Wyrok - II SAB/Ol 91/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie - z dnia 16 czerwca 2026
Teza
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi W. W. na bezczynność Burmistrza Miasta G. w udostępnieniu informacji publicznej 1/ zobowiązuje organ do rozpoznania wniosku z [...] - w terminie 14 dni; 2/ stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3/Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi W. W. na bezczynność Burmistrza Miasta G. w udostępnieniu informacji publicznej 1/ zobowiązuje organ do rozpoznania wniosku z [...] - w terminie 14 dni; 2/ stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3/
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Tematy
skarga administracyjna
samorząd terytorialny
Role w sprawie
Skarb Państwa
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
16 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Przewodniczący
Beata Jezielska
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku
UZASADNIENIE
Pismem z 5 marca 2026 r. W. W. (dalej: "skarżący"), powołując się na przepisy art. 2 ust. 1, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p."), zwrócił się do Burmistrza Miasta G. (dalej: "Burmistrz", "organ") z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej oraz wezwał organ do wydania decyzji administracyjnej.W zakresie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wniósł o udostępnienie informacji poprzez udostępnienie korespondencji e-mail prowadzonej między pracownikami Urzędu Miasta a Telewizją Kablową [...] (Stowarzyszeniemz siedzibą w B.) w okresie od 1 października 2025 r. do 31 grudnia 2025 r., dotyczącej:a) materiału filmowego/promocyjnego zaprezentowanego podczas XXI sesji Rady Miasta w dniu [...] 2025 r.;b) ustalenia tematów, terminów i zakresu jakichkolwiek materiałów wideo/reportaży dotyczących Gminy Miejskiej G.;c) uzgadniania udziału przedstawicieli gminy w nagraniach;d) przekazywania materiałów źródłowych (zdjęcia, logotypy, teksty, nagrania, dane) do wykorzystania przez [...];e) porządku obrad XXI sesji – w szczególności dotyczącej włączenia prezentacji materiału filmowego do przebiegu sesji (pkt 1 wniosku).Ponadto skarżący wniósł o udostępnienie kopii notatek służbowych, pism wewnętrznych lub innej dokumentacji urzędu, sporządzonej w związku z realizacją lub emisją materiału promocyjnego z XXI sesji – w tym dokumentów dotyczących włączenia tego materiału do porządku obrad (pkt 2 wniosku) oraz o udostępnienie pierwotnego porządku obrad XXI sesji Rady Miasta wraz z datą jego sporządzenia, ostatecznie przyjętego porządku obrad oraz informacji kto i kiedy zgłosił punkt dotyczący prezentacji materiału filmowego – o ile był zgłaszany jako odrębny punkt (pkt 3 wniosku).W drugiej części pisma skarżący wezwał Burmistrza do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie pytań 4 i 5 z wniosku z 4 lutego 2026 r. podnosząc, że odpowiedź z 18 lutego 2026 r. ma charakter odmowy udostępnienia informacji publicznej lub stwierdzenie jej nieistnienia, więc w obu przypadkach organ miał obowiązek określonego działania procesowego – wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, jeżeli zaś informacja nie istnieje – wydania "decyzji o umorzeniu postępowania (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.) lub pisemnego poinformowaniao nieposiadaniu informacji ze wskazaniem, że informacja nie została wytworzona,co podlega weryfikacji sądowej".Następnie 20 marca 2026 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność organu w sprawie rozpoznania jego wniosku o udzielenie informacji publicznej i wniósł o: zobowiązanie Burmistrza do załatwienia wniosku z 5 marca 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej oraz do wydania aktu wymaganego prawem w zakresie objętym wezwaniem do wydania decyzji administracyjnej; stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że do dnia wniesienia skargi organ nie udostępnił żądanej informacji publicznej objętej wnioskiem, ani nie wydał decyzjiw zakresie objętym wezwaniem. W ocenie skarżącego bezczynność miała miejscez rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ został wprost wezwany do wydania decyzji administracyjnej, miał wyznaczony termin i został uprzedzony o konsekwencjach procesowych zaniechania. Mimo to nie podjął wymaganych ustawą czynności, poprzestając na zwykłym piśmie zawierającym także niestosowne i deprecjonujące uwagi pod adresem wnioskodawcy.