2025, komentarz do art. 52 p.p.s.a. i powołane tam orzecznictwo).W ocenie Sądu, okoliczności niniejszej sprawy uprawniają do przyjęcia, że skarżąca nie dopełniła niezbędnego warunku skutecznego wniesienia skargi na bezczynność organu, ponieważ nie wniosła ponaglenia przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego. Natomiast, co podniesiono już wyżej, prawidłowym sposobem skutecznego wniesienia skargi na bezczynność organu było uprzednie złożenie przez skarżącą ponaglenia do właściwego organu. Skoro skarżąca nie dokonała tej czynności, to jej skarga jest niedopuszczalna i stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. podlega odrzuceniu.Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.Wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia są dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA.., orzekł jak w sentencji postanowienia.Wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia są dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA.