sygn. III SAB/Wr 144/26 17 czerwca 2026 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu

Wyrok - III SAB/Wr 144/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - z dnia 17 czerwca 2026

Teza
Zobowiązano organ do wydania aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędzia WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska, Kamila Paszowska-Wojnar, , po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 17 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, żZobowiązano organ do wydania aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędzia WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska, Kamila Paszowska-Wojnar, , po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 17 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, ż
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik zasądzono świadczenie
Typ sprawy sprawa cywilna
Tryb posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia 17 czerwca 2026
Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Przewodniczący Anetta Chołuj
Rozstrzygnięcie

Zobowiązano organ do wydania aktu

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędzia WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska, Kamila Paszowska-Wojnar, , po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 17 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje organ do załatwienia sprawy w terminie 60 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1.000 (tysiąc) złotych; V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

UZASADNIENIE
M. M. (dalej: skarżąca, strona) pismem z 18 lutego 2026 r. (data wpływu do organu – 26 lutego 2026 r.) wniosła skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ) w związku ze sprawą z jej wniosku z 22 października 2024 r. (data wpływu do organu 23 października 2024 r.) o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Zarzuciła naruszenie art. 6, art. 8, art. 9, art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 112a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tj. Dz. U. z 2025 r., poz. 1079) przez rażące przekroczenie terminów rozpatrzenia wniosku o udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Skarżąca wniosła o: stwierdzenie bezczynności, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie, przyznanie od organu na rzecz skarżącej kwoty 3.500 zł na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.Strona uzasadniła wnioski i zaprezentowała swoje stanowisko, wskazała, że zostało 17 lutego 2026 r. złożone ponaglenieW odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Powołał organ art. 100c i 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 103 ze zm., dalej: ustawa pomocowa).Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, m.in. w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.W sprawie skarżąca wypełniła wymóg określony w art. 53 § 2b p.p.s.a. wniesienia ponaglenia - zostało wniesione w dniu 17 lutego 2026 r.Podkreślić należy, że samo pojęcie bezczynności zawarte jest w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. normującym instytucję ponaglenia. Zgodnie z ww. przepisem stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia czy i w jakim stopniu do nieterminowości działania organu przyczyniła się sama strona.Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Zasada szybkości postępowania wymaga aby organ administracji publicznej prowadził postępowanie w sposób sprawny, bez nieuzasadnionego wstrzymywania i przewlekania czynności procesowych, tak by zakończenie postępowania nastąpiło w najkrótszym możliwym terminie. W myśl ogólnej reguły zawartej przez ustawodawcę w Kodeksie postępowania administracyjnego w art. 35 § 1 § 2 k.p.a., stanowiącej rozwinięcie powyższej zasady, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Przepis art. 35 § 3 k.p.a. stanowi, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zgodnie z art. 35 § 4 k.p.a. przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a.Jak wynika z art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni.Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie niewątpliwie wystąpiła sytuacja bezczynności organu. Wniosek został złożony 23 października 2024 r. i do chwili wniesienia skargi 26 lutego 2026 r. minęło wiele miesięcy, a organ nie podjął żadnych czynności.Jak wynika z art. 149 § 1a p.p.s.a., stwierdzając przewlekłość lub bezczynność organu sąd jednocześnie stwierdza, czy przewlekłość lub bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. "Rażące" naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa. Orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności lub przewlekłości winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić. Jednakże w celu ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Samo przekroczenie przez podmiot zobowiązany ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 2171/17, publ. CBOSA).W ocenie Sadu w sprawie bezczynność miała charakter rażący, ponieważ organ nie podejmował żadnych czynności – poza wydaniem potwierdzenia z dnia 1 i 23 października 2025 r. złożenia przez skarżącą wniosku - i przewidziany czas postępowania przekroczył wielokrotnie.Jak wynika z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może z urzędu lub na wniosek strony wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. Przyznanie sumy pieniężnej ma charakter przede wszystkim prewencyjny i kompensacyjny, służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej (tak NSA w wyrokuz 23 maja 2017 r., I OSK 1662/16, publ. CBOSA). Stwierdzona w sprawie bezczynność o charakterze rażącym uzasadniała przyznanie stronie sumy pieniężnej w wysokości 1000 zł.Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku w terminie do 60 dni, mając na względzie charakter sprawy oraz czas, jaki upłynął od dnia złożenia wniosku.Odnosząc się do argumentacji organu zawartej w odpowiedzi na skargę, to art. 100c i art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2025 r., poz. 337, ze zm.), przewidują wstrzymanie terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy. Powołana ustawa nie reguluje sytuacji prawnej obywateli innych państw, a w szczególności nie przyznaje im ex lege prawa do legalnego pobytu, tak więc brak tu ratio legis usprawiedliwiającego wstrzymanie terminów udzielania im zezwoleń. Co do powołanego przez organ orzecznictwa to wyrażane były stanowiska opowiadające się za rozszerzającą wykładnią art. 100c i art. 100d ustawy pomocowej, jednak aktualnie wyrażany jest pogląd, że powołane przepisy nie znajdują zastosowania (zob. np.: wyrok NSA z 19 maja 2025 r., II OSK 2930/24; wyrok NSA z 5 sierpnia 2025 r., II OSK 3107/24 – publ. CBOSA).O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając poniesione przez stronę skarżącą celowe koszty w łącznej kwocie 597 zł, na które składają się: wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie należne profesjonalnemu pełnomocnikowi (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a..