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie opisując wniosek skarżącego z 4 lutego 2026 r. i podnosząc, że przed przekazaniem skargi do Sądu Burmistrz udzielił odpowiedzi wnioskodawcy. Dodał, że opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi nie powstało z winy organu, a ze szczegółowości wniosków i intensywności składanych przez skarżącego wniosków, który nadużywa dostępu do informacji publicznej (w bieżącym roku skarżący złożył ponad 20 wniosków,a w ostatnim kwartale 2025 r. – 17 wniosków). Burmistrz wyjaśnił również, że w Urzędzie Miasta zatrudnionych jest jedynie 13 pracowników, a odpowiedzi na składane systematycznie w dużej ilości wnioski stanowią aktualnie główną oś zadań pracowników, co paraliżuje pracę urzędu i realizację pozostałych zadań.Pismem procesowym z 6 czerwca 2026 r., powołując sygnaturę aktII SAB/Ol 91/26, skarżący opisał dalszy przebieg postępowań w sprawie wnioskuz 15 marca 2026 r., dotyczącego dzierżawy części działki nr [...]. Następniew piśmie z 11 czerwca 2026 r. wniósł o dołączenie do wszystkich ośmiu spraw prowadzonych przed Sądem przesłanych dokumentów, dotyczących wnioskuz 18 stycznia 2026 r. i projektu "Utworzenia Miejskiego Centrum Usług Społecznychw G.", ponieważ potwierdzają one, że organ po uchyleniu decyzji przez organ odwoławczy ponownie odmawia udzielenia informacji i nie wykonuje wskazań Kolegium.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a. Zgodnie z ww. przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym,w składzie trzech sędziów, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.W piśmiennictwie przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub podjęciem stosownej czynności (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Warszawa 2005, LEX/el.). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylkow przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, LEX/el.). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu, albo do podjęcia określonej czynności.Natomiast sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do przepisu art. 149 § 1 p.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.W myśl § 1a tego przepisu, sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oznacza to, że celem skargi na bezczynność organu administracji, jest doprowadzenie do wydania przez ten organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony. Sąd,w przypadku, o którym mowa wart. 149 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., może ponadto orzecz urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.).Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacjao sprawach publicznych. W orzecznictwie sądów administracyjnych przez "informację publiczną" rozumie się każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwaw zakresie swoich kompetencji. Informacją publiczną jest więc informacjao aktywności podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie celów publicznych.W szerokim rozumieniu "informacji publicznej" akcentuje się także, że charakter informacji publicznej ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych (por. wyrok NSAz 22 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 218/18 czy wyrok NSA z 12 grudnia 2025 r., sygn. akt III OSK 112/25 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – CBOSA).Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Stosownie zaś do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do: 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego; 2) wglądu do dokumentów urzędowych; 3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów.Z kolei w myśl ww. art. 4 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, a także organizacje związkowe i organizacje pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2232,z 2020 r. poz. 568 i 2157 oraz z 2021 r. poz. 2445) oraz partie polityczne.Podkreślić przy tym należy, że przepisy u.d.i.p. nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępnionaw czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.).Co istotne, przepisy u.d.i.p. przewidują trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji publicznej na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ może udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).Bezczynność organu na gruncie przepisów u.d.i.p., jak wyżej zaznaczono, polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej takiej czynności nie podejmujei jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej czy też niezgodnej z wnioskiem, nie informuje wnioskodawcyw formie zwykłego pisma, że nie posiada żądanej informacji publicznej bądź nie informuje wnioskodawcy, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, ewentualnie – że istnieje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji.Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Burmistrzaw przedmiocie załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej korespondencji (e-mail i tradycyjnej) oraz notatek służbowych związanych z realizacją lub emisją materiału promocyjnego zaprezentowanego podczas XXI sesji Rady Miasta oraz dokumentów związanych z porządkiem obrad XXI sesji Rady Miasta.W sprawie nie jest sporne, że Burmistrz – jako organ władzy publicznej – jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Wobec tego był on zobowiązany do załatwienia wniosku skarżącego z 5 marca 2026 r.Dokonując analizy czynności podejmowanych przez organ w niniejszej sprawie, należało uznać, że Burmistrz pozostaje w bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, dotyczącej korespondencji organu z Telewizją [...] w zakresie informacji wyszczególnionych w pkt 1-3 części I przedmiotowego wniosku. W odpowiedzi na skargę z 13 kwietnia 2026 r. organ wskazał co prawda, że udzielił odpowiedzi skarżącemu przed przekazaniem skargi do Sądu, jednak wydana przez Burmistrza decyzja odmawiająca udostępnienia informacji publicznej z 1 kwietnia 2026 r. dotyczy wniosków z 19 grudnia 2025 r. i 4 lutego 2026 r. Burmistrz w żadnym piśmie nie odniósł się natomiast do wniosku z 5 marca 2026 r., nawet bowiem odpowiedź na skargę organ powołuje się na wniosek z 4 lutego 2026 r. Niepodjęcie zaś stosownego aktu przewidzianego w przepisach u.d.i.p. lub niepoinformowanie wnioskodawcy o braku posiadania żądanej informacji jest równoznaczne z pozostawaniem organu w stanie bezczynności.Z powyższych względów w punkcie 1 sentencji wyroku tutejszy Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Burmistrza do rozpoznania wniosku skarżącego z 5 marca 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni.W miejscu tym należy zaznaczyć, że przy rozpoznaniu skargi na bezczynnośćw przedmiocie udzielenia informacji publicznej rola Sądu sprowadza się jedynie do oceny, czy wniosek o udzielenie informacji podlegał rozpatrzeniu w trybie przepisów u.d.i.p. oraz czy został w tym trybie załatwiony przez jego adresata. Uwzględnienie skargi może zatem polegać jedynie na zobowiązaniu organu do jego załatwieniaw sposób zgodny z przepisami u.d.i.p. Sąd nie może natomiast na tym etapie postępowania ingerować w uprawnienia podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej, w ramach których pozostawiona jest ocena, czy wnioskowana informacja stanowi informację publiczną, czy określona informacja publiczna, będącaw posiadaniu tego podmiotu, może być udostępniona, czy też zachodzą podstawy do odmowy jej udostępnienia. To organ rozpoznając wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien dokonać w tym zakresie odpowiednich ustaleń i oceny.Stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając na uwadze okoliczności rozpoznawanej sprawy, tutejszy Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku). Jak wskazuje się w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. aktI OSK 675/12, CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążącdo merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzecznościz obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por.B. Adamiak, J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie.W ocenie tutejszego Sądu okoliczności faktyczne w niniejszej sprawie bezczynności organu nie przejawiają cech rażącego naruszenia prawa. Organco prawda nie odpowiedział na wniosek skarżącego, jednak należy mieć na względzie wielość wniosków składanych przez skarżącego, ograniczone możliwości kadrowe Urzędu oraz fakt, że wniosek z 5 marca 2026 r. dotyczył kwestii, która była przedmiotem wniosków z 19 grudnia 2025 r. oraz 4 lutego 2026 r. – choć niew tożsamym zakresie. Organ mógł zatem pozostawać w błędnym przekonaniu, żew sposób wyczerpujący odniósł się do sprawy reportaży Telewizji [...].O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt. 3 sentencji wyroku na podstawieart. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi.., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi.